Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından görülen davada, TOKİ’nin hak sahibine zamanında teslim etmediği konutlar için kira kaybı tazminatı ödemesi gerektiğine yönelik emsal niteliğinde bir karar çıktı. Yüksek Mahkeme, bir hak sahibi vatandaşın TOKİ’den satın aldığı konutun teslim tarihinden daha geç bir zamanda teslim edilmesi üzerine açmış olduğu kira kaybından kaynaklanan tazminat davasını reddeden yerel mahkeme kararını oy birliği ile bozdu.

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’na ilişkin emsal niteliğindeki kararın detayları haber yazımızda yer alıyor.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun vermiş olduğu bu hükmün gerekçesinde; davacı olan hak sahibinin, satın almış olduğu konutun, daha önceden belirlenen ve sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim edilmediğini öne sürerek, konutun kendisine geç teslim edilmesinden kaynaklanan tazminat talebinde bulunduğu ifade edildi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

Hukuk Genel Kurulu’na konu olan davada, Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 106. maddesinde, karşılıklı sorumluluk ve yerine getirilmesi gereken işlemleri içeren sözleşmelerde borcun yerine getirilmemesi durumunda, alacaklı olan kişinin haklarını nasıl kullanacağına dair düzenlemelerin bulunduğuna vurgu yapıldı.

Buna göre alacaklı konumunda olan kişi, söz konusu Kanun’un 106. maddesinin ikinci fıkrasında belirtildiği üzere seçimlik haklardan birisini kullanabilmesi adına borcunu ifa etmekte direnen borçlu konumundaki kişiye mehil vermek zorundadır. Öte yandan aynı Kanun’un bir sonraki 107. maddesinde şu durumlardan:

• Borçlu kişinin hal ve mevcut durumundan söz konusu tedbirin tesirsiz olduğu anlaşıldığında,
• Borçlu kişinin temerrüdü sonucunda borcun ifası alacaklı için faidesiz kalmış durumda ise,
• Sözleşmede yer alan hükümlere göre borç yatin ve tespit edilen muayen bir mehil içinde borcun ödenmesi gerekli ise,

birinin bulunması durumunda mehil tarihine gerek görülmemektedir. Somut olay da göz önünde bulundurulduğunda, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 106. maddesinin birinci fıkrası gereğince bu durumda bir mehil belirlenmesine ihtiyaç duyulmamaktadır.

Borcun Yerine Getirilmemesinde Alacaklının Seçimlik Hakları

Söz konusu 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 106. maddesinin ikinci fıkrasında, borcun yerine getirilmemesi durumunda alacaklının üç seçimlik hakkının bulunduğu ifade edilmiştir. Buna göre alacaklı;

1. Her zaman gecikmiş ifayı ve gecikme tazminatını isteme
2. Sözleşmenin ifasından vazgeçilerek olumlu zararı isteme
3. Sözleşmeyi tamamen feshederek olumsuz zararı isteme

haklarından birini seçme konusunda özgürdür.

Somut olaya bakıldığında, taşınmazın geç teslim edilmesinin ispatlanması halinde, geciken teslim süresine yönelik tazminat belirlenerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yerel mahkemenin hukuka aykırı hareket ederek davanın reddine karar verilmesi oy birliği ile bozulmuştur.

Bu mağduriyetin giderilmesi için hukuki usul ve esaslar dikkate alınarak “Teslim tarihinde teslim edilmeyen konut için ne yapılır?” sorusu gündeme getirilmektedir.

Teslim Tarihinde Teslim Edilmeyen Konut İçin Ne Yapılır?

Gayrimenkul hukuku kapsamında, hak sahipleri ile iş gören firma arasında hukuki ihtilaflar yaşanmasına sebep olan bu durumda yapılması gerekenler, yasal prosedürlere uygun bir şekilde uygulamaya konulmalıdır. Bu şartlar altında hak sahipleri mağduriyetlerinin giderilmesi konusunda olası hak kayıplarına uğramadan istedikleri sonuçlara ulaşabilmektedir.

Gayrimenkul piyasasında konut alım satım aşamalarının stresli olduğu aşikardır. Zira konut alımında oldukça stres yaşayan hak sahipleri, konutların teslim tarihinin gecikmesi akabinde pek çok maddi ve manevi sıkıntının içine düşebilmektedir. Böyle durumlarda gayrimenkulün zamanında kendilerine teslim edilmemesi sebebiyle mağduriyet yaşayan müşteri veya yatırımcıların hakkını araması gerekmektedir.

Konut Tamamlanmadan Yapılan Anlaşmalar

İçinde bulunduğumuz dönemde emlak sektöründe konut alım ve satım işleri farklı dinamikler üzerinden ilerlemektedir. Zira bazı durumlarda yatırımcı veya müşteriler, doğrudan tamamlanmış evleri tercih ederken bazı durumlarda da inşaat projelerini tercih edebilmekteler.

Bu tür inşaat projeleri gerçekleştiren firmalar, henüz gayrimenkullerin yapımı tamamlanmadan söz konusu taşınmazları müşterilere satabilmektedir. Bu uygulamanın hukuki açıdan bir sıkıntısı bulunmamaktadır. Dolayısıyla inşaat tamamlanmadan daire veya diğer konutların satışını gerçekleştirmek yasal bir yöntemdir.

Bu tür uygulamaları hayata geçiren inşaat firmaları müşterilere, inşaat halinde iken daire satışını gerçekleştirerek indirimli fiyatlardan yararlanma imkanı sunmaktadır.

Yatırımcılar, bu şekilde ev sahibi olmayı kabul ettiği durumda konutun teslim edileceği tarihi, inşaat firmasından öğrenmek durumundadır. Nitekim söz konusu şirket de konutun teslim edileceği tarihi açık ve net olarak yatırımcılarına belirtmekle yükümlüdür.

Bu tarihin gecikmesi halinde mağdur durumda olan yatırımcı, hukuki yollara başvurarak mağduriyetinin giderilmesi talebinde bulunabilmektedir. İnşaatın zamanında teslim edilmemesi günümüzde emlak sektöründe sıklıkla karşılaşılan bir durum olması sebebiyle hak sahipleri olan yatırımcılar ile inşaat firmaları arasında meydana gelen hukuki ihtilaflar dava yoluyla çözüme kavuşturulmaya çalışılmaktadır.

Kira Bedeli Sözleşmede Bulunmak Zorunda Değil

Bu tür bir yöntemle yani konutu tamamlanmamış olan bir emlak projesinden satın alan yatırımcıların, olası bir durumda hak kayıpları yaşamamaları için öncelikle inşaat firması veya müteahhit ile imzalanan sözleşmenin detaylarını iyi bir şekilde göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.

Sözleşmelerin içeriğinde eksikler olmadığına ve sözleşmede yer alan hükümlerin dikkatli bir şekilde hazırlandığına dikkat eden yatırımcılar, bu sözleşmeden doğan hakları da iyi kullanmak durumundalar. Nitekim bu sözleşmelerde yer alan hükümlere göre yatırımcı, konutunu teslim alana kadar kiraya çıkması gerekiyorsa bu kira bedelinin inşaat firması tarafından ödenmesi gerekmektedir. Ancak bu zorunluluğun illa ki sözleşmede bulunması şart koşulmamaktadır.

Müteahhidin inşaatı zamanında bitirmemesi gibi bir durum söz konusu olduğunda maddi zarar ile karşılaşan yatırımcılar, karşılaştıkları bu zararın ve mağduriyetlerinin giderilmesi için yasal işlem başlatabilme hakkına sahiptir. Bu noktada yapılması gerekenlerin hukuki usul ve esaslara uygun olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Teslim Tarihi Geciken Konutlarda Yatırımcının İzlemesi Gereken Yollar

İnşaat firmasının veya yüklenici firmanın konutları zamanında teslim etmemesi durumunda mağdur olan yatırımcıların öncelikle sözleşme ihlali yapan söz konusu firmaya noter yoluyla ihtarname çekmeleri şartı bulunmaktadır. Bu sayede mal teslimi ihtarname çekilerek mağduriyetin giderilmesi konusunda gündeme gelen zararın karşılanması sağlanabilmektedir.

Noter yoluyla konutu zamanında teslim etmeyen inşaat şirketi veya yüklenici firmaya yapılan talebin söz konusu şirket tarafında değerlendirilmeye alınmaması durumunda ise hak sahiplerinin doğrudan tüketici mahkemelerine başvurması gerekmektedir.

Tüketici Mahkemesine Başvuru

Sözleşmede yazdığı şekilde teslim tarihinde teslim edilmeyen konutlar sebebiyle mağdur olan yatırımcı veya müşteriler, haklarını tüketici mahkemelerine başvuruda bulunarak arayabilirler. Ancak bundan sonraki süreç, konutun teslim tarihinin gecikmesi sebebiyle açılacak olan bir davayı konu edinmektedir.

Bu dava esas itibarıyla mağduriyetin giderilmesi ve karşılaşılan zararın tazmini için açılan bir davadır. Dolayısıyla olası hak kayıpları yaşanmaması için bu tür taleplerde uzman gayrimenkul avukatı veya tazminat avukatına vekalet verilmesi faydalı olmaktadır.

Bu şekilde hukuki prosedürlere uygun olarak istenecek olan tazminat talepleri çok daha kısa sürede sonuçlanabilmektedir.

Bu mağduriyetin giderilmesi için hukuki usul ve esaslar dikkate alınarak “Teslim tarihinde teslim edilmeyen konut için ne yapılır?” sorusu gündeme getirilmektedir.

Teslim Tarihinde Teslim Edilmeyen Konut İçin Ne Yapılır?

Gayrimenkul hukuku kapsamında, hak sahipleri ile iş gören firma arasında hukuki ihtilaflar yaşanmasına sebep olan bu durumda yapılması gerekenler, yasal prosedürlere uygun bir şekilde uygulamaya konulmalıdır. Bu şartlar altında hak sahipleri mağduriyetlerinin giderilmesi konusunda olası hak kayıplarına uğramadan istedikleri sonuçlara ulaşabilmektedir.

Gayrimenkul piyasasında konut alım satım aşamalarının stresli olduğu aşikardır. Zira konut alımında oldukça stres yaşayan hak sahipleri, konutların teslim tarihinin gecikmesi akabinde pek çok maddi ve manevi sıkıntının içine düşebilmektedir. Böyle durumlarda gayrimenkulün zamanında kendilerine teslim edilmemesi sebebiyle mağduriyet yaşayan müşteri veya yatırımcıların hakkını araması gerekmektedir.

Konut Tamamlanmadan Yapılan Anlaşmalar

İçinde bulunduğumuz dönemde emlak sektöründe konut alım ve satım işleri farklı dinamikler üzerinden ilerlemektedir. Zira bazı durumlarda yatırımcı veya müşteriler, doğrudan tamamlanmış evleri tercih ederken bazı durumlarda da inşaat projelerini tercih edebilmekteler.

Bu tür inşaat projeleri gerçekleştiren firmalar, henüz gayrimenkullerin yapımı tamamlanmadan söz konusu taşınmazları müşterilere satabilmektedir. Bu uygulamanın hukuki açıdan bir sıkıntısı bulunmamaktadır. Dolayısıyla inşaat tamamlanmadan daire veya diğer konutların satışını gerçekleştirmek yasal bir yöntemdir.

Bu tür uygulamaları hayata geçiren inşaat firmaları müşterilere, inşaat halinde iken daire satışını gerçekleştirerek indirimli fiyatlardan yararlanma imkanı sunmaktadır.

Yatırımcılar, bu şekilde ev sahibi olmayı kabul ettiği durumda konutun teslim edileceği tarihi, inşaat firmasından öğrenmek durumundadır. Nitekim söz konusu şirket de konutun teslim edileceği tarihi açık ve net olarak yatırımcılarına belirtmekle yükümlüdür.

Bu tarihin gecikmesi halinde mağdur durumda olan yatırımcı, hukuki yollara başvurarak mağduriyetinin giderilmesi talebinde bulunabilmektedir.

İnşaatın zamanında teslim edilmemesi günümüzde emlak sektöründe sıklıkla karşılaşılan bir durum olması sebebiyle hak sahipleri olan yatırımcılar ile inşaat firmaları arasında meydana gelen hukuki ihtilaflar dava yoluyla çözüme kavuşturulmaya çalışılmaktadır.

Kira Bedeli Sözleşmede Bulunmak Zorunda Değil

Bu tür bir yöntemle yani konutu tamamlanmamış olan bir emlak projesinden satın alan yatırımcıların, olası bir durumda hak kayıpları yaşamamaları için öncelikle inşaat firması veya müteahhit ile imzalanan sözleşmenin detaylarını iyi bir şekilde göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.

Sözleşmelerin içeriğinde eksikler olmadığına ve sözleşmede yer alan hükümlerin dikkatli bir şekilde hazırlandığına dikkat eden yatırımcılar, bu sözleşmeden doğan hakları da iyi kullanmak durumundalar. Nitekim bu sözleşmelerde yer alan hükümlere göre yatırımcı, konutunu teslim alana kadar kiraya çıkması gerekiyorsa bu kira bedelinin inşaat firması tarafından ödenmesi gerekmektedir. Ancak bu zorunluluğun illa ki sözleşmede bulunması şart koşulmamaktadır.

Müteahhidin inşaatı zamanında bitirmemesi gibi bir durum söz konusu olduğunda maddi zarar ile karşılaşan yatırımcılar, karşılaştıkları bu zararın ve mağduriyetlerinin giderilmesi için yasal işlem başlatabilme hakkına sahiptir. Bu noktada yapılması gerekenlerin hukuki usul ve esaslara uygun olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Teslim Tarihi Geciken Konutlarda Yatırımcının İzlemesi Gereken Yollar

İnşaat firmasının veya yüklenici firmanın konutları zamanında teslim etmemesi durumunda mağdur olan yatırımcıların öncelikle sözleşme ihlali yapan söz konusu firmaya noter yoluyla ihtarname çekmeleri şartı bulunmaktadır. Bu sayede mal teslimi ihtarname çekilerek mağduriyetin giderilmesi konusunda gündeme gelen zararın karşılanması sağlanabilmektedir.

Noter yoluyla konutu zamanında teslim etmeyen inşaat şirketi veya yüklenici firmaya yapılan talebin söz konusu şirket tarafında değerlendirilmeye alınmaması durumunda ise hak sahiplerinin doğrudan tüketici mahkemelerine başvurması gerekmektedir.

Tüketici Mahkemesine Başvuru

Sözleşmede yazdığı şekilde teslim tarihinde teslim edilmeyen konutlar sebebiyle mağdur olan yatırımcı veya müşteriler, haklarını tüketici mahkemelerine başvuruda bulunarak arayabilirler. Ancak bundan sonraki süreç, konutun teslim tarihinin gecikmesi sebebiyle açılacak olan bir davayı konu edinmektedir.

Bu dava esas itibarıyla mağduriyetin giderilmesi ve karşılaşılan zararın tazmini için açılan bir davadır. Dolayısıyla olası hak kayıpları yaşanmaması için bu tür taleplerde uzman gayrimenkul avukatı veya tazminat avukatına vekalet verilmesi faydalı olmaktadır.

Bu şekilde hukuki prosedürlere uygun olarak istenecek olan tazminat talepleri çok daha kısa sürede sonuçlanabilmektedir.