Yürütmenin Durdurulması Nedir?

Yürütmenin durdurulması, dava konusu idari işlemin, mahkeme kararıyla geçici olarak askıya alınmasıdır. Bu karar, işlemin iptali talebiyle açılan davada, dava sonuçlanana kadar ortaya çıkabilecek zararların önlenmesini amaçlar.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m.27 uyarınca, yürütmenin durdurulması için iki şart aranır:

İşlemin açıkça hukuka aykırı olması,

Uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğurması.

Danıştay, birçok kararında bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerektiğini özellikle vurgulamıştır.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Nasıl Alınır?

Yürütmenin durdurulması kararı almak için, idari işlemin iptali davası açılırken ayrıca “yürütmenin durdurulması” talebinde bulunulması gerekir.

Mahkeme, dosya üzerinden ön inceleme yapar.

Şartların oluştuğu kanaatine varırsa yürütmenin durdurulmasına karar verir.

Karar verilirse işlem, dava sonuna kadar uygulanmaz.

Danıştay 10. Dairesi 2016/4852 E., 2018/2314 K. kararında, idarenin işlemi uygulamaya devam etmesi halinde telafisi güç zarar doğacağı anlaşıldığından yürütmenin durdurulmasına hükmedilmiştir.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Kaç Günde Çıkar?

Kanuna göre yürütmenin durdurulması talebi, ivedilikle incelenir. Genellikle mahkemeler bu talepleri 1 ila 4 hafta içinde karara bağlamaktadır. Ancak dosyanın kapsamı ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre bu süre uzayabilir.

Danıştay İçtihatları da, yürütmenin durdurulması taleplerinin geciktirilmeksizin karara bağlanması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Çünkü geç verilmiş bir karar, ortaya çıkabilecek zararın önlenmesi açısından etkisini yitirebilir.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Nasıl Alınır? Danıştay Kararları Işığında Önemli Hususlar

Danıştay İDDK 2007/2394 E., 2009/231 K. kararında, yalnızca hukuka aykırılık veya yalnızca telafisi güç zarar koşulunun bulunmasının yeterli olmayacağı, her iki şartın birlikte aranması gerektiği belirtilmiştir.

Danıştay 6. Dairesi 2013/4521 E., 2014/2567 K. kararında, imar planına karşı açılan davada yürütmenin durdurulması talebi kabul edilmiştir. Çünkü işlemin uygulanmaya devam etmesi halinde şehircilik açısından geri dönüşü olmayan zararlar doğacağı vurgulanmıştır.

Yürütmenin Durdurulması Nasıl Alınır? Avukat ve Danışmanlık

Yürütmenin durdurulması kararı, idarenin hukuka aykırı işlemlerine karşı bireylerin en önemli güvencelerinden biridir. Ancak talebin kabul edilmesi için dilekçenin doğru hazırlanması, hukuki gerekçelerin güçlü şekilde sunulması ve zamanında başvuru yapılması şarttır.

İlkay Hukuk Bürosu olarak, yürütmenin durdurulması talepli davalarda iddianın hazırlanması, sürecin takibi ve profesyonel avukatlık desteği sunuyoruz.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Nasıl Alınır?

Yürütmenin Durdurulması, İdari yargı alanında açılacak tüm iptal davaları kapsamında İdari Mahkeme’ nin kesin kararı alması evvelinde tedbir niteliğinde alınmış bir karar olan yürütmenin durdurulması, idari yargı alanında adli yargı çerçevesindeki ihtiyati tedbir kararı açısından eş değer niceliğe sahip olsa da idari yargıya has niteliklere de sahiptir. Buna göre 2577 sayılı kanunun 27. Maddesi kapsamında gerekli olan düzenlemeleri gerçekleştirilmiştir.

İdari uygulamaların yerine getirilmesi durumunda geri döndürülmesi olanaksız veya zorlu olacak zararların meydana gelmesi ve idari işlemlerin net şekilde hukuki yönden aykırılık teşkil ediyor olmasının koşulları dahilinde meydana gelmesi halinde gerekçe göstererek yürütmenin durdurulması kararı alınabilir.

Yürütmeyi durdurma kararına ilişkin olarak İdari Mahkeme tarafından tersi yönde bir karar alınarak, kaldırılmadığı sürece söz konusu davanın sonlanmasına kadar devamlılığını sürdürür. Görülen davanın neticesi olarak mahkeme tarafından ret kararı alınması durumunda yürütmenin durdurulması kararı hukuki niteliğini ve geçerliliği kaybetmektedir. İlave olarak söz konusu dosyanın işlemden alınması durumunda da eş değer etki teşkil eder.

Yürütmeyi durdurmaya yönelik talepler sadece ilgili iptal davalarında gerçekleştirilebilir. Bu yüzden de yürütmeyi durdurmaya ilişkin olarak ayrı ve farklı bir dava görülmesi söz konusu olmamaktadır.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Nasıl Alınır? Şartları Nelerdir?

İlgili kanunun 27. Maddesi çerçevesinde;

• Danıştay ya da İdari Mahkemeler kapsamında dava açılması, davaya konu olan işlemin yürütmesini sonlandırmaz.
• Danıştay ve İdari Mahkeme tarafından, idari işlemlerin yerine getirilmesi durumunda geri döndürülmesi olanaksız ya da zorlu olacak zararların meydana gelmesi ve  idari işlemin net biçimde hukuki açıdan aykırılık teşkil ediyor olması koşulları ile beraber söz konusu olması halinde gerekçe şartı ile yürütmenin durdurulması kararı verilebilir.
• Vergi Mahkemeleri kapsamında, vergi uyuşmazlıkları dolayısı ile oluşan davaların açılması, tarh edilmiş vergi, resim ve harçlar gibi benzer mali sorumlulukların ve bunlara zam ve cezalarının dava konusunu teşkil eden kısmının tahsil işlemleri sonlandırılır.

Buna karşın ilgili kanunun 26. Maddesinin 3. Fıkrası kapsamında işlemden kaldırılmış olan vergi davası dosyalarında tahsil işlemi sürer.

İşlemden kaldırılmış olan dosyanın tekrar işleme sokulması sonucunda ihtirazi kayıt ile verilmiş beyannamelere yönelik uygulanan işlemler ile tahsilat işlemlerinden kaynaklı açılmış davalar, tahsil işleminde durdurma etkisi oluşturmaz.

• Yürütmenin durdurulmasına ilişkin talebin bulunduğu davalarda ilgili kanunun 16. Maddesinde belirtilmiş olan süreler daha kısa süreli olabileceği gibi, tebliğin memur tarafından doğrudan yapılması konusunda da karar alınabilir.
• Yürütmenin durdurulması kararları genel olarak teminat karşılığı ile alınır. Buna karşın söz konusu tablonun şartlarına göre teminat koşulu göz ardı edilebilir. Söz konusu taraflar arasında teminata dair meydana gelen uyuşmazlıklar, yürütmenin durdurulması ile ilgili karar veren daire, mahkeme  ya da hakim tarafından çözüme kavuşturulur.
• Yürütmenin durdurulması yönündeki taleplerin olduğu davalarda alınan kararlar, Danıştay dava daireleri tarafından alınmış ise konusu çerçevesinde İdari ve Vergi Dava Daireleri Genel Kurulları kapsamında bölge İdare Mahkemesi kararlarına karşı itirazda bulunulabilir. Bu itiraz süresi 7 gündür.
• Yürütmenin durdurulması kararı alınan davaların dosyaları ilk olarak incelenmekte ve kararı alınmaktadır.

Yürütmenin Durdurulması, İdarenin dava konusu ettiğiniz işleminin dava sonuçlanıncaya kadar dondurulması anlamına gelir. Örneğin; evinizin yıkılmasına karar verilmişse ve siz bu kararın hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız idare mahkemesine başvurarak evinizin yıkılmasına dair kararın iptal edilmesini talep edebilirsiniz.

Ancak dava sonuçlanıncaya kadar eviniz çoktan yıkılmış olacağı için davayı kazansanız bile adalet yerine gelmiş olmayacaktır. Bu gibi durumlarda dava açarken “yürütmenin durudulmasını” talep etmeniz gerekir.

Danıştay Kararı – Yürütmenin Durdurulması Kararı Nasıl Alınır?

İŞLEMİN İPTALİ İSTEMİ – DAVA KONUSU İŞLEMDE HUKUKA VE MEVZUATA AYKIRILIK BULUNMADIĞI GEREKÇESİYLE DAVANIN REDDİNE KARAR VERİLDİĞİ.

TEMYİZE KONU KARARDA İLGİLİ KANUN MADDESİNDE SAYILAN BOZMA NEDENLERİNDEN HİÇBİRİSİ BULUNMADIĞI – HÜKMÜN BOZULMASI.

ÖZET: Yatırım ve Ticaret Ltd. Şti. ve xx xx’ın lisans iptaline ilişkin Kurul kararından itibaren 3 yıl süre ile yasaklı sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı şirket tarafından temyiz edilmiştir. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu … İdare Mahkemesi’nin …. sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından hükmün onanmasına karar verilmiştir.

İŞLEMİN İPTALİ İSTEMİ – ULUSAL MARKER SEVİYESİNİN GEÇERSİZ ÇIKMASI YANINDA GİZLİ TANK VE DALGIÇ POMPANIN BULUNMASI.

İŞLEMİN İPTALİ YOLUNDAKİ MAHKEME KARARINDA İSE HUKUKÎ İSABET BULUNMADIĞI – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması yanında gizli tank ve dalgıç pompanın bulunması nedeniyle, 5607 sayılı Kanun’un … maddesinin … fıkrası uyarınca kaçakçılık suçu kabul edilen kaçak akaryakıt satmaya ve herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde düzenek ve ekipman bulundurma fiiline ilişkin tespit edilen aykırılıklar üzerine 5015 sayılı Kanun’un … maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.

Diğer makalelerimize Ankara Avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz.

Söz konusu tam yargı davasının idari işlem nedeniyle açılmış olması,  yürütmeyi durduracak idari bir işlem olmadığı anlamına gelecektir.

Yürütmenin Durdurulması Talebi

Davacı söz konusu işlemin iptalini istemediği sürece, o işlemin yürürlükte kalıyor olmasına kişinin bir itirazı olmadığı anlamına gelecektir. Yürütmenin durdurulması ile, idari işlem, dava sonuna kadar ertelenir.

Yürütmenin Durdurulması Kararı ve İptal Kararı Arasındaki Farklar

Söz konusu olan her iki kararın da geriye yürürlüğü mevcuttur. Her iki karar da yargısal kararlardır. Bu kararlar arasındaki farklar şu şekildedir;

• Iptal kararı, işlemi ortadan kaldırır.
• Yürütmenin durdurulması talebi emredicidir.
• Yürütmenin durdurulması kararı, söz konusu kararın hukuka aykırı olduğu anlamına gelmez.

Yürütmenin Durdurulması Kararının Alınması Şartları

Yürütmenin durdurulabilmesi için, söz konusu işlemin uygulanması halinde, telafisi güç olan ya da olmayan zararlar meydana geliyor olmalıdır. Tutuklama konularında yürütmenin durdurulması için ek bir talepte bulunulması gerekmez.

Yürütmenin durdurulması bu noktada otomatik olarak devrededir. Açık bir şekilde hukuka aykırılık olduğu tespit edilen herhangi bir konuda, yürütmeyi durdurma kararı verilir. Alınan karar istinad mahkemesine gitmediğinde yürütmeyi durdurma kararı alınması mantıklı olur.

Yürütmeyi durdurma talebinin, haklı sebeplerle gerçekleştirilmediği fark edildiğinde, kararın red edilme ihtimali mevcuttur. Gerekli şartlar yerine getirildiğinde, danıştay veya idari mahkemeleri tarafından yürütmeyi durdurma talebinin kabulü gerçekleşir.

Yürütmenin Durdurulması Kararlarına İtiraz Süresi

Yürütmenin durdurulması kararlarına itiraz etmek mümkündür. Itiraz için gereken süre, kararın tebliğine istinaden 7 gündür. Yürütmenin durdurulmasına yönelik itiraz geröekleştirilebilecek mahkemeler;

• Idari ya da vergi dava daireleri kurulu,
• Bölge idare mahkemeleri,

Olacaktır.

Yürütmenin Durdurulması Talebine İtiraz

Yürütmenin durdurulması talebinin reddi söz konusu olduğunda kişilerin, bu duruma itiraz etme hakkı doğmaktadır. Kişiler, yürütmenin durdurulmaması dahilinde, uğrayabilecekleri zararları ve söz konusu işlemin hukuka aykırılığını beyan eden bir dilekçe yazarak, itiraz taleplerini gerçekleştirirler.

Yürütmenin Durdurulması Talebi

İdari Dava açılması veya Kanun yollarına başvurulması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz. Yürütmenin durdurulması kararının olması gerekmektedir.

İdari işlemine devam etmesi ve yapacağı uygulanmanın durdurulmaması durumunda  giderilmesi zor sorunlar ve zararların doğması muhtemel olması durumunda,  idareninde yapmış olduğu işlemlerinde hukuka aykırı olduğu belirtilerek, yürütmenin durdurulması talebi ile mahkemeye başvurulması durumunda karar verebilir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda veya özel kanunlarda yetkili mahkemelerin gösterilmemiş olması halinde yetkili İdare Mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya sözleşmeyi yapan idari makamın bulunduğu yerdeki İdari Mahkemesi’dir. İdari ve Vergi Mahkemeleri’nin tek hâkimli olarak verdikleri kesin kararlara başka Kanunlarda aksine hüküm bulunsa bile mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki Bölge İdare Mahkemesi’nde itiraz edilebilir.

İtiraz kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapılır. Bölge İdare Mahkemesi’nin kararları kesindir, Temyiz yoluna başvurulamaz.  İdari ve Vergi Mahkemeleri’nin kesin kararları, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Danıştay’da temyiz olunabilir. İdare ve Vergi Mahkemelerinin tek hâkimler verdiği kararlar temyiz edilemez.

Ancak, mükellefin konusuna, esasına, şekline, muhalefet ve istisna hükümlerine ilişkin Vergi uyuşmazlıklarında, tek hâkimler verilen kararlar Danıştay’da Temyiz edilebilir. İptal ve Tam Yargı Davalarında husumet ya iptali istenen kararı almış olan ya da alınan kararı yürütmekle sorumlu olan İdare’ye yöneltilir. Kamu görevlileri davalı olarak gösterilemezler.

Aşağıdaki Aile ve Boşanma Hukuku Davaları hakkında farklı makaleleri okuyabilirsiniz veya diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İdare hukuku avukatları ankara sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.

Danıştay Kararı –  Yürütmenin Durdurulması Talebi

TAZMİNAT DAVASI – DAVACININ DAVALI İDAREYE ZARARININ TAZMİNİ İÇİN BAŞVURUDA BULUNDUĞU.

ALTMIŞ GÜNLÜK SÜRE İÇİNDE BAŞVURUYA CEVAP VERİLMEYEREK TALEBİN ZIMNEN REDDEDİLDİĞİ. İŞİN ESASINA GİRİLEREK BİR KARAR VERİLMESİ GEREĞİ – KARARIN BOZULMASI.

ÖZET: Davacının davalı idareye zararının tazmini için başvuruda bulunduğu, altmış günlük süre içinde bu başvuruya cevap verilmeyerek talebin zımnen reddi üzerine açılan davada; işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken verilen merciine tevdi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.