Hukuk sistemimize göre yabancı mahkemelerde yapılan boşanma işlemlerinin ardından boşanmanın kesinleşmiş olması halinde mutlaka yerel mahkemede tanıma ve tenfiz davasının yapılması gerekmektedir. Aksi halde yabancı mahkemede verilen boşanma hükmünün kendi hukuk sistemimizde bir geçerliliği bulunmamaktadır.

Dolayısıyla tanıma ve tenfiz davasının yetkili Aile Mahkemesi tarafından gerçekleştirilmesinin akabinde yabancı mahkemede verilen boşanmanın gerçekleştirilmesi ilamına dair bütün hükümler kesin delil ve kesin hüküm gücünü kazanmaktadır.

Bu duruma ilişkin yaşanan uyuşmazlıkta temyiz kararının verilmesinin ardından devreye giren Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin vermiş olduğu emsal niteliğindeki karar ise aşağıdaki gibidir:

Dava Türü: Boşanma Davası

Boşanma davasına ilişkin yabancı mahkeme ilamında taraflara ilişkin bir kusur belirlemesi yapılmadığına ve artık yabancı mahkeme ilamı Türk mahkemesi bakımından kesin delil ve kesin hüküm gücünü kazandığı gerekçesiyle yerel mahkemenin vermiş olduğu tazminat hükmünün bozulmasına yöneliktir.

Yargıtay 22. Hukuku Dairesinin İncelemesi

Yapılan yargılama sonucu toplanan delillerin incelenmesiyle dava taraflarının Hollanda Haarlem Mahkemesi’nin vermiş olduğu karar ile boşandıkları ve söz konusu kesinleşen boşanma kararının ise Aile Mahkemesi’nin kararı ile tanındığı tespit edilmiştir.

Yerel mahkemenin almış olduğu tanıma kararının da dava dosyasında belirlenen tarihte kesinleştiği görülmektedir. Bu noktada; Aile Mahkemesi’nin yerine getirmiş olduğu tanıma, yabancı mahkeme tarafından verilmiş olan ilamın, kesin hüküm ve kesin delil etkisi, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren geçerli olarak kabul edilmektedir.

Bir başka deyişle, tarafların yabancı mahkeme kararının kesinleştiği anda boşanmış sayılırlar. Boşanmaya ilişkin yabancı mahkemenin almış olduğu kararda bir kusur belirlemesi yapılmadığına ve artık yabancı mahkeme ilamının da Türk Mahkemesi tarafından tanınmış olması sebebiyle kesin delil ve hüküm gücünü kazanması göz önünde bulundurularak mevcut davada davalı erkeğe kusur yüklenmesi hukuksuz bulunmaktadır.

Bu duruma ilişkin yerel mahkemenin almış olduğu kadın yararına manevi tazminata karar verilmesi hukuken doğru görülmemiş ve kararın oy birliği ile bozulmasını gerektirmiştir.

Yargıtay’dan Emsal Niteliğinde Karar

Yukarıda gösterilen gerekçelerin nezdinde somut olayda tarafların Hollanda Haarlem Mahkemesi’nde boşanmalarının kesinleştiğine ve daha sonra yabancı mahkemenin almış olduğu bu kararın davaya konu olan Aile Mahkemesi tarafından tanınma işleminin gerçekleştiğine dikkat çekilmiştir.

Öte yandan yabancı mahkemede boşanma kararına istinaden herhangi bir tarafta kusur bulunmamış olması sebebiyle bu kararın yerel mahkeme tarafından aynı şekilde uygulanması usulen gereklilik arz etmektedir. Dolayısıyla yerel mahkemenin davacı kadın lehine vermiş olduğu tazminat bedelinin davacıdan alınarak davalıya geri verilmesine hükmedilmiştir.

Yapılan düzenleme gereği nüfus ve konsolosluk aracılığı ile yapılacak işlemlerin geçerli hale gelmesi belli şartlara bağlanmıştır. En önemli husus ise eşlerin birlikte başvuru yapmasıdır. Bu hususları yerine getirilmediği takdirde boşanma kararının tanınması ve tenfiz edilmesi için Türkiye’de kısa süren davayı açmaları gerekmektedir.

Yabancı Ülkede Boşanma Tanıma Tenfiz

Modern hukuk sistemi dahilinde dünyanın her yerinde kişilerin evlilik birliğini devam ettirememeleri durumunda boşanma hakkı bulunuyor.

Hem yurt içinde hem de yurtdışında boşanma davası ile evlilik birliğinin sona erdirilebilmesi mümkün olurken, uzun yıllardır vatandaşların yabancı mahkemelere başvuru yaparak almış oldukları boşanma kararını, Türkiye’ deki mahkemeler aracılığı ile tanıtabilmeleri büyük bir problem oluyor.

Genel olarak yurtdışında boşanma işlemleri noktasında pek çok zorluk ile karşı kalınarak boşanma kararının     alınmasının ardından bu söz konusu yabancı mahkemelerinin Türkiye’ de kabul ettirilmesi konusunda da çok ciddi zorluklar ile karşı karşıya kalınabiliyordu.

Bu konuya ilişkin olarak uzun süredir devam eden çalışmalar son olarak 29.04.2017 tarihinde Resmi Gazete’ de yayınlanan 690 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ nin 4. Maddesi içerisinde Nüfus Hizmetleri Kanunu’ nun 27/A maddesine ilave edildi. Bu kapsamda da söz konusu düzenleme ile Nüfus Hizmetleri Kanunu’ nun 27/A maddesinde yapılan ilave ile birlikte yabancı ülke adli ya da idari makamları tarafından alınan boşanma kararlarının nüfus kütüğünde tescili;

Yabancı Ülkede Boşanma Tanıma Tenfiz Konusunda Yapılan Düzenlemenin Getirdikleri

Gerçekleştirilen bu düzenleme çerçevesinde artık yurtdışında yaşayan vatandaşların yabancı mahkemelerden alabildikleri kesinleşmiş boşanma kararına, evliliğin butlanına, iptaline ya da mevcut olup, olmadığının belirlenmesine dair kararlar davaya gerek olmadan nüfus kayıtlarına işlenmesi gerçekleştirilecek, tanınabiliyor.

Bunun yanı sıra söz konusu mahkeme kararları ile beraber yabancı idari makamlar tarafından alınan bu kararlar da aynı biçimde tanınıyor. Fakat her iki halde de dava açılmasından evvel tanıma ve tescil işlemleri konusunda boşanmış tarafların gerekli belgeler ile şahsen ya da vekilleri aracılığı ile beraber başvuru gerçekleştirmeleri gerekliliği bulunuyor. Bunun dışında söz konusu kararların Türk kamu düzeni açısından uygunsuzluk teşkil etmiyor olması da dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan birisi konumunda bulunuyor.

Yabancı Ülkede Boşanma Tanıma Tenfiz Düzenlemenin Kapsamında Kimler Bulunuyor?

Söz konusu yeni düzenlemede yalnızca anlaşma sağlayarak birlikte başvuru gerçekleştiren kişileri kapsamına alıyor. Bu düzenleme ile yurt dışında yaşayan vatandaşların Türkiye’ de yabancı mahkemelerden almış oldukları boşanma kararını tanıtma konusunda karşı karşıya kaldıkları zorlukları ve sorunları ortadan kaldırmak açısından önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

Ancak bu noktada özellikle de çekişmeli boşanma gerçekleştirmiş olan kişilerin Türkiye’ de bu düzenleme kapsamında bulunmuyor olması dolayısı ile devam eden sorunların çözüme kavuşturulması söz konusu olmamaktadır.

Bu noktada bir diğer önemli problem ise söz konusu boşanma kararlarının yargı denetiminden geçişi yapılmadan idari makamlar tarafından tanınması konusunda hem Türk hukuku hem de yabancı hukuk uygulamaları açısından ciddi sorunların meydana gelmesidir.

Yurtdışında boşanma işlemleri

Türk hukuku uygulaması yönü çerçevesinde misal olarak kişilerin anlaşma sağlayarak Konsolosluğa boşanma kararının tanınması amacı ile başvuruda bulunmalarının ardından bu kararların biçimi yönünden her noktası sorunsuz dahi olsa karar içeriğinin Türk kamu düzeni açısından uygunsuz olduğu kararının kim tarafından nasıl verileceği merak ediliyor.

Bu sebep ile de tanıma talebi hukukçu olmayan Konsolosluk memuru ya da Nüfus Müdürü tarafından reddedilmesi durumunda nasıl bir uygulamanın gerçekleştirileceği de yine merak edilen sorulardan birisi olarak bu durumda bulunan vatandaşların karşısına çıkıyor.

Makalede Yabancı Ülkede Boşanma Tanıma Tenfiz konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Tanıma Ve Tenfiz Davası ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

• Yabancı mahkemede alınan karar bir Hukuk davası kararı olmalıdır.
• Alınmış olan karar kesinleşmelidir.
• Alınan karar dürüstlük kuralına aykırı olmamalıdır.
• Alınan karar, kamu düzenine aykırı olmamalıdır.

Yine alınmış olan kararın Türkiye hukukunda bir geçerliliği yoksa, kararın tenfizi gerçekleşemez.

Türk Medeni Hukuku’nda ortak velayet adına bir husus bulunmaz. Velayet ya anneye ya babaya verilir ya da hiç kimseye verilmemesi uygun görülür. Bu hususta alınmış bir yabancı mahkeme kararının tenfizi mümkün olmaz. Yurtdışında boşananlar için Türkiye’de tanıma farklı şekillerde gerçekleşebilir.

Boşanma Nüfusa Başvuru Yapılması İle Tanınır mı?

Nüfusa işleme yöntemi ile tanıma, yurtdışında boşananlar için yeni düzenleme olarak, 5490 sayılı kanuna eklenen bir madde ile getirilmiştir. Tanıma davası açmak yerine kişiler, Nüfus Müdürlüğü’ne boşanmış olduklarını tescil ettirebilirler nitekim bunun için bir takım şartlar bulunur. Bunlar;

• Söz konusu karar, ilgili ülkenin yargısında kesin olmalıdır.
• Taraflar anlaşmış bir şekilde ve birlikte başvuru yapmak durumundadırlar. Tarafların vekillerinin kendilerini temsil ediyor olması mümkündür.

Bu hak, şüphesiz vatandaşların işlerini kolaylaştırmak adına getirilmiştir ancak, bir takım yanlışlıkları mevcuttur. Örnekle, yabancı mahkemede alınmış bir karar, kamu düzenine aykırıysa, başvurulan Nüfus Müdürlüğü, bu kararın aykırılığı durumunu tespit edemez. Etse bile uzun zaman sonra ediyor olabilir. Bu da tarafların farklı bir açıdan mağdur olmalarını sağlar.

Yurtdışında Boşanmanın Direk Nüfusa Tescili İçin Gereken Belgeler

Söz konusu başvuruyu yapmak için gereken ilk şart, daha önce de bahsedildiği üzere, kişilerin başvuruyu birlikte gerçekleştirmesi şartıdır. Aynı zamanda gerekli belgeler de eksiksiz temin edilmelidir. Gereken belgeler şu şekildedir;

• Boşanma işleminin Nüfus Müdürlüğü’ne tescilini talep eden Bakanlık dilekçesi,
• Yabancı mahkemede alınmış olan kararın aslı,
• Kararın noter tasdikli Türkçe çevirisi,
• Söz konusu belgelerin apostil şerhi

Dava açarak tanıma ve Nüfus Müdürlüğü’ne başvuru yaparak tanıma işlemi için gereken belgeler arasında büyük bir fark bulunmamaktadır.

Yurtdışındaki Boşanmanın Nüfusa Tescili Reddi

Böyle bir red söz konusu olduğunda, taraflar Uluslararası Özel Hukuk hükümleri dolayıca, tanıma ve tenfiz davası açma hakkına sahip olurlar. Yurtdışı boşanma Tanıma ve tenfiz davasını kişiler Türkiye’de ikamet ettikleri yetkili Aile Mahkemesi’ne açabilirler.

Yurt dışında herhangi bir ülkede boşandıktan sonra ülkesinde evli gözüken bireylerin Türkiye hukuk sistemi içerisinde de hukuki bağlarının ayrı olduğunu göstermesi için açacağı dava türüdür.

Bu dava ile yurt dışında boşanan çiftler ülke içerisinde de boşanmış olacaklardır. Yerel mahkemenin tanıma ve tenfiz davası ile yurt dışında yapılan boşanma davasını ülke sınırları içerisinde de geçerli olduğunu mahkeme kararında ifade etmesidir.

Tanıma ve Tenfiz Davası Nedir? Yurtdışında Boşananlar İçin Türkiye’de Tanıma

Boşanma sadece ayrılmak değildir. Boşanma ayrılmanın yanında birtakım yükümlülükler ve haklarda getirmektedir. Yurt dışında gerçekleştirilen boşanma davalarının sonucunda ortaya çıkan hukuki sonuçların Türkiye’de kabul görmesi için açılan davaya tenfiz davası denmektedir.

Tenfiz davası tanıma davasını da içinde kapsayan genel bir başlıktır.

Tanıma Tenfiz Davası İçin Gerekli Belgeler

Evlilik birliğini yurtdışında sonlandırmış olan kişiler hakkında yabancı mahkemelerden çıkmış olan kararların tanınması gibi kolay bir işlemi içinde barındıran tanıma ve tenfiz davası sürecinin en kısa süre içinde sona erdirilmesi ancak gerekli belgelerin eksiksiz ve zamanında teslim edilmesi ile mümkün olmaktadır.

Bu davaları açmak için kişilerin öncelikle yurtdışı mahkemelerinde verilmiş olan boşanma kararlarının asıl belgelerini onaylı fotokopileri ile birlikte ellerinde bulundurmaları gerekiyor.

Yurtdışında Boşananlar İçin Türkiye’de Tanıma Yargıtay Kararları

TANIMA VE TENFİZ DAVASI – TENFİZİ İSTENEN YABANCI HAKEM KARARININ BELİRLİ BİR ALACAĞIN TAHSİLİNE YÖNELİK OLDUĞU – DAVANIN NİSPİ HARCA TABİ OLDUĞU – MAKTU HARCA HÜKMEDİLMESİNDE İSABET GÖRÜLMEDİĞİ – HÜKMÜN BOZULDUĞU

ÖZET: Tenfizi istenen yabancı hakem kararı belirli bir alacağın tahsiline yönelik olduğundan dava nispi harca tabidir. O halde tenfizi istenen karardaki alacak miktarının dava tarihindeki Türk Lirası karşılığı tespit edilerek bu miktar üzerinden Harçlar Kanununa göre nispi karar ilam harcı alınması gerekirken maktu harca hükmedilmesinde isabet görülmemiştir.

TANIMA VE TENFİZ DAVASI – TÜRK MAHKEMELERİNİN MÜNHASIR YETKİSİNE DAHİL BİR KONUDA YABANCI MAHKEME KARARLARININ TANINMASI VE TENFİZİNE KARAR VERİLEMEYECEĞİ – DAVANIN REDDİ – DİRENME KARARININ BOZULMASI GEREĞİ

ÖZET: Konunun Türk mahkemelerinin münhasır yetkisi kapsamına girdiği, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine dahil bir konuda, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine karar verilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Makalemizde Yurtdışında Boşananlar İçin Türkiye’de Tanıma konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Tanıma ve Tenfiz Avukatı sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.

Bu mahkemelerde, boşanma davasının açılmış olduğu ülkenin medeni kanunu içerisindeki esaslar dikkate alınarak boşanma kararı ve ardından gelen tazminat, nafaka, mal paylaşımı ve velayet gibi kararların verilmesi mümkün olabiliyor.

Yurtdışında Boşanmanın Türkiye’de Tanınması

Yurtdışı mahkemeleri tarafından yasal olarak belirlenmiş olan bu kararlar Türkiye’de açılacak olan davalarla kesin karara bağlanmadığı takdirde Türkiye’de bir anlam ifade etmemektedir.

Bu sebeple yurtdışında boşanma davası açarak bu davası sonuçlanan kişiler mutlaka Türkiye mahkemelerinde tanıma ve tenfiz davaları açmalıdır.

Yurtdışında Boşanmanın Türkiye’de Tanınması Nasıl Geçerli Sayılır?

Tanıma ve tenfiz davalarının en kısa sürede açılarak karara bağlanması kişilerin tekrar bekar sıfatını kazanmaları açısından önemli olmaktadır. Eğer tanıma ve tenfiz davası açılmazsa bu durumda yurtdışında boşanmış olsalar dahi kişilerin Türkiye’de halen evli görünmelerinden dolayı yeni bir evlilik birliktelikleri kurmaları mümkün değildir.

Yurtdışındaki ikamet ettiği ülkenin mahkemesinden boşanma kararını almış olan kişiler Türkiye’de bu mahkemelerden çıkmış olan kararların tanınmasını istiyorsa bu durumda Türkiye’de bu davalar için yetkili mahkemeler olan Aile mahkemelerine başvurmalıdır. Eğer ikamet adresinin bulunduğu bölgede aile mahkemesi bulunmuyorsa bu durumda kişilerin asliye hukuk mahkemelerine tanıma ve tenfiz davalarını açması gerekmektedir.

Türkiye’de ikameti bulunmayan kişiler için ise İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde bulunan aile mahkemeleri üzerinden tanıma ve tenfiz davalarının açılması gibi bir kolaylık sağlanmıştır. Bu davalarla ilgili bir diğer kolaylık da kişilerin mahkemede bulunmalarının zorunlu olmadan davaların yürütülmesi olmaktadır.

Bu tanıma ve tenfiz davaları için kararların çıkma süresi farklı nedenlerle 1 haftadan 2 yıla kadar sürebilmektedir. Bu sürenin uzamasını etkileyen sebepler kişilerin kendi başlarını davaları takip etmeleri ve bunun yanı sıra mahkemeden kaynaklanan dosya yoğunluğu gibi sebepler olmaktadır.

En kısa sürede boşanma kararının tanınmasını ve evlilik birliğinin sonlanmasından gelen haklarını elde etmek isteyen kişilerin mutlaka bir avukat yardımı ile dava süreçlerini takip etmesi gerekir. Davanın erkenden karara bağlanması, davanın açılması için gereken evrak ücretleri ile birlikte oldukça uygun ücretlerle gerçekleşmektedir.

Yurtdışında Boşanma Nasıl Olur?

Yurtdışında mahkeme kararı ile boşansanız dahi Türkiyede tanıma ve tenfiz davası açıp karar alınmadığı sürece Yurtdışında boşansanız bile Türkiyede resmi kayıtlarında hala evli görünmeye devam edecektir.

Yurtdışında Boşanma Kararının aslı Apostil yapılarak ve tercümesi onaylı olarak Türk mahkemelerine müracaat edilmesi durumunda Tanıma ve tenfiz davası açılabilir. Yurtdışında Alınan Boşanma Kararının aslı olmadan fotokopi ile dava açılamaz karar verilemez.

Yurtdışında Evlenip Türkiye’de Boşanmak

Çifte vatandaş olan çiftlerin boşanma davasının tanınma ve tenfiz durumunu izah etmeden önce çifte vatandaşlık kavramını 5901 sayılı Türk Vatandaşlık Kanununun 44. Maddesindeki tabiri ile tanımlayalım.

Kanun koyucu 5901 sayılı Türk Vatandaşlık Kanunun 44. Maddesinde halk tabiri ile çifte vatandaşlık hususunu düzenlemiştir.

Çok vatandaşlık diğer tabiri ile çifte vatandaşlık sahibi olan tafralar her iki devletinde de vatandaş olduklarından mütevellit her iki devletin hukuk sistemlerine ayak uydurmak ve ona göre hareket etmek zorundadır.

Çifte vatandaşlık durumunda kişilerin nasıl başka bir devlete vatandaş oldukları incelememektedir. Tanıma ve tenfiz davasını çifte vatandaşlık sahibi olan taraflar için izah etmek gerekirse:

Yurtdışında Boşanmanın Türkiye’de Tanınması Davası Nasıl Açılır?

Tanıma ve tenfiz davası yabancı bir mahkemede boşanmış tarafların Türk hukuk sistemi içerisinde de boşanmış sayılabilmeleri ve boşanma davasının getirdiği hüküm ve sonuçların Türk hukuk sistemine aykırılık teşkil etmeyecek şekilde icra edilebilmesini sağlamak amacı ile boşanan tarafların yetkili ve görevli mahkemelerde açtığı davalardır.

Bu davalar kanun koyucunun belirlediği İzmir, Ankara ve İstanbul Asliye hukuk mahkemelerinden olan Aile mahkemelerinde açılır.

Tanıma ve tenfiz davasını ancak Türk asıllı olanlar, Türk vatandaşı olan taraflar yani kısacası Türk hukuk sistemi içerisinde de kütüğü olan, Türk hukuk sistemine de uymak ile yükümlü bireyler açabilmektedir.

Boşanmış iki İngiliz vatandaşı örneğin bu davaları açamaz. Açması da mantıksız olur.

Tanıma ve tenfiz davası tarafların sorumlu oldukları iki hukuk sistemi içerisinde de ayrı ayrı boşanma davaları geçirmesini engellemekte ve tarafların daha kısa sürede Türk hukuku sistemi içerisinde hukuki birlikteliklerinin bitmesini sağlamaktadır.

Tanıma ve tenfiz davası sadece boşanma davaları için geçerli davalar değillerdir. Hukuk sisteminde özel hukuk alanını ilgilendiren her konuda tanıma ve tenfiz davası Türk hukuk sistemini de ilgilendirdiği takdirde açılabilecektir.

Makalemizde Yurtdışında Boşanmanın Tanınması konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Tanıma ve Tenfiz Avukatı sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.