Boşanma davalarının devamı niteliğinde olan yoksulluk nafakalarının kaldırılması ya da arttırılmasına ilişkin son değişiklikler 2010 ve 2017 yılında yapılmıştır.

Yoksulluk nafakasının kaldırılması için ayrı bir dava süreci yürütülmekte olduğu gibi arttırılması ya da azaltılması gereken durumlarda da farklı dava süreçleri söz konusu olmaktadır.

Boşanma davalarının ardından nafaka alan ve veren tarafların güncel ekonomik durumlarına ilişkin nafaka işlemlerine yönelik düzenleme yapılabilmektedir.

Nafaka Nedir?

Nafaka kelimesi Arapça kökenli olan bir kelime olup Türkçeye çevrilmiştir. Arapçadaki kelime anlamı;

• Bedel
• Harcama
• Tutar

Anlamlarına gelmektedir. İslam hukuku kapsamında da sıklıkla kullanılmakta olan nafaka kelimesi boşanılan eşin ekonomik anlamda desteklenmesi, geçimine yardım edilmesi ve hayatını devam ettirebilmesi için gerekli görülen tutarın verilmesi anlamında kullanılmaktadır.

Türkçede de aynı anlamda kullanılan nafaka kelimesi, hukuki bir terim olarak bilinmektedir.

Nafaka İşlemleri Nedir?

Nafaka işlemleri Türk Medeni Kanuna göre yönetilmekte olup kanunun 175. Maddesi tarafından koruma altına alınmıştır. Maddeye göre, boşanan eşlerden ekonomik durumu kötü olana destek verilmesi amacı ile karşı tarafın maddi destek vermesi anlamına gelmektedir.

Nafaka alacak tarafın herhangi bir yükümlülüğü bulunması ya da bulunmaması gibi unsurlara dikkat edilmemektedir. Yoksulluk nafakası miktarı ekonomik durumlar göz önünde bulundurularak hakim tarafından belirlenmekte ya da eş tarafından dava sürecinde hakime bildirilerek net bir miktar istenmektedir.

Nafaka Arttırılması Nasıl Yapılır?

Nafakanın artırılmasına yönelik karar 2011 yılında düzenlenmiş olup, dilekçe ile başvuru yapıldığı takdirde ve ihtiyaç dahilinde görülür ise Yargıtay tarafından nafakanın arttırılması onaylanmaktadır.

Bu durumda söz konusu olan gelişme yine ekonomik durumlardır.

Nafakanın Kaldırılması Nasıl Yapılır?

Nafaka alan tarafın herhangi bir işte sigortalı olarak çalışmaya başlamasının ardından ve maaşının düzeyine de bağlı olarak kaldırılması talep edilebilmektedir.

Ayrıca nafaka ödeyen tarafın ödeyemeyecek duruma gelmesi ve iflasının belirtilmesinin ardından da nafaka ödeme süreci kaldırılabilmektedir. Yoksulluk nafakasının kaldırılması arttırılması gibi işlemler ekonomik duruma bağlı olarak düzenlenmektedir.

Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması Artırılması Nasıl Olur

Nafaka davaları aile hukukunda en çok gündemde kalan ve açılan davalardandır. Nafaka davalarından genel olarak bahsedecek olursak nafakanın kaldırılması davası venafakanın artırılması davalarıdır. Boşanmanın mali sonuçlarından biri nafakadır.

Nafakanın kelime olarak, geçinmek için gerekli olan şeylerin tümü, geçimlik anlamına gelmektir.

Aile hukukunda nafaka birbirinin geçindirmekle yükümlü bulunduğu kimselere, mahkeme kararıyla bağlanan aylı ifade eder. Nafaka davalarını üç başlık altında ele alabiliriz. Bunlar;

İştirak Nafakası (Çocukların bakımı için gerekli olan nafaka)

Tedbir Nafakası (Eşlerin bakım ve geçimi için gerekli olan nafaka)

Yoksulluk Nafakası (Boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek olan eşe diğer eş tarafından verilen nafaka)

Konuyla bağlantılı olması sebebiyle nafaka davası nasıl açılır konusu hakkında ki makaleyi okuyabilirsiniz.

Yargıtay Kararı – Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması Artırılması

NAFAKANIN KALDIRILMASI YARGITAY KARARI

NAFAKANIN ARTIRILMASI YARGITAY KARARI

NAFAKANIN ARTIRILMASI

Türk Medeni Kanun mad. 184/5 gereğince; taraflar yoksulluk nafakasının miktarını ve süresini sözleşme ile kararlaştırılarak belirlenir.

Yoksulluk Nafakası Şartları

Eski Medeni Kanun mad. 152 gereğince; evlilik birliği içerisindeki Yükümlülüğü kocaya olup, bu yükümlülük ise boşanma ile son bulmakta idi. Ancak, kanun koyucu ahlaki ve sosyal gerekçelerle, boşanmadan dolayı yoksulluğa düşecek olan ve boşanmada kusuru daha ağır olmayan eşin, evlilik sona ermiş olmasına rağmen şartları gerektirdiğinde süresiz olarak diğer eş tarafından ekonomik yönden desteklenmesini uygun görmüştür.

Böylece bakım yükümlülüğünün belli şartlar gerçekleştiğinde boşanmadan sonra da kısmen devamını sağlamayı amaçlamış 55 ve ilgili hükmü değiştirerek yürürlükte bulunan yeni Medeni Kanunda, her iki eş içinde eşit olarak bakım yükümlülüğü getirilmiştir.

Bunun doğal sonucu olarak da nafaka ödeme yükümlülüğü her iki eş için söz konusu olmaktadır. Yoksulluk nafakası, daha önce de belirttiğimiz üzere, boşanma davası ile birlikte istenebileceği gibi, boşanma davası devam ederken ve hatta boşanma davası sonuçlandıktan sonra dahi talep edilebilir. Boşanma kararından sonra nafakanın devamının istenmesi yoksulluk nafakası niteliğindedir.

Boşanma davası  kesinleştikten sonra açılan yoksulluk nafakası da davacının boşanma davasındaki kusur derecesinin, boşanma kararının kesinleştiği tarih ile yoksulluk nafakasının açıldığı tarihte boşanma yüzünden yoksulluğa düşüp düşmediğinin araştırılması gerekir. Boşanma davasını kesinleşmesinden sonra da yoksulluk nafakası istenebilir. Ancak, bu nafaka boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten sonra bir yıl içinde istenmesi gerekmektedir.

Bir yıllık süre sona erdikten sonra açılan yoksulluk nafakası davasında, davalı zamanaşımı def’i ileri sürebilir. Yoksulluk nafakası boşanma davası ile talep edildiği taktirde, boşanma kararı ile yoksulluk nafakası konusunda da karar verilecektir.

Bu durumda, yoksulluk nafakası ödemelerinin başlangıç tarihi boşanma hükmünün kesinleştiği tarihtir. Dolayısıyla, boşanma davası devam ederken yoksulluk nafakası talep edilemez. Dava devam ederken ancak, tedbir nafakasına karar verilebilir. Yoksulluk nafakası boşanmanın fer’i niteliğindedir. Bu nedenle boşanmanın hüküm ve sonuçlarına bağlıdır.

Yoksulluk Nafakası Süresi Nedir

MK. mad. 175/1 ‘de açıkça belirtildiği üzere, yoksulluk nafakası süresiz olarak istenebilir.    Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eş, diğer şartlar da gerçekleştiği takdirde geçimi için diğer eşten mali gücü oranında her hangi bir süreye tabi olmaksızın nafaka isteyebilecektir. Belli bir süre için yoksulluk nafakası istenmişse, istemle bağlılık kuralı gereğince istenilen süre dikkate alınarak yoksulluk nafakasına karar verilir.

Yoksulluk Nafakasının Belirlenmesi Zamanaşım Süresi

Yoksulluk nafakasının diğer koşulları oluşmasının yanında nafaka takdir edilirken diğer tarafın mali gücü göz önüne alınmaktadır. Nafaka takdirinde hakim, tarafların sosyal ve ekonomik durumunu, gelir düzeylerini araştırır ve bu duruma göre hakkaniyete uygun bir nafakaya hükmeder. Madde hükmünde açıkça anlaşılacağı üzere hakim yoksulluk nafakasının belirlenmesinde yapılacak araştırmalar sonucuna göre takdir yetkisi verilmiştir.

Ayrıca, yoksulluk nafakası ödemekle yükümlü olan eşin, hasta, fiziksel özürlü olduğu ve çalışamadığı tespit edildiği takdirde, kendisi yoksul olduğundan yoksulluk nafakası ödemesi yükümlülüğü getirilemez. Hakimin bu hususu göz ardı ederek nafakaya  hükmetmesi bozma sebebi teşkil etmektedir.

Yoksulluk nafakasına karar verilirken, istemde bulunanın  zorunlu geçim ihtiyaçları göz önüne alınır. Bu ihtiyaçları karşılamaya yetecek miktarda nafakaya hükmedilmesi gerekmektedir.

Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması

Özellikle çekişmeli boşanma davası süreçlerinde, bir taraf alabileceği en yüksek nafakayı almak için diğer taraf ise ödemesi gereken nafakanın daha az olması için hukuki mücadeleye girişiyor. Ancak aile hukukunun temelini oluşturan Türk Medeni Kanununda, nafaka konusu açık bir şekilde tanımlanmıştır.

Boşanma davalarında evlilik ilişkisinin noktalanmasının ardından, hukuki sürecin maddi sonuçları olarak ele alınan nafaka, üç tür olarak tanımlanmıştır. Bunlar:

– Boşanma davasında velayet hakkını elinde bulundurmayan tarafın diğer tarafa çocukların giderlerine destek için ödediği iştirak nafakası,
– Boşanma sonrası evlilik ilişkisinin sona ermesiyle maddi açıdan zor duruma düşecek olan tarafa ödenen yoksulluk nafakası,
– Boşanma davası öncesinde veya dava süresince geçici olarak belirlenen tedbir nafakasıdır.

Yoksulluk Nafakası Nedir

Bu içeriğimiz de yoksulluk nafakasını ve yoksulluk nafakasının hangi durumlarda kaldırılabileceğini açıklamaya çalışacağız. Boşanma davası sonucunda evlilik ilişkisi sona erdiği için hayat standartları değişerek maddi açıdan zor duruma düşecek tarafa, karşı tarafın bu durumun telafi edilmesi için düzenli olarak ödeyeceği paraya yoksulluk nafakası denir.

Yoksulluk nafakasının bazı davalarda peşin olarak ödenmesi yönünde hüküm verilebilirken, peşin olarak ödenen yoksulluk nafakasının kaldırılması, dönemsel olmadığı için mümkün olmayacaktır. O halde yoksulluk nafakasının kaldırılmasının söz konusu olabilmesi için dönemsel olarak ödeniyor olması ilk şarttır.

Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması hangi durumlarda mümkündür?

Hükmedilen yoksulluk nafakası, nafaka ödemesi alan tarafın yeniden evlenmesi halinde otomatik olarak kaldırılmış olur. Yine eşlerden birisinin ölmesi durumunda da yoksulluk nafakası iptal olacaktır.

Kişi evlenmemiş olmasına rağmen, evliymiş gibi bir ilişki yaşıyorsa, nafaka ödeye tarafın bu durumu ispatlaması ve nafaka iptali davası açması halinde de yoksulluk nafakası kaldırılabilir. Yine nafaka alan tarafın haysiyetsiz bir hayat sürmesi ve nafaka borçlusunun bu durumu mahkemeye ispatlaması halinde de yoksulluk nafakası kaldırılacaktır.

Benzer şekilde yoksulluk nafakası alacaklısı olan tarafın yoksulluğunun ortadan kalktığı (örneğin; bir işte çalışarak gelir elde etmeye başlaması) ispatlanırsa, mahkemeler yoksulluk nafakasının kaldırılmasına hükmedebilir.

Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması Davası

Yoksulluk Nafakasının kaldırılması iptali açılacak dava ile mümkün olabilen bir durumdur. Nafakanın bağlanan taraf, nafakayı alma şartları ortadan kalktığı tespit edilmesi durumunda, nafaka ödeyen taraf  Yoksulluk Nafakasının kaldırılması iptali için dava açabilir.

Yoksulluk Nafakasının kaldırılması iptali için açılacak davaya konu olacak konulardan örnek verecek olursak nafaka alan tarafın belirli bir gelire sahip olması, asgari ücretten yüksek yeni bir işe girmesi, başkası ile evli gibi yaşaması gibi durumlarda Yoksulluk Nafakasının kaldırılması iptali davası açılabilir.

Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması Nerede Açılır

Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması İptali Davasında  Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir. Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması davasında Nafaka davası mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.

Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması Davası, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir. Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir. Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.

Yargıtay Kararı – Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması İptali

YOKSULLUK NAFAKASININ KALDIRILMASI İSTEMİ.

DAVACININ NAFAKANIN KALDIRILMASI TALEBİNİN ŞARTLARININ OLUŞUP OLUŞMADIĞI DEĞERLENDİRİLEREK SONUCUNA GÖRE BİR KARAR VERİLMESİ GEREĞİ .

ÖZET: Mahkemece; daha evvel …Asliye Hukuk Mahkemesinin ilamı ile müşterek çocuklar lehine hükmedilen kırkar TL iştirak nafakalarının yüzer TL’ye çıkartılmasına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği gözününde bulundurularak, davacının nafakanın kaldırılması talebinin şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve yukarıdaki gerekçe ile davanın kabulü doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.