Taraf yemin teklifini kabul edebilir ya da reddedebilir. Yeminin kişi tarafından bizzat yapılması da mümkündür, velayet ya da vesayet durumunda temsilci tarafından yapılması da mümkündür. Yemin edecek tarafın tam olarak aydınlatılması gerekmektedir.

Yemin Teklifi Nedir? Yemin Teklifi Nasıl Yapılır?

Yemin, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda düzenlenmiştir. Yemin, delil türlerinden biridir. Ancak yemin deliline başvurmak hep son çare olarak görülmüştür.

Yemin mahkemenin önünde eda olunur. Yemin edilmesindeki en önemli husus, yeminin aydınlatma çerçevesinde gerçekleşmiş olmasıdır. Hakimin, yemin edecek tarafı tam olarak aydınlatması gerekmektedir. Bu aydınlatmaya rağmen yeterli açıklığa kavuşmayan tarafın, tekrardan bilgi istemesi mümkündür.

Yemin edilirken söylenecek sözler önceden hazırlanmıştır. Yeminin edilmesinde belirlenmiş sözler söylenir ve mahkeme huzuruna çıkılır. Kişinin yeminden kaçınma hakkı vardır, bu halde yemine zorlamak gibi bir durum söz konusu değildir.

Mahkemede Yemin Teklifi Nasıl Yapılır?

Yemin konusu, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda ayrıntısıyla düzenlenmiştir. Kanundaki düzenlemede sadece yeminin tanımına ve usulüne değil, yalan yere yemin edilmesinin sonuçlarına da yer verilmiştir.

Yeminin iade olması durumunda, tarafın yemin etmekten kaçınması söz konusu olursa, ispat edilememiş sayılır. Bazı durumlarda ise yemin, tek bir tarafın şahsında doğmaktadır.

Mahkemede yemin teklifi yapılırken, söylenecek yemin prosedürü vardır. Bu prosedüre göre hakim şu sözleri söyler: Size sorulan sorular hakkında, gerçeğe uygun cevap vereceğinize ve hiçbir şey saklamayacağınıza namusunuz, şerefiniz ve kutsal saydığınız bütün inanç ve değerler üzerine yemin eder misiniz?

Bunun üzerine taraf da şu sözlerle cevap vermelidir: Bana sorulan sorular hakkında gerçeğe uygun cevap vereceğime ve hiçbir şey saklamayacağıma namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum.

Yalan Yemin Beyanında Bulunmak Suç Mu?

Yalan yemin beyanında bulunmanın, hukuken yaptırımları bulunmaktadır. Yalan yemin etme durumunda bir ceza davası açılacaktır. Açılan dava süresince, esas dava açısından bir bekletici sorundan söz etmek mümkün değildir.

Normal şartlarda bu tip davaların açılması bekletici sorun yapılması durumunu ortaya çıkarabiliyorken, yalan yeminde bu söz konusu değildir. Eğer ki taraf, gerçek bilgileri hüküm verilmeden önce verirse böyle bir suçtan ve cezadan bahsetmek mümkün olmayacaktır.

Taraflardan birinin hukuk davalarında yalan yemin vermesi üzerine öngörülen suç, 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıdır. Cezada indirime gidilmesinin tek yolu hüküm verilinceye kadar değildir. Hükmün icraya konulması veya kesinleşmesinden önce söylenen gerçekler de, cezada indirim yapılması halleri arasında sayılmaktadır.

Okuma yazma bilmeyen, mahkeme il sınırları dışında bulunan kişilerin yemin vermesi için de bazı yöntemler geliştirilmişti. Ses ve görüntü nakledilmesi bu yollardan en yaygınıdır.