Kamu kurumlarına bağlı sosyal inceleme uzmanları tarafından hazırlanan boşanma aşamasındaki eşlerin aile yaşam ortamı, maddi durumu, çocuğa bakım ve eğitim imkanlarını yeterli düzeyde karşılayıp karşılayamayacağı gibi hususlar sosyal inceleme raporu ile ortaya koyulmaktadır.

Boşanma davasında sosyal inceleme raporu öncelikle velayetin hangi eşe bırakılacağına karar verilmesinde aile mahkemesi hakimine yardımcı olmaktadır. Bilindiği üzere boşanma sonucunda velayet kararı alacak olan hakim çocuk ve çocukların yararını gözeterek karar vermekte evlilik birlikteliğinde ortak olarak kullanılan çocuklar üzerinde söz sahibi olma hakkı bir tarafa bırakılmaktadır.

Sosyal inceleme raporu velayet dışında maddi olarak boşanma sonucunda ortaya çıkan tazminat, nafaka gibi konulara da doğrudan etki etmektedir.

Velayet Davasında Sosyal İnceleme Raporunun Önemi

Boşanma davasında sosyal inceleme raporunun hazırlanması boşanma sonucunda ortaya çıkacak olan hukuki durumlara doğrudan etki edeceğinden bu rapor büyük öneme sahiptir.

Sosyal inceleme raporu kim hazırlar konusunda aile mahkemesi hakimi velayet gibi konularda çocuğun yararını gözetmekte ve görevlendireceği sosyal inceleme uzmanlarından yardım almaktadır. Sosyal inceleme uzmanları psikolog, pedagog ve sosyal çalışma uzmanlarından oluşur.

Sosyal inceleme uzmanları boşanma sırasında rapor hazırlarken her iki tarafla da görüşerek eşlerin maddi durumları başta olmak üzere çocuğun boşanmadan sonra sahip olacağı ortamın yeterli olup olmadığı konusunda araştırma yapmaktadır.

Bu araştırmalar gelir durumu, mal varlığı gibi maddi değerler üzerinden olabileceği gibi çocuğun aile sıcaklığı bulabileceği bir ortam araştırmasını da gerekli kılmaktadır. Ayrıca çocukların yaş durumuna göre anne ve baba hakkında çocuk görüşleri de sosyal inceleme raporuna yansımakta ve sosyal inceleme raporu mahkemeye sunulmaktadır.

Sosyal İnceleme Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır?

Sosyal inceleme raporuna itiraz boşanma kararından sonra boşanmanın hukuki sonuçlarına itiraz şeklinde gerçekleşmektedir. Sosyal inceleme raporu Yargıtay kararlarıyla bozulabileceği gibi eşlerden biri ile irtibata geçilmeden hazırlanan raporlar mahkemece kabul edilse bile boşanma kararına itiraz edilerek bu raporun yeniden hazırlatılması talep edilebilir.

Sosyal inceleme raporunun eksik inceleme sonucu hazırlanması, sosyal inceleme raporunun gerçeği yansıtmaması gibi gerekçelerle aile hukuku alanında uzman avukatlardan yardım alınarak sosyal inceleme raporuna üst mahkeme olan Yargıtay’a itiraz edilebilir.

Boşanma Davasında Sosyal İnceleme Raporu

Velayetin düzenlenmesin öncelik çocuğun üstün faydası ve karıdır. Aile Mahkemesi incelemesini psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıdan oluşan uzmanlardan, her iki eşi ve çocukla görüşerek inceleme ve rapor hazırlanması istenmelidir.

Eşlerin barınma, gelir, sosyal ve psikolojik hallerine göre çocuğun sağlıklı büyümesi için velayeti üstlenecek tarafın engel bir hususun olup olmadığı  detaylı araştırıldıktan sonra, çocuğun velayeti hakkında bir karar verilmesi gerekir.

Boşanma Davasında Sosyal İnceleme ve Velayet Kararı

Yukarıdaki açıklama doğrultusunda, örnek karar da davacı erkek vasisi tarafından açılan boşanma davasında, davacı erkeğin akıl hastalığı nedeniyle kısıtlı olduğu, davacı erkeğin ve ortak çocuğun sürekli kendilerinin yanında bulunduğu,

Türk Medeni Kanununun 166/1. maddesi uyarınca tarafların boşanmalarına, tarafların ortak çocuğu …. velayetinin anneden kaldırılarak çocuğa vasi atanmasına karar verilmesi talep edilmiş, mahkemece tarafların boşanmalarına ve ortak çocuğun velayetinin ise anneye verilmesine karar verilmiştir.

Boşanma Davasında Sosyal İnceleme ve Velayet Gerekçeleri

Kararın dayanağında, velayetin değiştirilme şartları olan Anne ve babanın acemi oluşu, kalıcı hastalığı, başka şehirde bulunması yada benzeri nedenlerle çocuğun velayeti konusunda gerekli özeni ve görevilerini sorumluluğunu gereği gibi yerine getirememesi;

Ana ve babanın çocuğa gerekli ve yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı ysorumluluklarını ağır bir biçimde aksatması durumunda hakim velayet hakkını kaldırabilir

Boşanma Davasında Sosyal İnceleme Raporu ve İtiraz

Aile Mahkemelerinin Sosyal İnceleme Raporu, davanın tüm aşamalarına etki etmektedir. Çünkü aile hakimi, sosyal araştırma rapor doğrultusunda, nafafa, tazminat, velayet gibi konularda vereceği  karara etkili olmaktadır.

Bu nedenle sosyal inceleme raporu, tarafların kendisiyle görüşülmeden tek taraflı olarak hazırlanmış olması, raporda ki beyanların yanlış olması karara etki etmektedir. Yukarda verilen Karara İtiraz Edilmiş ve Yargıtay kararı yanlış bularak değiştirmiştir.

Boşanma Davasında Sosyal İnceleme Raporu Velayet Kararı ve Yargıtayın Kararı

Gerçekleşen olaylar karşısında velayeti istenen çocuğun mahkemece çocuğu bizzat sorularak, eğitim, kültür, yaşam olanakları bakımından hangi ebeyinin yanında yaşamak istediği sorularak, velayetin hangi tarafa verileceği hakkında seçim yapması hakim tarafından kendisinden sorulması ve verilecek cevabada itibar edilmesi.

Ayrıca dosya incelemesinde tanık ifadelerinde, annenin ortak çocuğuna şiddet uyguladığına dair beyanlar görülmüştür. Bu hususların dikkate alınması gerektiği, velayetin anneye verilmesi halinde çocuk için herhangi bir risk oluşup oluşmayacağı,

Ortak çocuğun anne ve baba yanındaki barınma ve yaşama koşullarını, velayetin kaldırılmasını gerekli kılan bir durumun bulunup bulunmadığı hususlarında değerlendirir içerikte,

Psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı niteliğindeki uzmanlardan, heyet raporu alınması ve tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre velayet konusunda bir karar verilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkemenin kararını bozmuştur.

Diğer makalelerimize Ankara Avukat ve Boşanma Avukatı sayfalarımızdan göz atabilirsiniz.

Boşanma Davasında Sosyal İnceleme Raporu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

BOŞANMA DAVASI – ÇOCUĞUN ÜSTÜN YARARININ ASIL OLDUĞU – PSİKOLOG PEDAGOG VE SOSYAL ÇALIŞMACIDAN OLUŞAN UZMANLARDAN HER İKİ EBEVEYN VE ÇOCUKLA GÖRÜŞMEK SURETİYLE İNCELEME RAPORU ALINMASI GEREĞİ.

Velayet kararı verilirken; çocuk ile ilişki konusunda anne ve baba çıkarlarının aynı olması durumunda, velayet konusunda özlü söz haline gelen çocuğun üstün yararı düşünülmelidir.

Çocuğun velayetin belirnmesindeki üstün yararı ise; çocuğun fiziksel, fikri ve ahlaki yönden en iyi şekilde yetiştirilmesi ve bu gelişime katkı sağlayacak, çocuğa sosyal durumu, ekonomik ve kültürel şartların hazırlanmış olmasıdır.

Ayrıca Çocuğun üstün yararı araştırılırken, çocuk belli yaşta olması halinde, kendisinin durumunu ilgilendirecek kararda , kendi faydasına olacak konuda karar verilmesi istenmesi ile beraber, velayetin belirleyecek uzman bilirkişiler ve aile hakim ile fikir ve görüşleride aynı yönde olması ve bu birliktelik görüşü ile karar verilmektedir. Bu açıklamada şunu söylemek gerekirse çocuğun kararı varsayımsal dikkate alınmalıdır.

Boşanma davasında mahkeme çocuğun bakımı, eğitimi, sağlığı gibi meselelerde sosyal inceleme raporları ve takdir edilen görüşler neticesinde 18 yaşından küçük çocukların menfaatlerini düşünerek evlilikte ortak kullanılan velayeti eşlerin birine vermektedir.

Velayet hakkı çocuğun varsa mal varlığının ve menfaatlerinin korunmasına yöneliktir. Ancak velayet hakkı sınırsız değildir. Belli kurallar çerçevesinde dava açma hakkı saklıdır.

Annenin velayeti kötüye kullanması halinde boşanmış olan koca velayetin kötüye kullanılması gerekçelerini delillendirerek velayetin değiştirilmesi davası açabilir.

Velayetin kötüye kullanılması annenin çocuğa bakmaması, çocuğu üçüncü kişilerin yanına bırakması, annenin alkol ve uyuşturucu bağımlısı olması, annenin haysiyetsiz yaşam sürmesi gibi nedenlere bağlı olarak açılabileceği gibi baba ile çocuğun görüşmesinin engellenmesi, çocuğun velayet hakkı olmayan eşe karşı kışkırtılması ve doldurulması gibi sebeplere bağlı olarak da açılabilir.

Velayet Hakkının Kötüye Kullanılması Suçu

Medeni kanunda düzenlenen velayet hakkını kötüye kullanma suçu” ana ve babadan her biri diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.” Şeklinde anne ve babalara sorumluluk yüklemiştir.

Kişisel ilişkinin engellenmesi, velayet sahibinin çocukla ilgilenmemesi, ya da velayet sahibinde özel nedenler ortaya çıkarsa velayet hakkının kötüye kullanıldığı diğer eş tarafından dava konusu yapılabilmektedir.

Velayetin kötüye kullanılması cezası velayet hakkının velayet sahibi ebeveynden alınmasına ya da diğer eşin durumuna göre velayetin kaldırılmasına sebep olabilmektedir.

Velayetin Kötüye Kullanılması Sebebiyle Velayet Değiştirilmesi Davası Nasıl Açılır?

Anne tarafından çocuğa bakım görevinin layıkıyla yerine getirilmemesi ve velayet sahibi olmayan eşin çocukla görüştürmeme başta olmak üzere kişisel ilişki kurma konusunda çocuğun kışkırtılması gibi nedenlerle velayet değiştirme davası açılabilir.

Velayeti annede olan çocuğun babasının hakları çocukla ilişki kurma ve görüşme şeklinde olabileceği gibi çocuğun ihtiyaçlarıyla ilgilenme şeklinde de olabilmektedir.

Velayetin değiştirilmesi davasında velayetin kötüye kullanılması iddia olunuyorsa bu durumun delilleriyle dava dilekçesinde ve mahkeme huzurunda ispat edilmesi zorunludur.

Aile hukuku alanında uzman avukatlık bürolarında hukuki destek ve avukatlık hizmeti almak velayet davalarında arzu edilen sonuçların alınmasına aracılık edecektir.

Velayetin Değiştirilmesi Davasında Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme

Velayet kararı boşanma ile birlikte hakimin kendiliğinden vermiş olduğu bir karardır. Nadiren de olsa anlaşmalı boşanmalarda çocuğun menfaatini gözeten hakim anlaşma konusu dışında velayeti diğer eşe verebilir.

Bu durumu ortaya çıkaran gerekçe çocuğun menfaatinin gözetilmesidir. Velayet kararı alındıktan sonra velayeti elinde bulundurmayan eş çocuk reşit oluncaya yani 18 yaşına girinceye kadar velayet görevinin kötüye kullanılması sebebiyle dava açabilir.

Velayet kararının kötüye kullanılması sebebiyle velayetin değiştirilmesi davasında yetkili ve görevli mahkeme aile mahkemesidir. Davalının ve çocuğun ikametinin bulunduğu yerdeki aile mahkemesi velayet değişikliği davasında görevli ve yetkilidir.

Annenin Velayeti Kötüye Kullanması

Çocukların yaşının küçük olduğu hallerde başka bir sebep bulunmuyorsa hakimler annelerin velayeti alma noktasında bir karar verebilmektedir. Boşanma davalarının velayet hakları konusunda bir yargı ortaya atılmadan sona erdirilmesi mümkün değildir.

Küçük çocukların anneye verilmesi konusunda bir uygulama söz konusu olduğu gibi aynı zamanda küçük yaştaki annelerin de çocuklarının velayetini alması mümkün değildir.

Velayet kararlarının verilmesinin ardından hakimler ve avukatlar tarafından kişisel ilişki düzenlemelerinin yapılmasına mutlaka önem verilmelidir. Bu sayede çocukların velayet hakkını almamış ebeveynleri ve diğer kardeşleri ile görüşmesi de korunma altına alınmaktadır.

Velayet kararlarında hakim kararlarına etki etmek isteyen kişilerin ekonomik durumları gibi göstergelerin dışında çocuğun kendilerine bırakıldıklarında çok daha iyi bir şekilde yetiştirileceklerini ve bakımlarının daha iyi şekilde yapılacağını ispatlayan veriler sunması gerekmektedir. Bu özellikle çocukların eğitim ve öğrenimlerinin olası kalitesi ile doğrudan ilişkili olmaktadır.

Velayet hakları kamu düzenini ilgilendiren ve bu kapsamda değerlendirilen davalardandır. Bu nedenle hakim tarafından çocuğun menfaatleri dikkate alınarak res’en müdahale etme ve kararları değiştirme yetkisi de kullanılabilmektedir.

Daha çok çekişmeli boşanma davalarında ortaya çıkan bu hususların yanı sıra anlaşmalı boşanma davalarında tarafların fikir birliğine vararak çocukların velayeti konusunda bir uzlaşmaya varmaları mümkün oluyor.

Bu noktada kişiler belirli bir kararda uzlaşmış olsalar dahi hakim tarafından farklı yönde bir karar verilebilir.

Buna ek olarak pek çok kişi mahkemeye gelene kadar çocuklarının velayetinin karşı tarafa verilmesini uygun görürken mahkeme sırasında bunu reddettiğini ifade etmesi söz konusu oluyor. Bu tür durumlarda anlaşmalı boşanma davaları çekişmeli boşanma davasına dönüşerek yürütülür.

Babanın Annenin Velayeti Kötüye Kullanması Yargıtay Kararı

BOŞANMA DAVASI – ANNENİN BABA VE ÇOCUK ARASINDAKİ KİŞİSEL İLİŞKİYİ ENGELLEYEREK VELAYET GÖREVİNİ KÖTÜYE KULLANDIĞI – BU HUSUS İLK İNCELEMEDE GÖZDEN KAÇTIĞINDAN HÜKMÜN BU YÖNDEN BOZULDUĞU.

ÖZET: Annenin baba ve çocuk arasındaki kişisel ilişkiyi engelleyerek velayet görevini kötüye kullandığı anlaşılmaktadır. Ne var ki bu husus ilk incelemede gözden kaçtığından hükmün bu yönden bozulduğu görülmekle, davalı erkeğin bu yöne değinen karar düzeltme talebi haklı ve yerinde olup kabulü ile, Dairemiz ilamının 2. bendinde yer olan bozma sebebinin kaldırılmasına ve kararın bu yönden de onanması gerekmiştir.   Babanın Annenin Velayeti Kötüye Kullanması