Velayet Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Velayet davaları Aile Mahkemelerine açılmalıdır. Aile Mahkemelerinin olmadığı yerlerde velayet davasına hangi mahkeme bakar sorusunun yanıtı ise Asliye Hukuk Mahkemeleridir.

Farklı Şehirde bulunan Anne baba velayet davasını nerede açar?

Farklı şehirlerde yaşayan ebeveynlerin farklı şehirlerde oturuyorsa Velayet davası kural olarak küçük çocuğun ikametgahının bulunduğu Aile Mahkemesinde açılır.

Velayet Davası Reşit olmayan çocukların velayetine sahip olmayan ebeveynin velayet sahibi ebeveyne karşı çocuğun velayetini almak için velayet davası açması gerekmektedir. Davanın açılabilmesi için velayetin verildiği tarih itibari ile şartların değişmiş olması gereklidir. Aksi taktirde açılan dava olumsuz sonuçlanacaktır.

Velayet Davası Hangi Durumlarda Açılır?

Velayet sahibi eşe karşı açılacak olan davada şartların velayet sahibi olmayan eşin lehine değişmesi gerekmektedir. Değişen şartlarda çocuğun menfaati gözetilerek karar verilmektedir.

Türk Medeni Kanunu’nun 183. Maddesi’nde belirtildiği üzere velayetin değiştirilmesi için; Velayet sahibi ebeveynin bir başkası ile evlenmesi, ·        Velayet sahibi anne veya babanın bir başka yere gitmesi, Velayet sahibi ebeveynin vefat etmesi, Sağlık, eğitim, ahlak, vb. çocuğun menfaatine yönelik olarak şartların değişmesi, Çocukla kişisel ilişki kurulmasının engellenmesi Şartları gerçekleştiğinde dava açılabilir.

Velayet Davası Hangi Şartlarda Babaya Verilir?

Çocukların velayetlerinin verileceği ebeveynlerin seçiminde çocuğun ihtiyaçları ve menfaatleri ön planda tutulmaktadır. 3 yaşına kadar olan çocuklarda çocukların velayet hakkı anneye verilmekte olup 3 yaşından sonra anneye olan ihtiyacın azalması ile çocuğun menfaatine bakılarak velayet hakkı babaya verilebilmektedir.

3 ila 7 yaş arasındaki çocukların velayetinin babaya verilebilmesi için; Annenin çocuğunun sağlığına zarar vermesi, Annenin çocuğa bakmaktan aciz olması, Annenin sağlığının kötü olması Gereklidir. 7 yaşından sonra ise çocuğa daha iyi gelecek sunabilecek olan ebeveynin avantajı artmakta olup maddi imkanlar velayet kararında etkili olmaktadır.

7 yaşından sonra babanın çocuğa daha iyi bir gelecek sunmasına karar verilmesi halinde velayet babaya verilir.

Velayet Davasında Kaç Yaşında Çocuğa Sorulur?

Ülkemizde velayet davasında çocuğun dinlenmesi için 12 yaş geçerli olarak belirlenmiştir. 12 yaşındaki çocuğun kendini rahatlıkla ifade edebileceği düşünülerek 12 yaşından itibaren velayet davalarında çocukların istekleri dinlenmektedir.

Velayet Davası Ücreti Ne Kadar?

Velayet davası ücretleri avukatlık hizmeti alınmadığında; Davaya bilir kişi tayini, Tanık ve davacı/davalı tebligat giderleri Dava masrafında belirleyici olmaktadır. Bilirkişi atandığında velayet davaları için mahkeme ücreti yaklaşık 700 TL ile 1.000 TL dolaylarında gerçekleşmektedir.

Velayet Davası Nedir, Neden Açılır?

Hukuk sistemimizde velayet müessesine ilişkin usul ve esaslar 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddelerinde yer alan hükümler ile düzenlenmiştir. Buna göre özellikle anne ve babaların yaşamlarında büyük bir önem teşkil eden velayet konusuna ilişkin usullere uygun hareket edilmesi gerekmektedir.

İlgili kanunda yer alan hükümlere göre kısaca velayeti tanımlamak gerekirse; anne ve babanın çocuk üzerindeki bakım, gözetim ve tüm hukuki temsil yükümlülüğü ile ilişkili bir kavramdır.

Hukuk sistemimizde esas alınan kurallara göre, çocuğun velayet hakkı anne ve babaya eşit ve ortak olacak şekilde verilmektedir. Dolayısıyla aksi bir durum oluşmadıkça ve kanunda açıkça belirtilen gerekçeler gündeme gelmedikçe söz konusu çocuğun velayeti hiçbir suretle anne ve babanın elinden alınamamaktadır. Öte yandan ilgili kanun ve yönetmeliklerde de belirtildiği üzere birtakım özel durumların mevcut durumda vuku bulması halinde yetkili aile mahkemesi hakimi velayeti anne ve babadan alıp bunlardan yalnızca birinin haklarına verebilme yetkisine sahiptir.

Velayet Nasıl Değiştirilir  

Velayet değişikliği yapmak için öncelikle yapmanız gereken velayet değişikliği davası açmaktır. Velayet değişikliği davası açmak velayeti kesin olarak alacağını anlamına gelmez. Dava açmanız durumunda şartlar incelenir, tarafların fikirleri dinlenir, varsa pedagog raporları incelenir ve eğer çocuk kendini ifade edebilecek bir yaşta ise onun da görüşleri dinlenebilir.

Hâkim tüm bunlar doğrultusunda yine çocuğun yararını gözeterek bir karar verir. Velayet değişikliği davalarında velayetin değiştirilmesi için velayet hakkını elinde bulunduran kişinin haklarını uzun süreli olarak ihlal ve ihmal etmiş olması gerekir.

Velayet Davası ve Velayetin Değiştirilmesi Davası

Velayet davası, genellikle evlilik birliğinin sonlandırılmasına ilişkin gündeme gelen boşanma davaları veya evliliği butlanı ya da ayrılık davalarının akabinde hukuki işleme tabi tutulmaktadır. Zira bu tür hukuki uygulamalarda taraflara ait müşterek çocuğun yüksek menfaati göz önünde bulundurularak velayetin anne ve babadan yalnızca birine verilmesi mümkün kılınmaktadır. Öte yandan velayetin değiştirilmesi de yine bu şekilde gerçekleşmiş olan velayet hususunda birtakım koşulların uygun şartlar doğurması sebebiyle gündeme gelmektedir.

Aile hukuku kapsamında ele alınan özel hukuk davaları arasında yer alan velayet davası ve velayetin değiştirilmesi davası, özellikle anne ve babaların hayatlarının devamında büyük önem teşkil eden hukuki işlemler arasında gösterilmektedir.

Dolayısıyla bu tür uygulamalarda kanunlar nezdinde herhangi bir hak kaybı yaşanmaması için velayet davası hakkında avukat desteği alınması tavsiye ediyoruz.

Velayet Davalarında Çocuğun Görüşlerinin Önemi  

Boşanma davasında pedagog çocuğa ne sorar ve velayet davasında kaç yaşında çocuğa soru sorulur gibi sorular velayet davası amayı düşünen veya hali hazırda bir dava süreci içerisinde olan ebeveynler tarafından oldukça merak edilen sorulardır.

Boşanma davalarında 8 yaşındaki bir çocuğun kendini ifade edebilecek yaşta olduğu düşünülerek fikri alınmaktadır. Pedagoglar ise çocuk ile ilgili meslekleri çerçevesinde uzman bir şekilde durum incelemesi yaparlar. Pedagog raporları tek başına karar değiştirme gücü olan belgeler değildir ancak hâkim tarafından incelenir ve dikkate alınırlar.

Sokağa çıkma kısıtlaması nedeniyle, sadece çocuğunu haftanın belirli günlerinde görme izni olan anne veya babalar için Koronavirüs salgını her açıdan sorun yaratmaya başladı. Konuya ilişkin Konya İstinaf Mahkemesi tarafından alınan bir karar ise benzer durumda olan herkes için emsal niteliği taşıyor.

Bir babanın başvuru yapması üzerine alınan kararında ise çocuğun talep eden ebeveyni ile haftada iki gün birer saat olmak üzere görüntülü konuşma hakkı elde etmesini sağladı.

Koronavirüs nedeniyle uygulanan sokağa çıkma yasağı sonrasında çocuğunun velayetine sahip olmayan ve sadece belirli günler gören anne ve babalar için emsal bir karar verilmiş oldu.

Mahkemeden Görüntülü Konuşma Kararı

Türkiye’de Koronavirüs nedeniyle 20 yaş altın ve 65 yaş üzeri kişilerin sokağa çıkma yasağı kapsamında sayılması ve 31 ilde uygulanan sokağa çıkma yasağı sonrasında velayete ilişkin farklı tartışmalar ortaya çıkmaya başladı. Alınan bu gibi tedbirler sonrasında boşanan çiftler arasında çocukların teslimine ve görülmesine ilişkin tartışmalar yargıya taşındı.

Çocukların velayeti kendisinde bulunan bazı anne – babalar, Koronavirüs salgının bahane ederek, çocuklarının eşleri ile görüşmesini bahane etmeye başlayınca devreye mahkeme girdi. Çocukları ile sadece hafta sonu kişisel temas kurmasına karar verilen ebeveynler kısıtlamalardan muaf tutulmayı talep ettiler. Bunun yanı sıra bir baba ise konuyu yargıya taşıdı.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesine yapılan başvuruda, icra iflas işlemlerinin durdurulması ve sokağa çıkma yasakları gerekçe gösterilerek, çocuğunu haftada iki defa görme hakkı olduğunu anacak bu hakkı kullanamadığını ve görüntülü konuşma talep ettiğini bildirdi. Mahkeme ise bu talebi kabul etti.

Konya Bölge Adliye Mahkemesinden Emsal Velayet Kararı

Çocuğu ile Koronavirüs salgını kapsamında alınan sokağa çıkma kısıtlamaları nedeniyle görüşmediğini ileri süren bir kişi konuyu mahkemeye taşıdı.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi çocuğunu haftada iki gün görme hakkına sahip baba için üç yaşındaki çocuğu ile görüşmesi adına haftada iki gün ve belirli saatte görüntülü konuşmasına izin verdi. Karar benzer durumda olan herkes için emsal niteliği taşıyor.

Boşanma ve velayete ilişkin davalarda müşterek çocuğun velayetinin hangi tarafa verilmesi gerektiği konusunda mahkemelerin alanında uzman kişilerden somut olaya ilişkin inceleme yaptırması ve rapor alması gerekmektedir. Bunun yanı sıra velayeti konusunda karar verilecek çocuğun idrak kabiliyeti olması halinde Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 12. ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi’nin 3. ve 6.maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde velayet konusunda idrak çağında olan çocukların tercihlerinin değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Yargıtay özel dairesi önceki kararlarında idrak çağındaki çocukların mahkemece görüşlerine başvurulması ve velayetle ilgili tercihlerinin sorularak karar verilmesi gerektiği görüşünde iken verdiği kararlardan bir tanesi Hukuk Genel Kurulu tarafından  2017/2-3117E 2018/1278K sayılı kararında incelenmiş ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ‘yeterli idrak gücüne sahip olduğu kabul edilen çocuğa, kendisini doğrudan ilgilendiren velayet konusunda danışılarak, görüşünü gerekçeleriyle birlikte ifade etme olanağının sağlanması; ifade edeceği bu görüşün, çocuğun kendi çıkarına ters düşmediği takdirde, buna önem verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi olmalıdır. ‘Görüşünü benimsemiş iken bu dosyada taraflardan birinin karar düzeltme başvurusu üzerine verdiği son kararda 21.02.2019 gün, 2019/185K sayılı kararı ile daha önce vermiş olduğu kararını kaldırarak yeni bir görüş sunmuştur.

Öyle ki Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca bu kararda yerel mahkemece idrak çağında olan küçüğün velâyet konusundaki görüşü bu alanda eğitim görmüş uzman pedagoglar tarafından alındığından aynı hususta mahkemece yeniden görüşünün alınmasına gerek bulunmadığına ilişkin olarak verilen direnme kararı yerindedir. ‘ denilmekle idrak kabiliyeti olan çocukların velayet konusundaki görüşü bu alanda eğitim almış uzmanlar tarafından alındığında mahkemece yeniden alınması gerekmediği hususunda son görüş yayınlanmıştır ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu kararı ile önceki tarihli bozma kararını da kaldırmıştır.

Bu anlamda mahkemelerce çocuğun velayet konusunda fikri alınması konusunda bir değişiklik olmamakla birlikte çocuğun fikri mahkeme dışında psikolog, pedagog, doktor, sosyal çalışmacı hatta çocuğu temsil görevini üstlenebilecek bir avukat tarafından da alınabilecek. Sonuç olarak önemli olan çocuğun üstün yararı olup bu anlamda çocuğun velayetle ilgili görüşünün hangi kişilerce alınacağının somut olayın şartlarına göre mahkemelerce değerlendirileceği de muhakkaktır.