Vasiyete Rağmen Mirasta Hakkınız Olabilir | Miras davaları, Türk toplumunda ve tüm dünyada en yaygın olarak görülen dava türlerindendir. Bir kimsenin ölümünden sonra  bu kişinin mal varlığının kimlere ve nasıl aktarılacağını düzenleyen hukuk dalı olan miras hukukunda en çok merak edilen sorulardan birini yanıtlamak istiyoruz.

Öncelikle miras hukukunda en temel kavramlardan birisi olan vasiyeti açıklayalım… Hayatını kaybeden bir kişinin mirasının aktarma biçimlerinden birisi olan vasiyet, yaşarken, siz öldükten sonra mal varlığının ne olacağına yönelik isteklerini ve taleplerini bildirdiği hukuki bir işlemdir.

Asıl sorumuza gelecek olursak, bir kimse vasiyetinde, belirli bir kişi ya da grubu mirasından mahrum bırakabilir mi?

Miras kanunu kişilere vasiyet yoluyla kendi mal varlığı üzerinde dilediği gibi tasarruf etme hakkı tanır.

Ancak bu hak sınırsız değildir ve kanun mirasçıların bir takım hakları bu sınır kapsamında korumaya alınmıştır. Bu hak, hukuk literatüründe saklı pay sahibi mirasçı olarak karşımıza çıkıyor.

Saklı Pay Sahibi Mirasçılar Kimlerdir?

Kanunen saklı payı olan kanuni mirasçıları şu şekilde sıralayabiliriz.

*Çocukları, evlatlıkları, torunları ve onların çocukları (Yani, Miras bırakanın alt soyu)
* Miras bırakanın anne-babası, miras bırakanın eşi.

Özetleyecek olursak, yukarıda saydığımız mirasta saklı pay hakkı bulunan kişilerin hakları vasiyet bırakılmış olsa bile korunur.

Saklı mirasçının payı, kanunlarla miras payının yarısı olarak belirlenmiştir. Bir başka deyişle, saklı mirasçıların payına düşen mirasın yarısına vasiyet ile de olsa dokunulamaz.

Babalarının ölümünden sonra mirastan ret edildiğini öğrenen kardeşler soluğu mahkemede aldı. Kardeşlerinin ölümü ile babalarının ruhsal olarak çok fazla etkilendiği ve verdiği vasiyet namenin bu sebeple geçersiz kılınması gerektiği öne sürüldü. Hatta vasiyet namenin hazırlandığı dönemde merhum babalarının akıl sağlığı yerinde olmadığı gibi iddialar ile mahkemede haklarını aradılar.

Babaları vefat edince mirastan men edilen iki kardeş diğer kardeşlerine dava açtı. Babalarından kalan mallarda kendilerinin de hakları olduğunu iddia ettiler. Noter gözetimi altında hazırlanmış olan vasiyet namenin, hazırlandığı dönem de bir kardeşlerinin vefatı sebebi ile babalarının ruhsal durumunun vasiyet name hazırlamaya müsait olmadığını iddia ettiler. Bu durumun delili olarak sağlık ocağında bir pratisyen hekim tarafından hazırlanmış olan belgeyi mahkemeye sundular.

Bunun sonucunda mahkeme babalarının geçmişe dayalı tüm sağlık kayıtlarının, röntgen ve filmlerinin, kullandığı ilaçları ve sağlık geçmişine ait tüm bilgilerin mahkemeye sunulmasını istedi. Sunulan tüm belgeler ve doktor kayıtları bilirkişi tarafından titizlikle incelendi. Vasiyet namenin hazırlandığı dönemde ki hastane kayıtları ve doktor kayıtları doğrultusunda, merhum baba ile ilgilenen tüm doktorlar ile görüşmeler sağlandı ve karar bu deliller ışığında verildi.

Mahkeme Kararı Merhum Babanın Bilerek ve İsteyerek Oğullarını Mirastan Men Ettiğine Karar Verdi.

Tüm deliller toplanıp, sağlık kayıtları incelendiğinde, merhum babanın vasiyeti hazırladığı dönem ile evlat acısı çektiği dönem arasında fark olduğu ortaya çıktı. Pratisyen hekim tarafından sağlık ocağında hazırlanan ve babanın akıl sağlığının yerinde olmadığı iddia edilen rapor yetersiz görüldü.

Diğer sağlık kayıtları ve doktor ifadeleri ışığında babanın bile isteye diğer evlatlarına miras bıraktığı kararı çıktı. Böylece vasiyet namenin iptaline ilişkin açılan davanın reddine karar verildi. Mahkemenin yaptığı açıklamaya göre, akıl sağlığında oluşan yetersizlik, sarhoşluk, akıl baliğ olmama durumu, ayırt etme gücünden mahrum kişilerin tespiti hakimliğin dışında özel bilgi ve birikim gerektirdiği için sağlık kayıtları bilirkişiler tarafından incelenmiştir.

Bu incelemeler özel ve teknik bilgi bakımından yeterli kişiler tarafından yapılarak raporlanmış ve tekrar bir delil olarak mahkeme de hakimlere sunulmuştur. Karar da bu belgeler doğrultusunda çıkmıştır.