Ölüm halinde mal paylaşımı miras için vasiyetnamenin varlığı, yasal olup olmadığı önemlidir. Vasiyetnamenin olmaması durumunda ise mal paylaşımı ölen kişinin eşinin hayatta olup olmamasına göre değişiklik göstermektedir. Bu değişikliğe göre belirlenecek olan mal paylaşımından önce miras bırakan kişinin ölüme bağlı sözleşme akdedip akdetmediği araştırılmaktadır. Eğer ki ortada akdedilmiş bir mirasçı yok ise miras paylaşımı aşamasına geçilmektedir.

Vasiyetname Yoksa Miras Paylaşımı Oranları

Miras kanunu mal paylaşımı konusunda hükümleri net olarak belirlenmiştir. Miras bırakanın vasiyetname bırakmaması durumunda mal paylaşımı eşinin sağ olup olmamasına göre değişiklik gösterecektir. Eğer ki ortada akdedilmiş bir mirasçı yok ise miras paylaşımı şu şekilde yapılacaktır;

• Eğer ki miras bırakanının eşi hayatta ise, sağ kalan eşi ile alt soy birlikte mirası paylaşır;
  • Sağ kalan eş mirasın dörtte birini almayı hak eder.
  • Kalan pay ise çocuk ve torunlar arasında eşit olarak bölünür.
• Eğer ki sağ kalan eş, anne ve babası ile birlikte mirasçı olursa;
  • Eş mirasın yarısını almaya hak kazanır.
  • Kalan kısım ise anne baba ve onların alt soyları arasında eşit olarak paylaştırılmaktadır.

Vasiyetname Yoksa Miras Paylaşımında Zümreler

Vasiyetname yoksa mal paylaşımı nasıl yapılır sorusunun cevabı Türk Hukuk sistemi içerisinde belirlenmiş ve zümre sistemi esas alınmıştır. Zümre sistemi içerisinde üçüncü zümreye kadar olan akrabalar mirastan pay alabilmektedirler. Zümre sistemi şu şekildedir;

• Birinci zümre miras bırakanın alt soyu olarak belirlenmiştir. Yani miras bırakanın çocukları ve torunları birinci zümreyi oluşturmaktadır.
• İkinci zümreyi oluşturanlar ise miras bırakanın annesi, babası ve kardeşleri ile yeğenleridir.
• Üçüncü zümreyi oluşturanlar ise miras bırakanın büyükanneleri, büyükbabaları, amca, dayı, hala ve teyze gibi akrabalarıdır.

Vasiyetname Yoksa Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır? Vefat eden murisin vasiyetnamesi yoksa sorusundan başlangıç yapılırsa, Mirasçılık halleri belli olmasının ardından her bir miras bırakan kişi açısından tek tek olacak biçimde terekenin tespiti dava açılması gerekliliği bulunuyor.

Bu söz konusu tespit davalarında gerekli olan incelemeler ve tespitin gerçekleştirilmesi sonucunda edilebilen mal varlığı mirasçılar arasında  payları oranları üzerinden gerçekleştiriliyor.

Vasiyetname Varsa Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Miras bırakan kişinin vefatı öncesinde varlığının kimlere teslim edileceği şeklindeki işlemi kaleme almış olduğu sözleşme vasiyetname olarak nitelendirilir.

Miras bırakan kişinin vefatı öncesinde mirasa söz konusu olan varlığını kimlere ve nasıl teslim edileceği yönündeki işlemi belirten sözleşme vasiyetname olarak nitelendirilirken, vefat etmiş kişinin yakınlarına ve yasal hak sahiplerine bırakmış olduğu malın birden fazla kişiye kalması halinde mirasçılar arasında miras paylaşımı gerçekleştirilebiliyor.

Söz konusu mirasa ilişkin olarak mirasçılar arasında mal varlığı içerisinde yer alan tüm hak ve borçları kapsamına alan bir ortaklık durumu oluşuyor. (Vasiyetname Yoksa Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?)

Vasiyetname Varsa Miras Paylaşımı Yapılışı

Vasiyetname, geçerlilik teşkil edip, etmemesi göz önünde bulundurulmadan 1 ay içerisinde murisin yerleşim yeri sulh hakimi tarafından açılmakta ve söz konusu  mirasçılara ve yasal hak sahiplerine yönelik olarak okunmaktadır.

Bilinen mirasçılar ve diğer ilgili kişiler vasiyetname açılışı esnasında istemeleri halinde hazır bulunmak üzere çağrılmaktadırlar. Miras bırakan kişinin sonrada tespit edilen vasiyetnamesi ile ilgili olarak normal vasiyetnamelerdeki işlemin aynısı uygulanır.

Mirasta hak sahipliği bulunan kişilerin her birine gideri terekeye ait olacak şekilde vasiyetnamenin kendilerine ilişkin olarak bölümünün bir örneği hakim tarafından tebliğ edilir.

Bu noktada eğer söz konusu mirasçının nerede bulunduğu ile ilgili olarak bilgi bulunmuyor ise vasiyetnamenin o mirasçı ile ilgili olan bölümünün tebliği, ilan yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmektedir. (Vasiyetname Yoksa Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?)

Vasiyet Nedir Nasıl Yazılır?

Miras bırakan kişinin vefatı öncesinde mal varlığını kimlere teslim edileceğine vasiyet kavramı kullanılırken, bu durumun resmi şekilde kaleme alınmış durumunda ise vasiyetname kavramı kullanılmaktadır.

Miras sözleşmesinin geçerlilik kazanabilmesi açısından vasiyetname gibi resmi biçimde düzenlenmiş olması gerekliliği bulunuyor. Miras sözleşmesi, murisin ve miras bırakılan kişilerin aynı anda noter huzurunda dilediklerini belirttikleri sözleşme imzasıyla gerçekleştiriliyor.

Kendisine miras bırakılan birey, miras bırakan kişi yaşamakta iken vefat etmesi durumunda ise söz konusu olan anlaşmanın iptali uygulanıyor.

Resmi vasiyetname ile ilgili olarak 2 adet tanığın bulunması koşu bulunur. Vasiyetname hazırlığı noktasında bazı kişiler, resmi görevli memur ve tanık olabilme hakkına sahip olamadığının da dikkat edilmesi gerekmektedir.

Bu kişiler ise fiil ehliyeti bulunmayan kişiler, miras bırakanın eşi, alt ve üst soy kan hısımları olan kişiler, kardeşleri ve bunların eşleri şeklinde belirtilmektedir. Vasiyetnamenin kişinin el yazısı ile araya başka bir el yazısı girmeyecek biçimde yer, tarih ve saat detaylarına yer verilerek imzalanması sayesinde hazırlanabilmektedir.

Okuma yazması bulunmayan kişilerin ise vasiyetname hazırlığı için mutlaka resmi kurumlara başvuru gerçekleştirmesi gerekliliği bulunuyor. (Vasiyetname Yoksa Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?)

Vasiyetname Saklı Pay

Tenkis davaları murisin yani miras bırakan kişinin ölümü halinde açılan bir dava türüdür.

Murisin henüz sağ olduğu durumda tenkis davası açmak mümkün değildir. Çok karşımıza çıkan mirastan mal kaçırma davalarında tenkis davaları etkili hukuk davalarıdır.

Saklı Pay Sahibi Mirasçısı Nedir? Kimlerden Oluşur?

Saklı pay sahibi olan mirasçı, miras bırakan kişinin yaptığı tasarruflar için miras paylarının belirli oranda korunduğu mirasçılardır. Miras bırakan kişinin hiçbir müdahale yapamayacağı diğer bir değişle üzerinde tasarruf edilemeyecek bir miras hakkına sahip olan mirasçılara saklı pay sahibi mirasçı adı verilir.

Saklı pay sahibi mirasçıları; miras bırakan kişinin eşi, miras bırakan kişinin anne ve babası, miras bırakan kişinin alt soyu olan çocukları, evlatları ve torunlarıdır. Vasiyetname saklı pay sahibi mirasçıları listesinde miras bırakan kişinin kardeşleri 2007 yılında yapılan düzenleme ile çıkarılmıştır.

Vasiyetname Saklı Pay Oranları Ne Kadar?

Miras hukukunda saklı pay sahibi olan mirasçının miras hakkının ve vasiyetname saklı pay oranlarının kaldırılması mümkün değildir. Miras hukukunda saklı pay oranları yasal miras payı üzerinden hesaplanmaktadır.

Miras bırakan kişinin alt soyu olanlar yasal miras payının yarısına sahip olurlar. Miras bırakan kişinin 3 çocuğu olduğunu düşünelim. Bu durumda miras sahipleri 1/3 oranında paya sahip olacaklardır. Anne ve babalar ise yasal miras payının 4’te 1’ine sahip olabilirler. Mirasta pay oranlarının hesaplanması için vasiyetname saklı pay nedir sorusuna net cevap verilmiş olması gerekir.

Saklı Pay, Tasarruf Oranı ve Tereke Hesaplanması

Tasarruf oranı tüm saklı payların terekeden çıkarılması ile hesaplanan oran ile ifade edilir. B oran saklı payların belirlenmesinden sonra kendiliğinden ortaya çıkacaktır. Bu nedenle önemli olan konu terekenin belirlenmesidir. Bu belirlenme işlemi ise genellikle bilir kişiler tarafından yapılmaktadır. Çünkü hesaplamalar teknik konu içerikli olmaktadır. Terekede aktif olanlar ve pasif olanlar etkili olur.

Saklı Pay Nedir?

4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 4. Kitabı Miras Hukuku altında incelenen saklı pay miras bırakan kişiye belli derecede yakın olan kişilerin miras bırakanın terekesi, mirası üzerinde kanuni olarak tanınan yasal hakka denir. Belli yakınlıklara göre saklı pay oranları değişmektedir. Türk Medeni kanunun 506. Maddesinde hüküm altına alınmıştır.

Türk Medeni Kanunu madde 506: Saklı pay aşağıdaki oranlardan ibarettir:

• Altsoy için yasal miras payının yarısı,
• Ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri,
• Sağ kalan eş için, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının tamamı, diğer hallerde yasal miras payının dörtte üçü.

Saklı pay üzerinde herhangi bir değişikli yapılmamakla beraber terekenin taksiminde saklı paylar dikkate alınmaz. Saklı payların dikkate alınması için bireyin ayrıca dava açması gerekmektedir.

Miras hukukunda mirasın bölünmesinde yani paylaştırılmasında zümre sistemi kullanımı tercih edilmiştir. Zümre sistemine göre murisin yasal mirasçıları arasında öncelik ve sonralık derecesi bulunmaktadır. Yani eğer örneğin murisin altsoyu bulunuyorsa o zaman murisin üst soyu mirastan hak iddia edemeyecektir.

Kanun koyucu bu hususları zaten yasal mirasçılar kısmında  ( Türk Medeni Kanunu 495 madde ile 501. Maddeleri arasında) düzenlemiştir. Ayrıca şunu da ifade etmeliyiz ki 2007 yılına kadar murisin kardeşlerinin saklı pay hakları kanun ile tanınmaktayken 2007’de getirilen değişiklik ile yasal pay hakları kardeşlerin elinden alınmıştır. Yani mirastan kardeşlerin saklı pay hakları kaldırılmıştır.

Vasiyetname Saklı Payın İhlalinde Yapılması Gerekenler

Miras bırakan kendi malvarlığı üzerinde ve hakları üzerinde tasarruf yetkisine tabi ki de sahiptir. Bireyin ölüme bağlı tasarrufları üzerinde ise kanun koyucu yasal mirasçıların haklarına halel gelmemesi içi birtakım kısıtlamalar getirmiştir.

Miras bırakan ölüme bağlı gerçekleştirdiği tasarrufular ile yasal mirasçıların miras üzerindeki haklarına halel getirdiğinde örneğin mirasçılarından birini haklı nedenlere dayanmadan mirasçılıktan çıkarmış veya saklı paylara zarar gelecek derecede tasarrufta bulunmuş ise mirasçılar bu durumu öğrendiklerinden itibaren 1 yıl içinde ve herhalde miras bırakanın ölmesinden itibaren 10 yıl içinde tenkis davası açarak hak kaybına engel olabilmektedirler.

Saklı paya sahip olan mirasçıların saklı paylarına zarar verildiği takdirde hak kaybını engellemek maksatlı açtıkları davaya tenkis davası denmektedir. Tenkis talebi miras bırakan yaşarken talep edilememektedir. Tensik davasının görülebilmesi için miras bırakan kişinin ölmesi gerekmektedir.

Vasiyet Nedir; Gerçek kişinin ölümünden sonra malları üzerinde iradesine uygun olarak fiili ve hukuki sonuç doğuracak tek taraflı ve ölüme bağlı bir tasarruftur. 15 yaşını dolduran ve ayırt etme gücüne sahip herkes, Kanun’un belirlediği sınır ve şekiller dahilinde, vasiyet yoluyla mallarından tasarruf edebilir.

Vasiyet Ne İşe Yarar? Vasiyet Nasıl Hazırlanır ?

Mal varlığına sahip olan kişiler kendi ölümlerinin ardından mirasçıları arasındaki mal paylaşımlarının gerçekleşmesi ve buna ek olarak paylaşımları dilediğinde yapabilmesi için vasiyetname yolu ile kendi iradesini ortaya koyabilmektedir.

Miras sahibi olan kişinin ölmesi ile birlikte geçerlilik kazanacak olan bu belgeler kişilerin tek başlarına resmi olarak kayıt altına alabilecekleri belgeler olmaktadır.

Vasiyet Nasıl Hazırlanır

Vasiyet Kim Tarafından Hazırlanır?

Vasiyetname her bir kişinin sahip olduğu mal varlığının kendisinin ölümünden sonra mirasçılarına bırakılmasını içerdiği için kişilerin kendileri tarafından hazırlanmalıdır.

Ancak 15 yaşını doldurmamış olan kişiler akıl seviyesi açısından yeterli olmadıkları ve ayırt etme gücüne sahip olmadıkları gerekçe gösterilerek vasiyetname hazırlamalarının önüne geçilmektedir. Ayırt etme gücü hukuk sistemi içinde hukuki süreçleri anlayabilme ve bu kurallara uygun şekilde hareket etmeyi içermektedir.

Miras davası nasıl açılır konusu hakkında bilgi almak için sayfayı ziyaret edebilirsiniz.

Vasiyet Çeşitleri

El Yazısı İle Vasiyet: Vasiyet çinin, başından sonuna kadar kendi el yazısıyla yazdığı vasiyetnameye, “El yazısı ile vasiyetname” denir.

Sözlü Vasiyet : Miras bırakan; yakın ölüm tehlikesi, ulaşım kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmi veya el yazısı vasiyetname yapamıyorsa, sözlü vasiyet yoluna başvurabilir

El Yazısı ile Vasiyet Nasıl Hazırlanır?

Türk hukuk sistemi içerisinde kişiler üç farklı yolla vasiyetname hazırlayarak iradelerini ortaya koyabilirler. Bunlardan ilki en çok bilinen vasiyetname türü olan el yazısı ile kişilerin kendilerinin hazırlamış olduğu vasiyetnameler olmaktadır. Miras sahibi olan kişi tamamen kendi kararları doğrultusunda her bir malı üzerinde verdiği kararları açık bir şekilde vasiyetnameye dahil edebilmektedir.

Vasiyetnamenin geçerlilik kazanması ise kişinin tamamen kendi el yazısı ile metni tamamlaması ve bunun yanı sıra akıl sağlığının yerinde olduğunun ispat edilmesi gereklidir. Vasiyetnamede miraslar hakkındaki paylaşım ve miktarlar konusunda kesin olarak hesaplamalar yapılmış şekilde detaylar belirtilmelidir.

Son olarak vasiyetnamenin geçerlilik kazanmasını sağlayan kişinin imzası, vasiyetnamenin hazırlandığı ya da düzeltmelerinin yapıldığı son tarih belgeye eklenmelidir. Kişi kendisi vasiyetnameyi teslim etmek istediğinde bunu bir notere ya da sulh hakimine giderek gerçekleştirebilir. Ancak vasiyetname başka biri tarafından bulunmuşsa ilk aşamada sulh hakimine teslim edilmesi gerekiyor.

Resmi Vasiyet Nasıl Hazırlanır?

Vasiyetnamelerin doğrudan geçerlik kazanmasını sağlayan yöntem resmi vasiyetname yöntemidir. Vasiyetnamelerin düzenlemesi konusunda yetkili kişiler ya da makamlar olan noter, sulh hakimleri ya da bu iş için görevlendirilmiş olan memurlar eşliğinde hazırlanan belgeler doğrudan kanıt niteliği taşımaktadır. Bunun yanı sıra kişiler el yazısı ile vasiyetnamelerini hazırlayıp direkt olarak tasdik işlemini de gerçekleştirebilir.

Ancak bu şekilde kişilerin şahitlere ihtiyacı vardır. Ayırt etme gücünden yoksun olanlar, okur yazar olmayanlar ve kişinin kendi akrabaları dışındaki herkes şahit olarak görev alabilir. Eğer miras bırakanın herhangi bir şekilde engel durumu bulunuyorsa sesli ya da görüntülü olarak belgenin son halinin okunması ve onaylanması sağlanır.

Sözlü Vasiyet Nasıl Hazırlanır?

Eğer kişiler resmi ya da yazılı olarak vasiyetname hazırlayacak durumda değillerse ya da savaş, ölüm tehlikesi, hastalık gibi olağanüstü koşullar söz konusu ise bu durumda sözlü vasiyete başvurulabilmektedir.

Miras bırakacak olan kişin 2 şahit önünde sözlü olarak beyanını yapmasının ardından tanıkların bu beyanları yazıya geçirmesi gerekmektedir. Belgenin hazırlanmış olduğu günün tarihi ve yerin bilgisi de eklenerek belgeye son halinin verilmesi mümkün oluyor. Belgeler tanıkların imzasının alınmasının ardından sulh ya da asliye hukuk mahkemelerine teslim edilmelidir.

Eğer kişilerin bir aylık gelecekteki süre içinde ölmeleri olası gözüküyorsa düzenlenen sözlü vasiyetnameler yazılı olarak ilgili kurumlara sunulabileceği gibi tanıkların sözlü beyanları ile de aktarılabilir. Ancak miras bırakan kişinin söylediği her türlü detayın atlanmadan takibini sağlamak amacıyla yazılı bir şekilde hazırlık yapılması avantajlı olacaktır.

Vasiyetname Hangi Durumlarda Geçersiz Sayılır?

Vasiyetnamelerin güvenilir kaynaklar olarak başvurulabilecek belgeler olmasında ilk temel koşul miras bırakan kişinin iradesinin doğrudan metin üzerinde yansımalarının bulunması olmaktadır.

Örneğin, vasiyetnamenin başka bir kişi tarafından hazırlanması, kanunun belirtmiş olduğu kurallara uyulmadan açıklanması gibi sebepler vasiyetnameleri irade yokluğundan dolayı geçersiz kılabiliyor. Mantık çerçevesinde ise metnin yalın bir şekilde anlaşılabilir bir dille yazılmış olması ve istenilen miras taleplerinin gerçekleştirilebilecek düzeyde olması gerekmektedir.

Eğer kanunlara ve genel ahlaka aykırı vasiyetler söz konusu ise bu durumda vasiyetnamenin geçersiz olmasına sebep olmaktadır. Eğer hazırlanan bir vasiyetnameden sonra tekrar yeni bir vasiyetname hazırlanmış ise bu durumda önceki vasiyetname de geçersiz olmaktadır.

Vasiyet Nasıl Hazırlanır Genel Bilgi

Vasiyetnamede kendine yer ayrılmış olan mirasçının hayatını kaybetmesi durumunda haklarını da kaybetmesi ya da bulunuyorsa alt soylarına aktarması söz konusu olabiliyor.

Vasiyetnamelerin geçerliliğini korumak için mutlaka uzman avukatlardan ya da hukuk bürolarından destek alınmalıdır. Makalemizde Vasiyet Nasıl Hazırlanır konusu yer almıştır. Diğer Miras hukuku avukatı ve danışmanlık konularını okuyabilirsiniz.