Vasiyet Hangi Durumlarda İptal Edilir

Vasiyetname Düzenleyen Ehliyeti Bulunmadığı Vasiyet Düzenlemişse

Vasiyetnameyi düzenleyen, kanunun koyduğu ehliyet şartlarına haiz olmadığı bir zaman diliminde hazırlamışsa, hakları zedelenenlerin ya da ilgililerin başvurusu üzerine mahkeme tarafından iptal edilebilir.

Vasiyetnamede ehliyet şartları incelenirken vasiyet türüne göre ayrı ayrı ele alınmalıdır. Medeni Kanunumuzun vasiyetname düzenleme ehliyeti; ayırt etme gücüne sahip olmak ve on beş yaşını doldurmuş olmak bütün vasiyetnameler için ortak öncül şarttır. 15 yaşını doldurmuş, ayırtım gücüne sahip, kısıtlıların, kendilerine yasal vasi tayin edilenlerin, vasiyetname düzenleyebilecektir.

Kanunun belirttiği üzere, ehliyet şartının, vasiyetin düzenlendiği anda olması gereken ehliyettir. Bundan dolayı vasiyetname düzenlediği anda ehliyete sahip iken yaptığı bir vasiyet, daha sonra ehliyetini kaybettiği illetiyle iptal edilemeyeceği gibi, vasiyetname tasarruf sırasında ehliyete haiz olmamasına rağmen, daha sonra kazandığı ehliyet de vasiyetnameyi geçerli kılmayacaktır

Vasiyetname İradeyi Sakatlığıyla Düzenlemişse

Miras bırakan; vasiyetnameyi yanılma, aldatma, baskı, korkutma veya zorlama iradeyi sakatlayan hallerin sonucunda düzenlemişse, hakları zedelenenlerin ya da ilgililerin başvurusu üzerine mahkeme tarafından iptal edilebilir.

Vasiyetname düzenlenmesinde hata, hile ve tehdit iradeyi sakatlayan gerekçeler olarak kanunda düzenlenmiştir. Kanunda “Miras bırakanın yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisi altında yaptığı ölüme bağlı tasarruflar geçersizdir” denilmiştir.

Ancak miras bırakan yanıldığını veya aldatıldığını öğrendiği ya da korkutma veya zorlama etkisinden, yani iradeyi sakatlayan durumdan kurtulduğu andan başlayarak bir yıl içinde vasiyetnameden dönmediği takdirde vasiyetname geçerli sayılır.

Vasiyetnameyi düzenleyen irade sakatlayan durumlardan sağlığında öğrenmiş ve bu durumlardan kurtulmuş ise, miras bırakan bir yıl içinde yaptığı vasiyetnameyi iptal edebilecektir.

Bu durumda vasiyetnameyi iptal ettirmediyse miras bırakan, bundan mütevellit miras bırakan vefat ettikten sonra varisleri tarafından irade bozukluğunu ileri süremeyeceklerdir. Ancak vasiyetteki irade sakatlıkları vasiyet düzenleyenin sağlığında öğrenilmemiş, sonradan bu durumun varlığından haberdar olunmuş ise mirasçılar süresi içinde iptal davası açabileceklerdir.

Vasiyetnamenin Konusu Hukuka veya Ahlâka Aykırı

Vasiyetnamenin konusu, içerdiği hükümler ve eylemler bakımından hukuka veya genel ahlaka aykırı ise, mirasçılar veya ilgililerin başvurusu üzerine mahkeme tarafından iptal edilebilir.

Borçlar Kanunda işlemlerinde ve sözleşmelerde emredici hukuk kurallarına, ahlaka aykırılık mutlak olarak işlemlerin ve sözleşmelerin geçersiz olduğu halde, miras hukukunda sadece dava ile mahkeme iptal edilebilir.

Vasiyetnamenin Kanunun Belirlediği Şekillere Uyulmadan Yapılması

Vasiyet şekle tabi hukuki işlemlerdir. Kanunun belirlediği şekiller şartlarına uyulmadan yapılan vasiyetname, mirasçıların veya ilgililerin başvurusu üzerine mahkeme tarafından iptal edilir. Dikkat edilmesi gereken nokta, iptal için ortada şekil bakımdan, kanunun belirlediği şekil şartı olması gerekir.

a) Şekil Şartıyla Resmi Vasiyetnamenin İptali

Resmi vasiyetname; ayırt etme gücüne sahip, on beş yaşını doldurmuş olmak şartıyla ve fiil ehliyetine sahip miras bırakanın yakını olmayan okur yazar iki şahidin katılımıyla kanunun belirlediği resmi memurun huzurunda düzenlenmelidir.

Vasiyetnameyi düzenleyen, kanunun koyduğu ehliyet şartları ve şekil şartlarına uyulmaz ise, mirasçıların ya da ilgililerin başvurusu üzerine mahkeme tarafından iptal edilebilir.

b) Şekil Şartıyla El Yazısı Vasiyetnamenin İptali

El yazısı vasiyetnamenin geçerli olabilmesi ayırt etme gücüne sahip, on beş yaşını doldurmuş olmak şartıyla el yazısıyla hazırlanması, vasiyet edenin imzası bulunmasıyla ve el yazısı ile vasiyetnamenin hazırlandığı tarihi yazılması şekil şartlarına uygun düzenlenmelidir.

Vasiyetnameyi düzenleyen, kanunun koyduğu şekil şartlarına uyulmaz ise, mirasçıların ya da ilgililerin başvurusu üzerine mahkeme tarafından iptal edilebilir.

c) Şekil Şartıyla Sözlü Vasiyetnamenin İptali

Sözlü vasiyet sadece olağanüstü hallerde; resmi ve el yazısıyla vasiyetnamenin hazırlanma imkanının olmadığı hallerde ayırt etme gücüne sahip, on beş yaşını doldurmuş olmak şartıyla, akrabası olmayan iki tanığın önünde son arzularını anlattığı ve tanıkların son arzuları yazdığı veya en kısa sürede sulh veya asliye hukuk hakimine anlattığı şekil şartıyla hazırlanabilmektedir.

Bu yöntemle hazırlanan sözlü vasiyetname miras bırakanın bir ay içinde vefat etmesi halinde geçerli olur. Vasiyetnameyi düzenleyen, kanunun koyduğu şekil şartlarına uyulmaz ise, mirasçıların ya da ilgililerin başvurusu üzerine mahkeme tarafından iptal edilebilir.

Konuyla bağlantılı olması sebebiyle miras davası hakkında ki makaleyi okuyabilirsiniz.

Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Miras Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

Mal sahibi olan kişinin ölmeden önceki bir vakitte, kendisinin hayatını kaybetmesinin ardından ortaya çıkacak olan mal paylaşımı hakkında kendine ait kararları açık bir şekilde belirttiği metinler olarak değerlendirilen vasiyetname kişilerin malları üzerinde çeşitli şekillerde tasarrufta bulunma hakkını korumaktadır. | Vasiyetin İptali Davası

Vasiyetnamenin yazılması sırasında kişilerin karar vermiş olduğu çeşitli tasarruflar üzerinde vasiyetnamenin son halini almasının ardından da çeşitli düzenlemeler yapılabiliyor. Bu durumda son olarak ortaya konan vasiyetnameler geçerli olmaktadır.

Miras paylaşımında mirasçıların saklı paylarının korunmasına dikkat ederek bir paylaşım gerçekleştirmek için mutlaka avukat yardımı ile vasiyetnamelerin yazılması gerekmektedir. Konuyla bağlantılı olan Vasiyet Nasıl Hazırlanır konulu makaleyi okuyabilirsiniz. | Vasiyetin İptali Davası

Vasiyetnamenin İptali Davası Hangi Durumlarda Açılır?

Vasiyetnamenin iptali için mirasçılar tarafından davalar açılabilmektedir. Ancak bu davaların açılması kesinlikle haklı bir gerekçeye dayandırıldığı takdirde mümkün olmaktadır. Öncelikle kişilerin vasiyetnameleri zorlamalar ve baskılar altında yazması söz konusu ise metnin kişinin rızasını yansıtmadığı gerekçesi ile vasiyetnamenin iptali söz konusu olabiliyor.

Kişiler bu durumu fark etmelerinin ardından geçen bir yıllık süre içinde mutlaka vasiyetnamenin iptali için başvuru yapmış olmalılardır. Diğer bir iptal gerekçesi ise kişilerin ayırt etme gücünden yoksun kalmaları durumunda vasiyetnamenin hazırlanması durumu oluyor.

Ayırt etme gücünün tespiti için kişilerin yaşlarının yasal sınırlar üzerinde olduğuna, sarhoşluk içinde olunmadığına ve akıl sağlığının yerinde olduğuna dikkat edilmesi gerekir. Bu şartlar yerine getirilmediği takdirde hukuki işlemler için süreç başlatılmayacaktır.

Hukuka ve ahlaka aykırı kuralların yerine getirilmemesi sonucunda vasiyetnameler hazırlanmışsa bu durumda da vasiyetnamenin geçersizliği söz konusu olabiliyor. Son olarak fiziki açıdan da vasiyetnamenin istenilen özelliklere sahip olduğuna dikkat edilmesi gerekmektedir. Buna göre el yazısı ya da resmi kurallar gereği metne aktarılması gereken vasiyetnameleri teknik açıdan doğru biçimde olduklarına da dikkat edilmelidir.

Vasiyetnameler düzenlenirken kişilerin yanında iki tanığın bulunması ve bu tanıkların vasiyetnamede belirtilen şeylerin yapılacağına dair şahitlik etmesi de vasiyetnameyi geçerli kılıyor. Eğer bu konularda da problemler ortaya çıkarsa mirasta hak sahibi olan kişiler vasiyetnamenin iptalini talep edebilirler. | Vasiyetin İptali Davası

Vasiyetnamenin İptali Davasında Davalı Kimdir?

Miras sahibinin hayatını kaybetmesinin ardından miras üzerindeki kendi hakları ve menfaatleri zarar görmüş olan kişiler dava açma yoluna giderek haklarını talep edebilirler. Bu davalarda davalı makamı ise kişilerin aleyhine sonuç doğuran mirasın aktarıldığı kişiler olmaktadır. Bu davaların açılması için ayrıca miras bırakan kişinin ölmüş olması da gerekmektedir. | Vasiyetin İptali Davası

Vasiyetin İptali Davasında Süre Bilgileri

Vasiyetnamenin iptali davalarında mirastan hak alacak olan kişinin kendi çıkarlarını ve menfaatlerini elde edemeyecek olmasını öğrenmesinin ardından bir yıl içinde mutlaka dava açmış olması gerekmektedir. İyi niyetli davalar söz konusu olduğunda bu süre 10 yıla, iyi niyet barındırmayan davalar söz konusu olduğunda ise 20 yıla kadar uzayabiliyor.

Vasiyetnamenin iptali davalarında sıklıkla karıştırılan bir husus saklı payların ihlal edilmesi ile vasiyetnamenin iptali davasının açılmasını istemektir. Ancak böyle durumlar ortaya çıktığı zaman kişilerin vasiyetnamenin iptaline ek olarak asıl dava olarak tenkis davası açması gerekiyor. Böylece kişiler saklı paylarını elde edebilirler.

Vasiyetnamenin İptali Davalarında Yetkili Mahkeme Vasiyetnamenin iptalinin söz konusu olduğu davalarda yetkili mahkemeler Asliye Hukuk mahkemeleridir. Mahkemenin yerinin belirlenmesinde ise mirasa konu olan malların ait olduğu yerler ya da miras bırakan kişinin ölmeden önce ikamet etmiş olduğu adres dikkate alınarak belirlemeler yapılıyor. Miras hukukunun kendi içindeki dinamikleri ve kurallarına sıkı sıkıya uyum sağlamak adına kişilerin mutlaka süreci bir hukuk bürosu ya da avukatla birlikte yürütmesi gerekmektedir. | Vasiyetin İptali Davası

Vasiyetnamenin İptali Davası Nasıl Açılır?

Vasiyetname kişinin ölümünden önce hazırlatmış olduğu bir tasarruftur. Yani açılacak olan dava kesinlikle geçmişe yönelik olacaktır. Hakim karar verirken üzerinden zaman geçmiş davalarda uygulanan prosedüre bağlı kalarak kanunun hükmettiği sınırlar içerisinde vesayet altında bulunan malların iptalini talep edebilir.

Geçmişe yönelik iptal davalarında geçerlilik şartlarına çoğu zaman riayet edilmeyecek ve iptal davasının kazanılması halinde vasiyet yeniden dağıtım usulüne girecektir.

Vasiyetname yazıldığında vasiyetin sahibinin bazı niteliklerden yoksun olması ya da haksız bir şekilde kazanılmış malın dağıtımı için vasiyet hazırlaması vasiyet iptal davası için bir neden olabilir. Önemli olan nokta vasiyet yazılırken davaya konu olacak bir nedenin buluşudur.

Eğer dava nedeni belli ise kişi yaşarken bu vasiyet açıklanmayacağı için kişinin ölümü üzerine bir dava açılacaktır. Bu noktada ise vasiyetin kaç sene önce yazılmış olduğunun önemi yoktur. Mahkeme kararı verirken geçmişteki tasarrufunu kullanarak bozma kararına gidecektir.

Kişi vefat ettikten sonra açığa çıkan vasiyetnameye itiraz edilirse vasiyetçilerin bu mallar üzerinde mahkeme sonuçlanana kadar herhangi bir işlem yapma hakkı bulunmayacak vasiyet dava bitimine kadar askıda kalacaktır.

Davayı açan kişilerin olumlu sonuçlanan davadan sonra vasiyet üzerinde hak iddia edecekleri göz önüne alınmalı, olumsuz sonuçlanması durumunda da mağdur olan tarafların davacı tarafa maddi manevi tazminat davası açma hakkı saklı bulunmaktadır. Bu noktada destekten yoksun kalan bir kişi ya da kurum varsa o da dava ile vasiyetten hakkına düşeni almak için başvuruda bulunabilir. | Vasiyetin İptali Davası

Yazılmış Vasiyetin İptali İçin Nedenler

Vasiyetnamenin iptal edilmesi için dava açmak bazı nedenler olduğunda mümkündür. Dava için gerekli nedenler genel olarak:

• Sınırlı ya da sınırsız ehliyetsiz olmak (akıl hastalığı, yaş küçük olması, hastalık, madde bağımlılığı ya da madde etkisinde bulunma)
• Baskı Altında Karar verme ( aldatma, kandırılma, baskı ile yazdırma, korku ile güç sağlama vb.’dir. Bu nedenle açılan davalarda neden kanıtlanırsa iptal işlemi çok kısa bir sürede gerçekleşir. Dava sonrası tazminat hakkı da doğacaktır.)
• Hukuk kurallarına ya da ahlaki yaşantıya aykırı durumlar
• Şekle aykırı hazırlanan vasiyetnameler ( kanuni şekiller etrafında hazırlanmayan her vasiyet bu kurala girer. Vasiyetin hazırlandığı anda kanuni şekil neyse mahkeme onu göz önüne alarak karar verir.)

Yukarıdaki nedenlerden biri ya da birkaçının etkisinde vasiyetin  hazırlanmışsa iptali için dava açılabilir. Dava süresi devam ettiği sürece verasetli mal üzerinde yapılan işlem geçersizdir. | Vasiyetin İptali Davası

Yargıtay Kararı: Vasiyetin İptali Davası

T.C. YARGITAY 3.Hukuk Dairesi Esas:  2013/15148 Karar: 2013/16683 Karar Tarihi: 26.11.2013 VASİYETNAMENİN VE ISKAT HÜKÜMLERİNİN İPTALİ DAVASI – DAVACININ MURİSE KARŞI AĞIR SUÇ İŞLEDİĞİ YOLUNDA YETERLİ DELİL OLMAMASI – ISKAT DIŞINDA KALAN VASİYET HÜKÜMLERİNİN LÜZUM İFADE ETMESİNE KARAR VERİLMESİ GEREĞİ – KARARIN BOZULMASI

Yargıtay Kararı: Vasiyetin İptali Davası

T.C. YARGITAY 3.Hukuk Dairesi Esas:  2012/11007 Karar: 2012/16666 Karar Tarihi: 03.07.2012 VASİYETNAMENİN İPTALİ DAVASI. VASİYETNAMENİN MİRAS BIRAKANIN EL YAZISI İLE TANZİM EDİLDİĞİNE DAİR DAVALI BEYANINDAN BAŞKA GÖRGÜYE DAYALI BİR TANIK BEYANI BULUNMADIĞI. VASİYETNAMENİN EL ÜRÜNÜ OLUP OLMADIĞININ BELİRLENMESİ GEREĞİ – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Somut olayda, vasiyetnamenin miras bırakanın el yazısı ile tanzim edildiğine dair davalı beyanından başka görgüye dayalı bir tanık beyanı bulunmamaktadır. Buna karşın davacı vasiyetnamenin miras bırakanın eli ürünü olmadığını beyan etmesi karşısında davaya konu … tarihli el yazısı vasiyetnamenin Adli Tıp Kurumundan alınacak raporla dava dışı E. M.’in eli ürünü olup olmadığı belirlendikten sonra sonucu dairesinde hüküm kurulması gerekirken davanın reddi doğru görülmemiştir.