Kısa cevap: Babanız sağlık durumu nedeniyle kendi işlerini ve malvarlığını yönetemiyor, hukuki işlemlerin anlam ve sonuçlarını değerlendiremiyor veya sürekli korunmaya ihtiyaç duyuyorsa vesayet hükümleri gündeme gelebilir. Ancak yaşlı olmak, unutkanlık yaşamak veya malları yönetmekte zorlanmak tek başına otomatik olarak vasi atanması anlamına gelmez. Kanundaki kısıtlama sebeplerinden birinin bulunması ve mahkeme kararı gerekir.

Vasi atanması gereken durumlarda başvuru, kural olarak babanızın yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesine yapılır. Mahkeme kısıtlama sebebini, sağlık durumunu ve vasi adayının uygunluğunu değerlendirerek karar verir.

Babam Mallarını Yönetemiyorsa Ne Yapmalıyım?

Öncelikle babanızın mallarını neden yönetemediğinin belirlenmesi gerekir.

Çünkü hukuken “mallarını yönetememek” tek başına bir hastalık veya kısıtlama sebebinin adı değildir.

Örneğin babanız ileri yaşına rağmen ne yaptığını biliyor, banka hesaplarını takip edebiliyor, taşınmazlarıyla ilgili karar verebiliyor ve hukuki işlemlerin sonuçlarını anlayabiliyorsa yalnızca çocuklarının onun parasını kötü yönettiğini düşünmesi vasi atanması için yeterli olmayabilir.

Buna karşılık Alzheimer, demans, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kendi işlerini göremeyen ve sürekli korunmaya ihtiyaç duyan kişinin vesayet altına alınması gündeme gelebilir.

Bu nedenle ilk yapılması gereken, somut durumun hangi kısıtlama sebebine girdiğini belirlemektir.

Babam Parasını Kötü Yönetiyor Diye Vasi Atanabilir mi?

Her yanlış ekonomik karar vasi atanması için yeterli değildir.

Ergin bir kişinin çocuklarının uygun görmediği harcamalar yapması, parasını farklı şekilde değerlendirmesi veya çocuklarının istemediği bir kişiye para vermesi tek başına onun hukuki işlem yapma yeteneğini kaybettiğini göstermez.

Vesayet, kişinin malvarlığını çocuklarının istediği şekilde yönetmesini sağlayan bir yöntem değildir.

Mahkeme açısından önemli olan, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen kısıtlama sebeplerinin somut olayda bulunup bulunmadığıdır.

Bu ayrım özellikle aile içinde miras veya malvarlığı uyuşmazlığı bulunan durumlarda önem taşır.

Yaşlı Babama Vasi Atanabilir mi?

Yaşlılık tek başına vasi atanması için yeterli değildir.

Babanızın 70, 80 veya 90 yaşında olması kendiliğinden vesayet altına alınması sonucunu doğurmaz.

Yaşına rağmen kendi işlerini yönetebilen, hukuki işlemlerinin sonuçlarını anlayabilen ve iradesini sağlıklı biçimde açıklayabilen kişiye yalnızca ileri yaşı gerekçe gösterilerek vasi atanması mümkün değildir.

Yaşlılık nedeniyle vesayetin hangi durumlarda gündeme gelebileceğini ayrıntılı olarak Yaşlılık Sebebiyle Vasi Tayini Nasıl Yapılır? başlıklı güncel rehberimizde inceleyebilirsiniz.

Alzheimer Olan Babama Vasi Nasıl Atanır?

Alzheimer hastalığı, özellikle ilerleyen dönemlerde kişinin hafızasını, karar verme yeteneğini ve günlük işlerini yönetebilmesini ciddi şekilde etkileyebilir.

Ancak yalnızca “Alzheimer teşhisi var” denilmesi yerine hastalığın kişinin kendi işlerini yönetme yeteneği üzerindeki etkisi değerlendirilir.

Babanız Alzheimer nedeniyle banka işlemlerini takip edemiyor, parasal kararlarının sonuçlarını anlayamıyor, taşınmazlarıyla ilgili işlemleri değerlendiremiyor veya sürekli korunmaya ihtiyaç duyuyorsa kısıtlama ve vasi tayini gündeme gelebilir.

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamada Türk Medeni Kanunu’nun 409. maddesi uyarınca resmi sağlık kurulu raporu gerekir.

Demans Hastası Babaya Vasi Atanabilir mi?

Kanundaki şartların bulunması halinde demans hastası kişiye vasi atanabilir.

Burada önemli olan yalnızca hastalığın adı değildir.

Demansın kişinin karar verme yeteneğini, hukuki işlemlerin sonuçlarını değerlendirebilmesini ve kendi malvarlığını yönetebilmesini ne ölçüde etkilediği önem taşır.

Özellikle kişinin aynı ödemeleri tekrar tekrar yapması, banka ve taşınmaz işlemlerini anlayamaması veya sürekli başkalarının yardımına ihtiyaç duyması gibi durumlar varsa bunlar somut olayın özellikleriyle birlikte değerlendirilebilir.

Babama Vasi Olabilir miyim?

Evet. Kanuni şartları taşımanız ve mahkemenin sizi uygun görmesi halinde babanıza vasi olarak atanmanız mümkündür.

Ancak kişinin çocuğu olması otomatik olarak vasi olacağı anlamına gelmez.

Türk Medeni Kanunu’na göre vasilik görevini yerine getirebilecek yetenekte olan ergin kişi vasi olarak atanabilir. Haklı sebepler engel olmadıkça eş veya yakın hısımlara öncelik verilmesi de öngörülmektedir.

Mahkeme, vasi adayının bu görevi yerine getirip getiremeyeceğini ve vesayet altına alınacak kişiyle arasında önemli bir menfaat çatışması bulunup bulunmadığını değerlendirebilir.

Kime vasi atanır ve kimler vasi olabilir? başlıklı yazımızda vasi seçimindeki şartları ayrıca inceleyebilirsiniz.

Babama Vasi Olmak İçin Kardeşlerimin İzni Gerekir mi?

Bütün kardeşlerin oybirliğiyle onay vermesini zorunlu tutan genel bir kural bulunmamaktadır.

Vasi atama yetkisi mahkemeye aittir.

Örneğin üç kardeşten ikisi bir kardeşin vasi olmasını istemiyor diye mahkemenin o kişiyi hiçbir şekilde vasi atayamayacağı şeklinde bir kural yoktur.

Bununla birlikte kardeşler vasi adayına ilişkin görüş ve itirazlarını mahkemeye sunabilirler. Mahkeme de vesayet altına alınacak kişinin menfaatlerini gözeterek uygun vasi adayını değerlendirir.

Kardeşler Vasi Olma Konusunda Anlaşamazsa Ne Olur?

Aile içinde en sık yaşanan sorunlardan biri, birden fazla çocuğun farklı vasi adaylarını desteklemesidir.

En büyük çocuğun, erkek çocuğun veya babayla aynı evde yaşayan çocuğun otomatik olarak vasi olması şeklinde bir kural bulunmamaktadır.

Vasi seçiminde temel amaç, vesayet altına alınacak kişinin hak ve menfaatlerinin korunmasıdır.

Bu nedenle kardeşler arasındaki kişisel uyuşmazlığın yanında vasi adayının görevi yerine getirme yeterliliği ve babayla olası menfaat çatışmaları önem taşıyabilir.

Babama Vasi Atanması İçin Sağlık Raporu Gerekir mi?

Bu sorunun cevabı kısıtlama sebebine göre değişir.

Babanızın akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlanması talep ediliyorsa Türk Medeni Kanunu’nun 409. maddesi gereğince kısıtlama kararının resmi sağlık kurulu raporuna dayanması gerekir.

Ancak bütün yaşlılık vakalarını aynı şekilde değerlendirmek doğru değildir.

Örneğin Türk Medeni Kanunu’nun 408. maddesinde yaşlılığı, engelliliği, deneyimsizliği veya ağır hastalığı sebebiyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden ergin kişinin kendi isteği üzerine kısıtlanması ayrıca düzenlenmiştir.

Dolayısıyla önce kısıtlamanın hangi hukuki sebebe dayandığı belirlenmelidir.

Vasi Tayini İçin Hangi Mahkemeye Başvurulur?

Vesayet makamı Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Yetki bakımından kural, kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yeridir.

Dolayısıyla sizin nerede yaşadığınızdan ziyade babanızın yerleşim yeri önemlidir.

Örneğin siz Ankara’da, babanız ise başka bir şehirde yaşıyorsa yalnızca sizin Ankara’da bulunmanız nedeniyle Ankara mahkemelerinin yetkili olduğu sonucuna varılmamalıdır.

Başvurunun nasıl yapılacağı hakkında Vasi Davası Nasıl Açılır? başlıklı rehberimizi de inceleyebilirsiniz.

Babama Vasi Atanması İçin Dilekçede Ne Yazılmalıdır?

Vasi tayini dilekçesinde yalnızca “babam mallarını yönetemiyor” şeklinde genel bir ifade kullanmak yerine bu durumun nedenleri somut şekilde açıklanmalıdır.

Örneğin babanın sağlık durumu, kendi işlerini yerine getirip getiremediği, banka ve resmi işlemleri anlayıp anlayamadığı, sürekli yardıma ihtiyaç duyup duymadığı ve vesayet ihtiyacını ortaya çıkaran diğer olaylar dosyanın özelliklerine göre açıklanabilir.

Varsa sağlık belgeleri ve diğer deliller de belirtilmelidir.

Vasi adayı olarak belirli bir kişi öneriliyorsa bu kişinin bilgileri ve neden uygun görüldüğü de dilekçede açıklanabilir.

Vasi Atanmadan Önce Babamın Mallarını Yönetebilir miyim?

Çocuk olmak tek başına babanın malvarlığı üzerinde tasarruf yetkisi vermez.

Babanızın banka hesabındaki para, taşınmazları, aracı veya diğer malvarlığı değerleri kendisine aittir.

Çocuğun “babam artık yaşlandı” diyerek kendiliğinden banka hesabını yönetmesi, taşınmazını satması veya onun adına hukuki işlem yapması mümkün değildir.

Temsil yetkisinin hukuken geçerli bir dayanağının bulunması gerekir.

Vesayet ihtiyacı varsa mahkemeden vasi atanması talep edilmesi gündeme gelebilir.

Babam Vasi Atanmasını İstemiyorsa Ne Olur?

Burada kısıtlama sebebi belirleyicidir.

Türk Medeni Kanunu’nun 408. maddesindeki yaşlılık nedeniyle isteğe bağlı kısıtlama ile 405. maddede düzenlenen akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlama birbirinden farklıdır.

Bu nedenle “babam kabul etmiyor, hiçbir şekilde vasi atanamaz” veya tam tersine “çocukları istediği için mutlaka vasi atanır” şeklindeki iki yaklaşım da doğru değildir.

Mahkeme somut olayda kanuni kısıtlama şartlarının bulunup bulunmadığını değerlendirir.

Vasi Atanınca Babamın Malları Bana mı Geçer?

Hayır. Kesinlikle böyle bir sonuç doğmaz.

Vasi atanması, vesayet altındaki kişinin mallarının vasiye devredilmesi anlamına gelmez.

Taşınmazlar, banka hesapları, araçlar ve diğer malvarlığı değerleri yine babanıza aittir.

Vasi yalnızca kanunun ve mahkeme kararının verdiği yetkiler çerçevesinde babanızın hak ve menfaatlerini korumak amacıyla hareket eder.

Bu nedenle vasilik, mirasçılık veya malvarlığının devri ile karıştırılmamalıdır.

Vasi Babamın Bankadaki Parasını Çekebilir mi?

Vasinin temel görevi vesayet altındaki kişinin malvarlığını onun yararına yönetmektir.

Vasi, babasının hesabındaki parayı kendi kişisel ihtiyaçları için kullanamaz.

Yapılacak banka işleminin niteliğine göre vesayet kararı, yetkinin kapsamı ve gerektiğinde mahkeme izni değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla vasi kararı “bütün banka hesapları üzerinde sınırsız tasarruf yetkisi” anlamına gelmez.

Vasi Babamın Evini Satabilir mi?

Vasi, babasının evini istediği gibi satamaz.

Türk Medeni Kanunu’nun 462. maddesi gereğince taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir ayni hak kurulması vesayet makamının iznine tabidir.

Bu nedenle çocuğun babasına vasi olarak atanması, babasının evini veya arsasını serbestçe satabilmesi anlamına gelmez.

Mahkeme açısından temel ölçüt vesayet altındaki kişinin menfaatidir.

Vasi Babamın Mallarını Kardeşler Arasında Paylaştırabilir mi?

Hayır. Vasilik, babanın malvarlığını çocuklar arasında paylaştırma yetkisi vermez.

Babanız hayattayken malvarlığı kendisine aittir.

Vasinin görevi bu malvarlığını gelecekteki mirasçılar arasında dağıtmak değil, vesayet altındaki kişinin hak ve menfaatlerini korumaktır.

Bu ayrım özellikle aile içinde ileride miras kalacağı düşüncesiyle taşınmaz veya para paylaşımı yapılmak istendiğinde önem taşır.

Vasi Tayini Ne Kadar Sürer?

Vasi tayini için her dosyada geçerli kesin bir süre vermek mümkün değildir.

Kısıtlama sebebi, sağlık kurulu raporunun alınması, yapılacak araştırmalar, tebligatlar, vasi adayının değerlendirilmesi ve mahkemenin iş yoğunluğu süreci etkileyebilir.

Bu nedenle “20 günde kesin vasi çıkar” veya “bir ay içinde mutlaka sonuçlanır” şeklindeki ifadeler doğru değildir.

Süreci etkileyen faktörleri Vasi Ne Kadar Sürede Atanır? başlıklı yazımızda ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.

Babamın Mallarını Başkaları Kötüye Kullanıyorsa Ne Yapılabilir?

Babanızın sağlık durumundan yararlanılarak parasının çekildiğini, mallarının elden çıkarılmaya çalışıldığını veya kendisine zarar verecek işlemler yaptırıldığını düşünüyorsanız durum yalnızca vasi tayini açısından değerlendirilmemelidir.

Somut olayın özelliklerine göre malvarlığının korunmasına yönelik geçici hukuki önlemler ve başka hukuki yollar da gündeme gelebilir.

Özellikle yüksek değerli taşınmaz, banka hesabı, şirket hissesi veya araç bulunması ve gecikme halinde ciddi zarar doğma ihtimali varsa hukuki durumun gecikmeden değerlendirilmesi önemlidir.

Babam Mallarını Yönetemiyor: Sık Sorulan Sorular

Babam 80 Yaşında, Vasi Atanır mı?

Sadece 80 yaşında olması yeterli değildir. Kısıtlamayı gerektiren kanuni sebebin bulunması gerekir.

Babam 90 Yaşında, Otomatik Vasi Olabilir miyim?

Hayır. Belirli bir yaşa ulaşılması nedeniyle çocuğun otomatik olarak vasi olması söz konusu değildir. Vasi mahkeme tarafından atanır.

Babam Alzheimer, Banka İşlemlerini Yapamıyor. Ne Yapmalıyım?

Alzheimer hastalığının babanızın kendi işlerini yönetme yeteneği üzerindeki etkisine göre vesayet gündeme gelebilir. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlamada resmi sağlık kurulu raporu gerekir.

Babam Demans Hastası, Vekâletname Alabilir miyim?

Vekâletnamenin geçerliliği bakımından kişinin işlem anındaki hukuki ehliyeti önem taşır. Ayırt etme gücü konusunda sorun bulunan bir durumda vekâletname ile vesayet aynı şey değildir. Somut durum ayrıca değerlendirilmelidir.

Babama Vasi Olursam Evini Satabilir miyim?

Vasi olmak taşınmazı serbestçe satma yetkisi vermez. Taşınmaz satışı vesayet makamının iznine tabidir.

Kardeşim İtiraz Ederse Babama Vasi Olamaz mıyım?

Kardeşin itirazı mahkeme tarafından değerlendirilebilir; ancak tek başına bütün dosyalarda vasi atanmasını engelleyen otomatik bir sonuç doğurmaz. Vasi adayının uygunluğuna mahkeme karar verir.

Babam Parasını Başkalarına Veriyor, Vasi Atanır mı?

Yalnızca kişinin çocuklarının uygun bulmadığı harcamalar yapması vasi tayini için yeterli değildir. Kişinin hukuki işlem yapma ve kendi işlerini yönetme yeteneği ile kanundaki kısıtlama sebeplerinin bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

Sonuç: Babanın Mallarını Yönetememesi Halinde Önce Kısıtlama Sebebi Belirlenmelidir

“Babam mallarını yönetemiyor, vasi nasıl atanır?” sorusunun tek bir cevabı yoktur.

Öncelikle babanızın malvarlığını neden yönetemediğinin belirlenmesi gerekir.

İleri yaş tek başına vasi tayini için yeterli değildir. Alzheimer, demans, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı gibi bir durum söz konusuysa hastalığın kişinin kendi işlerini yönetebilmesi üzerindeki etkisi değerlendirilmelidir.

Kanundaki kısıtlama şartlarının oluşması halinde kural olarak kişinin yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesine başvurularak vasi atanması talep edilebilir.

Vasi olarak çocuğun atanması mümkündür; ancak nihai kararı mahkeme verir. Ayrıca vasi atanması babanın mallarının çocuğa geçmesi veya vasinin bu mallar üzerinde sınırsız tasarruf yetkisine sahip olması anlamına gelmez.

Özellikle yüksek değerli malvarlığı, Alzheimer veya demans, kardeşler arasında uyuşmazlık ya da babanın malvarlığının üçüncü kişiler tarafından kötüye kullanıldığı iddiası bulunan dosyaların kendi koşulları içinde değerlendirilmesi önemlidir.

Av. İlkay Uyar Kaba – Son Güncelleme: Eylül 2026 : Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her olayın özellikleri farklı olduğundan somut uyuşmazlıkta uygulanacak hukuki yol ayrıca değerlendirilmelidir.

Türk Medeni Kanunu’nda yaşlılık, akıl hastalığı ve akıl zayıflığı bakımından farklı kısıtlama sebepleri düzenlenmiştir. Bu nedenle yaşlı anne veya babaya vasi atanması isteniyorsa öncelikle hangi hukuki kısıtlama sebebinin bulunduğunun doğru belirlenmesi gerekir.

Vesayet işlerinde görevli makam Sulh Hukuk Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise kural olarak vesayet altına alınması istenen kişinin yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Yaşlılık Sebebiyle Vasi Tayini – Hızlı Cevap

65 yaşını doldurana otomatik vasi atanır mı?
Hayır. Belirli bir yaşı doldurmak tek başına vasi atanması için yeterli değildir.

Vasi tayininde görevli mahkeme hangisidir?
Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Hangi yerdeki mahkemeye başvurulur?
Kural olarak kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yerindeki mahkemeye başvurulur.

Sağlık raporu gerekir mi?
Kısıtlama sebebine göre değişir. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamada resmi sağlık kurulu raporu gerekir.

Çocuk annesine veya babasına vasi olabilir mi?
Şartları taşıması halinde olabilir. Vasi adayının uygunluğuna mahkeme karar verir.

Bütün kardeşlerin onayı gerekir mi?
Hayır. Bütün kardeşlerin oybirliğiyle onay vermesini zorunlu tutan genel bir kural bulunmamaktadır.

Vasi yaşlı kişinin evini satabilir mi?
Vasi taşınmaz üzerinde sınırsız tasarruf yetkisine sahip değildir. Taşınmaz satışı vesayet makamının iznine tabidir.

Vasi tayini ne kadar sürer?
Her dosya için geçerli kesin bir süre yoktur. Sağlık kurulu raporu, mahkemenin yapacağı araştırmalar, tebligatlar ve dosyanın özellikleri süreyi etkileyebilir.

65 Yaş Üstü Herkese Vasi Atanır mı?

Hayır. 65 yaşını doldurmuş olmak tek başına vasi atanması için yeterli değildir.

Bir kişinin 70, 80 veya 90 yaşında olması otomatik olarak hukuki işlem ehliyetini kaybettiği ya da vesayet altına alınması gerektiği anlamına gelmez.

Kişi günlük ve mali işlerini kendisi takip edebiliyor, iradesini sağlıklı şekilde açıklayabiliyor ve yaptığı hukuki işlemlerin anlam ve sonuçlarını değerlendirebiliyorsa yalnızca ileri yaşı gerekçe gösterilerek vasi atanması söz konusu olmaz.

Buna karşılık Alzheimer, demans veya benzeri bir rahatsızlık nedeniyle kişinin işlerini görememesi ya da sürekli korunma ve yardıma ihtiyaç duyması halinde vesayet hükümlerinin uygulanması gündeme gelebilir.

Genel olarak kime vasi atanabileceği ve vasi tayini şartları hakkında hazırladığımız rehberde diğer kısıtlama sebepleri de ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Yaşlılık Nedeniyle Vasi Atanmasının Hukuki Dayanağı Nedir?

Yaşlı kişilerin vesayet altına alınmasında en önemli konulardan biri Türk Medeni Kanunu’nun 405. maddesi ile 408. maddesi arasındaki farktır.

TMK m.405; akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen, korunması ve bakımı için sürekli yardıma ihtiyaç duyan veya başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan ergin kişinin kısıtlanmasını düzenlemektedir.

TMK m.408 ise yaşlılığı, engelliliği, deneyimsizliği veya ağır hastalığı nedeniyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden ergin kişinin kendi isteği üzerine kısıtlanmasını düzenler.

Dolayısıyla her yaşlılık sebebiyle vasi tayini dosyasının aynı hukuki gerekçeye dayanması doğru değildir.

TMK 405 ile TMK 408 Arasındaki Fark Nedir?

Bu ayrım, özellikle yaşlı anne veya babası için vasi talep eden aileler açısından önemlidir.

TMK m.405, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kişinin işlerini görememesi gibi durumları kapsar. Alzheimer veya demans bulunan kişinin durumu da hastalığın kişide meydana getirdiği sonuçlara göre bu kapsamda değerlendirilebilir.

TMK m.408 ise yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik veya ağır hastalık nedeniyle işlerini gerektiği gibi yönetemeyen ergin kişinin kendisinin kısıtlanmasını istemesine ilişkindir.

Bu nedenle yalnızca “annem 85 yaşında” veya “babam artık çok yaşlandı” denilmesi yerine, vesayeti gerektirdiği düşünülen durumun hukuki ve fiili sebepleri ortaya konulmalıdır.

Yaşlılık Sebebiyle Vasi Tayini Nasıl Yapılır?

Vasi tayini süreci yetkili Sulh Hukuk Mahkemesine yapılacak başvuruyla başlar.

Başvuruda kişinin neden vesayet altına alınması gerektiği somut olaylarla açıklanmalıdır. Yalnızca “yaşlıdır” veya “işlerini yapamıyor” gibi genel ifadeler yerine, kişinin günlük, hukuki veya mali işlerini neden yönetemediğinin ortaya konulması önemlidir.

Örneğin kişinin banka işlemlerini takip edememesi, parasal kararlarının sonuçlarını değerlendirememesi, resmi işlemlerini yerine getirememesi veya sağlık durumu nedeniyle sürekli yardıma ihtiyaç duyması somut olayın özelliğine göre değerlendirilebilir.

Mahkeme gerekli araştırmaları yapar. Kısıtlama sebebine göre resmi sağlık kurulu raporu alınması gerekebilir. Vasi olarak önerilen kişinin bu göreve uygun olup olmadığı da mahkeme tarafından değerlendirilir.

Vesayet sürecinin genel aşamalarını ayrıca Vasi Tayini Nasıl Yapılır? başlıklı kapsamlı rehberimizden inceleyebilirsiniz.

Vasi Tayini Hangi Mahkemeden İstenir?

Vesayet makamı Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Türk Medeni Kanunu’nun 411. maddesine göre vesayet işlerinde yetki, kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.

Dolayısıyla vasi adayının veya çocukların nerede yaşadığından ziyade, vesayet altına alınması istenen kişinin yerleşim yeri önem taşır.

Örneğin çocuk Ankara’da yaşarken yaşlı anne veya babanın yerleşim yeri başka bir şehirde bulunuyorsa yetkili mahkeme ayrıca değerlendirilmelidir.

Mahkemeye yapılacak başvurunun ayrıntıları için vasi davası nasıl açılır? başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.

Vasi Tayini İçin Sağlık Kurulu Raporu Şart mı?

Sağlık kurulu raporunun gerekip gerekmediği kısıtlama sebebine göre değerlendirilmelidir.

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlama talep ediliyorsa Türk Medeni Kanunu’nun 409. maddesi uyarınca kısıtlama kararının resmi sağlık kurulu raporuna dayanması gerekir.

Buna karşılık TMK m.408 kapsamında kişinin yaşlılığı nedeniyle kendi isteğiyle kısıtlanmasını istemesi farklı bir hukuki durumdur.

Kanun, isteğe bağlı kısıtlamada kişinin dinlenmeden kısıtlanamayacağını düzenlemektedir.

Dolayısıyla “yaşlı kişiye vasi atanması için her durumda aynı sağlık raporu gerekir” şeklinde bir genelleme yapılması doğru değildir. Önce hangi kısıtlama sebebinin mevcut olduğu belirlenmelidir.

Alzheimer Hastasına Vasi Nasıl Atanır?

Alzheimer hastalığı bulunan kişiye, hastalığın kişinin kendi işlerini yönetme yeteneğini etkilemesi ve kanundaki kısıtlama şartlarının oluşması halinde vasi atanması gündeme gelebilir.

Alzheimer teşhisinin bulunması tek başına mahkeme kararının sonucunu otomatik olarak belirlemez.

Hastalığın kişinin zihinsel fonksiyonları, karar verme yeteneği ve hukuki işlemlerin anlam ve sonuçlarını değerlendirebilmesi üzerindeki etkisi önemlidir.

Kişi hastalığı nedeniyle malvarlığını yönetemiyor, banka ve resmi işlemlerini gerçekleştiremiyor veya sürekli korunmaya ihtiyaç duyuyorsa vesayet ihtiyacı ortaya çıkabilir.

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlama bakımından resmi sağlık kurulu raporu alınması gerekir.

Demans Hastasına Vasi Atanabilir mi?

Evet. Kanundaki kısıtlama şartlarının oluşması halinde demans hastasına vasi atanabilir.

Burada belirleyici olan yalnızca hastalığın adı değildir.

Demansın kişinin bilişsel yeteneklerini ne ölçüde etkilediği, kişinin kendi işlerini yönetip yönetemediği ve sürekli yardıma ihtiyaç duyup duymadığı değerlendirilir.

Özellikle ileri evre demans bulunan kişilerde banka işlemleri, taşınmaz işlemleri, davalar ve resmi kurum işlemleri bakımından yasal temsil ihtiyacı ortaya çıkabilir.

Yaşlı Kişi Mahkemede Dinlenir mi?

Bu konuda da kısıtlama sebebinin doğru belirlenmesi önemlidir.

Türk Medeni Kanunu’nun 409. maddesine göre bir kimse, isteği üzerine kısıtlanacaksa dinlenmeden kısıtlanamaz.

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlamada ise resmi sağlık kurulu raporu gerekir. Hâkim, kurul raporunu dikkate alarak karar vermeden önce kısıtlanması istenen kişiyi dinleyebilir.

Dolayısıyla “vasi davasında yaşlı kişi mutlaka mahkemeye gelir” veya “hiç dinlenmez” şeklinde her dosya için geçerli bir genelleme yapmak doğru değildir.

Yaşlı Anne veya Babaya Çocuklarından Biri Vasi Olabilir mi?

Evet. Şartları taşıması halinde çocuklardan biri anne veya babasına vasi olarak atanabilir.

Türk Medeni Kanunu’na göre vesayet makamı, vasilik görevini yerine getirebilecek yetenekte olan bir ergini vasi olarak atar.

Kanun ayrıca haklı sebepler engel olmadıkça eş veya yakın hısımlardan birine öncelik verilmesini öngörmektedir.

Ancak kişinin çocuğu olması ona otomatik olarak vasi olma hakkı vermez.

Vasi adayının görevi yerine getirip getiremeyeceği, vesayet altına alınacak kişiyle ilişkisi ve olası menfaat çatışmaları mahkeme tarafından değerlendirilebilir.

Kardeşlerden Hangisi Vasi Olur?

Birden fazla çocuk bulunması halinde en büyük çocuğun, erkek çocuğun veya anne-babayla aynı evde yaşayan çocuğun otomatik olarak vasi olması şeklinde bir kural bulunmamaktadır.

Mahkemenin temel amacı vesayet altına alınacak kişinin menfaatlerini koruyacak uygun vasiyi belirlemektir.

Kardeşlerden hangisinin anne veya babayla ilgilendiği, görevi fiilen yerine getirip getiremeyeceği, yerleşim yerlerinin yakınlığı ve ciddi bir menfaat çatışması bulunup bulunmadığı değerlendirmede önem taşıyabilir.

Aile içinde bu konuda anlaşmazlık bulunuyorsa kardeşler arasında vasi uyuşmazlığı ve mahkemenin vasi seçimi konusunda hazırladığımız ilgili içeriklerden de yararlanabilirsiniz.

Vasi Tayini İçin Bütün Kardeşlerin Onayı Gerekir mi?

Hayır. Bütün kardeşlerin oybirliğiyle onay vermesini zorunlu tutan genel bir kural bulunmamaktadır.

Vasi atama yetkisi mahkemeye aittir.

Kardeşler belirli bir kişinin vasi olarak atanmasını isteyebilir veya önerilen vasi adayına ilişkin itirazlarını mahkemeye sunabilirler.

Ancak nihai değerlendirme vesayet altına alınacak kişinin menfaatleri gözetilerek mahkeme tarafından yapılır.

Dolayısıyla kardeşler arasındaki anlaşmazlık tek başına vesayet ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Kimler Vasi Olamaz?

Her aile yakınının vasi olarak atanması mümkün değildir.

Türk Medeni Kanunu’nun 418. maddesinde vasiliğe engel olan haller düzenlenmiştir.

Kısıtlılar, kamu hizmetinden yasaklılar ve vesayet altına alınacak kişiyle önemli ölçüde menfaat çatışması veya aralarında düşmanlık bulunan kişiler bunlar arasındadır.

Özellikle miras, taşınmaz, şirket hissesi veya para konusunda ciddi menfaat çatışması bulunan aile bireylerinin vasi adaylığı bu nedenle ayrıca değerlendirilmelidir.

Vasi Tayini İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Gerekli belgeler dosyanın özelliklerine ve kısıtlama sebebine göre değişebilir.

Başvuruda kısıtlanması istenen kişinin kimlik ve adres bilgileri, başvurucunun bilgileri, vasi adayı varsa adayın bilgileri ve kısıtlama sebebini ortaya koyabilecek mevcut belgeler sunulabilir.

Sağlık durumuna dayanılıyorsa mevcut tıbbi belgeler ve raporlar da başvuruya eklenebilir.

Kişinin malvarlığının korunmasını gerektiren acil bir durum varsa bunu gösteren belgelerin de dilekçede açıklanması yararlı olabilir.

Vasi Tayini Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

Vasi tayini dilekçesinde yalnızca “annem yaşlıdır, vasi olmak istiyorum” şeklinde bir açıklama yapılması yeterli olmayabilir.

Kişinin neden vesayet altına alınması gerektiği somut şekilde anlatılmalıdır.

Yaşı, sağlık durumu, günlük işlerini yerine getirip getiremediği, malvarlığını yönetebilme durumu ve sürekli yardıma ihtiyaç duyup duymadığı gibi hususlar olayın özelliklerine göre açıklanabilir.

Vasi olarak önerilen kişi varsa bu kişinin kim olduğu da belirtilmelidir.

Özellikle internetten bulunan başka bir dosyaya ait dilekçenin yalnızca isimleri değiştirilerek kullanılması yanlış kısıtlama sebebine dayanılmasına neden olabilir.

Vasi Tayini Ne Kadar Sürer?

Vasi tayini için bütün dosyalarda geçerli kesin bir sonuçlanma süresi bulunmamaktadır.

Dosyanın hangi kısıtlama sebebine dayandığı, sağlık kurulu raporunun gerekip gerekmediği ve raporun hazırlanma süresi, yapılacak araştırmalar, tebligatlar, vasi adayına ilişkin incelemeler ve mahkemenin iş yoğunluğu süreyi etkileyebilir.

Bu nedenle “vasi kesin olarak 20 günde atanır” veya “vasi davası mutlaka bir ayda sonuçlanır” şeklindeki ifadeler her dosya bakımından doğru değildir.

Bu konuda ayrıntılı bilgi için Vasi Ne Kadar Sürede Atanır? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Acil Durumda Geçici Önlem Alınabilir mi?

Bazı durumlarda vesayet sürecinin tamamlanmasını beklemek kişinin malvarlığı veya kişisel menfaatleri açısından zarara neden olabilir.

Kişinin malvarlığının korunması, belirli işlemlerin engellenmesi veya gecikmesinde zarar bulunan başka bir durum söz konusuysa somut olay açıklanarak mahkemeden gerekli koruma önlemlerinin değerlendirilmesi talep edilebilir.

Mahkemenin alabileceği geçici önlemler ve bunların kapsamı somut olayın özelliklerine göre belirlenir.

Vasi Atanınca Yaşlı Kişinin Malları Vasiye mi Geçer?

Hayır. Vasi atanması, vesayet altındaki kişinin malvarlığının vasiye geçmesi anlamına gelmez.

Malvarlığının sahibi yine vesayet altındaki kişidir.

Vasi kendisine verilen görevi vesayet altındaki kişinin menfaatlerini korumak amacıyla yerine getirir.

Vesayet altındaki kişinin parasını, taşınmazını veya diğer malvarlığı değerlerini kendi malı gibi kullanamaz.

Vasi Yaşlı Kişinin Evini Satabilir mi?

Vasi, vesayet altındaki kişinin evini dilediği şekilde satamaz.

Türk Medeni Kanunu’nun 462. maddesine göre taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir ayni hak kurulması vesayet makamının iznine tabidir.

Dolayısıyla anne veya babasına vasi olarak atanan kişi, yalnızca vasi kararına dayanarak onların evini veya arsasını serbestçe satamaz.

Satışın vesayet altındaki kişinin menfaatine olması ve kanunun öngördüğü izin sürecinin yerine getirilmesi gerekir.

Vasi Bankadaki Parayı Çekebilir mi?

Vasinin görevi vesayet altındaki kişinin malvarlığını onun yararına yönetmektir.

Vasi, vesayet altındaki kişinin parasını kendi kişisel ihtiyaçları için kullanamaz.

Bankacılık işlemlerinde vesayet kararının kapsamı, yapılacak işlemin niteliği ve gerektiğinde mahkeme izinleri önem taşır.

Dolayısıyla “vasi oldum, hesaptaki bütün parayı istediğim gibi çekebilirim” şeklinde bir yaklaşım hukuken doğru değildir.

Vesayet altındaki kişi adına yapılabilecek finansal işlemlerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Vasi Hangi İşlemleri Mahkeme İzni Olmadan Yapamaz?

Türk Medeni Kanunu’nun 462. maddesi vesayet makamının iznini gerektiren önemli işlemleri düzenlemektedir.

Taşınmazların alımı, satımı ve rehnedilmesi; olağan yönetim ve işletme ihtiyaçları dışında kalan taşınır veya diğer hakların alım-satımı ve devri; olağan yönetim sınırlarını aşan yapı işleri; ödünç verme ve alma; kambiyo taahhüdü altına girme ve kanunda belirtilen bazı dava ve sözleşme işlemleri bunlar arasında yer almaktadır.

Bazı hukuki işlemlerde ise vesayet makamının kararından sonra ayrıca denetim makamının izni gerekebilir.

Bu nedenle vasi atandıktan sonra yapılacak önemli bir işlemin mahkeme iznine tabi olup olmadığı işlem öncesinde değerlendirilmelidir.

Vasi Tayini Noterden Yapılır mı?

Hayır. Noter vasi atayamaz.

Vasi atama yetkisi vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesine aittir.

Noterden düzenlenen vekâletname ile mahkeme tarafından vasi atanması birbirinden farklı hukuki kurumlardır.

Vekâletname, gerekli hukuki ehliyete sahip kişinin kendi iradesiyle başka bir kişiye verdiği temsil yetkisidir. Vesayet ise kanunda öngörülen şartların bulunması halinde mahkeme kararıyla oluşturulan hukuki koruma kurumudur.

Özellikle kişinin ayırt etme gücü konusunda sorun varsa “noterden vekâletname çıkaralım, vasiye gerek kalmasın” yaklaşımı ciddi hukuki sorunlara neden olabilir.

Vasi Tayini e-Devlet Üzerinden Yapılır mı?

Hayır. e-Devlet üzerinden doğrudan vasi atanması mümkün değildir.

Vasi tayini idari bir başvuru değil, mahkeme kararını gerektiren yargısal bir süreçtir.

Dolayısıyla e-Devlet üzerinden bir form doldurarak kişinin anne, baba veya başka bir yakınına vasi olması mümkün değildir.

Vasi Tayini Avukatsız Yapılabilir mi?

Vesayet başvurularında avukatla temsil zorunluluğu bulunmayan hallerde kişi başvurusunu kendisi yapabilir.

Ancak kısıtlama sebebinin yanlış belirlenmesi, yanlış mahkemeye başvurulması, sağlık kurulu raporu sürecinin hatalı yürütülmesi veya vasi atandıktan sonra mahkeme iznine tabi işlemlerin bilinmemesi sürecin uzamasına ve hukuki sorunlara neden olabilir.

Özellikle Alzheimer, demans, yüksek değerli malvarlığı, şirket ortaklığı, taşınmaz satışı veya aile bireyleri arasında ciddi uyuşmazlık bulunan dosyalarda somut durumun hukuken değerlendirilmesi önemlidir.

Yaşlılık Sebebiyle Vasi Tayininde Yapılan 3 Büyük Hata

1. Sadece İleri Yaşın Vasi Tayini İçin Yeterli Olduğunu Düşünmek

Kişinin ileri yaşta olması tek başına vesayet sebebi değildir. Kısıtlamayı gerektiren hukuki neden ortaya konulmalıdır.

2. Vekâletname ile Vasi Tayinini Aynı Şey Sanmak

Noter vekâletnamesi ile mahkeme tarafından vasi atanması farklı hukuki kurumlardır. Özellikle kişinin ayırt etme gücü bakımından tereddüt bulunuyorsa bu ayrım çok önemlidir.

3. Vasi Atandıktan Sonra Her İşlemin Yapılabileceğini Düşünmek

Vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığı üzerinde sınırsız yetkiye sahip değildir. Özellikle taşınmaz satışı ve kanunda belirtilen diğer önemli işlemler için mahkeme izni gerekebilir.

Uygulamada Yaşlılara Vasi Tayininde Hangi Sorunlarla Karşılaşılır?

Yaşlı kişilere ilişkin vesayet dosyalarında hukuki sebebin doğru belirlenmemesi sürecin başından itibaren sorun yaratabilir.

Özellikle kişinin fiilen çocuklarından birinin yanında başka şehirde yaşaması ancak resmi yerleşim yeri bilgilerinin farklı olması, aile bireylerinin farklı kişilerin vasi olmasını istemesi, sağlık kurulu raporu sürecinin uzaması ve vasi atandıktan sonra taşınmaz satışı gibi işlemler için ayrıca mahkemeden izin alınması gerektiğinin bilinmemesi uygulamada karşılaşılabilecek sorunlardandır.

Bu nedenle vasi tayini yalnızca mahkemeden bir karar alınmasından ibaret görülmemelidir.

Vesayet, karar sonrasında da vasiye önemli görev ve sorumluluklar yükleyen bir hukuki koruma kurumudur.

Ankara’da Yaşlılık Sebebiyle Vasi Tayini Nasıl Yapılır?

Vesayet işlerinde yetki kısıtlının yerleşim yerine göre belirlenir.

Vesayet altına alınması istenen kişinin yerleşim yeri Ankara ise görevli ve yetkili Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulması gerekir.

Kişinin Alzheimer, demans veya başka bir sağlık sorunu nedeniyle vesayet altına alınmasının istenmesi halinde dosyanın hukuki sebebine göre sağlık kurulu raporu ve diğer araştırma süreçleri yürütülebilir.

Burada önemli olan vasi adayının Ankara’da bulunmasından ziyade kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yeri ve somut olayın özellikleridir.

Yaşlılık Sebebiyle Vasi Tayini Hakkında Sık Sorulan Sorular

80 Yaşındaki Anneme Vasi Olabilir miyim?

Evet, kanuni şartlar oluşmuşsa ve mahkeme sizi uygun görürse annenize vasi olarak atanmanız mümkündür. Ancak annenizin yalnızca 80 yaşında olması vesayet için yeterli değildir. Kısıtlamayı gerektiren hukuki sebebin bulunması gerekir.

90 Yaşındaki Kişiye Otomatik Vasi Atanır mı?

Hayır. Türk hukukunda belirli bir yaşı aşan kişiye otomatik olarak vasi atanmasını öngören genel bir kural bulunmamaktadır.

Alzheimer Olan Babama Vasi Olabilir miyim?

Hastalığın babanızın kendi işlerini yönetme ve hukuki işlemlerin sonuçlarını değerlendirme yeteneği üzerindeki etkisine göre vesayet gündeme gelebilir. Kanuni şartların oluşması ve mahkemenin vasi adayını uygun bulması halinde çocuğun vasi olarak atanması mümkündür.

Anneme Vasi Olmak İçin Kardeşlerimin İzni Gerekir mi?

Bütün kardeşlerin oybirliğiyle izin vermesini zorunlu tutan genel bir kural bulunmamaktadır. Vasi adayının uygunluğuna mahkeme karar verir.

Vasi Olmak İçin Aynı Şehirde Yaşamak Şart mı?

Mutlak şekilde aynı şehirde yaşama şartı bulunmamaktadır. Ancak yakın hısımlar arasından vasi seçilirken yerleşim yerlerinin yakınlığı kanunun dikkate aldığı hususlar arasındadır.

Yaşlı Kişi Vasi İstemiyorsa Vasi Atanabilir mi?

Bu sorunun cevabı kısıtlama sebebine bağlıdır. TMK m.408’de düzenlenen isteğe bağlı kısıtlama ile TMK m.405 kapsamındaki akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlama aynı hukuki kurum değildir. Somut olayın hangi düzenleme kapsamına girdiğinin belirlenmesi gerekir.

Vasi Yaşlı Kişinin Evini Çocuklarına Devredebilir mi?

Vasi taşınmaz üzerinde sınırsız tasarruf yetkisine sahip değildir. Taşınmaz satışı ve taşınmaz üzerinde ayni hak kurulması vesayet makamının iznine tabidir. Vasi ile vesayet altındaki kişi arasındaki hukuki işlemlerde ayrıca özel izin ve temsil kuralları gündeme gelebilir.

Vasi Atandıktan Sonra Vesayet Kaldırılabilir mi?

Kısıtlamayı gerektiren sebebin ortadan kalkması halinde vesayetin sona erdirilmesi gündeme gelebilir. Bunun için ilgili kanuni şartların gerçekleşmesi ve gerekli mahkeme kararının alınması gerekir.

Sonuç: Yaşlılık Tek Başına Vasi Tayini İçin Yeterli Değildir

Yaşlılık sebebiyle vasi tayininde en önemli konu kişinin yaşından ziyade hangi hukuki nedenle korunmaya ihtiyaç duyduğunun doğru belirlenmesidir.

65, 70, 80 veya 90 yaşında olmak tek başına vasi atanması sonucunu doğurmaz.

Kişinin Alzheimer, demans veya başka bir sağlık sorunu nedeniyle kendi işlerini yönetememesi söz konusuysa TMK m.405 ve ilgili hükümler; kişinin yaşlılığı nedeniyle kendi isteğiyle kısıtlanmayı istemesi söz konusuysa TMK m.408 ve devamındaki hükümler değerlendirilmelidir.

Vesayet dosyalarında yanlış hukuki sebebe dayanılması, sağlık raporu sürecinin hatalı yürütülmesi veya vasi atandıktan sonra mahkeme izni gereken işlemlerin izinsiz yapılması önemli hukuki sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle her vasi tayini dosyası kişinin sağlık durumu, aile ilişkileri, malvarlığı ve yapılması gereken hukuki işlemler dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Av. İlkay Uyar Kaba: Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre uygulanacak hukuki yol ve yapılması gereken işlemler değişebilir.