Vasinin varlığını gerektiren durumlar akıl hastalığı, savurganlık, alkol ve uyuştucu kullanımı, özgürlüğü kısıtlayıcı ceza alınması ve istek üzerine talepte bulunulmasıdır.

Vasilik nedir sorusunun yanıtı ise, bu sayılan özellikleri taşıyan kişileri himaye altına almak ve onların leyhine maddi ve manevi yönetimde bulunmak demektir.

Vasiliği Gerektiren Durumlar

Vasi olmak istemiyorum gerekçesiyle mahkeme başvurma şartı, seçilen vasiye aittir. Vesayet gerektiren durumlar şu şekildedir:

• Akıl Hastalığı: akıl hastalığında vasi atanması 3 durum ortaya çıktığında yapılır.
• Akıl hastası kişi kendi yaşamını kendisi idare ettiremiyor ve bakımını yapamıyordur.
• Akıl hastası kişi sürekli olarak korunmaya muhtaçtır. Kendisi veya çevresi ona zarar veriyordur.
• Akıl hastası kişi çevreye zarar veriyordur ve onu kontrol altında tutmak gerekiyordur.

Bu durumlarda vasi atanmalıdır.

• Savurganlık, alkol ve uyuşturucu kullanımı: Alkol ve uyuşturucu kullanımında kişiye vasi atanması olağandır. Ancak savurganlık nedeni ile vasi atanması çok görülen bir durum değildir. Bu duruma şu şekilde örnek verilebilir: 80 yaşındaki A, çocuklarını ve torunlarını düşünmeden tüm eşyalarını elden çıkarıp gereksiz ve açıklanamayan harcamalarda bulunmaktadır. Bu durumda akıl hastalığı söz konusu olmasa bile A’nın vasiye ihtiyacı vardır.
• Özgürlüğü bağlayıcı ceza alınması: 1yıl ve daha uzun süre cezaya çarptırılan kişi, özgürlüğü kısıtlanmış sayılmaktadır.
• İstek Üzerine: Kişi sakatlık, hastalık gibi nedenlerle vasi talebinde bulunduğunda mahkeme talebini inceler ve karar veri

Vasi Kararı Ne Zaman Kesinleşir?

Vasi davası sonuçlanma tarihi, karar tarihinden 10 gün sonrasıdır. Çünkü davada çıkan kararda, vasilik görevi verilen kişi, karara 10 gün içinde itiraz edebilmektedir.

 Bu süre aynı zamanda vesayet davası ne zaman kesinleşir sorusunun da yanıtıdır. Davada çıkan karar çerçevesinde itirazın 10 gün içinde yapılmaması durumunda, vasi görevini kabul etmiş sayılır. Bu nedenle dava sonucu kesinleşmiş olur.

Vasi Davasına İtiraz Süresinin Gecikmesi

Yasal itiraz süresi olan 10 günün gecikmesi durumunda vasilik değiştirme dilekçesi yazılmalıdır. Bu durumda vasi, yerine kendisinden daha iyi vasilik yapacak birini anlaşmalı olarak bulmalıdır. Vasiliğin iptali veya vasinin değiştirilmesi davası, dilekçe ile sulh hukuk mahkemesine yapılır. 

Vasiyi denetleme yetkisine sahip olan Asliye Hukuk Mahkemesi’nin verdiği karar çerçevesinde vasilik göre kişiden alınabilir. Bu durumda vasilik görevinin verileceği kişi, kamu davası kapsamında mahkemece belirlenir. Bunun yanında, verilecek kararın uygun kişi bulunamaması, uygun araştırılmaların yapılamaması gibi nedenlerle uzaması sonucu, var olan vasiye el çektirip bir kayyım atanması hükmüne de varabilir.