Tazminat davasına konu olay şöyle gerçekleşti. Davacı avukat müvekkilinin desteği sanığın sevk ve idaresindeki ve davalının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında desteğin hayatını kaybettiğini belirtirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere maddi ve manevi tazminat isteyerek dava açılmıştır.  

Trafik Kazalarında Tazminat Talebi Zamanaşımı Ne Kadar?

Yerel Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda, davada olağan zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğu, kazanın meydana geldiği 2008 tarihinden itibaren dava tarihi 2014 tarihine kadar 2 yıllık sürenin geçmiş olduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Yerel mahkemenin bu kararı üzerine zamanaşımı nedeniyle davanın red edilmesi üzerine, itiraz edilerek dosya Yargıtay başkanlığınca incelenmek üzere gönderilmiştir.

Trafik Kazalarında Tazminat Talebi Zamanaşımı Ne Kadar? Zamanaşım Hakkında Yargıtayın Emsal Kararı!

Yargıtay başkanlığınca yapılan incelemede 818 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 41 (6098 Sayılı TBK’nun 49.maddesi) maddesinde haksız fiil tanımlanmış olup;

60. maddesinde de (TBK’nun değişik 72. maddesi) haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan zararının tazmini istemiyle açacağı davaların zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine (TBK’nun 72. maddesinde 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri öngörülmüştür.) tabi bulunduğu belirtilmiştir.

Buna karşılık 2918 Sayılı KTK’nun 109/1 maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl zamanaşımı süresi öngörülmüştür.

Yukarda anlatılan hususlar trafik kazalarında zamanaşım süresi maddi tazminat istekleri için de geçerlidir. Kanun Maddesinin özellikle 2. maddesinde “dava, ceza gerektiren bir fiilden doğarsa” vurgusu ile kanun koyucu taraf ayrımı yapmaksızın (davacı, davalı veya dava dışı 3.kişi) yapmış olduğu fiil cezayı gerektiriyor ise uzamış ceza zamanaşımı geçerli olacağı belirtilmiştir.

Yüksek Mahkeme’nin emsal niteliğine konu olan olaya ilişkin açılan dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı tazminat istemiyle ilgilidir. Davanın tarafları arasında tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerde dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde, ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu karar davalı vekili tarafından temyiz edilmesinin ardından dosya Yargıtay 17. Hukuk Dairesi tarafından incelenmiştir.

Trafik Kazalarına İlişkin Yargıtay’dan Emsal Karar

Davacı vekili, 2014 yılında gerçekleşen ve davacının yolcu olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında, müvekkilinin yaralandığını belirterek, davaya konu olan aracın trafik sigortası şirketinden ve yol bakım yükümlülüğünü yerine getirmeyen Kanalizasyon ve Su İdaresi Genel Müdürlüğü’nün aleyhinde, fazlaya dair hakkını saklı tutmak kaydıyla 10.000,00 TL maluliyetine ilişkin zararının tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 110.266,43 TL’ye yükseltmiş, 50.000,00 TL manevi tazminat talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin Kararı

Davalılar davanın reddine karar verilmesini savunurken, mahkeme tarafından iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporu göz önünde bulundurularak davanın kısmen kabulü ile maddi tazminat yönünden 10.266,43TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine hükmedilmiştir.

Bunun yanı sıra davalı Hatay Büyükşehir Belediyesi yönünden 2014 yılından itibaren diğer davalının yönünden ise dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, manevi tazminat yönünden 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Bu kararın üzerine davalı vekili kararı temyiz etmiştir.

Yargıtay’ın Emsal Kararı

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin incelediği dava dosyasında, mahkeme yargılamasında kusur durumlarının belirlenmesi yönünden Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen raporda üç adet yolcunun kamyonetin kabin kısmında yolculuk etmekte oldukları kabul edilerek, kusur dağılımı yapılmış hükme esas alınmıştır. Halbuki kazanın hemen akabinde trafik polisleri tarafından tutulan kaza tespit tutanağında ise dava dışı yolcunun beyanına göre açık kasa kısmında seyir ettikleri beyan edilmiştir.

Resmi makamlar tarafından tutulan kaza tespit tutanaklarının, aksi sabit oluncaya kadar geçerli bir belge olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilen kararda, ilk derece mahkemesinin almış olduğu kararda esas alınan raporun, kaza tespit tutanağı ile arasında mübayenet bulunduğunun anlaşılmasıyla kaza tespit tutanağı ile hükme esas bilirkişi raporu arasındaki çelişki  giderilmeden hüküm kurulmasının doğru olmadığı vurgulanmıştır.

Yargıtay’ın emsal kararında, “İstanbul Teknik Üniversitesi makine-trafik kürsüsünden ya da Karayolları Genel Müdürlüğü trafik-fen alanında uzman kişilerden oluşacak bilirkişi heyetinden, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hükümde yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olup kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.” denilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’ne konu olan davada, “kazada mağdur olsa bile, yasal olarak takması zorunlu olan dizliğini takmayan motosiklet sürücüsü, gerçekleşen trafik kazasında kusurlu olur.” kararına hükmetti. Emsal niteliğindeki karar hakkında tüm detayları haber yazımızın devamında bulabilirsiniz.

Yüksek Mahkeme’ye taşınan olayda, kask, dizlik ve benzeri koruyucu ekipmanlarını takmayan motosiklet sürücüsünün, gerçekleşen trafik kazasında mağdur durumda olsa bile kusurlu olacağına hükmedildi.

Karayollarında yer alan taşıtların idaresinde dikkat edilmesi gereken kurallara dikkat çeken Yüksek Mahkeme, bu noktada ülkemizdeki milyonlarca motosiklet sürücüsünü de yakından ilgilendiren emsal niteliğinde bir karara imza attı. Gerçekleşen trafik kazasında mağdur durumda olan motosiklet sürücüsü, dizlik takmadığı için Yargıtay 17. Hukuk Dairesi tarafından kusurlu bulundu.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Kararı

Yüksek Mahkeme’nin almış olduğu kararda, trafik kazasında zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdur durumunda olan kişinin de kusurunun bulunması halinde gündeme gelen müterafik kusur, 6098 sayılı TBK’nın elli ikinci maddesinde düzenlendiğine dikkat çekildi.

Bu noktada mağdur konumunda olan kişinin sahip olduğu kusur, gerçekleşen trafik kazasının ardından meydana gelen zararın ortaya çıkmasında temek sebep olabileceği gibi, belirlenen kusura göre zarar veya ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebileceği ifade edildi.

İlk derece mahkemesinden temyiz edilerek Yargıtay 17. Hukuk Dairesi önüne getirilen somut olayda, davacı motosiklet sürücüsünün, meydana gelen trafik kazası sonrasında sağ dizinde hareket kısıtlılığı oluşacak şekilde malul kaldığı tespit edilmiştir. Bu noktada KTK ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yer alan hükümler göz önünde bulundurulduğunda motosiklet sürücüsünün takmasının zorunlu olarak kabul edildiği dizlik gibi koruyucu ekipmanları takıp takmadığının araştırılmasının gerektiği vurgulanmıştır.

Yüksek Mahkeme, davacı motosiklet sürücüsünün, sağ dizinden malul kaldığı trafik kazasının gerçekleştiği esnada dizlik ve benzeri koruyucu ekipmanları takmaması halinde Daire’nin uygulamalarının da dikkate alınması gerektiğine karar vermiştir.

Buna göre TBK’nın elli ikinci maddesi uyarınca, yüzde yirmi oranında tazminattan müterafik kusur indirim yapılarak karar verilmesinin gerektiği sabittir. Ancak yerel mahkemenin eksik inceleme yaparak yazılı şekilde hüküm vermiş olmasının hukuka aykırı olduğu ortaya çıkmıştır. Bu gerekçeler itibarıyla ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu karar oy birliği ile bozulmayı gerektirmiştir.

Dizlik Takmayan Motosiklet Sürücüsü Kusurlu

Meydana gelen trafik kazasında dizlik veya kask gibi koruyucu ekipman takması zorunlu olduğu halde takmayan sürücüler, söz konusu kazada mağdur olsalar bile kusurlu sayıldıklarından kaza sonucu alacakları tazminat miktarlarında belirli bir oranda indirim uygulanmaktadır.

Karar verilen tazminatta azaltmaya gidilmesi mahkemeye gelen itirazlar sonucu Yargıtay’da verilen kararın bozulmasıyla meydana gelebilmektedir.

Kararın temyize giderek bozulması için belli bir zaman aşımı süresi bulunmadığından, temyiz davayı yıllarca uzatabilir.

Tarfik Kazası Tazminatın Az Çıkması

 Dava sonucu karar verilen tazminatta azaltılmaya gidilmesinin bazı şartları bulunmaktadır. Bu şartlar şu şekilde sıralanabilir:

• Mahkemece verilen kararda tazminat miktarının meydana gelen olay için fazla olması veya meydana gelen olayın aslen tazminat gerektirmediği yönünde delillerin varlığı, temyizdeki maddi manevi tazminat davasında verilen miktarın azaltılmasına neden olur.
• Kararda Ödenecek Miktarın Kişiler için Fazla Olması: Tazminat davasında miktarın fazla olması, davalı tarafın bunu ödeyemeyeceğinin alenen açık olması da davanın temyize götürülme nedenleri arasındadır.
• Tazminat davası temyiz dilekçesi örneği ile itiraz yapılabilmektedir. Bunun yanında mahkeme tarafından kararın kesinleşmesi durumunda tazminatın son ödeme gününün geçmesi halinde icra takibi başlatılır.

Trafik Kazası Nedeniyle Tazminat

Trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası en az bir motorlu aracın katıldığı kazalarda ölüm, yaralanma gibi durumların olması ya da üçüncü kişilere ait ev araba gibi maddi zararın meydana gelmesi karşısında açılan davalardır.

Maddi ya da manevi zarara uğrayan kişilerin açtıkları davalarla mahkeme, kişiye maddi ya da manevi zararını gidermek ya da tatmin etmek amacıyla tazminat kararı verebilir.

Zarar karşısında, meydana gelen trafik kazasında sorumluluğu bulunan kişiye tazminat davası açılabilmektedir. Trafik kazası tazminatı, pratikte hem bedensel, hem mal varlığı açısından meydana gelebilecek zararın telafisi için uygulanmaktadır.

Trafik Kazasında Kusurun Tazminata Etkisi Yargıtay Kararı

2006 yılında meydana gelen trafik kazası sonucu ağır yaralanan vatandaş, sigorta şirketi aleyhine dava açma istemiyle soluğu mahkemede aldı.

Başka bir araca çarpmak suretiyle kazaya meydan veren aracın içinde bulunan vatandaş, ağır yaralanması  nedeniyle tedavisinin uzun yıllardır sürdüğünü, bakmakla yükümlü çocukları olduğunu ve bu süre içerisinde çalışamadığını beyan ederek mahkemeden 183.000 TL tazminat isteminde bulundu.

Vatandaşın dava açtığı sigorta şirketinin avukatı, olay anında şoför koltuğunda bulunan kişinin alkollü olduğunu savundu. Ancak mahkeme, asıl davadaki maddi tazminatın kısmen kabulü ile 155. 944 TL olmasına, davada belirtilen manevi tazminatın kısmen kabulü ile 35. 000 TL olmasına karar verdi.

Mahkeme, kararı, kazanın münhasıran alkol etkisinde meydana gelmediğinin anlaşılması nedeniyle reddetti. Ancak davalı taraf temyize gitti.

12 yıl sonra gelen temyiz sonucu, davalıdan yanaydı. Yargıtay kararında kişinin alkollü olduğu belirtilen sürücünün aracına, alkollü olduğunu bilerek bindiğine dikkat çekilirken, bu nedenle yapılan indirimin %15’ten %20’ye çekilmesine karar verildi.

Bunun yanında kişinin manevi tazminat hakkının bulunmadığını belirten Yargıtay, kararında kazanın neredeyse tercih edilmiş bir sonuç olduğunu vurguladı.

Bu karar kapsamında kişinin zarar gören olsa dahi eğer kazanın gerçekleşmesinde payı varsa veya kazanın gerçekleşebileceği ihmalini doğuran sonuçlara göz yumuyorsa manevi tazminattan yararlanamayacağı, maddi tazminattan da en az %20 oranında indirim yapılacağı belirtildi.

Trafik Kazası Tazminat Zaman Aşımı

Trafik kazasının yaşandığı gün, trafik kazası tazminat davası aşım süresi işlemeye başlar. İki tür zaman aşımı süresi mevcuttur. Bu sürelerden hangisi davacının lehine ise o kullanılır. Bu zaman aşımı süreleri şunlardır:

• Tazminat Davası Esas Zaman Aşımı Süresi: Trafik kazasında zarar görenin ,zararı ve faili öğrendiği andan itibaren, tazminat davası için mahkemeye başvurması gerekir. Bunu yapmak için kişinin 2 yıllık süresi vardır.
• Örnekteki dava gibi olaylarda 2 yıl, hemen o gün başlamıştır. Zarara uğrayan zararı geç öğrense bile, her halukarda fiilin işlenmesinden itibaren 10 yıllık tazminat davası açma hakkı bulunur.
• Ceza Zaman Aşımı Süresi: Trafik kazası ile bağlantılı olarak bir suç da işlenmişse  bu tür zaman aşımı süresi uygulanır. Trafik kazasında yaralama varsa, taksirle adam yaralama suçuna girer. Trafik kazası neticesinde ölüm olması durumunda, ceza kanununda adam öldürme suçunun zaman aşımı neyse, bu olayda da tazminat davası zaman aşımı süresi odur.
• Ceza kanunda bulunan temel dava zaman aşımı süresi geçse dahi ceza davası devam ediyorsa, uzamış dava zaman aşımı devreye girer. Ceza davasının devam ettiği süre boyunca herhangi bir süre kısıtlamasına maruz  kalmadan tazminat davası açılabilmektedir.