• Talebin reddedilmesine,
• Eksik yapılan tespitler nedeniyle hukuki haklarda oluşacak eksilmeye,
• Haklı iken haksız duruma düşmeye sebep olabilmektedir.

Bu sebeplerle bu tarz bir davada alanında uzman olan bir avukat ile çalışmak en mantıklısı ve en faydalısı olacaktır. Hasar delil borç tespit davası nasıl açılır sorusunun yanıtı için mutlaka alanında uzman bir avukata başvurulması gerekmektedir. Bu sayede süreç çok daha sağlıklı ve doğru şekilde ilerleyecektir.

Delil Tespit Davası Hangi Durumlar Açılır, Şartları Nelerdir?

6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunun 400 ila 406. maddeleri arasında düzenlenen delil tespit şartları ve davası bazı şartlara uygunluk sağlandığında açılabilmektedir. Gayrimenkul hukukunda delil tespiti davası açılabilmesi için;

• Kararlaştırılan yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği yani eksik işlerin varlığı,
• Taahhüt edilen gayrimenkulün taahhüt edildiği tarihte bitip bitmediği,
• Kentsel Dönüşüm kapsamında binanın yıkılıp yıkılmadığı,
• Kararlaştırılan yükümlülüklerin sözleşme ve kanun kapsamında yerine getirilip getirilmediği büyük önem taşıyan şartlar arasında yer almaktadır.

Delil Tespit Davalarında Görev ve Yetki Kimdedir?

Delil tespit davası gerçek anlamda bir dava olmadığı için taraflar davacı ya da davalı olarak adlandırılmamaktadır. Tespit davası hangi mahkeme yetkili sorusunun cevabı bazı durumlara göre değişiklik gösterecektir. Delil tespit davalarında yetkili olan mahkeme;

• Henüz açılmamış olan davalar için tespit yapılacaksa, davaya bakacak olan mahkemedir.
• Üzerinden tespit yapılacak olan şeyin bulunduğu yer sulh mahkemesidir.
• Dava açılmış ise bundan sonraki tüm işlemler için davanın açıldığı mahkemedir.

Delil Tespit Davasında Masraf Kalemleri

Bu dava için net bir masraf rakamı söylemek mümkün değildir. Çünkü davanın niteliğine göre masraflar değişiklik gösterecektir. Delil tespit davası masrafları için kalemler şu şekilde sıralanabilmektedir;

• Başvuru harcı
• Peşin harç
• Keşif harcı
• Keşif heyeti araç masrafı
• Gider avansı
• Avukatlık ücreti

Hasar Delil Borç Tespit Davası Nasıl Açılır konusu Hukuk yargılamasındaki dava çeşitlerinden çoğu, ihtiyaç duyulan adli menfaate (yarara) sahip bir kimsenin, bir adli ilişkinin var çoğu olmadığının mahkemece belirlenmesi ile ilgili açtığı dava. Tespit davaları, menfi ya da müspet olarak açılabilir.

Tespit davasının hususu, lakin bir adli temas olabilir, ayrı olarak davanın bu adli ilişkilerin var çoğu olmadığının derhal tespitinde adli menfaatin belirlenmesi lazım olur. Taraflardan her biri, görmekteyiz olan bir davada daha araştırma sırası gelmemiş ya da gelecekte açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın belirlenmesi emeliyle bulgu yapması, eksper araştırması yaptırılması veyahut şahit ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir. | Hasar Delil Borç Tespit Davası Nasıl Açılır?

Hasar Delil Borç Tespit Davası Nasıl Açılır?

Delil belirlenmesi istenebilmesi içersin de adli yararın zenginliği lazım olur. Kanunda açıkça öngörülen durumlar dışında, delilin derhal saptama edilmemesi durumunda kaybolacağı ya da ileri sürülmesinin ehemmiyetli ölçüde zorlaşacağı olasılık dahilinde bulunuyorsa adli fayda var sayılır.  Delil belirlenmesi isteği dilekçeyle yapılır.

Dilekçede belirlenmesi talep edilen vakıa, tanıklara ya da bilirkişilere sorulması talep edilen sualler, kanıtların kaybolacağı ya da gösterilmesinde güçlükle karşılaşılacağı kuşkusunu uyandıran sebepler ile aleyhine ispat belirlenmesi talep edilen bireyin isim, soyad ve adresi bulunur.

Tespit talebinde tespit edilen, vaziyet ve şartların olanak vermemesi hasebiyle, aleyhine saptama yapılacak bireyi gösteremiyorsa isteği geçerli sayılır.

Mahkeme doğrulusunda tespit edilen saptama giderleri avans olarak ödenmedikçe ileri işlemler yapılmaz.  saptama isteği mahkemece haklı bulunursa hüküm, dilekçeyle beraber başka tarafa tebliğ edilir.

Kararda ayrı olarak, ispat tespitinin sebep ve ne vakit uygulanacağı,teşhisin icrası sırasında başka tarafın da hazır bulunabileceği, varsa itiraz ve ek soruların bir hafta içersin de bildirilmesi gerektiği belirtilir.

Talep sahibinin haklarının savunması itibariyle mecburilik tespit edilen durumlarda, başka tarafa tebligat yapılmaksızın da ispat belirlenmesi yapabilir.

Tespitin yapılmasından ardından, saptama dilekçesi, saptama hükmü,saptama tutanağı ve varsa eksper raporunun bir misali mahkemece kendi kendine başka tarafa tebliğ olunur.

Karşı doğrultu tebliğden ardından bir hafta içersin de ispat belirlenmesi arzusuna itiraz edebilir.
Tespiti talep edilen vakıanın hangi delille saptama edileceğine hüküm verilmişse, bu hükmün adına getirilmesinde o delilin toplanmasına ait hükümler yapılır. | Hasar Delil Borç Tespit Davası Nasıl Açılır?

Tespit Davası Nedir Neden Açılır? Hasar Delil Borç Tespit Davası Nasıl Açılır?

Tespit Davası Nedir? Aslıda birçok kişi bu soru hakkında yeteri kadar bilgiye sahip değildir. Tespit davası, bir hukuki ilişkinin olup olmadığını mahkeme huzurunda belirlemek için açılan dava olarak adlandırılmaktadır.

Temyiz Davası Görevli Mahkeme yüksek mahkemelerdir. Temyiz davası açılamadan önce avukatınızla beraber doğru bir şekilde hareket etmeniz gerekmektedir.

Özellikle Temyiz Davası Dilekçe Örneği incelenmeli ve bu örneğe göre bir dilekçe hazırlanarak mahkemeye başvuruda bulunulmalıdır. Tespit Davası HMK’da avukatlarımız size yardımcı olacaklardır.

Delil Tespit Davası açmadan önce hangi mahkemeye başvuracağınızı çok iyi bilmelisiniz. Tespit Davası Hangi Mahkemede Açılır? sorusunun en iyi cevabını size uzman avukatlarımız vereceklerdir.

Bizimle irtibata geçtiğiniz zaman alanında uzman avukatlarımız sizin her türlü sorununuzu dinleyeceklerdir. Daha sonra ise ortak kararlar alınarak davanın seyri belirlenecektir.

Dava sırasında neler yapmanız gerektiği, nasıl hareket etmeniz gerektiği hakkında avukatlarımız size gerekli bilgileri vereceklerdir. Sizin tek yapmanız gereken avukatlarımızı dikkatli bir şekilde dinlemek olmalıdır. Sizde hemen bizimle irtibata geçerek bizden gerekli bilgileri almalısınız.

Makalemizde Hasar Delil Borç Tespit Davası Nasıl Açılır? konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Tazminat Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz. Bir olay içerisinde Davaya konu olmuş veya olma ihtimali olacak durumlarda  Taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada (örnek Tazminat)  ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir. Tespit Davalarında Delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerekir.

“HUKUKİ YARAR” kısaca açıklayacak olursak, Kanunda açıkça öngörülen haller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi halinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dahilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılır (6100 S. K. m. 400). Delil tespiti talebi dilekçeyle yapılır. Dilekçede tespiti istenen vakıa, tanıklara veya bilirkişilere sorulması istenen sorular, delillerin kaybolacağı veya gösterilmesinde zorlukla karşılaşılacağı kuşkusunu uyandıran sebepler ile aleyhine delil tespiti istenen kişinin ad, soyad ve adresi yer alır.

Tespit talebinde bulunan, durum ve koşulların imkan vermemesi nedeniyle, aleyhine tespit yapılacak kişiyi gösteremiyorsa talebi geçerli sayılır. Tespit Davalarında Kural olarak, öğretide ve yerleşik Yargıtay uygulamasında ‘EDA DAVASI’ açılmasının mümkün olduğu hallerde tespit davası açılmasında hukuki bir yararın bulunmadığı kabul edilmiştir (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Tespit Davası – Tespit Davası Nasıl Açılır?

Tespit Davası Dilekçe Örneği Nedir?

Tespit davası aşağıda kısaca belirteceğimiz konular çerçevesinde dava olarak açılabilir. Dava konusu ve dilekçesi hazırlanarak tevzi bürosuna sunulur. Tespit Davalarında görülecek davalar için mahkeme tarafından belirlenen mahkeme masrafı, bilirkişi, keşif ve tanık  giderleri avans olarak ödenmedikçe sonraki işlemler yapılmaz (6100 S. K. m. 402). Tespit Davası Nerede Açılır hakkında Tespit davası Tespit Davasında açılan davanın tespit talebi mahkemece haklı bulunursa davayı kabul eder.

Daha sonra sizin sunmuş olduğunuz Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir. Kararda ayrıca, delil tespitinin nasıl ve ne zaman yapılacağı, tespitin icrası esnasında karşı tarafın da hazır bulunabileceği, varsa itiraz ve ilave soruların bir hafta içinde bildirilmesi gerektiği belirtilir. Tespiti istenen vakıanın hangi delille tespit edileceğine karar verilmişse, bu kararın yerine getirilmesinde o delilin toplanmasına ilişkin hükümler uygulanır. Tespit Davasında delil tespiti dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir. Asıl davanın taraflarından her biri, iddia veya savunmasını ispat için bu tutanak ve raporlara dayanabilir. Tespit Davası Tazminat Davasına konu olacaksa, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hakim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. Yukarda tespit davasını ana hatları ile genel olarak anlatmaya çalıştık. Şimdi aşağıda ise tespit davasına konu olacak diğer tespit davalarının ana hatlarını anlatmaya çalışacağız. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Kira Tespit Davası

Kira tespit Davası Kiralayanın tespit davası açmak için kiracıya önceden ihtar göndermesi gerekli değildir. Kiralayan yeni dönem için her zaman tespit davası açabilir. Kira tespit davası hakkındaki dava dilekçesi kira döneminin sonundan yeterli süre önce tebliğ edildiği takdirde kiracı yeni dönemde yeni kira parası ile sorumlu tutulacaktır. Bu yeter süre, kiracının tahliye hakkını kullanabileceği 15 günden önce düşünme olanağı sağlayacak bir süre olmalıdır.

Süresinde ihtar çekilmiş olsa bile kira tespit davası en geç artırım istenen dönemin sonuna kadar açılmalıdır. Taraflar yeni kira döneminde kira parasının artırılacağını kabul etmişlerse tespit edilecek kiranın yeni dönem başından itibaren geçerli olması için önceden ihtar çekilmesine gerek yoktur. Davanın tespiti istenen dönem içerisinde açılması yeterlidir. Mahkemece yeni dönem kira parası rayiç ve emsale uygun olarak tespit edilecektir. rayici saptama mümkün değilse de yasa gereği emsal aranması zorunludur.

Yeni kira bedeline dayanak olacak emsallerin tam uygun olması ve kira sözleşmelerinin belgelenmesi de gerekir. Bu uygunluk, hem kira başlangıcı, hem de kiralananın nitelikleri ve kullanma biçimde yönlerinden olmalı ve hem de, aynı yerlerin aynı miktarın kira parası ile belli dönemlerde kiralanabileceğini göstermelidir. Bir iki emsal yerin bulunması, özel koşullarla yapılmış kira sözleşmelerini akla getirir. Bu gibi özel nedenlerle yapılmış kira sözleşmeleri de emsal olarak kabul edilemez. Tam uygun emsal bulunmayan hallerde ise, ele alınan emsallerin kiralanan yerle tam bir karşılaştırılması yapılmalı, hangi nedenlerin ve saptanan ayrıcalıkların her birinin ne oranda kira parasını etkilediği, bilirkişi raporunda dayanaklı ve denetlenmesi mümkün olacak biçimde açıklanmalıdır. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Terekenin Tespiti Davası

Terekenin tespiti davası Mevcut durum meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında verilebilecek olan ihtiyati tedbir kararı, niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.

Terekenin tespiti davası hakkındaki diğer makaleyi okuyabilirsiniz.

Terekenin Tespiti Ve Defter Tutulması İstemi Davasında Miras bırakanın yerleşim yeri sulh hakimi, istem üzerine veya resen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır.

Miras bırakan, yerleşim yerinden başka bir yerde ölmüş ise, o yerin sulh hakimi bu ölümü yerleşim yeri sulh hakimine gecikmeksizin bildirir ve miras bırakanın ölüm yerinde bulunan mallarının korunması için gerekli önlemleri alarak bununla ilgili dosyayı ve varsa vasiyetnameyi yerleşim yeri sulh hakimine gönderir. Terekenin tedbir mahiyetindeki tespit istemi süreye bağlı değildir. Her an için tespit istenebilir. ( TMK.md.589 )

Zarar Ziyan Tespit Davası

Zarar ziyan tespit davasını genel olarak anlatacak olursak, Davada Delillerin tespiti için yetkili olan mahkeme, davanın görüldüğü veya dava açılmamış ise en hızlı ve en az masrafla delilin tespitini yapabilecek mahkeme veya sulh hakimidir.

Delillerin tespiti, ispat olunacak vaka ile şahitlere ve bilirkişiye sorulacak sualleri içeren ve üç nüshadan ibaret, dilekçe ile talep olunur. Dilekçe mahkemece kabule değer görülürse delillerin tespiti için bir gün tayin edilir. Talebin kabulü veya reddi yolunda mahkemece verilen kararlar temyiz edilemez. Delil tespiti keşif ve bilirkişi yoluyla yapılmışsa bu takdiri delil olarak değerlendirilir. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Delil Tespit Davası

Delil Tespit Davası Genel Hatları ile anlatacak olursak, Delil Tespit Davasında Talep sahibinin haklarının korunması bakımından zorunluluk bulunan hallerde, karşı tarafa tebligat yapılmaksızın da delil tespiti yapılabilir. Tespitin yapılmasından sonra, tespit dilekçesi, tespit kararı, tespit tutanağı ve varsa bilirkişi raporunun bir örneği mahkemece kendiliğinden diğer tarafa tebliğ olunur. Karşı taraf tebliğden itibaren bir hafta içinde delil tespiti kararına itiraz edebilir.

Tespiti istenen vakıanın hangi delille tespit edileceğine karar verilmişse, bu kararın yerine getirilmesinde o delilin toplanmasına ilişkin hükümler uygulanır. Delil tespiti dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir. Asıl davanın taraflarından her biri, iddia veya savunmasını ispat için bu tutanak ve raporlara dayanabilir. Aksi kararlaştırılmadıkça, tahkim yargılaması sırasında hakem veya hakem kurulu, taraflardan birinin talebi üzerine, bir ihtiyati tedbirin alınmasına veya delil tespitine karar verebilir. Hakem veya hakem kurulu, ihtiyati tedbir kararı vermeyi, uygun bir teminat verilmesine bağlı kılabilir.

Sigorta Tespit Davası

Sigorta Tespit Davası, İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalının sigorta primleri ve destek primi hesabına esas tutulan kazançlar toplamı ve prim ödeme gün sayıları ile bu primleri gösteren ve örneği yönetmelikle belirlenen asıl veya ek belgeleri ait olduğu ayı veya dönemi takip eden ayın sonuna kadar Kuruma vermekle ve Kurumca istenilmesi halinde iş yeri kayıtlarını ibraz etmekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren bir ay içinde yazılı olarak Kuruma bildirmekle yükümlüdür.

İşverenin, sigortalıyı, 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesine göre başka bir işverene iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devretmesi halinde, sigortalıyı devir alan, geçici iş ilişkisi süresine ilişkin bu fıkrada belirtilen belgelerin aynı süre içinde işverene ait iş yerinden Kuruma verilmesinden işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Konuyla bağlantılı olan hizmet tespit davası nasıl açılır hakkındaki makaleyi okuyabilirsiniz. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

İş Kazası Tespit Davası

İş Kazası Tespit davalarında,  İş kazası sonucu oluşan sakatlık nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında, olayın Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmediği anlaşıldığında, kuruma ihbarda bulunulması, olayın kurum tarafından iş kazası olarak kabul edilmemesi halinde ise, davacıya “iş kazasının tespiti” davası açması için önel verilmesi gerekir.

Zira, kurum tarafından sigortalıya gelir bağlanabilmesi için, zararlandırıcı olayın iş kazası niteliğinde olup olmadığının tespiti,  ön sorundur. İş kazası tespit davası nasıl açılır hakkındaki makaleyi okuyabilirsiniz. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Ücret Tespit Davası

Ücret Tespit Davası ile ilgili olarak diğer yazılarımızda daha aydınlatıcı bilgiler bulabilirsiniz. Ücret Tespit Davası hakkında

Tespit Davası – Yargıtay Kararları

TESPİT DAVASI – TEMYİZ AŞAMASINDA İNCELEME MERCİLERİ FARKLI OLAN BU DAVALARIN BİRBİRİNDEN BAĞIMSIZ SONUÇLANDIRILMALARINDA HUKUKİ İSTİKRAR VE KARARLARA OLAN GÜVEN BAKIMINDAN YARAR BULUNMASI – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tTespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır. Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir. O halde, davacı ve davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

YARGITAY KARARI: TESPİT DAVASI

KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN TESPİTİ DAVASI – TAŞINMAZIN TARIM ARAZİSİ NİTELİĞİNDE OLDUĞU – TAŞINMAZIN BELEDİYE MÜCAVİR ALANINDA BULUNMASI – DÜŞÜK ORAN KABUL EDİLMEK SURETİYLE KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN EKSİK TESBİT EDİLMESİNİN İSABETSİZ OLUŞU – HÜKMÜN BOZULDUĞU

ÖZET: Taşınmazın bilirkişi raporunda belirtilen nitelikleri ve taşınmazın belediye mücavir alanında bulunması nedeniyle objektif değer arttırıcı unsurunun % 200’den aşağı olamayacağı gözetilmeden, daha düşük oran kabul edilmek suretiyle kamulaştırma bedelinin eksik tesbit edilmesi doğru görülmemiştir.

YARGITAY KARARI: TESPİT DAVASI

İRTİFAK HAKKI VE PİLON YERİ BEDELİNİN TESPİTİ DAVASI – TAŞINMAZIN YÜZÖLÇÜMÜ GEOMETRİK DURUMU VE ENERJİ NAKİL HATTININ GÜZERGAHI DİKKATE ALINARAK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ ORANININ TAŞINMAZIN TÜM DEĞERİNİN YÜZDE DÖRDÜNÜ GEÇEMEYECEĞİ – FAZLA TESPİTİN İSABETSİZ OLUŞU

ÖZET: Dava konusu taşınmazın yüzölçümü, geometrik durumu, henüz parsellenmemiş arsa niteliğinde olması ve enerji nakil hattının güzergahı dikkate alınarak irtifak hakkı nedeniyle değer düşüklüğü oranının taşınmazın tüm değerinin % 4’ünü geçemeyeceği gözetilmeden daha yüksek oranda kabulü ile irtifak hakkı bedelinin fazla tespiti bozmayı gerektirmiştir. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Diğer makalelerimize Ankara Avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz.

Tespit Davası Nedir?

Tespit davasında mahkemeden davalıya bir şeyi vermesi, yapması veya yapmaması yönünde doğrudan bir eda kararı verilmesi değil, taraflar arasındaki hukuki belirsizliğin kesin hükümle ortadan kaldırılması istenir. Örneğin bir sözleşmenin tarafları bağlayıp bağlamadığının, bir hakkın mevcut olup olmadığının veya bir belgedeki hukuki durumun gerçekliği konusunda karar verilmesi tespit davasının konusunu oluşturabilir. Tespit hükmü taraflar arasındaki uyuşmazlığı hukuken açıklığa kavuşturur ancak kural olarak bir eda hükmü gibi doğrudan para tahsili veya teslim için cebri icra imkânı sağlamaz.

HMK 106 Tespit Davasını Nasıl Düzenliyor?

HMK m.106 tespit davasını üç temel kurala bağlamaktadır: mahkemeden bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığı ya da yokluğu veya bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi istenebilir, davacının kanundaki istisnalar dışında hukuken korunmaya değer güncel yararı bulunmalıdır ve maddi vakıalar tek başlarına tespit davasının konusu yapılamaz. Bu üç şart sayfanın temelini oluşturmalıdır; çünkü uygulamada tespit davalarının önemli bir bölümü uyuşmazlığın esasından önce hukuki yararın veya dava konusunun HMK m.106’ya uygun olup olmadığı üzerinden değerlendirilmektedir.

Tespit Davasında Hukuki Yarar Ne Demektir?

Hukuki yarar, davacının mahkemeden tespit hükmü almakta gerçek, güncel ve hukuken korunmaya değer bir ihtiyacının bulunmasıdır. Yalnızca ileride belki çıkabilecek bir uyuşmazlığı önceden tartışmaya açmak veya teorik bir hukuki görüş elde etmek için tespit davası açılamaz. Davacının hukuki durumunu tehdit eden mevcut bir belirsizlik bulunmalı ve bu belirsizliğin mahkemece verilecek tespit kararıyla ortadan kaldırılması mümkün olmalıdır. HMK m.114 bakımından hukuki yarar dava şartı olduğundan mahkeme bu hususu taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında değerlendirebilir.

Güncel Hukuki Yarar Nasıl Belirlenir?

Tespit davası açıldığı anda davacının hukuk alanında gerçek bir belirsizlik veya tehlikenin bulunması gerekir. Örneğin bir kişinin belirli hukuki ilişki nedeniyle ödeme, mülkiyet veya sorumluluk tehdidi altında bulunması güncel yarar oluşturabilir; buna karşılık henüz ortaya çıkmamış ve gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belli olmayan soyut bir ihtimal çoğu zaman yeterli değildir. Ayrıca hukuki yararın yalnız dava açıldığı tarihte değil, karar verilmesine kadar devam etmesi de önem taşıyabilir.

Olumlu Tespit Davası Nedir?

Olumlu tespit davasında davacı belirli bir hakkın veya hukuki ilişkinin var olduğunun mahkemece belirlenmesini ister. Örneğin belirli bir hukuki ilişkinin devam ettiğinin, bir hakkın kendisine ait olduğunun veya belirli bir hukuki statünün mevcut olduğunun tespiti talep edilebilir. Ancak talebin gerçekten HMK m.106 kapsamındaki hukuki ilişkiye yönelmesi ve davacının bu tespiti istemekte güncel hukuki yararının bulunması gerekir.

Olumsuz Tespit Davası Nedir?

Olumsuz tespit davasında bir hakkın veya hukuki ilişkinin bulunmadığının mahkemece belirlenmesi istenir. Örneğin kişinin belirli bir borç veya hukuki yükümlülük altında olmadığının tespiti olumsuz tespit niteliğinde olabilir. İcra hukukunda borçlu olmadığının tespiti ise ayrıca İcra ve İflas Kanunu m.72’de düzenlenen menfi tespit davasına konu olabilir; bu nedenle genel HMK m.106 tespit davası ile icra hukukundaki menfi tespit davasını tamamen aynı kurum olarak değerlendirmemek gerekir. Haksız icra takibine maruz kalındığında uygulanabilecek yollar için Haksız İcra Takibi Nasıl Durdurulur? Borcum Yoktur Diyenler Dikkat, İspat Yükü Kimde? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Tespit Davası ile Delil Tespiti Aynı mı?

Hayır. Tespit davasında amaç bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığı ya da yokluğu hakkında kesin hüküm oluşturan bir mahkeme kararı almaktır; delil tespitinde ise amaç ileride açılacak veya görülmekte olan davada kullanılacak bir delilin kaybolmasını veya elde edilmesinin ciddi biçimde zorlaşmasını önlemektir. HMK m.400’e göre keşif, bilirkişi incelemesi veya tanık beyanı gibi delillerin önceden tespiti istenebilir ve delilin hemen tespit edilmemesi halinde kaybolması veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşması ihtimali hukuki yarar sağlayabilir. Bu nedenle bir binadaki mevcut hasarın hızla değişme ihtimali bulunuyorsa delil tespiti, taraflar arasındaki hasardan doğan hukuki sorumluluğun bulunup bulunmadığının belirlenmesi ise farklı bir dava konusu olabilir.

Hasarın Belirlenmesi İçin Tespit Davası mı Delil Tespiti mi Açılır?

Bir araç, bina, makine veya başka bir maldaki mevcut hasarın teknik durumunun bilirkişi tarafından belirlenmesi isteniyorsa çoğu durumda amaç hukuki ilişkinin değil maddi vakıanın ve delilin korunmasıdır; bu nedenle delil tespiti daha uygun yol olabilir. Buna karşılık taraflar arasında hasardan kimin hukuken sorumlu olduğu veya belirli bir hukuki ilişkinin varlığı hakkında kesin hüküm isteniyorsa HMK m.106 kapsamında tespit davası veya olayın niteliğine göre eda davası gündeme gelebilir. Sitenizdeki delil tespitine ilişkin diğer içeriklerin bu sayfadan ayrıca bağlantılandırılması konu çakışmasını azaltacaktır.

Hangi Konular Tespit Davasına Konu Olabilir?

Bir hakkın varlığı veya yokluğu, sözleşmesel hukuki ilişkinin bulunup bulunmadığı, belirli şartlarda mülkiyet veya hukuki statüye ilişkin bir uyuşmazlık ve bir belgenin sahte olup olmadığı tespit davasının konusu olabilir. Bununla birlikte “tespit” kelimesi geçen her dava doğrudan HMK m.106’daki genel tespit davası değildir; hizmet tespiti, kira bedelinin tespiti, sosyal güvenlik tespitleri veya İİK kapsamında menfi tespit gibi bazı davalar kendi özel kanuni düzenlemelerine tabidir. Bu nedenle dava türü yalnızca isminden hareketle belirlenmemeli, tespiti istenen hakkın hukuki kaynağı incelenmelidir.

Hangi Konular Tespit Davasına Konu Olamaz?

HMK m.106/3 uyarınca maddi vakıalar tek başlarına tespit davasının konusu yapılamaz. Mahkemeden yalnızca “bu olay meydana gelmiştir”, “bu eşya şu tarihte buradaydı”, “bu bina hasarlıdır” veya “bu kişi şu davranışı yaptı” şeklinde salt maddi bir olayın tespit edilmesini istemek genel tespit davasının amacıyla bağdaşmaz. Maddi olay daha sonra kurulacak hukuki talebin deliliyse delil tespiti, hukuki sonuç doğuran bir uyuşmazlık varsa uygun eda veya tespit davası değerlendirilmelidir.

Bir Belgenin Sahte Olduğunun Tespiti İstenebilir mi?

Evet. HMK m.106 açıkça bir belgenin sahte olup olmadığının tespitini dava konusu yapılabilecek hususlar arasında saymaktadır. Ancak belgenin başka bir davada zaten uyuşmazlık konusu olması veya sahtelik iddiasının o davada çözülebilecek durumda bulunması halinde ayrı tespit davasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir. Tespit davasının amacı aynı uyuşmazlık hakkında gereksiz ikinci bir yargılama yaratmak değil, başka şekilde giderilemeyen hukuki belirsizliği ortadan kaldırmaktır.

Eda Davası Açılabiliyorsa Tespit Davası Açılabilir mi?

Kural olarak davacı hakkını doğrudan elde edebileceği bir eda davası açabiliyorsa yalnızca aynı hakkın varlığının tespitini istemekte ayrıca hukuki yarar bulunmayabilir. Örneğin muaccel bir para alacağının doğrudan tahsili istenebiliyorsa yalnızca “bu alacağın var olduğunun tespitine” yönelik dava çoğu durumda yeterli hukuki koruma sağlamaz; çünkü alacak davası hem hukuki ilişkinin varlığını belirler hem de ödeme hükmü verir. Ancak kanunun özel olarak tespit davasını öngördüğü veya eda davasının belirsizliği gideremediği istisnai durumlarda değerlendirme değişebilir. Güncel Yargıtay yaklaşımında da başka dava yoluyla aynı hukuki koruma sağlanabiliyorsa ayrı tespit davasında hukuki yararın bulunmayabileceği vurgulanmaktadır.

Tespit Davası ile Alacak Davası Arasındaki Fark Nedir?

Alacak davasında davacı yalnızca alacağın varlığının belirlenmesini değil, davalının belirli bir miktarı ödemeye mahkûm edilmesini ister. Tespit davasında ise hüküm hukuki ilişkinin varlığı veya yokluğunu belirlemekle sınırlıdır. Bu nedenle alacak doğmuş, muaccel olmuş ve doğrudan tahsil istenebiliyorsa çoğu olayda alacak davası davacıya daha geniş hukuki koruma sağlayabilir.

Tespit Kararı Doğrudan İcraya Konulabilir mi?

Kural olarak salt tespit hükmü davalıyı bir şeyi vermeye, yapmaya veya yapmamaya mahkûm etmediğinden eda hükmü gibi doğrudan cebri icranın konusu olmaz. Tespit kararı taraflar arasındaki hukuki ilişkinin varlığı veya yokluğu bakımından kesin hüküm etkisi doğurur ve sonraki hukuki işlemlerde esas alınabilir. Kararda ayrıca yargılama gideri veya vekâlet ücreti gibi eda niteliğindeki bölümler bulunuyorsa bunların icrası ise ayrı değerlendirilir.

Tespit Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Tespit davasında tek bir görevli mahkeme bulunmaz. Görevli mahkeme, tespiti istenen hakkın veya hukuki ilişkinin niteliğine göre belirlenir. Genel özel hukuk uyuşmazlıklarında Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olabilirken iş ilişkisine ilişkin bazı tespitler İş Mahkemesinde, ticari nitelikteki uyuşmazlıklar şartlarına göre Asliye Ticaret Mahkemesinde, Kat Mülkiyeti Kanunu’ndan kaynaklanan bazı tespit talepleri Sulh Hukuk Mahkemesinde görülebilir. Bu nedenle mevcut sayfadaki gibi bütün genel tespit davalarını tek bir mahkemeye bağlayan ifade kullanılmamalıdır.

Tespit Davası Nerede Açılır?

Yetkili mahkeme de tespit davasının hukuki kaynağına göre belirlenir. HMK’daki genel yetki kuralı gereğince davalının yerleşim yeri mahkemesi birçok uyuşmazlıkta yetkili olabilir; ancak taşınmazın aynına, sözleşmeye, iş ilişkisine, tüketici işlemine veya özel kanunla düzenlenen uyuşmazlıklara ilişkin özel veya kesin yetki kuralları bulunabilir. Bu nedenle yalnızca “tespit davası davacının ikamet ettiği yerde açılır” veya “her durumda davalının ikametgahında açılır” şeklinde bir genelleme doğru değildir.

Taşınmaza İlişkin Tespit Davası Nerede Açılır?

Taşınmaza ilişkin her tespit talebinin aynı yetki kuralına tabi olduğu söylenemez. Dava taşınmaz üzerindeki ayni hakkın kendisine ilişkinse HMK’daki taşınmazın bulunduğu yere ilişkin kesin yetki hükümleri önem kazanabilir; muhdesat aidiyeti veya başka özel hukuki ilişkilerde ise talebin niteliği ayrıca değerlendirilmelidir. Taşınmaz ve miras davalarında mahkeme ayrımlarına ilişkin Miras Davalarına Hangi Mahkeme Bakar? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Menfi Tespit Davası ile Genel Tespit Davası Aynı mı?

Tam olarak aynı değildir. Genel tespit davası HMK m.106’da düzenlenirken, icra takibi öncesinde veya sırasında borçlu olmadığının belirlenmesini amaçlayan menfi tespit davası İİK m.72’de özel olarak düzenlenmiştir. Menfi tespit davasında icra takibinin bulunup bulunmaması, ihtiyati tedbir, teminat ve ödeme sonrası istirdat gibi özel sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle icra dosyasında borçlu olmadığını ileri süren kişinin yalnız HMK m.106’daki genel tespit hükümlerine göre hareket etmesi yeterli olmayabilir. Ödeme emrine süresinde itiraz imkânı bulunan durumlar için İcra Takibine İtiraz Nasıl Yapılır? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

İcra Takibi Varken Tespit Davası Açılabilir mi?

Borçlu olmadığını ileri süren kişi hakkında icra takibi başlatılmışsa uyuşmazlık çoğu durumda İİK m.72 kapsamındaki menfi tespit hükümleriyle birlikte değerlendirilmelidir. İcra takibine henüz süresinde itiraz edilebiliyorsa ödeme emrine itiraz, takip kesinleşmiş veya farklı hukuki korumaya ihtiyaç oluşmuşsa menfi tespit gibi yollar gündeme gelebilir. Hangi yolun kullanılacağı takip türüne, ödeme emrinin tebliğine ve takibin hangi aşamada bulunduğuna göre belirlenmelidir. Haksız takip durumunda uygulanabilecek yollar için Haksız İcra Takibi Nasıl Durdurulur? başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Muhdesat Aidiyetinin Tespiti Davası Nedir?

Muhdesat aidiyetinin tespiti, başkasına veya paydaşlara ait arazi üzerindeki bina, ağaç veya tesis gibi muhdesatın kim tarafından meydana getirildiğinin ve kime ait olduğunun belirlenmesinin istendiği özel tespit uyuşmazlıklarından biridir. Bu davada hukuki yarar özellikle ortaklığın giderilmesi, kamulaştırma veya kentsel dönüşüm gibi muhdesatın kime ait olduğunun sonuç doğuracağı güncel bir sürecin bulunması halinde önem taşır. Ortak taşınmazın satış veya paylaşım süreci hakkında Ortaklığın Giderilmesi Davası Neden Açılır? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Ortaklığın Giderilmesi Davası Açılmadan Muhdesat Tespiti İstenebilir mi?

Muhdesatın kime ait olduğunun tespit edilmesinde güncel hukuki yararın bulunması gerekir. Ortaklığın giderilmesi, kamulaştırma veya muhdesatın ekonomik değerinin paylaşılmasını gerektiren başka somut bir hukuki süreç bulunuyorsa hukuki yarar daha açık hale gelebilir. Buna karşılık taraflar arasında muhdesatın aidiyeti konusunda gerçek bir uyuşmazlık yoksa veya tespitin herhangi bir güncel hukuki sonucu olmayacaksa davanın hukuki yarar yönünden değerlendirilmesi gerekir.

Hizmet Tespit Davası HMK 106 Tespit Davasıyla Aynı mı?

Hizmet tespit davası adında “tespit” bulunmasına rağmen sosyal güvenlik mevzuatında özel olarak düzenlenmiş bir dava türüdür ve genel HMK m.106 tespit davasının bütün kurallarını doğrudan kopyalamak doğru olmaz. Çalışmanın sigorta kurumuna bildirilmediği veya eksik bildirildiği iddiasında özel görev, taraf, ispat ve hak düşürücü süre hükümleri uygulanır. Bu nedenle mevcut sayfada bütün özel tespit davalarını yalnızca listelemek yerine bunların kendi özel kanuni rejimlerine tabi olduğunu açıklamak daha doğru olacaktır.

Kira Bedeli Tespit Davası Genel Tespit Davası mıdır?

Kira bedelinin tespiti davası Türk Borçlar Kanunu’nda özel kurallarla düzenlenmiştir ve kira bedelinin yeni dönemde hangi miktarda uygulanacağının mahkemece belirlenmesine yöneliktir. Bu dava da isminde “tespit” bulunmasına rağmen süre, uygulanacak dönem ve arabuluculuk gibi özel kurallara tabidir. Dolayısıyla HMK m.106’daki genel tespit davasıyla bütün yönleriyle aynı değildir.

İş Kazasının Olduğunun Tespiti İçin Hangi Dava Açılır?

İş kazasına ilişkin uyuşmazlıklarda hangi işlemin gerekli olduğu talebe göre değişir. Olayın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından iş kazası olarak kabul edilmemesi, kusur ve tazminat uyuşmazlığı veya yalnızca olay yerindeki delillerin korunması farklı hukuki yollar gerektirebilir. Bu nedenle “iş kazası tespit davası” ifadesinin tek başına kullanılması yerine, SGK’ya karşı iş kazasının tespiti mi, işverene karşı tazminat mı yoksa delil tespiti mi istendiği belirlenmelidir.

Tespit Davasında İspat Yükü Kimdedir?

Tespit davasında ispat yükü, tespit talebinin olumlu veya olumsuz olmasına bakılarak otomatik şekilde belirlenmez; Türk Medeni Kanunu ve HMK’daki genel ispat kuralları uyarınca iddia edilen hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafın hangi vakıaları ispatlamak zorunda olduğu değerlendirilir. Özel kanunlarda farklı ispat yükü düzenlemeleri bulunabileceğinden hizmet tespiti, menfi tespit veya ticari uyuşmazlıklarda aynı kuralın mekanik biçimde uygulanmaması gerekir.

Tespit Davasında Hangi Deliller Kullanılabilir?

Davanın konusuna göre sözleşme, banka kayıtları, ticari defterler, tapu ve resmi sicil kayıtları, yazışmalar, elektronik kayıtlar, tanık, bilirkişi ve keşif gibi hukuka uygun deliller kullanılabilir. Ancak tespit davası ile delil tespitini birbirine karıştırmamak gerekir; tespit davasında deliller hukuki ilişkinin varlığı veya yokluğunu ispat için kullanılırken delil tespitinin amacı bizzat kaybolma riski bulunan delili önceden güvence altına almaktır.

Tespit Davasından Önce Arabuluculuk Zorunlu mu?

Her tespit davasından önce zorunlu arabuluculuk bulunmaz. Arabuluculuk zorunluluğu davanın adında “tespit” kelimesinin bulunmasına değil, uyuşmazlığın dayandığı özel kanuna ve talebin niteliğine göre belirlenir. Örneğin Kat Mülkiyeti Kanunu’ndan kaynaklanan bir uyuşmazlık, kira ilişkisi veya özel kanunla arabuluculuğa tabi başka bir konu söz konusuysa dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir; buna karşılık bütün HMK m.106 tespit davaları için genel bir arabuluculuk şartı bulunduğu söylenemez.

Tespit Davasında Zamanaşımı Var mı?

Bütün tespit davaları için geçerli tek bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre bulunmaz. Süre değerlendirmesi, tespiti istenen hakkın veya hukuki ilişkinin niteliğine ve varsa özel kanun hükümlerine göre yapılır. Hizmet tespiti, kira bedeli tespiti, menfi tespit veya başka özel tespit davalarında farklı süreler söz konusu olabilir. Bu nedenle “tespit davası zamanaşımına tabi değildir” şeklinde genel bir ifade kullanılmamalıdır.

Tespit Davası Her Zaman Açılabilir mi?

Hayır. Bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının tartışmalı olması tek başına yeterli değildir; HMK m.106/2 gereğince kural olarak güncel hukuki yarar bulunmalıdır. Belirsizlik başka bir dava içinde çözülebiliyorsa veya davacı eda davasıyla daha kapsamlı hukuki koruma elde edebiliyorsa yalnızca tespit istemekte hukuki yarar bulunmayabilir. Ayrıca soyut ve gelecekte doğması muhtemel ihtilaflar için mahkemeden hukuki görüş niteliğinde tespit istenemez.

Tespit Davası Ne Kadar Sürer?

Tespit davalarının tamamı için geçerli kesin bir yargılama süresi yoktur. Görevli mahkeme, taraf sayısı, bilirkişi veya keşif gerekip gerekmediği, resmi kayıtların toplanması, tanık dinlenmesi ve istinaf süreci toplam süreyi etkiler. Örneğin yalnız yazılı belgelerle çözülebilecek bir sözleşme uyuşmazlığı ile teknik bilirkişi ve keşif gerektiren muhdesat tespiti davasının aynı sürede sonuçlanması beklenmemelidir.

Tespit Davası İçin Avukat Zorunlu mu?

Genel olarak özel hukuk davalarında avukatla temsil zorunlu değildir ve kişi şartları varsa davasını kendisi açabilir. Ancak tespit davasında en önemli sorunlardan biri yanlış hukuki yolun seçilmesidir; eda davası açılması gerekirken tespit davası açılması, delil tespiti ile tespit davasının karıştırılması veya özel kanunla düzenlenen menfi tespit, hizmet tespiti ya da kira bedeli tespitinin genel HMK m.106 hükümleriyle değerlendirilmesi davanın usulden sonuçlanmasına yol açabilir.

2026 Güncel Uygulamada Tespit Davalarında Neler Öne Çıkıyor?

2026 tarihli güncel hukuk içerikleri ve Yargıtay kararlarında tespit davalarında en çok HMK m.106’daki hukuki yarar şartı, eda davası açılabilecek durumda ayrı tespit davasının gerekip gerekmediği ve salt maddi vakıaların dava konusu yapılamaması öne çıkmaktadır. Güncel Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararlarında da bazı hukuki sorunların bağımsız tespit davası yerine asıl alacak veya işe iade uyuşmazlığı içerisinde ön sorun olarak incelenmesi gerektiği tartışılmaktadır. Bu nedenle 2026 bakımından güçlü bir tespit davası içeriği yalnız “dilekçe nasıl verilir?” sorusunu değil, “bu uyuşmazlık için tespit davası gerçekten doğru dava mı?” sorusunu da cevaplamalıdır.

Tespit Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Tespit davası hangi mahkemede açılır?

Tek bir mahkeme yoktur. Görevli mahkeme tespit edilmesi istenen hukuki ilişkinin niteliğine göre Asliye Hukuk, İş, Asliye Ticaret, Sulh Hukuk veya özel görevli başka bir mahkeme olabilir.

Tespit davası için hukuki yarar şart mı?

Kural olarak evet. HMK m.106/2 gereğince davacının tespit hükmü almakta hukuken korunmaya değer güncel yararı bulunmalıdır.

Bir olayın gerçekleştiğinin tespiti için dava açılabilir mi?

Salt maddi vakıalar tek başına HMK m.106 tespit davasına konu olamaz. Olayın veya fiziksel durumun delil olarak korunması gerekiyorsa HMK m.400 kapsamındaki delil tespiti gündeme gelebilir.

Tespit davası ile delil tespiti arasındaki fark nedir?

Tespit davası hukuki ilişkinin varlığını veya yokluğunu kesin hükümle belirler; delil tespiti ise ileride kullanılacak delilin kaybolmasını veya elde edilmesinin zorlaşmasını önler.

Alacak davası açabiliyorsam tespit davası açabilir miyim?

Alacak doğmuş ve doğrudan eda davasıyla istenebiliyorsa yalnızca alacağın varlığını tespit ettirmekte çoğu durumda ayrıca hukuki yarar bulunmayabilir. Somut olay ve özel kanun hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Tespit kararıyla doğrudan haciz yapılabilir mi?

Salt tespit hükmü kural olarak para veya mal teslimine ilişkin eda hükmü içermediğinden doğrudan cebri icra yoluyla uygulanmaz; kesin hüküm etkisi doğurur.

Menfi tespit davası ile tespit davası aynı mı?

Menfi tespit bir tür olumsuz tespit olmakla birlikte özellikle icra hukuku bakımından İİK m.72’de özel şekilde düzenlenmiştir ve takip, tedbir ve istirdat bakımından özel sonuçları vardır.

Tespit davasından önce arabuluculuk zorunlu mu?

Her tespit davasında zorunlu değildir. Uyuşmazlığın bağlı olduğu özel hukuk alanında dava şartı arabuluculuk öngörülmüşse arabuluculuk gündeme gelebilir.

Tespit davasında zamanaşımı kaç yıldır?

Bütün tespit davaları için tek süre yoktur. Tespiti istenen hakkın niteliği ve varsa özel kanun hükümleri dikkate alınmalıdır.

Muhdesat tespiti neden açılır?

Ortak arazi üzerindeki bina, ağaç veya tesisin hangi paydaş tarafından meydana getirildiğinin belirlenmesi özellikle ortaklığın giderilmesi veya benzeri süreçlerde önem kazanabilir. İlgili süreç için Ortaklığın Giderilmesi Davası Neden Açılır? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Tespit Davası Açmadan Önce İlk Olarak Ne Yapılmalı?

Tespit davası düşünülüyorsa önce mahkemeden tam olarak neyin belirlenmesinin istendiği açıklığa kavuşturulmalıdır. Talep yalnız maddi bir olayın veya mevcut fiziksel durumun belirlenmesine yönelikse delil tespiti, borçlu olunmadığının belirlenmesine yönelik ve icra takibiyle bağlantılıysa menfi tespit, doğrudan para veya başka bir edimin yerine getirilmesi isteniyorsa eda davası, sosyal güvenlik veya kira gibi özel alanlarda ise ilgili özel dava türü gündeme gelebilir. HMK m.106 anlamında gerçek bir tespit davası söz konusuysa güncel hukuki yarar, görevli ve yetkili mahkeme, varsa arabuluculuk şartı ve kullanılacak deliller belirlenerek dava açılmalıdır. İcra dosyasında borç bulunmadığının ileri sürülmesi için İcra Takibine İtiraz Nasıl Yapılır?, haksız takip ve menfi tespit konusunda Haksız İcra Takibi Nasıl Durdurulur?, muhdesat ve ortak taşınmazlarda Ortaklığın Giderilmesi Davası Neden Açılır? ve miras uyuşmazlıklarındaki görev-yetki konusunda Miras Davalarına Hangi Mahkeme Bakar? başlıklı rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.

Av. İlkay Uyar Kaba – Ankara

Son Güncelleme: 23 Eylül 2026

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bir uyuşmazlıkta tespit davası, delil tespiti, eda davası veya özel kanunda düzenlenen başka bir dava türünden hangisinin kullanılacağı somut hukuki ilişkiye göre ayrıca değerlendirilmelidir.