İşçini iş sözleşmesinin sonlandırılmasından sonra işvereninden talep edebileceği kıdem tazminatı için kanunen belirlenmiş olan birtakım koşullar bulunmaktadır.

Hangi Sebeplerle Tazminat Alınır? (İşçi)

Bu koşulların mevcut durumda var olmaması halinde işçi, işvereninden kıdem tazminatı talep edemez. Bu sebeple işçi ile işveren arasında yaşanan uyuşmazlıklardan biri olan kıdem tazminatı hakkında hangi sebeplerle tazminat alınır sorusu sık sık gündeme getirilmektedir.

Kıdem tazminatının hak edilmesinde ilk ve altın kural, işçinin iş sözleşmesinin sonlandırıldığı iş yerinde en az 1 yıl süreyle çalışmış olmasıdır. Dolayısıyla diğer şartlar sağlanmış olsa ve işveren çalışanını hukuka aykırı bir şekilde haksız nedenle işten atmış olsa dahi, işyerinde bir yıllık çalışma süresini doldurmamış olan işçiler kıdem tazminatı almaya hak kazanamazlar.

Bunun dışında da kıdem tazminatı talebi için 4857 sayılı İş Kanunu’nda pek çok madde düzenlenmiştir.

Hangi durumlarda tazminat alınır?

İşveren tarafından çalışanın iş akdine son verilmesi durumunda kıdem tazminatı ödenmelidir. Buna İş Hukukunda bildirimli fesih denilmektedir. Dolayısıyla ihbar tazminatı ödemesi yapılabilir ya da ihbar süresi kadar çalıştıktan sonra iş sözleşmesinin feshedilmesi şeklinde işçinin işine son verilebilir. Bu kanun maddesine göre işverenin feshini geçerli bir nedene dayandırması ve yazılı şekilde çalışanına işine son verileceğine dair bildirimin yapılmış olması gerekmektedir. İşverenin geçerli nedeninin olması durumunda ihbar tazminatı ödemek ya da ihbar süresi boyunca işçiyi çalıştırmak işverenin inisiyatifine bırakılmıştır.

Çalışanın zorunlu askerlik görevini yeterine getirmek için istifa etmesi durumunda işveren tarafından kendisine kıdem tazminatı ödenir. Bunun için çalışanın sülüs kağıdı adı verilen askerlik belgesini işverene tebliğ etmesi gerekmektedir. Bu durumda muhtemel teslim tarihli belge söz konusu olduğu için işveren tarafından çalışana ihbar tazminatı ödenmesi zorunlu değildir.

İşten çıkarılınca tazminat nasıl alınır

Hukuk sistemimizde kıdem tazminatı hakkındaki hükümlere bakıldığında kıdem tazminatı alma şartları arasında kadın çalışanlara yönelik maddeler de bulunmaktadır. Buna göre kadın çalışanın evlilik nedeni ile işten ayrılması yani istifa etmesi durumunda, işveren tarafından kendisine kıdem tazminatı ödenir.

Evlilik nedenine dayandırılan istifalarda çalışanın evlilik cüzdanı fotokopisini istifa dilekçesinin ekinde bulundurarak işverenine tebliğ etmesi gerekmektedir. Fakat bu yolda dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, çalışanın evlilik tarihinden itibaren maksimum bir yıl içinde bu hakkı kullanması gerektiğidir.

1 yılını dolduran işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Dolayısıyla evlendiği tarihten itibaren 1 yıllık süre geçtikten sonra işten istifa edilmesi durumunda kıdem tazminatı alınamaz. Öte yandan teslim tarihli belgeler arasında yer aldığı için bu durumda da işveren tarafından işten ayrılan kadın çalışana ihbar tazminatı ödenmesi zorunlu değildir.

Çalışana kıdem tazminatı ödenmesini gerektiren bir durum da emeklilik sebebidir. Malulen, yaşlılık aylığı bağlanması ya da emeklilik yaş dışında diğer şartların tamamlanması durumunda işçinin istifa etmesi halinde tarafına kıdem tazminatı ödenir.

Kıdem Tazminatı Nasıl Alınır Avukat

Kıdem tazminatını avukat ile almak mümkün olup hak edilen kıdem tazminatı verilmediği takdirde hukuki yollara başvurulması kanun kapsamında verilen bir haktır.

Kıdem tazminatı avukat ücretleri için alanında uzman bir avukat ile görüşerek hak edilen kıdem tazminatı için dava açmak mümkün olmaktadır. İşçilerin ve işverenlerin karşılıklı olarak haklarını savunabilmeleri amacıyla iş mahkemelerine başvurulabilmekte ve İş Kanunu çerçevesinde haklar savunulabilmektedir.

Kıdem Tazminatı Davası Açmak İçin Nereye Başvurulur?

Kıdem tazminatı davası için yetkili mahkeme iş mahkemesidir. İş mahkemesine dilekçe ile yapılacak bir başvuru ile dava açılması mümkün olmaktadır.

Kıdem tazminatı davalarında işçilerin haklarını tam olarak savunabilmeleri adına alanında uzman bir avukat ile çalışması tavsiye edilmektedir. Kıdem tazminatı davası açılabilmesi için;

• İşçinin en az bir yıldır aynı işyerinde çalışıyor olması,
• İş kanuna aykırı sebeplerle işten çıkarılmış olması ya da yasaya uygun bir nedenle işten çıkmış olması gerekmektedir.  

Bu davanın açılabilmesi için bu şartlara uygunluk sağlanması ve davanın kazanılabilmesi için hakkın verilmediğine dair iddiaların kanıtlanması gerekmektedir.

İşçi ve işveren arasında iş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda haksız fiilden kaynaklanan zararlara karşı işveren aleyhine iş mahkemelerine tazminat davası açılabilir.

Bu konuda iş tazminat davası konu edildiğinden iş mahkemesinde dava süreci alınmıştır. Ancak şunu belirtmekte fayda var, iş mahkemesine tazminat için dava açılmadan önce işçnin öncelikle arabuluculuk sürecini tamamlaması gerekmektedir.

İş Tazminat Davası Nasıl Açılır Hesaplama Nasıl Yapılır

İş tazminat davası nasıl açılır hesaplama yapmadan önce mutlaka arabuluculuk uygulamasına başvurmak zorunludur. Arabuluculuk müessesesi işçi ve işveren arasında konu olacak iş tazminat davalarından önce mutlaka başvurulması gereken bir kurumdur.

Burada işçi ve işveren bir araya getirilerek davaya konu durum çözüme kavuşturulmaya çalışılmakta buradan sonuç alınamaması halinde ise iş mahkemesine tazminat davası açma konusu söz konusu olmaktadır.

İş Tazminat Davası Konuları

İş mahkemesinin alanına giren tazminat davaları işe iade davaları başta olmak üzere;

• Kıdem tazminatı 2019
• İhbar tazminatı,
• Fazla mesai ücret alacağı,
• Yıllık izin ücret alacağı,
• Dini ve milli bayramlar sebebiyle fazla ücret alacağı,
• Hafta sonu ücreti alacağı

Gibi birçok konuyu kapsamakta ve bu konularda meydana gelen iş sözleşmesinin haksız yere feshedilmesinden kaynaklanan sorunlarda iş davası açılabilmektedir. Diğer bir ifadeyle iş davası açılması için işçinin kendi isteğiyle işi bırakmaması gerekir.

İş Tazminat Davası Nasıl Açılır?

İş mahkemesine iş hukukundan kaynaklanan tazminat davası açabilmek için mutlaka arabulucuya başvurulması ve buradan istenilen sonucun elde edilememesi gerekir. Daha sonra anlaşmazlığa dair tutanak tarihinden 15 gün içinde iş mahkemesine dilekçe ile başvurularak iş davası açılmaktadır.

İş davasının açılması iş sözleşmesinden kaynaklanmalı ve haksız fesih sebepleri nedeniyle alınamayan kıdem, ihbar, fazla mesai gibi alacakların iş mahkemesi yoluyla alınması talep edilmektedir.

İş Tazminat Davasında Tazminat Miktarının Belirlenmesi

İş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlık konularında dava açılacak alana göre tazminat hesaplama 2019 işçinin almış olduğu tüm ücretlerin belirlenmesiyle hesaplanır.

Örneğin kıdem tazminatı için dava açılması halinde tazminat yıllık olarak belirlenmekte ve işveren işçiye 1 yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında kıdem tazminatı ödemekle yükümlü kılınmıştır.

Giydirilmiş brüt ücrete alınan maaş ile birlikte yol, yemek ikramiye, prim gibi diğer gelirlerde eklenerek hesaplanır. Ancak maaş bordrosunda bu bilgilerin yer almaması halinde diğer ücret kalemlerinin ispat edilmesi işçinin sorumluluğundadır.

İş Tazminat Davası Nerede Görülür?

İş hukukundan kaynaklanan işçi ve işveren uyuşmazlıklarının çözüme kavuşturulmasında arabulucudan bir sonuç alınamaması halinde iş mahkemesine dava açılabilmektedir.

İş mahkemesine dava açabilmek için arabulucudan sonuç alınamadığına dair son düzenlenen tutanak tarihinden itibaren 15 günlük süre bulunmaktadır. Bu süre içinde ya işçinin ya da işverenin yerleşim yerinin adresinin bulunduğu yerdeki iş mahkemesine dava dilekçesiyle başvurarak iş davası açılmalıdır.

İş mahkemesinin bulunmadığı yerlerde iş mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemeleri bu davalara bakmakla görevli ve yetkilidir.

İş Tazminat Davası Ne Kadar Sürer?

İş mahkemesi tazminat davası ne kadar sürer sorusuna yanıt bulmak için Adalet Bakanlığı’nın belirlemiş olduğu hedef sürelere bakmak gerekir.

İşçi ve işveren arasındaki uyuşmazlık şayet arabulucuda çözülememişse 540 gün içinde iş mahkemesinde bu uyuşmazlık hakkında karar verilmesi öngörülmektedir.

Bu süre hedef süre olduğundan davanın daha erken ve daha geç sonuçlanması da mümkündür.

Makalede İş Tazminat Davası Nasıl Açılır Hesaplama konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İş Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

Yargıtay Kararı – İş Tazminat Davası Nasıl Açılır Hesaplama

İŞÇİ ALACAKLARI DAVASI.  İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİNDEN İTİBAREN BEŞ YIL İÇİNDE TALEP EDİLMEDİĞİ İÇİN ZAMANAŞIMINA UĞRAYAN İZİN ALACAĞININ REDDİ GEREĞİ.

ÖZET: Somut olayda  iş mahkemesinde dava açarak işçilik alacaklarını istemiştir. İş sözleşmesinin feshinden itibaren beş yıl içinde talep edilmediği için zamanaşımına uğrayan izin alacağının reddi gerekirken mahkemece kabulüne karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

İŞÇİLİK ALACAKLARI DAVASI. FAZLA MESAİ VE ULUSAL BAYRAM GENEL TATİL ÜCRETİ ALACAKLARINDAN DAVALILARIN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN SORUMLU OLDUKLARI YÖNÜNDE KARAR VERİLMESİNİN DOĞRU OLMADIĞI.

ÖZET: Somut olayda, mahkeme tarafından, hükmüne uyulan bozma kararı doğrultusunda, hafta tatili ücreti talebinin reddedilmesi, fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları yönünde karar verilmesi doğrudur.

Ancak hükmüne uyulan bozma ilamının kapsamı dışında kalan yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatı alacakları hakkında, davalı bozma öncesi olduğu gibi sınırlı sorumlu tutulması, kıdem tazminatı alacağından ise sorumlu tutulmaması gerekirken aksi şekilde hüküm kurulması hatalı ve usulü kazanılmış hak ilkesine aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.