Tanıma ve tenfiz, yabancı ülkede alınmış olan bir mahkeme kararının, Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde tanınması amacıyla açılan davalardır. Farklı bir ülkenin yargı sisteminde alınan karar, direk olarak Türkiye yargı sisteminde tanınmaz.

Bu devletlerin egemenliği kuralına aykırıdır. Devletlerin egemenliği kavramı ilk defa Wesphalia Antlaşması’nda gündeme gelmiştir. Bu nedenle, bir yargı sisteminde alınan kararı devletler kendi hukuk sistemlerine aykırı olmadığı sürece tanırlar.

Tanıma ve Tenfiz Arasındaki Fark Nedir Neden Açılır?

Tanıma, yabancı mahkemede alınan bir kararın Türkiye mahkemelerinde tanınması, tenfiz ise, karar ile ilgili bir icra varsa, bu icranın tenfizi amacıyla açılır.

Örnekle, yurtdışında boşanmış olan bir Türk vatandaşı, Türkiye’de var olan medeni durumunu değiştirmek istiyorsa, yalnızca tanıma davası açıyor olmak yeterlidir.

Boşanma hususunda alınmış, nafaka, çocukların velayeti gibi kararlar varsa, bu kararların icrası için tenfiz davası açılmalıdır. Tanıma ve tenfiz arasındaki fark nedir? sorusunun cevabı bu şekilde verilecektir.

Tanıma ve Tenfiz Arasındaki Fark Nedir Nasıl Açılır?

Tanıma ve tenfiz davalarının Türkiye’de kişilerin ikamet ettikleri şehirde Aile Mahkemeleri’nde açılması gerekir. Kişilerin mahkemede bizzat bulunmalarına, avukatları tarafından vekaleten temsil ediliyor olmaları durumunda gerek yoktur.

Davalar oldukça kısa sürede sonuca bağlanır ve adli tatillerde de görülebilirler. Ancak, burada önemli olan husus, belgelerin tam olarak temin edilmiş olmasıdır.

Belgelerin eksik olması durumunda davanın sonuçlanması mümkün olmayacaktır. Tanıma ve tenfiz davasında tebligatın yerine zamanında ulaşması da, dava sürecini hızlandırır.

Tanıma ve Tenfiz Davalarında Gerekli Belgeler

Tanıma ve tenfiz davalarında hakimin takdir yetkisi yoktur. Hakim yalnızca gereken belgelerin tam olup olmadığını dikkate alacaktır. Davalarda istenen belgeler, şu şekildedir;

• Yabancı mahkemede alınmış kararın aslı,
• Kararın Türkçe’ye noter tasdikli bir çevirisi,
• Davalı ve davacı kişilerin kimlik ve adres bilgileri,
• Mahkeme kararının apostil tasdiki

Apostil, yabancı mahkemede alınan kararın geçerli olup olmadığını, yani resmi merciiler tarafından verilip verilmediğini gösteren şerhtir.

Tanıma ve Tenfiz Davaları Zorunlu Mudur?

Davaların açılmış olma zorunluluğu yoktur. Kararın Türkiye yargı sisteminde tanınmasını kişilerin istemeleri halinde davalar açılır. Boşanan kişilerin, ilerleyen zamanlarda tekrar evlenmek istemeleri durumunda bir sorun ile karşılaşmamaları adına, tanıma ve tenfiz davalarını bir an evvel açmaları gerekecektir.

Tanıma ve tenfiz davası birbirlerini genel hükümler çerçevesinde tamamlayan ve davayı açanın Türk hukuk sistemi içerisinde sorun yaşamaması için gerekli konuları kapsayan davalardır. Tanıma davası yurt dışında gerçekleşen boşanma davalarının, Türk hukuk sistemi içerisinde yani Türkiye Cumhuriyeti Devletinin egemen olduğu sınırlar çerçevesinde geçerli olmasını ve yeniden tarafların bir boşanma süreci yaşamalarını engelleyen dava türüdür.

Tenfiz davası ise yabancı mahkemede gerçekleşmiş olan boşanma davasının getirdiği hüküm ve sonuçların Türk hukuk sistemi içerisinde de geçerli olmasını ve Türk hukuk sisteminin kabul ettiği hukuk kurallarını ihlal etmeden uygulanabilmesini sağlayan davadır. Bu boşanma davaları ancak ve ancak Türk hukuk sisteminin kabul ettiği ülkelerden birinde gerçekleşirse tanıma ve tenfiz davası açılabilir.

Tanıma davası yurtdışında tarafların boşanma kararını tanır. Yani tarafların Türk hukuk sistemi içerisinde de evlilik birliğinin hukuken kalkmasını sağlar. Boşanma davansın getirdiği hüküm ve sonuçları kapsamadan sadece tarafların hukuken ayrılıklarını veren yabancı mahkeme kararını tanır veya kendi hukuk sistemi içinde geçerli olabilmesi için onaylar. (Tanıma ve Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?)

Tenfiz davasına gelmeden önce genel bir boşanma davasının getirdiği hüküm ve sonuçlardan bahsetmek gerekirse şunları izah edebiliriz: evlilik birliği içerisine giren taraflara birtakım hususlarda hak ve yükümlülükler getirilir.

Örneğin sadakat yükümlülüğü… Taraflar evlilik birliği içerisinde girmeden önce böyle bir konuda yükümlü değillerdi fakat evlilik birliğinin getirdiği sonuç olarak bu yükümlülüğe de girmek durumunda kaldılar. Boşanma davasında da böyledir. Taraflar boşandıktan sonra birtakım hüküm ve sonuçlara maruz kalırlar.

Evlilik birliği içersinde nafaka ödemeyecek olan taraf boşandıktan sonra diğer tarafın hayatını idame ettirebilmesini sağlamak amacı ile düzenli olarak karşı tarafa bir meblağ verir.

Tenfiz davası da boşanma davasının getirdiği hüküm ve sonuçların Türk hukuk sistemi içerisinde de hukuka uygun olarak icra edilebilmesini, gerçekleşebilmesini ve eyleme dökülebilmesini sağlayan davadır.

Bu dava sayesinde taraflar yabancı mahkemenin vermiş olduğu hüküm ve sonuçları icra ederken Türk hukuk sistemi içerisindeki kurallara aykırılık teşkil edecek davranışlarda bulunmamaktadır.

Her ne kadar birbirinden farklı konuları içerse de tanıma ve tenfiz davası birbirlerini tamamlayan dava türleridir. (Tanıma ve Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?)

Makalemizde Tanıma ve Tenfiz Arasındaki Fark Nedir? konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Tanıma ve Tenfiz Avukatı sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.

Bu davaları genellikle yurtdışında gerçekleşen boşanma davalarının Türkiye’de de hüküm ve sonuç doğurabilmesi için açılmış olduklarını görürüz.

Tanıma ve Tenfiz Davaları Neden Açılır?

Bilindiği üzere evlenmiş olan bireylerin hukuki olarak bağlarını koparabilmek ve yeniden bekâr statüsüne geçebilmek için açmış oldukları davalara boşanma davaları denir. Türk Medeni Kanunu altında ele alınan boşanma davaları Türkiye içerisinde gerçekleştiğinde birtakım hüküm ve sonuçlarda hali ile beraber doğmaktadır. Bu hüküm ve sonuçlara örnek verdiğimizde eğer çiftlerin çocukları varsa velayet sorunu ortaya çıkıyor.

Nafaka sorunu ortaya çıkıyor. Malların paylaşımı yani rejimi hususunda birtakım sonuçlar doğuyor. Miras Hukukunu oldukça ilgilendiriyor. Birçok husus da farklılıklar doğuran boşanma davaları oldukça önem arz ediyor.

Yurtdışında gerçekleşen bir davanın kararı Türk yargı sistemi içerisinde geçerli olmamaktadır. Bunun nedeni ise her ne kadar ülkelerin kendi sorunları hususunda yani ülkesel bazda uluslar arası hukuk kuralları olsa da bir ülkenin iç düzenini ilgilendiren kurallar sadece o ülkeye mahsustur. Ve bu nedenle o ülke içerisinde gerçekleşmiş olan yargı da sadece o ülke için geçerli olmaktadır.

Bu 2 husus altında incelediğimizde örneğin Türkiye’de evlenip Almanya’ya yaşamaya giden ve Almanya’da boşanan Türk vatandaşları Türk hukuk sistemi içerisinde halen evli gözükmektedirler. Ve bireyler Türkiye’ye geldiklerinde evli olarak gözüktükleri için yukarıda bahsi geçen her husus ve daha birçok konuda sıkıntılar meydana gelecektir. Bu da gerek tarafları gerekse başka ilgili kişilerde sorunlar çıkaracaktır.

Tanıma ve tenfiz davası açarak bu çiftler yabancı ülkede gerçekleştirmiş oldukları boşanma davasının Türk hukuk sistemi içerisinde de kabul görmesini sağlayarak boşanmanın getirdiği hüküm ve sonuçlar Türkiye’de de geçerli olabilecektir.

Tanıma ve Tenfiz Davaları Nerede Açılır?

Anayasa ile görevleri belirlenen mahkemelerde hangi davanın açılacağı gerekli kanunlar ile düzen altına alınmış ve karmaşa engellenmiştir. Boşanma için gerekli olan tanıma ve tenfiz davası Aile hukukunu ilgilendirecek bir meseledir.

Sonuç olarak yurt dışında gerçekleşmiş olan boşanma davasının kabulü ve tanınması için açılan bir dava olduğundan bu dava Aile Mahkemesinde görülecek bir davadır. Yer mahkemesi de davayı açacak olan kişinin Türkiye’de bir yerleşim yeri olup olmadığına göre değişecektir.

Eğer davacı tarafın Türkiye’de bir yerleşim yeri mevcut ise o zaman dava kişinin yerleşim yerindeki Aile Mahkemesinde açılacaktır. Davacı olan tarafın Türkiye içinde bir yerleşim yeri mevcut değilse o zaman dava Ankara, İstanbul ya da İzmir Aile Mahkemelerinden birinde görülecektir.

Tanıma ve Tenfiz Davaları Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

Tam olarak bir süre verilememekle beraber ortalama bir süre verdiğimizde 1 hafta ile 3 ile 4 ay arasında tanıma ve tenfiz davaları sürebilmektedir. Fakat bunlar asgari sürelerdir. Dava sırasındaki karşılıklı olarak davranışlar, iddialar ve gerekli olan evrakların tamamlanıp tamamlanmamasına göre dava süresinde oynamalar meydana gelebilmektedir.

Özellikle yurt dışında yaşayan davalı tarafa tebliğ edilecek olan dava celbinin gidiş ve davalı tarafın cevap dilekçesinin geliş süreleri de davanın süresini oldukça etkilemektedir.

Yurtdışında Boşanma Türkiye’deki Mallar Durumu Ne Olur?

Yurt dışında gerçekleştirilen boşanma işlemlerinde Türkiye’de bulunan mallara ilişkin sorular, aile hukuku kapsamında yabancı mahkeme ilamlarının ülkemiz mahkemelerince tanıma ve tenfizini gerektiren konular kapsamında ele alınması gereken hukuki prosedürlerle ilgilidir.

Zira yurt dışında, yabancı ülke aile mahkemesinde açılan boşanma davalarının akabinde mal rejimine ilişkin konular da gündeme gelebilmektedir.

Bilindiği üzere yurt dışı mahkemelerinde verilen kesin hükümler, ülkemizin hukuk sisteminde yer alan kanunlara göre Türk Mahkemeleri tarafından doğrudan bağlayıcı unsur içermemektedir.

Dolayısıyla özellikle gurbetçi vatandaşlarımızın yurt dışında yapmış olduğu evlilik, boşanma, evliliğin iptali ve ayrılık davaları gibi aile hukuku kapsamında görülen davalarda, yabancı ülke aile mahkemesinin vermiş olduğu kesin hükmün,

Türkiye’de hukuki geçerliliğe sahip olması ve kanunlara uygun hale gelmesi için tanıma ve tenfiz davalarının görülmesi gerekmektedir.

Evlilik birliğinin sonlandırılması akabinde gündeme gelen mal rejimi, boşanmanın kesinleşmesinin ardından tarafların icra etmesi gereken hukuki bir zorunluluğa işaret etmektedir.

Bu bağlamda evlilik birliği süresince dayanışma içinde ve ortak bir şekilde elde edilen malların paylaşımında katılma rejimi unsurları devreye girmektedir.

Bu noktada hukuk sistemimizde esas alınan 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 15.

Söz konusu maddeye göre taşınır mal ve taşınmaz mal ayrımı yapılarak ilgili kanuni düzenleme uygulamaya konulmaktadır.

Bu bağlamda malların tasfiyesi ve paylaşımı, söz konusu mallar taşınmaz ise bulundukları ülkenin hukukuna tabi olunarak gerçekleştirilmektedir.

Dolayısıyla eşlerin vatandaşlık durumları ne olursa olsun, yani eşler hangi ülkenin vatandaşı olursa olsun boşanmaya ilişkin mal paylaşımına tabi olan taşınmaz mal Türkiye’de ise Türk Mahkemeleri’ne açılacak davanın sonunca