Danıştay’dan Aylıktan kesme cezası Şartları

Memurluk unvanına sahip olan devlet memurlarının günlük yaşamda hareketlerine özen göstermesi gerektiği, Danıştay’dan verilen emsal niteliğindeki kararın akabinde bir kez daha gündeme gelmiş oldu. Bu noktada memurların aylıksız izinde bile memurluk sıfatının devam ettiği belirtiliyor. Dolayısıyla mesai saatleri dışında da memurların tavır ve hareketlerine mutlak surette dikkat etmesi gerekiyor.

Danıştay’a konu olan davanın detaylarına geçmeden önce Yüksek Mahkeme’nin almış olduğu bu emsal kararında gerekçeli olarak vurgu yaptığı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun sekizinci maddesinde devlet memurlarının resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içinde ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorunda olduğu açık ve net bir biçimde belirtilmiştir.

Bu noktada devlet memurunun söz konusu kanundaki hükme aykırı hareketlerde bulunarak bu yasayı çiğnemesi halinde itibar ve güven duygusunu sarsıcı davranışların cezası ile karşılaşmaktadır. Hukuk sistemimizde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinde açık bir şekilde belirtildiği üzere memurun hizmet içindeki itibar ve güven duygusunu sarsıcı davranışları ile hizmet dışındaki itibar ve güven duygusunu sarsıcı davranışlarının cezası birbirinden farklı olarak düzenlenmiştir.

İtibar ve Güven Duygusunu Sarsıcı Davranışların Cezaları

İlgili kanunda düzenlenen hükümlere göre hizmet içinde devlet memurunun söz konusu suçu işlemesi halinde aylıktan kesme cezası gündeme gelirken, hizmet dışında devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunması ise kınama cezasını getirmektedir.

Danıştay’ın vermiş olduğu emsal kararda, itibar ve güven duygusunu sarsıcı davranışlara ilişkin örnek bulunmaktadır. Buna göre Bitlis Tatvan Devlet Hastanesi’nde uzman doktor sıfatıyla görev yapan davacı, kendisi hakkında gündeme getirilen 1/15 oranındaki aylıktan kesme cezasının iptali istemiyle dava açmıştır.

Bu konuya ilişkin olayda davacının alkollü bir şekilde kaza yaptığı, ve burada alkolmetreye üflemeyerek ve kendisinden istenildiği zaman kan vermeyerek memuriyet vakalarına yakışmayan tutum ve davranışlar sergilediği, dolayısıyla hizmet içinde devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlar bulunması sebebiyle, ilgili disiplin cezası ile cezalandırılmasında hem mevzuata hem de hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Danıştay ise söz konusu fiillerin mesai saatleri dışında gerçekleşmesi göz önünde bulundurularak “hizmet dışında” şeklinde nitelendirilmesi gerektiği ve bu sebeple “hizmet içinde” gerçekleştiğinden bahisle aylıktan kesme cezasının hukuka uygun olmadığını tespit etmiştir.