Mirasçılardan hiçbiri yoksa, miras bırakan mirasın tamamından tasarruf sağlayabilmektedir. Mirasta Saklı Pay Nasıl Hesaplanır Alınır:

• Mirasta saklı payın hesaplanması için altsoy için yasal miras payının yarısı hesaplanmaktadır.
• Anne ve babadan her biri için yasal mirasın dörtte biri hesaplanmaktadır.
• Kardeşlerden her biri için ise yasal miras paylarının sekiz biri olarak hesaplanır.
• Sağ kalmış olan eş için altsoy ya da anne ve babanın da mirasçı olması durumlarında yasal miras paylarının tamamı hesaplanmakta ve diğer durumlarda yasal miras paylarının dörtte üçü hesaplanmaktadır.

Mirasta Saklı Pay Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Mirasta saklı pay oranları Medeni Kanun kapsamında düzenlenmiştir. Kişilerin kanuni mirasçılarının mirasta saklı pay olarak ifade edilen hakları bulunur.

Miras bırakmış olan kişinin belirli derecede yakınlarının mal varlığı üzerinde hakka sahip olduklarını belirtmektedir. Bunun yanı sıra mirastaki saklı pay haricinde kalan bütün mal varlığı üzerinde, kişi ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir.

Mirasta saklı pay haklarından altsoy ve akrabaları yararlanmaktadır. Bu noktada:

• Kişinin çocukları,
• Torunları,
• Anne ve babası,
• Eşi yararlanabilmektedir.

Saklı Pay Oranları 2019

Saklı pay miktarı için yararlanamayan kişiler ise miras bırakan kişinin eğer çocukları ve torunları varsa, anne ve baba kanunlar gereğince mirastan pay alamamaktadır.

Bu gibi durumlarda saklı pay hakları olmamaktadır. Ancak kişinin sağ kalmış eşi varsa ve bu eş anne, baba, çocuklar ve torunlar ile beraber mirasçı olmuş ise yasal miras payının tamamı miras olarak alınmaktadır.

Bunun yanı sıra kardeş, yeğen ve amca gibi akrabaların da pay alma durumları söz konusu ise miras payının dörtte üçü oranında eş için mirastan saklı payı olacaktır.

Mirasta saklı pay hakkı olan mirasçılar, kanunda belirlenmiş olan sebeplere dayalı olarak miras bırakan kişi tarafından mirasçılıktan çıkarılabilmektedir.

Mirasta Saklı Pay Nasıl Hesaplanır Alınır?

Ülkemizdeki kanunlara göre mirasçılarına miras bırakan bir kişi, malvarlığının tümünü istediği bir kişiye bırakabilme özgürlüğüne sahip değildir.

Kişinin kanuni mirasçılarının mirasta saklı pay adı verilen bir hakları bulunmaktadır.  miras bırakan kişinin belirli derecede yakınlarının mal varlığı üzerinde bir hakka sahip olduklarını belirten mirasta saklı pay haricindeki geriye kalan tüm mal varlığı üzerinde kişi istediği şekilde ölüme bağlı tasarrufta bulunabilmektedir.

Mirasta saklı pay hakkından kişinin altsoy akrabaları yararlanabilmektedir. Altsoyu kavramının içinde kişinin çocukları, torunları, anne ve babası ile eşi bulunmaktadır.

Kişinin eğer varsa evlatlık çocukları da bu altsoy grubu içerisine kanunlarca dahil edilmektedir. 2007 yılında Medeni Kanun’da yapılan değişiklikler kardeşler altsoy grubunun içerisinden çıkartılmıştır.

Altsoy için pay oranı yasal miras payının yarısı olarak belirlenmiştir. Kişinin anne ve babası için mirasta saklı pay oranı yasal miras payının dörtte bir oranıdır.

Eğer miras bırakan kişinin çocukları ve torunları varsa anne ve baba kanunlar gereği mirastan pay alamazlar, yani saklı pay hakları bulunmamaktadır.

Kişinin sağ kalan eşi varsa ve bu eş anne, baba, çocuklar ve torunlar ile birlikte mirasçı olduysa yasal miras payının tamamını miras olarak alacaktır. Ancak bu saydıklarımızın dışında da kardeş, yeğen, amca vs. akrabalarda mirastan pay alacaklarsa yasal miras payının dörtte üçü oranında eşin mirastan saklı payı olacaktır.

Miras bırakan kişi, hayattayken hazırladığı vasiyetname ya da miras sözleşmesi ile bir mirasçısını mirasından çıkartmış veya tüm mirasçılarının saklı pay oranlarını aşacak şekilde ölüme bağlı tasarrufta bulunmuş olabilir. Ancak mirasta saklı pay mirasın paylaşımı esnasında otomatik olarak dikkate alınmamaktadır.

Bu nedenle bu saklı pay üzerinden hak iddia etmeye hakkı olan mirasçılar saklı payın ihlalinden dava açarak, dikkate alınmasını sağlayabilirler.

Saklı paya sahip olan mirasçılar ancak saklı payın ihlal edildiğini düşünüyorlarsa, saklı pay ihlalinden dava açabilirler. Tenkis davası olarak adlandırılan bu dava ile mirasta saklı pay ihlali bulunuyorsa, gereken şekilde düzenlemeleri yapılacaktır.

Tenkis davası, saklı payından mahrum kalan mirasçılar ile miras bırakan kişinin vasiyetinde ya da hazırlamış olduğu miras sözleşmesinde ölüme bağlı tasarruftan saklı pay oranını aşacak miktarda miras bıraktığı mirasçıları arasında görülmektedir. Saklı payından mahrum kalan mirasçılar,

Mirasta saklı pay oranlarının zedelendiğini öğrendikten itibaren 1 yıl ve diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden 10 yıl geçtikten sonra düşer. Tenkis davası açılacağı zaman ölen kişinin son ikametgahı olan şehrin Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılmak zorundadır ve ancak miras bırakanın ölümünden sonra açılabilmektedir.

Tenkis davası kanun çerçevesinde belirlenmiş olan yasal süreler içerisinde açılmalıdır. Yenilik doğuran bir hak olduğu için belirlenen süreler içerisinde açılmayan tenkis davası sonucu saklı pay hakkı otomatikman düşer.

Tenkis davasının sonucunu ise tenkise bağlı olarak tasarruf yapılmış kişinin iyi niyetli olup olmadığı davanın seyrini büyük oranda etkilemektedir. Lehine tasarrufta bulunulmuş olan kişi, mirasta saklı pay sahibi olan kişilerin zarara uğradığının belirlenmesi durumunda tüm kazanımlarını iade etmek durumundadır.

Mirasta saklı pay hakkı bulunan mirasçılar kanunda belirlenen nedenlere dayanılarak miras bırakan kişi tarafından mirasçılıktan çıkartılabilir.

Eğer mirasçılardan herhangi birisi miras bırakan kişiye veya miras bırakanın yakınlarından birisine karşı ağır bir suç işlemişse yahut yine bu kişilere karşı Aile Hukuku çerçevesinde belirtilmiş olan sorumluluklarını yerine getirmemiş ise kişi mirasçılıktan çıkartılabilir ve mirastan hiçbir şekilde pay alamaz, mirasta saklı pay hakkından yararlanabilmek için tenkis davası açma hakkını kaybeder. (Mirasta Saklı Pay Nasıl Hesaplanır Alınır?)

Dava Dilekçesi Örneği  – Mirasta Saklı Pay Nasıl Hesaplanır Alınır?

     … ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE

DAVACI                                  :

TC KİMLİK NUMARASI     :

 ADRES                                  :

 VEKİLİ                                 : Av. İlkay Uyar Kaba

ADRES                                  :

DAVALI                                :

 ADRESİ                                :

 KONU                                  :  Saklı Paya Tecavüz Eden Tasarrufun Tenkisi Talebinden  ibarettir.

AÇIKLAMALAR                      :

1-)

2-) Davalı………………………………………..talep edilmektedir.

3-) Yukarıda açıklanan nedenlerle, saklı pay ………………için dava açılması zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ NEDENLER                  :

HUKUKİ DELİLLER                    :

SONUÇ VE İSTEM                                    : Yukarıda açıkladığımız nedenlerle,……………………… yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ederiz. …/…/…

EKLER         1.     Bir adet onaylı vekaletname örneği.

Davacı Vekili  Av. İlkay Uyar Kaba

Diğer makalelelerimize Ankara Avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz. (Mirasta Saklı Pay Nasıl Hesaplanır Alınır?)

Vasiyetname Saklı Pay

Tenkis davaları murisin yani miras bırakan kişinin ölümü halinde açılan bir dava türüdür.

Murisin henüz sağ olduğu durumda tenkis davası açmak mümkün değildir. Çok karşımıza çıkan mirastan mal kaçırma davalarında tenkis davaları etkili hukuk davalarıdır.

Saklı Pay Sahibi Mirasçısı Nedir? Kimlerden Oluşur?

Saklı pay sahibi olan mirasçı, miras bırakan kişinin yaptığı tasarruflar için miras paylarının belirli oranda korunduğu mirasçılardır. Miras bırakan kişinin hiçbir müdahale yapamayacağı diğer bir değişle üzerinde tasarruf edilemeyecek bir miras hakkına sahip olan mirasçılara saklı pay sahibi mirasçı adı verilir.

Saklı pay sahibi mirasçıları; miras bırakan kişinin eşi, miras bırakan kişinin anne ve babası, miras bırakan kişinin alt soyu olan çocukları, evlatları ve torunlarıdır. Vasiyetname saklı pay sahibi mirasçıları listesinde miras bırakan kişinin kardeşleri 2007 yılında yapılan düzenleme ile çıkarılmıştır.

Vasiyetname Saklı Pay Oranları Ne Kadar?

Miras hukukunda saklı pay sahibi olan mirasçının miras hakkının ve vasiyetname saklı pay oranlarının kaldırılması mümkün değildir. Miras hukukunda saklı pay oranları yasal miras payı üzerinden hesaplanmaktadır.

Miras bırakan kişinin alt soyu olanlar yasal miras payının yarısına sahip olurlar. Miras bırakan kişinin 3 çocuğu olduğunu düşünelim. Bu durumda miras sahipleri 1/3 oranında paya sahip olacaklardır. Anne ve babalar ise yasal miras payının 4’te 1’ine sahip olabilirler. Mirasta pay oranlarının hesaplanması için vasiyetname saklı pay nedir sorusuna net cevap verilmiş olması gerekir.

Saklı Pay, Tasarruf Oranı ve Tereke Hesaplanması

Tasarruf oranı tüm saklı payların terekeden çıkarılması ile hesaplanan oran ile ifade edilir. B oran saklı payların belirlenmesinden sonra kendiliğinden ortaya çıkacaktır. Bu nedenle önemli olan konu terekenin belirlenmesidir. Bu belirlenme işlemi ise genellikle bilir kişiler tarafından yapılmaktadır. Çünkü hesaplamalar teknik konu içerikli olmaktadır. Terekede aktif olanlar ve pasif olanlar etkili olur.

Saklı Pay Nedir?

4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 4. Kitabı Miras Hukuku altında incelenen saklı pay miras bırakan kişiye belli derecede yakın olan kişilerin miras bırakanın terekesi, mirası üzerinde kanuni olarak tanınan yasal hakka denir. Belli yakınlıklara göre saklı pay oranları değişmektedir. Türk Medeni kanunun 506. Maddesinde hüküm altına alınmıştır.

Türk Medeni Kanunu madde 506: Saklı pay aşağıdaki oranlardan ibarettir:

• Altsoy için yasal miras payının yarısı,
• Ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri,
• Sağ kalan eş için, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının tamamı, diğer hallerde yasal miras payının dörtte üçü.

Saklı pay üzerinde herhangi bir değişikli yapılmamakla beraber terekenin taksiminde saklı paylar dikkate alınmaz. Saklı payların dikkate alınması için bireyin ayrıca dava açması gerekmektedir.

Miras hukukunda mirasın bölünmesinde yani paylaştırılmasında zümre sistemi kullanımı tercih edilmiştir. Zümre sistemine göre murisin yasal mirasçıları arasında öncelik ve sonralık derecesi bulunmaktadır. Yani eğer örneğin murisin altsoyu bulunuyorsa o zaman murisin üst soyu mirastan hak iddia edemeyecektir.

Kanun koyucu bu hususları zaten yasal mirasçılar kısmında  ( Türk Medeni Kanunu 495 madde ile 501. Maddeleri arasında) düzenlemiştir. Ayrıca şunu da ifade etmeliyiz ki 2007 yılına kadar murisin kardeşlerinin saklı pay hakları kanun ile tanınmaktayken 2007’de getirilen değişiklik ile yasal pay hakları kardeşlerin elinden alınmıştır. Yani mirastan kardeşlerin saklı pay hakları kaldırılmıştır.

Vasiyetname Saklı Payın İhlalinde Yapılması Gerekenler

Miras bırakan kendi malvarlığı üzerinde ve hakları üzerinde tasarruf yetkisine tabi ki de sahiptir. Bireyin ölüme bağlı tasarrufları üzerinde ise kanun koyucu yasal mirasçıların haklarına halel gelmemesi içi birtakım kısıtlamalar getirmiştir.

Miras bırakan ölüme bağlı gerçekleştirdiği tasarrufular ile yasal mirasçıların miras üzerindeki haklarına halel getirdiğinde örneğin mirasçılarından birini haklı nedenlere dayanmadan mirasçılıktan çıkarmış veya saklı paylara zarar gelecek derecede tasarrufta bulunmuş ise mirasçılar bu durumu öğrendiklerinden itibaren 1 yıl içinde ve herhalde miras bırakanın ölmesinden itibaren 10 yıl içinde tenkis davası açarak hak kaybına engel olabilmektedirler.

Saklı paya sahip olan mirasçıların saklı paylarına zarar verildiği takdirde hak kaybını engellemek maksatlı açtıkları davaya tenkis davası denmektedir. Tenkis talebi miras bırakan yaşarken talep edilememektedir. Tensik davasının görülebilmesi için miras bırakan kişinin ölmesi gerekmektedir.