Tazminat davalarının kapsamı Türk hukuk sistemi içinde oldukça geniş bir perspektifte incelenmektedir. Gerçek kişiler arasında tazminat davası açılabileceği gibi gerçek kişi, kurum ve idare arasında da tazminat davası açılabilmektedir. Kardeşler arasında yaşanan herhangi bir hukuki işlem veya eylem için;

• Manevi tazminat veya
• Maddi tazminat

Davası açılabilmektedir. Genellikle kardeşeler arasında yaşanan sorunlar için miras hukuku kapsamında tazminat davası açılmaktadır. Bunun yanı sıra, ölümlü trafik kazaları veya iş kazaları için ölen kişinin kardeşleri tarafında da tazminat davası açılması oldukça yaygındır.

Ölümlü Trafik Kazalarında Kardeşlerin Tazminat Hakkı Nedir?

Ölen kişinin kardeşleri tarafından tazminat davalarına konu olan yaygın konulardan biri trafik kazalarıdır. Ölüm halinde maddi tazminat ve manevi tazminat davası açılarak, kişinin bakmakla yükümlü oldukları tarafından sigorta şirketinden veya kusurlu kişilerden tazminat talep edilebilmektedir.

Ölüm olayının gerçekleşmesinin ardından yasal süreler içinde kişinin yakınları tarafından; ölüm nedeniyle ortaya çıkan üzüntü, ruhsal sarsıntı, maddi zarar ve diğer tüm zararlar için dava açılabilir. Ölüme neden olan kişinin kusurlu olması halinde, kişinin yakınları tarafından ölüme bağlı olarak uğranılan zarar mahkeme yoluyla tazmin edilmektedir.

Kardeşler Tarafından Tazminat Davası Hangi Nedenlerle Açılabilir?

Kardeşler arasında veya ölen, yaralanan kişinin kardeşleri tarafından tazminat davaları açılabilmektedir. Tazminat davasının kardeşler tarafından açılabilmesi için gerekli ilk şart, ölen kişinin kardeşleri arasında bir bağın bulunmasıdır. Bunun yanı sıra, kardeşler arasında zaman zaman mirasa bağlı olarak tazminat davaları da görülmektedir.

Kardeşler arasında miras paylaşımından kaynaklı olarak ortaya çıkan hukuki anlaşmazlıkların çözümü için tazminat davaları açılabilmektedir. Mirasçılar tazminat davası açabilir mi, hangi nedenlerle tazminat davası açılır gibi sorular bu nedenle oldukça merak edilmektedir. Miras hukukuna dayalı olarak açılan tazminat davalarının konusu;

• Tapu iptali davası ile iptal edilen davasının mirasçılara verilmemesi
• Tescil yerine iptalini istenmesi durumunda

Olabilir. Söz konusu unsurların oluşması halinde mirasçı lehine miras hukuku kapsamında tazminat davası açılabilmektedir. Bunun yanı sıra, kanunlarımızda kardeşlerin tazminat davası açabilmelerine imkân tanıyan birçok farklı konu yer almaktadır.

Kıdem tazminatı hesaplamada, her yıl için, 30 günlük tazminat ödenir. Toplam tazminat hesaplanırken, brüt ücret, çalışılan yıl ile çarpılır. Örnekle; Bir işçi bir iş yerinde 5 yıl boyunca çalışmışsa ve işten çıkarılmışsa, brüt ücret 2.000 TL ise, alacağı kıdem tazminatı miktarı, 10.000 TL olacaktır. Tazminat miktarından yalnızca damga vergisi kesilir.

Kıdem Tazminatı Alma Koşulları Nelerdir?

Kıdem tazminatı şartlarından en önemlisi, kişinin çalıştığı iş yerinde sigortası olması gerekliliğidir. Sigortası olmadan çalışan işçiler, kıdem tazminatı alamaz. Aynı zamanda, kişilerin çalıştıkları iş yerinde 1 yıl boyunca kıdemleri olması gerekir.

Kıdem Tazminatı Nasıl Alınır?

Kıdem tazminatının alınma koşullarından bahsederken en basit haliyle, kıdem tazminatı, 6 farklı şekilde alınabilir. Bu noktada farklı şartlar ve gerekçeler söz konusu olacaktır. Kıdem tazminatı alınabilecek durumları şöyle izah ederiz;

• Emeklilik kıdem tazminatı

Bu tazminatı almaya hak kazanabilmek için kişinin 3600 gün prim ödemelerini yapmış ve 15 yıl sigortalılığının devam etmiş olması şartları bulunur. Kişi 1 yıl kıdemli olduğu iş yerinden emekli olma yaşını çalışmadan bekleyeceği gerekçesiyle ayrılabilir ve kıdem tazminatı alabilir.

• Evlilik kıdem tazminatı

Kadınlar, çalışmakta oldukları iş yerinde en az 1 yıl boyunca kıdem edinmişlerse, evlenecekleri gerekçesiyle işten ayrılarak kıdem tazminatı alabilirler.

• Askerlik kıdem tazminatı

Askere gidecek olan erkekler, bu gerekçe ile işten ayrılırlarsa kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar ancak yine 1 yıl kıdemli olma şartı vardır.

• İş akdinin haksız feshi sebebiyle tazminat

Kişi işveren tarafından işten haksız yere çıkarılmışsa, İş Kanunu, Deniz İş Kanunu, Basın İş Kanunu uyarınca çalışmakta olanlar, kıdem tazminatı talep edebilir.

• İş akdinin işçi tarafından haklı feshi sebebiyle tazminat

İşçi eğer işveren tarafından, ahlak ve etik normlarına uygun olmayan bir davranışa, mobbinge, hakarete maruz kalıyorsa, iş akdini feshederek kıdem ve ihbar tazminatı almaya hak kazanabilir.

• Ölüm nedeniyle kıdem tazminatı

İşçinin ölmesi nedeniyle, yakınlarına kıdem tazminatı ödenecektir.

Kıdem Tazminat Hesaplama

Kıdem tazminatı almaya hak kazanan çalışan işçiler  açısından en önemli konulardan biriside işten ayrılma veya emekli olma durumunda ne kadar kıdem tazminatı iş yerinden alacağıdır.

Kıdem tazminatının ödenmemesi, konuları bu makale dışında bırakılmıştır.  Kıdem tazminatı, işçinin çalışmasının karşılığı olan  hukuken güvence altına alınmış olan birikimidir.

İş Kanununda bir işçinin hangi hallerde kıdem tazminatı alınabileceği bellidir. İş kanuna işçinin iş yerinden kendisi haklı sebebe dayandırarak ayrılması durumunda kıdem tazminatı alabilmektedir.

Yada İşverence  haksız nedenle işten çıkartılması durumunda, iş mahkemesine dava açmak suretiyle kıdem tazminatını alabilir.

Yukarıda anlatılanların dışında askerlik nedeniyle işten ayrılması, evlilik nedeniyle işten ayrılması durumunda kıdem tazminatı alınarak iş yerinden ayrılmaları mümkündür.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır diye merak edenler için hesaplanmasında aynı iş yerinde 1 yıl ve üstü çalışmalarında  çalıştığı yıllar için brüt bir aylık maaş hakkı bulunmaktadır.

Kıdem tazminatı  işçinin çalışma süresince geçen her yıl için, son almış olduğu brüt ücretinin otuz günlük tutarıdır. Kıdem tazminatı hesaplaması işçinin aynı iş yerinde her çalışma yılı için en son bordro brüt maaşından hesaplama yapılır.

Kıdem tazminatı hesabı işçinin çalıştığı çalışılan yıl sayısı kadar brüt ücretten % 0.759 (binde 7.59) oranında damga vergisi kesintisi yapılır.

Tam yıldan artan günler ise aynı oranda kıdem tazminatına eklenir. İşçininn işten ayrıldığı tarihteki giydirilmiş ücreti 365 güne bölünmesi ile işçinin günlük alması gereken kıdem tazminatı hesaplanır.

Kıdem Tazminat Hesaplama Nasıl Olur?

Örnek olarak İşçi bir iş yerinde 01.01.2014 yılında işe girmiş olsun, bunun yanında maaşı brüt 1.818 Tl olduğunu kabul edelim. işçi evli ve eşi çalışmıyor bu durumda hesaplama yapacak olursak

İhbar Tazminatı Detayları ; İhbar Süresi 6 hafta  Brüt İhbar Tazminatı Tutarı 2.545,20 TL, Gelir Vergisi Tutarı 381,78 TL, Damga Vergisi Tutarı 19,32 TL, Net İhbar Tazminatı Tutarı 2.144,10 TL

Örnek Kıdem Tazminat Hesaplama

Kıdem Tazminatı Detayları; Kıdem Süresi 2 YIL 1 Gün, Brüt Kıdem Tazminatı Tutarı 3.640,98 TL, Damga Vergisi Tutarı 27,64 TL, Net Kıdem Tazminatı Tutarı 3.613,35 TL Toplam Net Tazminat Tutarı 5.757,45 TL

Örnek AGİ Hesaplanma

Asgari ücret ile çalışan evli eşi ise çalışmıyor ve 1 çocuğu var ise yapılacak hesaplama şu şekildedir;

AGİ Detayları Asgari ücretin yıllık brüt tutarı, 19.764,00 TL,

Asgari Geçim İndirim Oranı68%, Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar, 13.439,52 TL, AGİ tutarı 166,76 TL olarak hesaplanmıştır.

Kıdem Tazminat Hesaplama Yargıtay Kararı

İŞÇİ ALACAKLARI DAVASI – İŞ SÖZLEŞMESİNİN İŞÇİ TARAFINDAN HAFTA TATİLİ ÜCRETLERİ ÖDENMEDİĞİ İÇİN HAKLI SEBEPLE FESHEDİLDİĞİ. KIDEM TAZMİNATINA HAK KAZANILACAĞI – EKSİK İNCELEMEYLE KIDEM TAZMİNATI ALACAĞININ REDDİNİN İSABETSİZ OLUŞU

ÖZET: Dosya kapsamına göre, iş sözleşmesinin işçi tarafından hafta tatili ücretleri ödenmediği için haklı sebeple feshedildiği anlaşılmıştır. Davalı işverenin yazılı fesih bildirimi olmadığı gibi, davacı işçiden önce iş sözleşmesini feshettiğini de ispatlayamamıştır.

Davacı işçi haklı sebeple iş sözleşmesini feshettiğinden dolayı kıdem tazminatına hak kazanır. Eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeyle davacının kıdem tazminatı alacağının reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Diğer makalelerimize Ankara Avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz.

Kıdem Tazminat Hesaplama Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

ALACAK DAVASI – HÜKME ESAS ALINAN RAPORUN DOSYA İÇERİĞİNE UYGUN OLMADIĞI VE HESAP HATASI İÇERDİĞİ – DAVALI TANIĞININ İŞYERİNDE REVİZYON ÇALIŞMALARI YAPILDIĞINI VE DAVACININ BU ÇALIŞMALARA İKİ ÜÇ DEFA KATILDIĞINI BELİRTİLMESİNE RAĞMEN SADECE BİR DEFA REVİZYON ÇALIŞMASINA KATILMIŞ GİBİ HESAP YAPILDIĞI YİNE AYDA BİR DEFA NÖBETÇİ OLDUĞUNDA HAFTALIK FAZLA ÇALIŞMADAKİ HESAP HATASININ EK RAPORDA DÜZELTİLDİĞİ ANCAK KÖK RAPORDAKİ HESABIN NAZARA ALINDIĞI.

ÖZET: Somut olayda; davacının davalı işyerinde 23/02/2015-25/11/2015 tarihleri arasında elektrik bakım teknisyeni olarak çalıştığı, fazla mesai, UBGT ve hafta tatili ücret alacakları istemiyle dava açıldığı,

Mahkemece rapora yapılan taraf itirazları değerlendirilerek ek rapor alındığı ancak kök rapor üzerinden fazla mesai, hafta tatili alacaklarının kısmen kabulü ile UBGT alacağının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Hükme esas alınan raporun dosya içeriğine uygun olmadığı ve hesap hatası içerdiği, tanık beyanlarının eksik değerlendirildiği, davacı tanığı S. A. ve M. Z. A. ile davalı tanığı S. G.’ın işyerinde revizyon çalışmaları yapıldığını,

Bu çalışmaların 10-15 gün civarında sürdüğünü, davacının bu çalışmalara 2-3 defa katıldığını belirtilmesine rağmen (tanık S. davacının çalıştığı süre boyunca kaç kere bu şekilde çalışıldığını hatırlamadığını beyan ettiği) sadece bir defa revizyon çalışmasına katılmış gibi hesap yapıldığı yine ayda bir defa nöbetçi olduğunda haftalık fazla çalışmadaki hesap hatasının ek raporda düzeltildiği ancak kök rapordaki hesabın nazara alındığı,

Revizyon çalışmalarındaki hafta tatiline denk gelen günlerin hesaba katılmadığı, UBGT alacağının reddinin dinlenen tanık beyanlarına göre hatalı olduğu, tanık beyanında revizyonun ramazan bayramına denk geldiği belirtildiğinden revizyon süresi nazara alındığında hafta tatiline denk gelen resmi ve genel tatil günlerinin sadece hafta tatili için hesaplanması gerektiğinin gözetilmediği,

Revizyon dönemindeki hafta tatilinin nazara alınmadığı anlaşılmakla, dosyadaki deliller ve alacaklar konusunda yeni bir bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gereklidir. Davacının bu yönlere ilişkin istinaf talepleri yerinde olduğundan yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.