Soybağının Tespiti ve Nüfus Kaydının Düzeltilmesi

Babalık karinesini çürütülmek için açılan dava içerisinde, mahkeme her türlü delil ve belgeye başvurabilmektedir. İstenecek olan belge ve delillerin birçoğu, soybağının tespiti için de kullanılacaktır.

Soybağının Tespiti Davası

Bu dava, çocuk ile baba arasında bulunan soybağının, mahkeme tarafından belirlenmesi amacı ile açılmaktadır. Dava, anne ve çocuk tarafından, babaya karşı açılabilir. Şayet baba vefat etmiş ise, babanın mirasçılarına karşı açılacaktır.

Bu bağlamda, annenin dava açma hakkı için verilen süre 1 yıl olarak belirlenmiştir. Gecikme yaşanması ve gecikmenin haklı bir sebebe bağlanması durumunda, sebebin ortadan kalkmasından itibaren bir ay içerisinde de, anne tarafından dava açma hakkı bulunur.

Şayet dava, çocuk tarafından açılacak ise, herhangi bir hak düşürücü süre ya da zamanaşımı bulunmuyor.

Soybağının Tespiti Nasıl Yapılır ?

Çocuğun soybağının tespit edilmesi amacı ile, kişinin vücudundan kan ve doku örnekleri alınır. Soybağının tespiti için yapılacak olan test ve tıbbi alan incelemeler TMK ve HMK kapsamında gerçekleştirilir.

TMK gereğince bu davalarda iki hususun gizli kalması şartıyla, HMK hükümleri uygulanır. Fakat 6100 sayılı HMK Kanunu’ nun yürürlüğe girmesi ile birlikte, bu hususlardan herhangi biri, davanın sonuçlanmasında, yapılacak olan incelemelerde geçerli olmayacaktır.

Bundan dolayı, TMK’ ye göre, yapılması gerekli olan incelemelere rıza gösterilmesi bir yükümlülük ve açıklanacak olan sonuca rıza göstermeyen tarafın aleyhine yorumlanacaktır.  Fakat HMK ile birlikte bu şartta değişikliğe gidilmiştir.

Yapılan değişiklik ile hakim rıza göstermeyen tarafa karşı, incelemenin zor kullanılarak yapılmasına karar verme hakkına sahip olabilecektir.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi

Nüfus üzerinde yanlış ya da eksik olarak alınmış olan kaydın düzeltilmesi amacı ile, nüfus kaydının düzeltilmesi davası açılır. Her vatandaşın bir nüfus kaydı ve nüfus kimliği bulunur.

Bu kimlik ve nüfus kaydı üzerinde, T.C. Kimlik Numarası, ana ve baba adı, doğum tarihi cinsiyet ve dini gibi durumlar yer alır. Bu kayıtlarda herhangi bir yanlışlık ya da eksiklik olması veya sonradan olan değişiklikler kapsamındaki kayıtların yanlış alınması durumunda, nüfus kaydını düzeltmek için dava açılabilir.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davası Kime Karşı Açılır ?

Genel itibari ile, nüfus kayıtlarında yanlışlık ya da eksiklik olan kişiler, nüfus davalarında davacı taraf olurlar. Davalı olan taraf ise, Nüfus Müdürlüğü ile aleyhine kayıt düzenlenecek olan kişiler ve hukuki menfaati bulunan tüm ilgili kişi ve kurumlardır.

Zira Yargıtay kararları da nüfus kaydının düzeltilmesi davaları husumet konusunda yasal hasım olarak, nüfus müdürlüklerini göstermiştir.

Soybağının Düzeltilmesi Davası Kimler Tarafından Açılabilir ?

Soybağı ile alakalı davalar anne ve baba tarafından, bunlar vefat etmiş ise mirasçıları tarafından açılabilir. Fakat soybağının düzeltilmesi veya soybağının tespiti için açılacak olan davalar, çocuk tarafından da açılabilir.

Nüfus Kaydının Anne Açısından Düzeltilmesi Nedir

T.C. Kimlik Kartı ve nüfus kaydı üzerinde anne kısmı yanlış ya da eksik yazılan kişiler, bu kaydın düzeltilmesi amacı ile nüfus kaydının düzeltilmesi davası açma hakkına sahiptirler.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davası Nedir?

Bu dava, nüfus üzerinde eksik ya da yanlış olarak alınan kaydın düzeltilmesi için, farklı durumlara göre, farklı taraflarca açılabilen bir dava türüdür.

Her vatandaşa ait olan bir kimlik kartı ve nüfus kaydı bulunur. Bu nüfus kaydı ve kimlik üzerinde yer alan, bilgilerde eksiklik ya da herhangi bir yanlışlık olması durumunda ve bu yanlışlık veya eksikliğin giderilmesi amacı ile mahkemeye başvurularak dava süreci başlatılır.

Analık Davası Nedir ?

Hukuk alanında, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu gereğince, çocuk ile ana arasındaki soybağı doğum ile kurulmuş sayılır. Bu maddeye dayanarak, çocuğu doğrudan kişi anadır denilebilir.

Ancak bazı durumlarda, küçük ya da ergin olan kimsenin, nüfusunda kayıtlı olan kişi, çocuğu doğuran gerçek anne olmayabilir. Böyle bir durumda kişi, analık davası ile yanlış alınan nüfus kaydının düzeltilmesi yoluna başvurabilir. Anlaşılacağı gibi, analık davası bir tespit davasıdır.

Analık Davası ile Analığın Tespiti

Bu dava ile, nüfus kaydı üzerinde bulunan anne kaydının düzeltilmesi gerçekleştirilir. Dolayısıyla dava sonucunda, kişinin biyolojik annesi de tespit edilebilir. 

Kişi analık davası başvuru dilekçesi ile birlikte elde ettiği delilleri mahkemeye sunar. Fakat hakim, kişinin kendisini haklamak için öne sürdüğü delilleri yeterli bulmayabilir. Zira Medeni Kanun hükümlerine göre hakim, soybağına ilişkin olan davalar üzerinde maddi olguları kendiliğinden araştırır ve kanıtları serbestçe takdir edebilir.

Tanıkları dinlenmesi ve mevcut nüfus kayıtları, analık tespiti davası için, delil niteliği taşımaktadır. Fakat söz konusu olan davada esas olan delil DNA testidir. Dava süreci içerisinde, soybağının belirlenmesi için, tarafların bazı gerekli araştırma ve incelemeler için rıza göstermesi zorunludur.

Aksi takdirde hakim, yapılacak olan araştırma ve incelemeden beklediği sonucu rıza göstermeyen taraf aleyhine yorumlamada kullanabilecektir. Nüfus kaydının anne açısından düzeltilmesi davasında, delil ve belgeler ciddi anlamda önem taşıdığından, bu konuda uzman olan bir avukat ile davanın yürütülmesi tavsiye edilir.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davası Kimler Tarafından Açılabilir ?

Bu dava, içinde bulunduğu durum ve konuma göre, farklı taraflarca açılır. Örnek olarak; Nüfus kaydının iptali davası, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ya da ilgili olan nüfus müdürlüğünün başvurusu halinde açılacaktır.

Analık davası, nüfus üzerinde kayıtlı olan anne adının yanlış yazıldığını düşünen çocuk ya da ergin birey tarafından açılabilir. Babalık davası açmak için yetkili olan taraflar anne ve çocuk olarak belirlenmiştir. Soybağının reddi davası açma hakkı baba veya çocuğa aittir. Gaiplik davası açabilecek kimseler ise, hakları gaiplik kararı verilecek olan kişinin ölümüne bağlı olan kimselerdir.

Belirlenmiş olan bu dava türleri ve daha farklı olan dava türleri için nüfus kaydının düzeltilmesi davası farklı taraflarca ve farklı şekillerde açılabilir.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davası Kime Karşı Açılır?

Nüfus kaydı, kişilerin kimlikleri, yerleşim yerleri, aile bağlarının, vatandaşlık durumlarının ve şahsi hallerinin belirlenmesi amacı ile daimî olarak saklanması gereken resmî belgelerdir.

Bazı durumlarda kişilerin nüfus kayıt belgelerinde sorun çıkabiliyor, böyle durumlar söz konusu olduğunda taraflar nüfus kaydının düzeltilmesi davası açabilirler.

Nüfus Kaydı Düzeltilmesi Davası Nedir ?

Bu dava, çocuğun nüfus kaydında, anne kısmında yer alan kişinin, çocuğun biyolojik annesi olması veya olmaması durumları da dahil edilerek, çocuğun talebi üzerine anne kısmının değiştirilmesi ya da düzeltilmesidir. Ayrıca anne kısmının yanlış yazılması durumlarında da dava talebinde bulunmak mümkündür.

Nüfus Kaydı Düzeltilmesi Davası Kime Karşı Açılır ?

Nüfus kaydının düzeltilmesi için dava, aleyhine nüfus kaydı düzeltilmek istenen kişi ile birlikte bağlı bulunan ilin Nüfus Müdürlüğü davalı gösterilmek sureti ile açılabilir.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesinde Davacı ve Davalı Kimdir ?

Nüfus kaydında yanlışlık bulunan ya da eksik bilgi olan her vatandaş, nüfus kaydının düzeltilmesi hakkına sahiptir. Bu kişiler doğru ve tam bilgilerin yer almasını veya yanlış olan bilginin düzeltilmesine ilişkin taleplerini konu edinen dava için ilgili mahkemeye başvuruda bulunabilirler.

Nüfus Kaydının İptali Davası

Nüfus kaydı iptalinin davası, gerektiği gibi düzenlenmemiş olan bir belgeye dayanılarak, oluşturulmuş nüfus kayıtları, nüfus müdürlüklerinin göstereceği lüzum üzerine, mahkeme tarafından verilecek olan kararla iptal edilmesidir.

Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi Davası Ne kadar Sürer ?

Bu dava türü, mahkemeye dava dilekçesinin verilmesi, devamında davalı nüfus müdürlüğüne tebligat gönderilmesi, bilirkişi ve hastane raporlarının alınması ve tanıkların dinlenmesi gibi aşamalar söz konusu olduğunda, sürecin karara bağlanması, mahkemenin tüm iş yüküne bağlı olarak nüfus kaydının düzeltilmesi davasının sonuçlanma sürecini etkileyebiliyor.

Fakat, nüfus değişikliği davaları genellikle 3 ya da 6 ay arasında değişiklik gösterebilen süreçlerde sonuçlanabiliyor. Ayrıca davaların daha hızlı sonuçlanması ve daha olumlu bir karar çıkması için avukatlık bürolarından hukuki destek alınması çok ciddi, önem taşır.

Nüfus Kaydı Düzeltime Davası Zamanaşımı

Nüfus kaydı davası kural açısından herhangi bir zamanaşımına ya da hak düşürücü süreye bağlı değildir. Bu sayede kişi istediği herhangi bir zamanda bu davayı açma hakkına sahiptir.

Nüfus Kaydını Düzeltme Davası Hangi Mahkemede Açılır ?

Dava ile genel anlamda ilgilenene mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri’ dir. Davanın yetkili mahkemesi ise davacı olan kişinin ikametgah yeri mahkemesidir.

Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi Davalarında İddiaların Tespiti

Bu davalar, barındırdıkları kurallar ve hukuki nitelikler sebebi ile kamu düzeni ile doğrudan bağlantılıdırlar. Bu nedenle her türden sair belge ve deliller davanın ispatı için gerekli olabilir.

Ayrıca bu davaların kamu düzeni ile ilişkili olmasının dir diğer sonucu, mahkemenin, tarafların iddiaları ile ilişkili olarak ortaya çıkarılan bilgi ve belgeler ile yetinmeyecek olmasıdır.

Bundan dolayı mahkeme, nüfus kaydının düzeltilmesi davalarında taraflarının sunduğu delillere bağlı değildir.

Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi kimi zamanda kanunla getirilen birtakım şartlara bağlı olarak idari yollarla gerçekleşebilmektedir. Gerekli şartları taşıyanlar nüfus müdürlüklerine başvurarak isim ve soyadı değişikliklerinde haklı nedenler ileri sürerek düzeltme talebinde bulunabilmekle birlikte belli süreler içinde usulüne uygun olarak yapılmayan düzeltme talepleri kabul görmemekte ve dava açılması zorunlu hale gelmektedir.

İsim ve Soyadı Değişikliği Nasıl Yapılır?

Ülkemizde nüfus kütük bilgilerinin düzeltilmesi için dava açılması zorunludur. Ancak bazı istisnai durumlarda nüfus kaydının idari yoldan düzeltilmesi zaman zaman getirilen geçici kanun hükümleriyle mümkün olmaktadır.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’na eklenen geçici düzenlemeyle isim ve soyadı değişikliği yapmak isteyen kişiler 3 Kasım 2019 tarihine kadar bir defaya mahsus olmak üzere;

• İsim ve soyadında bulunan imla ve yazım yanlışlarının düzeltilmesi,
• Edebe uygun olmayan, gülünç ve küçük düşürücü isim ve soy isimlerin değiştirilmesi

Talebiyle nüfus müdürlüklerine dilekçe ile başvuru yapma hakkına sahiptir. Bu sürenin kaçırılması halinde ise isim ve soy isim değişikliğinde haklı sebebin varlığı dava dilekçesinde açıklanarak mahkemeye dava açmak mümkündür.

Yaş Düzeltme Davası Nasıl Açılır?

Yaş değişikliği davaları yaşın küçültülmesi veya artırılması talepleriyle mahkemeye başvurmak suretiyle açılmaktadır. Yaş düzeltme taleplerinin idari kararla gerçekleştirilmesi mümkün değildir.

Yaş düzeltme davaları yaş değişikliği talebinde bulunan kişinin reşit olması halinde kendi tarafından, reşit değilse ailesi tarafından vekil aracılığı ile ya da doğrudan nüfus müdürlüğü aleyhine açılmaktadır. Dava açıldığında nüfus müdürlüğü ve hazineye bilgi verilmekte genellikle bu kurumlar kayıtların doğruluğunu savunarak davanın reddini talep etmektedir.

Yaş düzeltme davası açılabilmesi için;

• Doğumun hastane veya doğum evinde gerçekleşmemiş olması,
• Yaş değişikliği yapılacak yaşta kardeşin bulunmaması,
• Görünüşün değişiklik yapılacağı yaş ile uyumlu olması

Şartlarının ortak olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Mahkeme yaş düzeltme talebini bilirkişi, doktor raporları, tanıklar gibi delillerle değerlendirerek yaş düzeltme kararı vermekte ve hukuki durumlarda ve nüfus işlerinde verilen bu karar değişikliğe sebep olmaktadır.

Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi Davası Nerede Açılır?

Nüfus kaydının düzeltilmesi davası nerede açılır konusunda yaş düzeltme talebinde bulunan kimsenin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki mahkemeler yetkili mahkemelerdir.

Nüfus hizmetlerinden kaynaklanan isim değişikliği, cinsiyet ve yaş düzeltme gibi davalarda görevli mahkemeler asliye hukuk mahkemeleridir.

Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi Davaları Ne Kadar Sürer?

Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davaları mahkemeye dava dilekçesinin sunulması akabinde davalı nüfus müdürlüğüne tebligat yapılması, bilirkişi ve hastane raporları alınması, tanık dinlenmesi gibi süreçler sonunda karara bağlanmakta mahkemenin iş yükü gibi durumlar dava tamamlanma sürecini etkilemektedir.

Nüfus değişikliği davaları 3 ile 6 ay arasında değişen sürelerde sonuçlanmakla birlikte daha hızlı sonuçlar alınması için avukatlık bürolarından hukuki destek alınmasında yarar vardır.

Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi Davası

Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi, Tam ve sağ doğum ile dünyaya gelen her kişinin bir nüfus kaydı vardır.

Türk hukuk sistemi içerisinde de kişinin doğumu ile aile kütüğü açılır, aile kütüğünde kişinin bütün nüfus bilgiler yer almaktadır.

Aile kütüğü olarak da bilinen nüfus kaydında yer alan bilgilere baktığımızda TC kimliğimizdeki bilgilerden bazıları ile birlikte şunları da görebiliriz: Türkiye Cumhuriyeti Kimlik numaramız, ismimiz, soy ismimiz; anne ve babamızın adı; fotoğrafımız; bayanların evlenmeden önceki kızlık soy isimleri; cilt, aile ve birey numarası; dinimizin ne olduğu, medeni halimiz, doğum tarihimiz.

Nüfus kayıtları önemli kayıtlardır. Yanlış bir kayın geçmesi kişinin durumunda büyük değişikliklere ve hatta hak kayıplarına kadar neden olabilmektedir.

Bu nedenle maddi hatalar nedeni ile birçok nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davası ile karşılaşmaktayız. Türkiye’de kütüğü bulunmayanların ve yabancı ülkede yaşayan vatandaşların nüfus kayıtları bakanlıkça yapılmaktadır.

Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davalarına baktığımızda şunlar ile karşılaşırız.

Çocuğun bir başka akrabanın nüfusuna kaydedildiği durumlarda, nesebin belirlenmesi davasından sonra ya da herhangi bir şekilde yapılan maddi hata sonucu ilgili kişi zarar görebilmektedir.

Bu durumlarda nüfus kaydının düzeltilmesi için dava açılabilmektedir.

Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi Davasında Taraflar Kimlerdir?

Cumhuriyet savcılarının da davacı taraf olabileceği nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davasında davacı taraflar genellikle genetik anneye, genetik anne olmadığı halde nüfus kaydında anne olarak gözüken kadına, anne olduğunu iddia eden kadına ve annesinin adının yanlış yazıldığını düşünen çocuğa nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davasını açma hakkını kanun koyucu tanımıştır. Davalı taraf ise nüfus müdürlüğüdür. Bu davalar çekişmeli davalardır.

Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi Yetkili ve Görevli Mahkeme Neresidir?

Hukuk Muhakemeleri kanununda genel görevli mahkemeler belirtilmiştir. Bu mahkemeler aksi söylenmediği sürece çekişmeli davalarda Asliye Hukuk Mahkemesi ve aksi söylenmedikçe çekişmesiz yargı işlerinde Sulh Hukuk Mahkemeleridir.  Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davası çekişmeli bir davadır ve bu dava nüfus müdürlüğüne karşı açıldığından dolayı aksi de kanun hükmünde geçmediğinden görevli mahkeme

Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yetkili mahkemeleri de kanun koyucu Hukuk Muhakemeleri Kanununda ele almıştır. Yetkili mahkemede davacının davayı açacağı zamandaki yerleşim yeri mahkemesidir. Yurtdışında yaşayan ve Türkiye’de yerleşim yeri olmayan Türk vatandaşları bu davaları Ankara, İstanbul ya da İzmir’deki Asliye Hukuk Mahkemesinde açabileceklerdir.

Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi Davasında Süre Ne Kadardır?

Kanun koyucu bu davalar için herhangi bir süre sınırı koymamıştır. İlgili işi hatayı öğrendiği andan itibaren istediği vakit davayı açabilmektedir.

Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi İçin Açılan Davalara Örnekler

• İsim değiştirme davası
• Soy isim değiştirme davası

İsim ve soy isim değiştirme davası açmak isteyen kişinin kişisel bir hukuki yararı olması gerekmektedir. Hukuku Muhakemeleri Kanunda dava açabilmenin ilk şartı kişinin hukuki yararının bulunması gerekmektedir. Buna göre kişinin ismini ve soy ismini değiştirmede kişisel bir hukuki yararının bulunması gerekmektedir. Örneğin ismi hakaret içerikli ve kendisine zarar veriyorsa bu durumda kişi davayı açabilecektir.

• Yaş değiştirme davası

Yaş değiştirme davası açmak isteyen bir kişinin doğum tarihinin maddi hata olarak yanlış yazılmış olması gerekir. Yaş büyütme davası açacak olan kişinin de bu davayı açabilmesi için birtakım şartları gerçekleştirmiş olması gerekir. Örneğin daha önceden yaş büyütme davası açılmamalı, büyütmek istediği yaşta bir kardeşi bulunmamalı ve kişi hastanede resmi kayıtların düzenlendiği bir kurumda doğmamış olmalıdır.

• Babalık davası
• Soy bağının reddi davası
• Din değiştirmek için açılan dava

Din değiştirme davasının açılabilmesi için kişinin reşit olması gerekir. Reşitlik 118 yaşını tamamlanınca oluşan bir durumdur.

• Sağ olduğu halde nüfusta ölü olarak gözüken kişinin açacağı dava
• Ölü olduğu halde nüfusta sağ gözüken kişi için mirasçıları tarafından açılan dava
• Gaiplik davası
• Cinsiyet değiştirme davası

Bu davanın açılabilmesi için kişinin ergin olması ve sağlıklı olması gerekir.

Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi Davalarında Önemli Hususlar

Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davalarında yukarıda bahsedilen hususlardan her birinden davacı sadece 1 kez dava açabilmektedir. Yukarıda da ifade ettiğimiz üzere hukuki yararın var olması gerekmektedir. Ve birtakım şartlar aranıyorsa bu şartların yerine getirilmiş olması gerekir. Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davalarında dava konusu her türlü belge ile ispatlanabilmektedir. Kamu hukuku davalardır.

Bu nedenle hakim resen araştırmak ile mükelleftir. Din değiştirme davalarında bir sınırlama getirmemiştir kanun koyucu. Dava sonucunun kesinleşmesi halinde nüfus kayıtları düzenlenmektedir. Dava sonucu kesinleşmeden nüfus kayıtlarında herhangi bir değişiklik yapılmamaktadır.