Tasarrufun iptali durumu, dikkat edilmesi gereken en önemli unsurlardan biri de hak düşürücü olarak varlığını sürdürüyor . İşte “Tasarrufun İptali Davasında Hak Düşürücü Süre Nedir?” yazımızın detayları…

Tasarrufun İptali Davası Nedir?

Tasarrufun iptali davası, mal varlığının, borcunu ödemekten başka amaçla üçüncü kişilerin devredilmesi durumunda, alacaklıların bu devir işlemini iptal etmek için borçlu dava türüdür. Bu davanın amacı, borçlunun borcunu ödememek için gerçekleştirilen kötü niyetli tasarrufların geçersiz sayılmasını sağlamak ve alacaklının haklarını korumaktır.

Tasarrufun iptali davası, borçlunun taşınması ya da taşınmasız mallarını hileli bir şekilde elden çıkardığını düşünen alacaklılar tarafından açılır ve malvarlığının yeniden borçlunun mülkiyetine aktarılması veya alacaklının tahsil edileceği hedeflenir.

Tasarrufun İptali Davasında Hak Düşürücü Süre Kaç Yıl 2025 Nedir?

Hak düşürücü süre, belirli bir hakkın veya talebin belirli bir zaman aralığı dahilinde kullanılmasını ifade eder. Bu süre boyunca geçerken, hak sahibi artık hukuki yollardan bu bedel talep edemez ve mahkemeler, hak düşürücü süre boyunca bozulmalarla ilgili bozulmalar yaşanır.

Tasarrufun iptali davasında hak düşürücü süre Türk Borçlar Kanunu’na göre 5 yıldır. Bu süre zarfında tasarruf işleminizden itibaren işlemeye başlar. Yani borçlunun yaptığı devir veya diğer işlemler üzerinden 5 yıl geçtikten sonra artık alacaklı tasarruf iptali davası açılmaz. Bu süre boyunca borçlunun yaptığı işlemler kesin olarak geçerli hale gelir ve alacaklıların bu işlemi iptal etme hakkı sona erer.

Hak Düşürücü Süre ile Zamanaşımı Süresi Arasındaki Fark Nedir?

Tasarrufun iptali davasında hak düşürücü süre ile zamanaşımı süresi arasında önemli bir fark vardır. Zamanaşımı süresinin yapılması durumunda, talep edilmesi durumunda süre dikkate alınır; Ancak hak düşürmeyi süre yapmayı bırakmayı iptal edin, bu süreyi göz önünde bulundurun. Hak düşücü süre dolduktan sonra dava açılamaz ve borçlunun yaptığı işlemleri korur.

Tasarrufun İptali Davasında Hak Düşürücü Süre Kaç Yıl 2025 – Süreyi Durduran Sebepler Nelerdir?

Tasarrufun iptali davasında hak düşürücü süre, kesintiye uğramaz veya durmaz. Yani, sürekli işleme başlarsa herhangi bir sonuç durmaz ve kaydedilen sürenin sonunda hak düşer. Bu nedenle alacaklıların, tasarruf iptali davasını açarken 5 yıllık süreyi dikkate almaları büyük önem taşır.

Tasarrufun İptali Davasında Hak Düşürücü Süre Sonrası Ne Olur?

Tasarrufun iptali davası için hak düşürücü süre, borçlunun yaptığı işlem artık geçerli hale gelir ve alacaklı, bu işlemi iptal eden katılımcılar için dava açamaz. Hak, düşücü süre dolduktan sonra artık malvarlığı üzerinde alacaklının herhangi bir talep hakkı kalmaz ve borçlu, onun devir sürecini sorunsuz bir şekilde borçlu olarak korur.

Bu durumda alacaklının tahsil etmek için başka yollara başvurması mümkündür. Ancak borçlunun malvarlığı devretme veya saklama yoluyla azaltılmışsa ve hak düşürücü süre geçmişse, alacaklının bu malları borçtan dolayı haczettirmesi veya bunlar üzerinde bir hak iddiası mümkün olmayacaktır.

Tasarrufun İptali Davasında Alacaklıların Dikkat Etmesi Gerekenler Nelerdir?

Alacaklılar, tasarrufun iptali davasını açarken hak düşürücü süreye dikkat edilir. Aksi halde borçlunun hileli işlemlerinin geçerli hale gelmesi riskiyle karşı karşıya kalabilirler. İşte alacaklıların dikkat etmesi gereken bazı hususlar:

Davayı Zamanında Açmak: Alacaklının, borçlunun tasarruf yoluyla kazandığı ve davanın açılmasından itibaren kaydedilmesi gerekir. 5 yıllık sürenin dolmasından önce davayı açması, hak kaybının önlenmesi çok önemlidir.

Hukuki Destek Almak: Tasarrufun iptali davaları, hukuki bilgi ve sonuçları gerektirir. Profesyonel bir avukattan destek almak, dava sürecinin avantajını sağlar ve davanın daha kısa sürede sonuçlandırılması sağlanır.

Borçlu Malvarlığını Değerlendirmek: Borçlunun malvarlığında aboneliği takip edilmesi, tasarruf işlemlerinin hangi tarihteki çalışmalarını bilmesi ve buna göre dava açma alacaklıların haklarının korunması açısından gereklidir.

Muris, miras hukukunda miras bırakan kişiyi tanımlamakla birlikte muvazaa ise hukuki ilişkinin taraflarının kendi aralarında anlaşarak üçüncü kişileri yanıltmak amacıyla gerçekleştirdikleri taşınır ya da taşınmazların hakkını mirasçılardan kaçırması ve başkasına devretmesi işlemidir.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali Davası Nasıl Açılır?

Muris muvazaası sebebiyle tapu iptali davaları miras bırakanın üçüncü kişileri aldatması ve danışıklık çerçevesinde gerçekleşen tapu kaydına karşı açılmaktadır.

Bu aldatma işlemi tapu kaydının başkasının üzerine tescil edilmesi veya miras bırakanın diğer mirasçılar ya da üçüncü kişilerle ölünceye kadar bakma sözleşmesi imzalaması sonucunda açılmakta ve mahkemede yapılan danışıklı işlemin ortaya çıkartılması gerekmektedir.

Muris muvazaası nedeniyle tapu iptal davası açılabilmesi için kanuni mirasçıların dava açma hakkı bulunmaktadır. Mirastan pay alamama veya eksik pay alma şeklinde meydana gelen durumlar dava açmanın gerekçesini oluşturmaktadır.

Muris muvazaası sebebiyle tapu iptal davaları taşınmazın bulunduğu yerdeki hukuk mahkemelerine açılmaktadır. Asliye hukuk mahkemeleri muris muvazaası davalarına bakmakla yetkili kılınmıştır.

Bu davalarda davalılar mirastan fazla pay alan diğer kanuni mirasçılar veya üçüncü kişiye devir işlemi gerçekleşmişse bu kişi davanın dava edilen tarafıdır.

Muris Muvazaası Davası Ne Kadar Sürer?

Ülkemizde miras davalarının çok uzun sürdüğü bilinmektedir. Miras davalarının taraflarına mahkemenin tebliğ zorunluluğunun bulunması, davaya bakan mahkemenin iş yükü, davaya konu bilirkişi, keşif, tanık dinleme gibi mahkeme işleyişinden kaynaklanan durumlar muris muvazaası sebebiyle tapu iptali davasının uzamasına sebep olmaktadır.

Muris muvazaası davası ne kadar sürer konusunda kesin olarak bir süre belirtilememekle birlikte ilk derece mahkemesi yargılamalarının Adalet Bakanlığı tarafından belirlenen miras davası hedef süre kapsamında 730 günde sonuçlandırılması amaçlanmaktadır.

Bu süre tahmini bir süre olmakla birlikte tapu davalarının özü itibariyle yapılacak herhangi bir itiraz durumunda istinaf ve Yargıtay aşamalarıyla birlikte bu süre daha da uzamaktadır.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptal Davasında İspat Nasıl Yapılır?

Muris muvazaası nedeniyle tapu iptal davasının açılması ve devamında yargılamadan olumlu sonuç alabilmek için yapılan aldatıcı işlemin mahkemede ispatlanması gerekmektedir.

Daha önce yapılan satış işlemi gibi miras bırakanın işleminin muvazaalı işlem olduğunun kanıtlanması oldukça zordur. Tanık beyanları, bilirkişi incelemeleri ve diğer deliller kullanılarak ispat edilmeye çalışılan tapu iptal davaları yapılan görünür satışın iptalini sağlamaktadır.

Bağışlanma iradesiyle yapılan fakat satış işlemiymiş gibi tapu memuru önünde tescil edilen tapu tescilleri de muris muvazaası sebebiyle açılan dava çeşitlerindendir.

Muvazaa nedeniyle tapu iptal davası ispat yöntemlerin davanın içeriğine göre farklılık arz etmektedir. Hakimin muvazaa işlemi olduğuna ikna edilmesi için miras ve gayrimenkul hukukunda uzman avukat ve avukatlık bürolarından hukuki yardım alınması dava sürecinin kısaltılması ve etkili sonuçlar elde edilmesi bakımından önemlidir.

Muvazaaya Dayalı Tasarrufun İptali İstemi Davası

İptal davaları genel olarak, herhangi bir borcun ödenme zorunluluğuna karşılık, kötü niyetle borçlu tarafından çeşitli malların anlaşmalı bir şekilde 3. Kişilere devredilmesine karşılık açılan dava türleridir.

Bu tür durumlarda alacaklı kişiler, malın kötü niyetle kaçırılması amaçlanarak 3. Kişilere devredildiğini ispatlamak ve malın satılması suretiyle alacaklının alacağının tahsil edilmesinin sağlanması hedefiyle iptal davası açarlar.

Buna karşılık muvazaaya dayalı tasarrufun iptali istemiyle açılan davalar, boşanma durumlarında kişinin eşinden alacağı tazminatlar nedeniyle, daha önceden art niyetle 3. Kişilere devredilmiş olduğu anlaşılan malların, yeniden borçlu kişiye geçmesini hedefleyen dava türleridir.

Yanı sıra bir trafik kazasında, tazminat ödemeye mahkum edilen borçlunun, bu borcu ödememek için çeşitli mallarını ve söz konusu otomobili danışıklı bir şekilde 3. Kişilere devretmesi örneğinde de malın borçluya tekrar geçmesi hedeflemesi ve devamında tazminattan kaynaklı borcunun malların satılması suretiyle ödenmesi hedeflenir. Muvazaaya Dayalı Tasarrufun İptali İstemi Davası

Muvazaaya Dayalı Tasarrufun İptali 

Muvazaaya dayalı tasarrufun iptali istemi davasına konu olan malların 3. Kişiden, 4. Bir kişiye geçmiş olması halinde eğer 4. Kişi iyi niyetli ise bu kişiye karşı dava devam ettirilemez. Gerekli alacağın tahsili için 3. Kişinin de borçlu sıfatına girmesi sağlanabilir. Muvazaaya Dayalı Tasarrufun İptali İstemi Davası

Bununla birlikte 4. Kişide kötü niyetli olarak mal devrini gerçekleştirdiyse 4. Kişiye de dava açılabilir. Yanı sıra söz konusu borçlu 3. Kişi ölmüş ise, o kişinin mirasçılarına karşı dava sürdürülebilir. İptal davaları ile muvazaaya dayalı tasarrufun iptali davaları arasında çeşitli farklar vardır.

Bu farklar; ” iptal davası hukuken geçerli bir işleme karşı açılabiliyorken, muvazaaya dayalı iptal istemi davası hukuken geçerli olmayan işlemlere karşıda açılabilir.”

” Muvazaaya dayalı tasarrufun iptali davalarında malların 3. Kişiden borçluya intikali hedeflenirken, iptal davalarında alacağın tahsili amacı güdüldüğünden, malların borçluya geçmesi hedeflenmez. Malların 3. Kişinin elindeyken satışı gerçekleştirilerek, alacağın tahsili hedeflenir.”

” Muvazaaya dayalı iptal davalarında hak düşürücü bir süre bulunmazken, iptal davalarında 5 yıllık bir hak düşürücü süre vardır. ”

” Muvazaaya dayalı tasarrufu iptal istemi davalarında ( borç ödemeden aciz belgesi ) şartı aranmazken, iptal davalarında bu belge şartı vardır.”

Pek çok farklı yaşamsal durumla ilgili olarak karşımıza çıkan anlaşmazlıkların çözümlerinde başvurulabilen. Muvazaaya dayalı tasarrufu iptal istemi davası, sıklıkla boşanmaya dayalı tazminat ödemelerinden mallarını kaçırmayı hedefleyen eşlere karşı açılan davalar arasındadır.

Usulleri ve dayandığı yasaları itibariyle kompleks bir yapıya sahip olan bu dava türleri, hukuki usullere ve yasalara aşina avukatların yardımı alınmaksızın başarıyla sonuçlandırılabilmesi oldukça güç davalardır.

Türk Hukuk Sistemi içerisinde avukat tutma zorunluluğu bulunmuyor olmakla birlikte, özellikle muvazaaya dayalı iptal istemi davası gibi karmaşık yapısı ve farklı yasalara dayanan davaları, hukuk sitemimiz ve kanunlarımıza aşina olmayan normal kişiler açısından büyük zorluklar oluştururlar.

Usuller açısından yapılan basit yanlışlıklar nedeniyle bile, haklı durumdayken davanın olumsuz bir sonuca ulaşması sağlanabilir. Muvazaaya Dayalı Tasarrufun İptali İstemi Davası

Diğer makalelerimize Ankara avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz.