Muris Muvazaası – Davacı Vekilinin İddiaları

Davacı vekili yetkili yerel mahkemeye sunduğu dilekçede, kardeş olan davacı ile davalının annesinin dava dosyasında belirtilen tarihte vefat ettiğini, davaya konu olan 1744 sayılı parseldeki taşınmazın tamamını davalı oğluna temlik ettiğini, davacı müvekkilinin bu durumu ise murisin ölümünden sonra öğrendiğini ve söz konusu taşınmazın temliki tasarrufun terekeden mal kaçırma maksadıyla yapıldığını iddia etmiştir.

Müvekkili davacının, yasal olarak belirlenen sürede miras payı oranında taşınmazın tapu kaydının iptali ve tapunun davacı adına tescili için dava hazırlıklarına başladığı sırada davalının söz konusu taşınmazı 3. şahsa devir ve temlik ettiğini ileri sürerek, taşınmazın 3. şahsa satılmasının ardından miras hakkından yararlanamaması sebebiyle ortaya çıkan zararın giderilmesini talep etmiştir.

Muris Muvazaası – Davalı Vekilinin Savunmaları

Davalı vekilinin yasal süre içinde yetkili ilk derece mahkemesine sunmuş olduğu dilekçede, öncelikle zamanaşımının dolması sebebiyle itirazda bulunduklarını, davaya konu olan taşınmazın belirtilen tarihlerde davalı müvekkiline annesi tarafından satıldığını ve satışın üzerinden 34 yıl gibi bir zaman geçtiğini ifade etmiştir.

Dolayısıyla satışın gerçekleştiği tarihten 34 yıl sonra açılan bu davanın zamanaşımı sebebiyle dinlenilme imkanı bulunmadığı belirtilerek davanın reddinin gerektiği öne sürülmüştür.

Bununla birlikte davacı vekilinin mahkemeye sunmuş olduğu dilekçede, ölüme bağlı olarak tasarrufun iptalini mi yoksa saklı payının ihlali sebebiyle tenkis hükümlerine mi dayanarak maddi tazminat talep edildiğinin anlaşılmadığı vurgulanmıştır.

Eğer davada istenilen maddi tazminatın, ölüme bağlı tasarrufun iptali hükümlerine dayandırılıyorsa, TMK 557 vd. maddelerinde açık bir şekilde belirtildiği üzere iddiaları değerlendirmek gerektiğinin altı çizilmiştir. Öte yandan davacı vekili davaya ilişkin tazminat talebini saklı payın ihlali nedeniyle tenkis hükümlerine dayandırıyorsa, TMK’nın 560 vd. hükümlerine göre iddiaları değerlendirmek gerektiği ifade edilerek davanın reddini savunmuştur.

Yerel Mahkeme Kararı

İlk derece mahkemesi tarafına yapılan başvuruda davacı ve davalının kardeş oldukları, muris annelerinin davaya konu olan şehirde ve konumda 1774 parselde bulunan, içinde bahçeli ve tek katlı evin bulunduğu taşınmazın terekeden mal kaçırmak amacıyla davalıya devir edildiği gerekçesi gösterilerek tapu iptali ve tescil davası açılacağı sırada taşınmazın 3. kişiye satılması nedeniyle tazminat davası açıldığı sabittir.

Taşınmazın tapu kaydında işlemin üzerinden yaklaşık 35 yıl geçmiş olduğu, bu defa taşınmazın 3. kişiye satılmasından dolayı davalı kardeşinden alacak talebinden bulunmuş ise de TBK’nun 146. maddesinde “kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak 10 yıllık zamanaşımına tabidir.” hükmüne göre, satış işleminin üzerinden 10 yıldan fazla zaman geçmiş olması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; TMK 591, 559 maddelerinde yer alan hükümlere göre, ölüme bağlı tasarruflara ilişkin açılan davalarda zamanaşımı mevcut olmadığı, bu nedenle davanın açılabilmesi yönünde hakkın bulunduğunu belirtmiştir. Dolayısıyla ilk derece mahkemesinin almış olduğu kararın hukuka aykırı olması sebebiyle kaldırılarak yargılamanın yeniden yapılması istenmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi’nin Gerekçeli Sonuç Kararı

HMK’nın 29. ve 33. maddelerinde yer alan hükümlere göre, olayları bildirmek taraflara hukuki nitelemeyi tespit ederek uygulanacak olan kanun hükmünü bulup tatbik etmek hakimin yükümlülüğündedir, denilmiştir.

Somut olayda, davadaki isteğin miras bırakanın ölüme bağlı olarak gerçekleştirildiği tasarrufun iptali hakkında olmayıp, hukuki zeminini Türk Borçlar Kanunu’nun 19. maddesinde yer alan İçtihadi Birleştirme Kararından dayanak aldığı, muris muvazaası nedeni kapsamın olduğuna dikkat çekilmiştir.

Muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak tapu iptal ve tescil istenilebileceği gibi, tazminat da talep edilebilmektedir. Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında kural olarak herhangi bir zamanaşımı hükmü bulunmamaktadır.

Bununla birlikte hak düşürücü bir süre dikkate alınmadan tazminat davaları her zaman açılabilmektedir. Dava hakkı miras bırakanın ölümü ile doğmaktadır.

Bu gerekçelerin akabinde ilk derece mahkemesinin almış olduğu davanın reddi kararı hukuka aykırı bulunmuştur. Davanın yeniden görülmesine ve yargılamanın iadesine oy birliği ile karar verilmiştir.

Daha Fazla Bilgi İçin: Muris Muvazaası Tapu İptal Davası

Tenkis davası açılabilmesi için, öncelikli husus, miras bırakanın vefat etmesi gerekliliğidir. Mirastan mal kaçırma olayı kesin olarak bilinse dahi, kişi ölmeden önce tenkis davası açılamaz.

Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma) Nedir?

Murisin mirasçılarını mirastan mahrum bırakmak için, yapmakta olduğu çeşitli muvazaalı işlemlere, muris muvazaası adı verilir.

Muris, ilerde saklı pay sahiplerinin tenkis davası açmasını önlemek amacıyla, bir takım mallarını satmış olarak gösterir. Aslında malları satmamış, bağışlamıştır.

Saklı Pay Sahibi Mirasçı Ne Anlama Gelir?

Miras Hukuku’nda, murisin, miras haklarına müdahale edemeyeceği kimseler bulunur. Bu kişilere ait olan miras ile alakalı herhangi bir tasarruf yapılamaz. Kanuna göre bu kişiler;

• Murisin eşi,
• Murisin anne babası,
• Murisin çocukları

Şeklindedir.

10 Mayıs 2007 tarihine kadar, mirasta saklı payı olan kimseler arasında, murisin kardeşleri de yer almaktaydı ancak, bu tarihte yapılan değişiklikle kardeşler saklı pay sahipleri olmaktan çıkarılmıştır. Yine de bu tarihten önce ölenler için, eski kanun geçerlidir.

Saklı Pay Oranları Nasıl Belirlenir?

Saklı pay oranlarının belirlenmesi, yasal miras payına istinaden hesaplanacaktır. Buna göre, saklı pay oranları;

• Miras bırakanın çocukları için, mirasın 1/2’si,
• Miras bırakanın eşi için mirasın tamamı,
• Miras bırakanın anne ve babası için, mirasın 1/4’ü

Şeklinde olacaktır.

Murisin Tasarruf Hakkı Nasıl Belirlenir?

Muris, mallarının belli bir kısmı ile, dilediğini yapma hakkına sahiptir. Buna murisin tasarrufu adı verilir. Böyle bir durumda, murisin, saklı paylara tecavüz etmemesi gerekir.

Bunun için de bir bilirkişi aracılığı ile, tasarruf oranı hesaplanır. Tasarruf, terekeden, yani toplam maldan, saklı payların çıkarılması ile bulunur. Tenkis davasında terekenin tespiti, bilirkişi tarafından yapılır.

Tenkis Davası Nasıl Açılır?

Tenkis davalarını, saklı pay sahipleri açabilirler. Bir saklı pay sahibinin kendi adına açmış olduğu dava, diğer saklı pay sahiplerini etkilemez, onların durumunu değiştirmez. Herkes, kendisi için dava açar.

Davalar, saklı payların ihlalinin öğrenilmesi halinde 1 yıl içerisinde açılmalıdır. Tenkis davası zaman aşımı 1 yıl iken, hak düşürücü süre ise, 10 yıldır. Tenkis davaları, Asliye Hukuk Mahkemeleri’nde görülür.

Davalarda davalı olan taraf, söz konusu tasarruf yapılarak kendisine kazandırma yapılmış olan kişidir. Eğer kişi hayatta değilse davalı, kazandırma yapılan kişinin mirasçılarıdır.

Tenkis Davası Nedir Nasıl Açılır?

Kişi yaşadığı zaman diliminde özgür iradesi ile miras payından bir miktarını kan bağı olsa olmasa başka birine bırakma hakkına sahip olmaktadır. Fakat kişi bunu yaparken malının tümünü başka varisçileri var ise bırakamaz.

Fakat yaşamı içinde malı üzerinde gizli pay olarak saklı tutabilir. Fakat ölüm durumunda varisçiler saklı pay ile birlikte kendilerine eş pay yapılmadığını düşünür ise o zaman varisçiler saklı paydan pay almak için tenkis davası açabilirler.

Tenkis edilen kişi dava açılmadan önce kedine ait olan malın sadece parasını varisçilerden alarak bu durumu düzenleyebilir. Yada aynı zamanda o da bu durum için ayrı bir dava açabilir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki gizli varis yani tenkis edilen kişi ölüm hali olmayana kadar ortaya çıkması gerekmez. Aynı zamanda ölüm zamanı da yine miras için bilinen evraklar yetkili kişiler tarafından açılması gerekmektedir.

Yetkili kişiler ile açılmamış olan bir ölüm sonrası vasiyet daha büyük sorunları oluşturmaz aynı zamanda da varisçilerin itirazı da yerinde işleme geçirilebilinmektedir.

Tenkis Dava Süreci Nedir?

En başta da belirttiğimiz gibi tenkis davası kişinin malından bir payı yaşamı süresi içinde vasiyet ederek başka birine bırakmasıdır. Bu durumu yaparken yasal yolları ile yapmalı aynı zamanda tenkis ettiği kişinin akrabası yada kan bağı olması özelliği aranmamaktadır.

Fakat tenkis davası açılması için diğer hak mirasçıların kendileri ile tenkis edilmiş olan kişiden daha az hak sahibi olduğu düşüncesi ile tenkise açılacak olan dava olarak bilinmektedir. Tenkis Davası

Tenkis Davası Nerede Açılır?

Bu durum için özellikle başka bir şehre gitmeye gerek yoktur. Bu durumda mirasçılar kendi bulundukları ikamet ettikleri yerde en yakın asliye hukuk mahkemesine başvurabilirler.

Bu davayı açmak için miras payı edilmesinin ardından 10 sene içerisinde açılması mümkün olmaktadır. fakat 10 seneyi aşan tenkis durumları tamamen ortadan kalkmakta ve aynı zamandan mahkeme açmak mümkün olmamaktadır. Tenkis Davası

Tenkis Dava Dilekçesi Nasıl Olmalıdır?

Tenkis davası diğer davalar gibi ciddiyet ve önem isteyen bir dava olmaktadır. bu durum için kişi ya avukat tayin etmeli yada avukat desteği almalıdır.

Dilekçenin hazırlanması hukuki bilgi gerektiren bir durumdur. Bu yüzden davanın açıklamalı olarak her detaya inilerek bir dilekçe olması kadar aynı zamanda tüm detayların da belirtilmesi önem teşkil etmektedir.