Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali Davası Nedir?

Muris muvazaasında görünürde geçerli bir satış veya benzeri işlem vardır ancak tarafların gerçek iradesi çoğu zaman bağıştır ve bu gerçek irade tapudaki resmi işlemle gizlenmektedir. Miras bırakanın amacı diğer mirasçıların miras haklarını azaltmak veya tamamen ortadan kaldırmak ise, 1 Nisan 1974 tarihli 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında kabul edilen esaslar çerçevesinde tapu iptali ve tescil talebi gündeme gelebilir. Bu davada temel sorun, tapuda yazan satış işleminin gerçekte tarafların iradesini yansıtıp yansıtmadığı ve miras bırakanda mirasçılardan mal kaçırma kastının bulunup bulunmadığıdır.

Muris Muvazaası Davasının Şartları Nelerdir?

Klasik muris muvazaası davasında miras bırakana ait tapulu taşınmazın görünürde satış veya ölünceye kadar bakma gibi bir işlemle devredilmiş olması, tarafların gerçek iradesinin tapudaki işlemden farklı bulunması ve bu işlemin mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıması önemlidir. Yargıtay yalnızca satış bedelinin düşük olmasına bakmaz; murisin ekonomik durumu, satış ihtiyacının bulunup bulunmadığı, taşınmazı alan kişinin ödeme gücü, tarafların aile ilişkileri, murisin geride bıraktığı diğer mallar ve bakım-gözetim gibi gerçek bir karşılığın bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilir. Nitekim Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 2026 tarihli kararlarında bakım ve gözetimin gerçek karşılık oluşturabildiği dosyalarda mal kaçırma kastının bulunmadığı sonucuna varılabildiği görülmektedir.

1974 Tarihli 1/2 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı Neden Önemlidir?

Muris muvazaasına ilişkin temel Yargıtay uygulaması 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına dayanır. Bu karar, miras bırakanın tapulu taşınmazını gerçekte bağışlamak istediği halde mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla satış gibi göstererek devretmesi durumunda, miras hakkı zedelenen mirasçıların muvazaalı işlemin iptalini ve tapu kaydının düzeltilmesini isteyebilmesine imkan tanır. Ancak 2026 Yargıtay kararları bu içtihadın her taşınmaz kazandırmasına uygulanamayacağını özellikle göstermektedir; murisin tapulu maliki olmadığı taşınmazlar ve doğrudan üçüncü kişiden davalı adına alınan taşınmazlar farklı değerlendirilir.

Taşınmazın Muris Adına Kayıtlı Olması Gerekir mi?

Klasik muris muvazaası içtihadının uygulanabilmesi için taşınmazın miras bırakan adına tapuda kayıtlı iken onun tarafından davalıya devredilmiş olması büyük önem taşır. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 16.04.2026 tarihli 2025/4696 E., 2026/3127 K. sayılı kararında, taşınmazın muris adına hiç kayıtlı olmadan üçüncü kişiden doğrudan davalı adına alınması halinde 1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı kabul edilmiştir. Bu nedenle “parayı muris verdi” iddiası tek başına klasik muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası için yeterli olmayabilir; tenkis veya başka hukuki taleplerin değerlendirilmesi gerekebilir.

Muris Parasını Verip Taşınmazı Doğrudan Çocuğu Adına Aldıysa Ne Olur?

Miras bırakan taşınmazın bedelini kendisi ödemiş ancak tapu hiçbir zaman onun adına kayıtlı olmadan doğrudan çocuğunun veya üçüncü kişinin adına tescil edilmiş olabilir. Böyle bir durumda murisin mülkiyetinden çıkan tapulu bir taşınmazın muvazaalı devri bulunmadığından klasik muris muvazaası hükümleri her zaman uygulanmaz. Yargıtay’ın 2026 tarihli kararında bu nedenle muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil talebinin reddi onanmış, davacıların ayrıca tenkis talebinde bulunmadığına dikkat çekilmiştir. Bu tür dosyalarda bağış, tenkis, denkleştirme veya başka hukuki sebepler ayrıca değerlendirilmelidir.

Tapusuz Taşınmazda Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali İstenebilir mi?

Klasik muris muvazaası içtihadı esas olarak tapulu taşınmazlar için uygulanmaktadır. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 05.03.2026 tarihli 2026/1103 E., 2026/1774 K. sayılı kararında, kadastro öncesinde senetsiz ve tapusuz olan taşınmazların zilyetliğin devri suretiyle davalı adına tespit edilmesi halinde 1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama alanı bulunmadığı kabul edilmiştir. Kararda tapusuz taşınmazların bu yönüyle tapulu taşınmazlardan farklı hukuki rejime tabi olduğu açıkça vurgulanmıştır.

Her Düşük Bedelli Satış Muris Muvazaası mıdır?

Hayır. Tapudaki satış bedelinin taşınmazın gerçek değerinden düşük olması önemli bir emare olabilir ancak tek başına muris muvazaasını ispatlamaya yetmez. Mahkeme davalının taşınmazı satın alabilecek ekonomik gücünün olup olmadığını, gerçekten ödeme yapılıp yapılmadığını, murisin paraya ihtiyacının bulunup bulunmadığını, tarafların ilişkisini ve taşınmazın devrinden sonra fiili kullanımın kimde kaldığını birlikte değerlendirir. Yargıtay’ın 2026 tarihli kararlarında satış bedelinin ödenememesi, davalının ekonomik gücünün yetersizliği ve terekenin önemli bölümünün tek kişiye aktarılması muris muvazaasının kabulünde birlikte dikkate alınmıştır.

Bakım Karşılığı Yapılan Devir Muris Muvazaası Sayılır mı?

Miras bırakanın kendisine bakan kişiye taşınmaz devretmesi her durumda mal kaçırma anlamına gelmez. Satış işleminin gerçek karşılığı mutlaka para olmak zorunda değildir; uzun süreli bakım, gözetim ve hizmet de somut olayın şartlarına göre gerçek bir karşılık oluşturabilir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 15.04.2026 tarihli kararında, davalıların murisle uzun süre birlikte yaşadığı, temel ihtiyaçlarını karşıladığı ve murisin başka taşınmazlarının da mirasçılara kaldığı tespit edilerek mal kaçırma kastının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle bakım ilişkisi bulunan dosyalarda murisin gerçek amacı ayrıca araştırılmalıdır.

Muris Muvazaası Davasını Kimler Açabilir?

Muris muvazaası nedeniyle miras hakkı zedelenen yasal veya atanmış mirasçılar, şartları mevcutsa tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilir. Davacının saklı pay sahibi olması şart değildir; bu yönüyle muris muvazaası tenkis davasından ayrılır. Örneğin kardeşin güncel hukukta saklı payı bulunmasa bile yasal mirasçı sıfatıyla muris muvazaasına dayalı talepte bulunabileceği durumlar olabilir.

Bir Mirasçı Tek Başına Muris Muvazaası Davası Açabilir mi?

Bir mirasçı kendi miras hakkı zedelenmişse diğer mirasçıların tamamıyla birlikte hareket etmek zorunda olmadan kendi miras payı oranında tapu iptali ve tescil talep edebilir. Mevcut sayfanızdaki eski Yargıtay kararında da hakkı zedelenen mirasçının kendi miras payı oranında tescil isteyebileceği kabul edilmiştir. Ancak davacı başka mirasçıların payları adına onların yerine talepte bulunamaz; talep sonucunun dava dilekçesinde açık ve doğru kurulması gerekir.

Tapu Terekeye mi Döner, Mirasçı Adına mı Tescil Edilir?

Muris muvazaası davasında talebin nasıl kurulduğuna göre davacı kendi miras payı oranında tapunun iptali ile adına tescil isteyebilir veya şartları varsa taşınmazın terekeye döndürülmesine yönelik talepte bulunabilir. Bu iki talep usulen aynı değildir. Davacı başlangıçta kendi miras payı oranında adına tescil istemişken daha sonra muris veya tüm mirasçılar adına tescil istemeye geçecekse talep değişikliğinin usul kurallarına uygun yapılması gerekir. Mevcut sayfanızda yer alan Yargıtay örneği de usulüne uygun ıslah yapılmadan talep sonucunun genişletilemeyeceğini göstermektedir.

Muris Muvazaası Davası Kime Karşı Açılır?

Dava kural olarak muvazaalı işlem sonucunda taşınmazı edinen tapu malikine karşı açılır. Taşınmaz daha sonra başka bir kişiye devredilmişse güncel tapu maliki de davanın tarafı haline gelebilir ve bu kişinin iyi niyetli olup olmadığı ayrıca incelenir. Bu nedenle dava açılmadan önce güncel tapu kaydı ve taşınmazın geçmiş devir zinciri araştırılmalıdır.

Taşınmaz Üçüncü Kişiye Satılmışsa Tapu İptal Edilebilir mi?

Muris muvazaasıyla edinilen taşınmaz daha sonra üçüncü bir kişiye devredilmişse sonraki malikin iyi niyeti önem taşır. Tapu siciline güvenerek hak kazanan gerçek iyi niyetli üçüncü kişinin kazanımı korunabilir; buna karşılık muvazaalı işlemi bilen veya olayın koşulları nedeniyle bilmesi gereken kişinin iyi niyet iddiası korunmayabilir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 2026/2639 sayılı kararında, sonraki malik ile ara malik arasındaki yakın ticari ve sosyal ilişki, gerçek satış bedelinin ispatlanamaması ve taşınmaz üzerindeki fiili kullanım birlikte değerlendirilerek üçüncü kişinin iyi niyetli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Üçüncü Kişinin İyi Niyetli Olup Olmadığı Nasıl Belirlenir?

İyi niyet değerlendirmesinde tarafların birbirini tanıyıp tanımadığı, satış bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği, taşınmazın fiilen kim tarafından kullanıldığı, devirler arasındaki süre, tarafların ekonomik ve sosyal ilişkileri ve işlemde olağan dışı başka unsurlar bulunup bulunmadığı dikkate alınabilir. Yalnızca tapuda satış işleminin yapılmış olması sonraki alıcının otomatik olarak iyi niyetli kabul edilmesini sağlamaz.

Tapu İptali Mümkün Değilse Bedel İstenebilir mi?

Taşınmazın iyi niyetli üçüncü kişiye geçmesi veya başka bir nedenle tapu iptalinin mümkün olmaması halinde olayın hukuki niteliğine göre bedel, tazminat, tenkis veya başka talepler gündeme gelebilir. Ancak bu talepler muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil talebiyle aynı hukuki şartlara tabi değildir. Dava açılırken yalnızca tapu iptaline odaklanmak yerine taşınmazın el değiştirme zinciri ve alternatif taleplerin de değerlendirilmesi hak kaybını önleyebilir.

Tapu İptali Olmazsa Tenkis İstenebilir mi?

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davasının şartlarının oluşmadığı ancak yapılan kazandırmanın saklı payı ihlal ettiği durumlarda şartları varsa tenkis talebi gündeme gelebilir. Uygulamada “tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis” şeklinde terditli taleplerle karşılaşılmaktadır. Ancak muris muvazaası ile tenkis aynı hukuki kurum değildir; muris muvazaasında görünürdeki satışın gerçek iradeyi yansıtmadığı ve mal kaçırma amacı bulunduğu ileri sürülürken tenkiste geçerli bir kazandırmanın saklı payı ne ölçüde ihlal ettiği araştırılır. Saklı pay ve tenkis hesabı için Mirasta Saklı Pay Nasıl Alınır? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Muris Muvazaası ile Tenkis Arasındaki En Önemli Fark Nedir?

Muris muvazaası davasını açabilmek için davacının mutlaka saklı pay sahibi olması gerekmez; miras hakkı zedelenen mirasçı muris muvazaasına dayanabilir. Tenkis davası ise yalnızca saklı pay sahibi olup saklı payı ihlal edilen mirasçıların başvurabileceği bir hukuki yoldur. Muris muvazaasında muvazaalı işlem nedeniyle tapu kaydının iptali amaçlanırken tenkiste kazandırma geçerli kabul edilerek yalnızca saklı payı aşan kısmının azaltılması istenir.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali Davası Nasıl İspatlanır?

Muris muvazaası çoğu zaman taraflar arasında düzenlenmiş açık bir belgeyle ispatlanamaz; mahkeme olayın bütününden murisin gerçek amacını belirlemeye çalışır. Satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fark, taşınmazı alan kişinin alım gücü, banka veya ödeme kayıtları, murisin satış yapmaya ekonomik ihtiyacının bulunup bulunmadığı, murisin diğer mirasçılara davranışı, devirden sonra taşınmazı kimin kullandığı ve tanık anlatımları birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı ispat kriterleri için Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Davalının Ekonomik Gücü Neden Önemlidir?

Taşınmaz tapuda satış olarak devredilmişse mahkeme davalının devir tarihinde gerçek satış bedelini ödeyebilecek ekonomik gücünün bulunup bulunmadığını araştırabilir. Davalının gelirinin bulunmaması veya taşınmazın değerine göre çok düşük olması, satış bedelinin ödendiğini gösteren banka veya başka ödeme belgesinin bulunmaması ve murisin satışa ihtiyaç duymaması birlikte değerlendirildiğinde muvazaa iddiasını güçlendirebilir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 2026/2677 sayılı kararına konu dosyada da davalının genç yaşta ve ekonomik gücünün yetersiz olduğu, ödeme belgesinin bulunmadığı iddiası uyuşmazlığın merkezindeydi.

Murisin Geride Başka Mal Bırakması Davayı Etkiler mi?

Miras bırakanın dava konusu taşınmaz dışında önemli miktarda malvarlığı bırakması, murisin bütün malvarlığını belirli bir kişiye kaçırmak amacıyla hareket edip etmediğinin değerlendirilmesinde önemli olabilir ancak tek başına davayı belirlemez. Buna karşılık terekenin neredeyse tamamının tek bir mirasçı veya toruna devredilmesi ve satış bedelinin gerçekten ödenmemiş olması muris muvazaası iddiasını güçlendirebilir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 25.03.2026 tarihli kararında murisin aktifinin neredeyse tamamının davalı toruna devredilmiş olması diğer delillerle birlikte muvazaanın kabulünde dikkate alınmıştır.

Muris Muvazaası Davasında Tanık Dinlenir mi?

Mirasçılar muvazaalı işlemin tarafı olmadıkları için murisin gerçek iradesini ve aile içindeki olayları tanık dahil çeşitli delillerle ispatlama imkanına sahip olabilir. Tanıkların yalnızca “mal kaçırmak istedi” şeklinde yorum yapmasından ziyade, satışın gerçek olup olmadığına, murisin para ihtiyacına, taşınmazın kullanımına ve tarafların ilişkisine dair somut gözlemlerini anlatması daha değerlidir. Tanık beyanları tapu, banka ve ekonomik durum kayıtlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Muris Muvazaası Davasında Zamanaşımı Var mı?

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil istemi kural olarak zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Bu nedenle miras bırakanın ölümünden uzun süre geçmiş olması tek başına tapu iptali talebini ortadan kaldırmaz. Ancak aynı davada tenkis, bedel, tazminat veya başka hukuki talepler ileri sürülüyorsa bunlar için özel zamanaşımı veya hak düşürücü süreler söz konusu olabilir. Bu nedenle “miras davalarında hiçbir süre yoktur” şeklinde genel bir ifade kullanılmamalıdır.

Muris Muvazaası Davası Miras Bırakan Hayattayken Açılabilir mi?

Mirasçıların muris muvazaasına dayalı klasik tapu iptali ve tescil talebi kural olarak miras hakkının doğduğu ölümden sonra gündeme gelir. Miras bırakan hayattayken kendi yaptığı tapu devrini geri almak istiyorsa uyuşmazlık muris muvazaası değil; sözleşmenin geçersizliği, hile, hata, ehliyetsizlik, vekalet görevinin kötüye kullanılması veya başka hukuki sebeplere dayanabilir. Bu nedenle murisin hayatta olup olmadığı dava türünün belirlenmesinde temel öneme sahiptir.

Muris Muvazaası Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Dava taşınmazın aynına ilişkin olduğundan yetkili mahkeme kural olarak taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesidir. Birden fazla taşınmaz farklı yerlerde bulunuyorsa HMK m.12’deki özel yetki hükümlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Miras davalarında görev ve yetki ayrıntıları için Miras Davalarına Hangi Mahkeme Bakar? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Taşınmaz Ankara’da, Mirasçılar Başka Şehirdeyse Dava Nerede Açılır?

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davasında mirasçıların nerede yaşadığı kural olarak taşınmazın bulunduğu yer kesin yetkisini değiştirmez. Örneğin taşınmaz Ankara’da bulunuyor ancak davacı İstanbul’da veya başka şehirde yaşıyorsa dava taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Bu nedenle dava açılacak yer belirlenirken mirasçı adresinden önce taşınmazın tapu bilgisine bakılmalıdır.

Muris Muvazaası Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil talebi taşınmazın aynına ilişkin bir dava olduğundan, klasik tapu iptali talebi bakımından dava şartı arabuluculuğun uygulanıp uygulanmadığı talebin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle ortaklığın giderilmesi veya kira uyuşmazlıklarındaki gibi “her durumda önce arabulucuya gidilir” şeklinde bir genelleme yapılmamalıdır.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali Davası Ne Kadar Sürer?

Bu davalar için kesin bir süre vermek mümkün değildir. Taşınmaz sayısı, eski tapu kayıtlarının getirtilmesi, banka hareketlerinin araştırılması, tanıkların dinlenmesi, bilirkişi incelemeleri, üçüncü kişilere yapılan sonraki devirler ve istinaf-temyiz süreçleri toplam yargılama süresini etkiler. Birden fazla taşınmazın veya çok sayıda tarafın bulunduğu dosyalar, tek taşınmaz ve sınırlı delil bulunan davalardan daha uzun sürebilir.

2026 Yargıtay Kararlarında Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptalinde Neler Öne Çıkıyor?

2026 tarihli Yargıtay 1. Hukuk Dairesi kararları birlikte değerlendirildiğinde dört önemli nokta öne çıkmaktadır: klasik muris muvazaası içtihadının tapulu ve muris adına kayıtlı taşınmazların doğrudan devrinde uygulanması, tapusuz veya doğrudan üçüncü kişiden davalı adına alınan taşınmazlarda aynı içtihadın uygulanmaması, gerçek satış bedeli ve bakım gibi karşılıkların ayrıntılı araştırılması ve taşınmaz üçüncü kişiye devredilmişse sonraki malikin gerçek iyi niyetinin somut olay üzerinden incelenmesi. Bu yaklaşım, her aile içi taşınmaz devrinin otomatik olarak muris muvazaası sayılmadığını ve dava türünün devir zincirine göre doğru belirlenmesi gerektiğini göstermektedir.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Babam evi kardeşime satış göstererek verdiyse dava açabilir miyim?

Taşınmaz babanız adına tapuda kayıtlıyken kardeşinize satış olarak devredilmiş ancak gerçekte bedelsiz bağış yapılmış ve mirasçılardan mal kaçırma amacı bulunduğu ispatlanabiliyorsa ölümden sonra muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası gündeme gelebilir.

Sadece tapudaki bedelin düşük olması davayı kazandırır mı?

Hayır. Düşük bedel önemli bir emaredir ancak mahkeme satış bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği, davalının ekonomik gücü, murisin satış ihtiyacı ve diğer delilleri birlikte değerlendirir.

Taşınmaz hiç babamın adına olmadıysa muris muvazaası olur mu?

Klasik 1974 tarihli muris muvazaası içtihadının uygulanabilmesi için taşınmazın muris adına tapuda kayıtlı iken onun tarafından devredilmiş olması önemlidir. Murisin parasını vererek doğrudan çocuk adına alınan taşınmazlarda farklı hukuki talepler gündeme gelebilir.

Tapusuz taşınmaz için muris muvazaası davası açılabilir mi?

1974 tarihli klasik muris muvazaası içtihadı tapulu taşınmazlara özgü uygulanmaktadır. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 05.03.2026 tarihli kararında tapusuz taşınmazlarda bu içtihadın uygulanmayacağı açıkça kabul edilmiştir.

Tek başıma dava açabilir miyim?

Kendi miras payınız zedelenmişse kendi payınız oranında tapu iptali ve tescil isteyebilirsiniz. Başka mirasçıların payları için onların adına talepte bulunulması ise ayrı usul sorunları doğurabilir.

Taşınmaz başka kişiye satıldıysa dava biter mi?

Hayır. Sonraki malikin iyi niyetli olup olmadığı araştırılır. Gerçek iyi niyetli üçüncü kişinin hakkı korunabilirken muvazaayı bilen veya bilmesi gereken sonraki malikin kazanımı korunmayabilir.

Muris muvazaası davasında saklı pay sahibi olmak gerekir mi?

Hayır. Muris muvazaası davası yalnızca saklı paylı mirasçılara özgü değildir. Hakkı zedelenen yasal mirasçıların dava hakkı bulunabilir.

Tapu iptali olmazsa tenkis istenebilir mi?

Şartları varsa terditli olarak tenkis talebi ileri sürülebilir. Ancak tenkis için davacının saklı pay sahibi olması ve tenkis hükümlerindeki özel şartların bulunması gerekir.

Muris hayattayken bu davayı açabilir miyim?

Klasik mirasçı muris muvazaası davası miras bırakanın ölümünden sonra gündeme gelir. Muris kendi yaptığı devri hayattayken geri almak istiyorsa farklı hukuki nedenler değerlendirilir.

Muris muvazaası davasında zamanaşımı var mı?

Tapu iptali ve tescil talebi kural olarak zamanaşımına veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Tenkis veya başka ek talepler varsa bunların süreleri ayrıca incelenmelidir.

Muris Muvazaası Şüphesinde İlk Olarak Ne Yapılmalı?

Miras bırakanın bir taşınmazı mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla devrettiği düşünülüyorsa ilk olarak güncel ve geçmiş tapu kayıtları alınmalı, taşınmazın muris adına kayıtlı olup olmadığı ve hangi işlemle kime devredildiği belirlenmelidir. Ardından resmi satış senedi, devir tarihindeki taşınmaz değeri, davalının ekonomik durumu, varsa banka ödemeleri, murisin satış ihtiyacı, diğer mirasçılara yaptığı kazandırmalar ve sonraki devirler araştırılmalıdır. Bu inceleme sonunda uyuşmazlığın klasik muris muvazaası mı, tenkis mi, denkleştirme mi yoksa başka bir tapu iptali sebebi mi olduğu belirlenebilir.

Muris muvazaasının genel şartları için Muris Muvazaası – Mirastan Mal Kaçırma, deliller ve ispat için Muris Muvazaası Nasıl İspatlanır?, saklı pay ve tenkis için Mirasta Saklı Pay Nasıl Alınır?, diğer miras kaynaklı tapu uyuşmazlıkları için Miras Tapu İptal Davası, görev ve yetki için Miras Davalarına Hangi Mahkeme Bakar? ve miras hukukunun genel dava türleri için Miras Hukuku Avukatları Ankara başlıklı içeriklerimizi inceleyebilirsiniz.

Av. İlkay Uyar Kaba – Ankara

Son Güncelleme: 23 Eylül 2026

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil taleplerinde taşınmazın tapu geçmişi, devir şekli, üçüncü kişilerin durumu ve alternatif talepler her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali | Miras Hukuku kapsamı ve önem boyutu dolayısı ile Türk hukuk sisteminin meşguliyetinde en önemli hukuki konulardan birisi konumunda bulunur. Özellikle de ekonomik faktörü dolayısı ile miras bırakan yani muris, mirasçı ve diğer kişiler. Arasındaki ilişkilerde çok sık şekilde anlaşmazlıklar meydana geliyor ki bu durumda.

Modern Türk hukukunun mevcut olan Miras Hukuku kapsamı dahilinde kişiler tarafından yasal haklarının korunması ve gasp edilen haklarının geri kazanımı için davalar açılabiliyor.

Bunlardan birisi de Miras Hukuku alanında sıklıkla görülen muris muvazaası sebebiyle tapu iptali davasıdır. Muris muvazaası durumu, miras bırak birisinin, söz konusu mirasını yasal hakkı olan.

Mirasçısı yoksun kılmak hedefi ile gerçekte bağışlama arzusu, tapu sicili içerisinde kaydı olan taşınmaz mal varlığı ile ilgili tapu sicil memuru önünde özgür iradesini satış biçiminde kullanmış olmasından uygulanması durumunda, saklı pay sahibi olsun ya da olmasın fark etmeksizin mirası hakkı gasp edilen her bir mirasçı veya mirasçılar, ortada bulunan satış sözleşmesinin Borçlar Kanununun 18. Maddesi çerçevesinde muvazaalı olduğunu ileri sürebilir.

Borçlar Kanununun 18. Maddesi kapsamında da söz konusu durumun muvazaalı olduğunu ve gizli bağış sözleşmesinin de biçim yönünden yoksunluk teşkil ettiğini öne sürerek, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali davası açabilirler. Söz konusu muris muvazaası nedeniyle tapu iptali davası hakkının mevcut sözleşmeler açısından söz konusu olan Türk Medeni Kanunu’nun 507. Maddesi ile 603. Maddelerinin oluşturduğu hakların yok olması gibi bir etkide bulunmaz.

Murisin yani miras bırakan kişinin gerçekleştirdiği temlikli tasarruflardan dolayı mağduriyet yaşamış olan mirasçı veya mirasçıların tenkis davası ile beraber aşamalı biçimde ya da tenkis davası açmasının ardından ayrı bir dilekçe oluşturarak Borçlar Kanunu’nun 18. Maddesi dahilinde muvazaa sebebi ile tapu iptali ve tescil davası açma hakkına sahiptir. | Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali

Muvazaa Nedeniyle Tapu İptal Davaları

Muris muvazaası, nisbi muvazaa türü kapsamında bulunur ve söz konusu muvazaa kapsamında miras bırakan kişinin.

Gerçekten sözleşme gerçekleştirme ve tapulu taşınmazının devrini gerçekleştirme arzusu taşır.

Fakat mirasçısını veya mirasçılarını miras hakkından yoksun kılabilmek hedefi taşıyarak ve bunu gizleyerek, gerçekte bağışlamayı arzuladığı tapulu taşınmazını Tapu Müdürlüğü’nde gerçekleştirdiği resmi sözleşme içerisinde satış ya da vefatına dek bakma sözleşmesi çerçevesinde açıklama ile devrini gerçekleştirebilmektedir.

Bu hallerde de mevcut tabloda bulunan sözleşme taraflarının gerçek iradesine uygunluk taşımadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu’nun 634. Maddesinde, Borçlar Kanunu’nun 213. Maddesinde ve Tapulama Kanunu’nun 26. Maddesinde belirtilmiş olan biçim şartları yönünden yoksun olunmasından kaynaklı, saklı pay sahibi olması veya olmaması fark etmeksizin miras hakkında gasp söz konusu olan her bir mirasçı, dava açma hakkını değerlendirerek, resmi sözleşmenin muvazaa sebebi ile geçerlilik taşımadığının belirlenmesini ve bu bağlamda da yapılan tapu kaydının iptal edilmesi talebinde bulunabilir. | Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali

Yargıtay Kararı – Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali ve Tescili Davası

T.C. YARGITAY 1.Hukuk Dairesi Esas:  2013/20641 Karar: 2014/9057 Karar Tarihi: 30.04.2014. Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali Ve Tescili Davası

MURİS MUVAZAASI NEDENİYLE TAPU İPTALİ VE TESCİL DAVASI – MURİS MUVAZAASI. MİRAS BIRAKANIN MAL VARLIĞININ TAMAMINA YAKININI DAVALIYA TEMLİK ETTİĞİ. GERÇEK VE SATIŞ DEĞERİ ARASINDAKİ FARK – TEMLİKİN ASLINDA BAĞIŞ OLMASINA KARŞIN SATIŞ BİÇİMİNDE GERÇEKLEŞTİRİLDİĞİNİN KABULÜ GEREĞİ

Miras bırakanın mal varlığının tamamına yakınını davalıya temlik etmesi.

Taşınmazların temlik tarihindeki gerçek değerleri ile satış tarihindeki değerleri arasındaki fark, davalının miras bırakanın ikinci eşinden olma erkek çocuğu olup miras bırakan ile birlikte yaşıyor olması birlikte değerlendirildiğinde, temlikin aslında bağış olmasına karşın satış biçiminde gerçekleştirildiği, miras bırakanın asıl amacının mirasçılardan mal kaçırmak olduğu duraksanmayacak biçimde saptanmıştır.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekir. | Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali

Muvazaa ve Miras Davaları

Mirasla alakalı olarak değişik hak kayıpları yaşanabilmektedir. Miras bırakacak olan bireyin sağlığında yapan bulunduğu hileli devir işleminin iptali hakkında tapu iptal davası açılabileceği gibi, mirastaki gizli payında yaşadığı kaybın giderilmesi hakkında tenkis davası da açılabilmektedir.

Miras sürecinde yaşanabilecek hak kayıpları değişik şekillerde meydana çıkabilir. Mirasın borca batmış bulunduğu hallerde kişilerin mirasın reddi davası veyahut başka ismiyle reddi miras davası açmaları lazım olur.

Reddi miras davaları açılması belirli şartlar ve zaman dahilinde yapabilir. Mirasta yaşadığı hak kayıplarının telafisi hakkında açılabilecek bir farklı dava türü ise ortaklığın giderilmesi davası olmaktadır. Kendisine kalan mirasın paylaşımında başka mirasçılar ile uzlaşmazlığa düşen şahıs izale-i şuyu davası açarak sahip olunan mağduriyetini giderebilmektedir. | Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali | Sıkça Sorulan Sorular

MURİS MUVAZAASI – İNFAZDA TEREDDÜT OLUŞTURACAK ŞEKİLDE HÜKÜM KURULAMAYACAĞI Davacılar payları oranında tapu iptal tescil isteğinde bulunduklarına göre tapunun iptali ile 1/16 şar payın davacılar adına tescili ile, kalan 11/16 payın davalı üzerinde bırakılması gerekirken infazda sıkıntı yaratacak şekilde 10/16 payın davalı üzerinde bırakılması doğru olmadığı gibi, muris muvazaası hukuksal sebebine dayalı davalarda dava değeri, taşınmazın tümünün değeri üzerinden davayı açan mirasçı ya da mirasçıların miras payına isabet eden değer olduğu gözetilerek fazla harç ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığı gibi davanın 10.000.-TL değer göstererek açıldığı, mahkemece keşfen dava konusu taşınmazın 1/2 payının değerinin 100.000 TL olarak belirlendiği, bu değer üzerinden eksik harcın tamamlandığı, davacıların miras payı oranında kabul kararı verildiği halde, harç ve vekalet ücretine davacıların miras payları gözetilerek hükmedilmemesi de isabetsizdir. ÖN ALIM HAKKI – PAYDAŞLARIN GEÇMİŞTEN GELEN KULLANIMLARININ EYLEMLİ TAKSİM NİTELİĞİNDE OLUP OLMADIĞI Dava ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Somut olayda, mahallinde 12.04.2012 günü yapılan keşif sonucu düzenlenen 04.05.2012 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) ile işaretli bölümün Ş. F.’nın, (B) ile işaretli bölümü O. I.’ın, (C) ile işaretli bölümün davacının, (D) ile işaretli bölümü S. F.’nın kullandığı, kalan kısmın ise boş arsa niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporuna ekli krokiden de anlaşılacağı üzere taşınmaz üzerinde davalının satın aldığı paya özgülenmiş bir bölüm bulunmamaktadır.

O halde, taşınmazda fiili taksimin varlığından söz edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle de davacının ön alım hakkını kullanması dürüstlük kurallarına aykırılık oluşturmayacağı kabul edilmelidir.

Hal böyle olunca Yerel Mahkemece Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır. SATIŞ İŞLEMİNİN VE BUNUN SONUCU OLUŞAN TAPU KAYDININ YOLSUZ OLDUĞU İDDİASI – TEMYİZ İNCELEME GÖREVİNİN FARKLI BİR DAİREYE AİT OLDUĞU Dava, davalıya yapılan satış işleminin ve bunun sonucu oluşan tapu kaydının yolsuz olduğu iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup temyiz inceleme görevi farklı bir daireye ait olduğundan görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli daireye gönderilmesi gerekir. TEMYİZİN TAZMİNAT İSTEMİNE YÖNELİK OLDUĞU – TEMYİZ İNCELEME GÖREVİNİN FARKLI BİR DAİREYE AİT OLDUĞU Dava, tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tazminat istemiyle açılmış olup; mahkemece tapu iptali talebi reddedilerek, sebepsiz zenginleşme hukuksal sebebine dayalı tazminat davası olarak hüküm verildiği ve tapu iptalinin reddine ilişkin kararın temyiz edilmediği, kararın davalı tarafça tazminata ilişkin hüküm yönünden temyize konu edildiği anlaşılmakla temyiz inceleme görevi farklı bir daireye ait olduğundan görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli daireye gönderilmesi gerekir. DAVA KONUSU TAŞINMAZLARA İLİŞKİN TAPU KAYDI İLE ÜRÜNLERE İLİŞKİN DAYANAK BİLGİ VE BELGELER DOSYA KAPSAMINA ALINMASI GEREĞİ O halde, mahkemece dava konusu taşınmazlara ilişkin tapu kaydı ile ürünlere ilişkin dayanak bilgi ve belgeler dosya kapsamına alınarak değerlendirme yapılması, aktif husumet hususunun açıklığa kavuşturulması gerekir.

Anılan yön gözetilmeden verilen kararın bozulması gerekmiştir.