Müspet zararın tazmini davası, alacaklı tarafından açılan davalardır. Munzam zarar kavramı Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiştir. Bir mal ve hizmetin tahsisini sağlayan taraf, bu sağladığı hizmetten ötürü, ödenek talep eder. Borçlu kişi, borcunu ödemezse, alacaklının çeşitli yasal hakları bulunur. Bunlar;

• Borcun ifası talebi,
• Munzam zarar tazminat talebi,
• Menfi zarar tazminat talebi

Şeklinde açıklanır.

Munzam Zarar Ne Anlama Gelir?

Munzam zararda, alacaklı kişi, borçlunun borcunun ifası isteminden vazgeçmiştir ve borcun ifa edilmemesi durumu neticesinde oluşan zararının tazminini istemektedir.

Örnekle, bir kişi, belli bir sözleşme karşılığında bir mal alır ise, malın alınacağı kişi, bu gereği yerine getirmezse, son anda mal alması gereken kişi, malı başka birisinden daha yüksek bir fiyata almak zorunda kalabilecektir.

Bu durumda sözleşme yerine getirilseydi, daha fazla karda olacağı iddiasıyla, aradaki munzam zararın tazminin isteyebilir. Munzam zarar, kar kaybı olarak da nitelendirilebilir.

Menfi Zarar Ne Anlama Gelir?

Menfi zarar, sözleşmenin iptali neticesinde tazmin edilebilecek olan zarardır. Menfi zarar söz konusu ise, munzam zararın tazmini söz konusu değildir.

Sözleşme geçersiz hale geldiği için ya da sözleşme feshedildiği için, artık sözleşme yerine getirildiğinde kişinin zarara uğramama ihtimali de geçersiz hale gelir. Böyle bir durumda artık menfi zarar davası açılır.

Bu noktada yine borcun ifasından vazgeçilmiştir fakat, sözleşme yapıldığından uğranan zararın tazmini sağlanmaya çalışılmaktadır. Örnekle, bir sözleşmenin ifası ile satın alınan bir mal, ulaşım aşamasında iken kaybolduysa, alacaklı taraf menfi zarar davası açabilir.

Munzam Zarar Tazminat Davaları Nasıl Açılır?

Munzam zarar tazminat davasında, davacı alacaklı, davalı ise borçlu kişidir. Bu davalar, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu bölgedeki mahkemelerde açılır. Davalarda görevli mahkemeler değişiklik gösterir.

Menfi Tespit Davaları Nasıl Açılır?

Sözleşmenin feshi ya da geçersizliği sonrasında, borcun ifa edilmemesi nedeniyle oluşan zararların tazmini için menfi tespit davası açılacaktır. Bu davalar;

• İcra takibinden önce,
• İcra takibinden sonra

Açılabilir. İcra takibinden önce ya da sonra dava açılması takibin durdurulmasına sebebiyet vermeyecektir. Borçlunun borç değerinin %15’ini teminat olarak göstermesi, takibin durdurulmasını sağlayabilecektir.

BK 105. Maddede düzenlenen munzam zararla ilgili alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 10 yıllık zaman aşımı süresinin kat edildiği dikkate alınmalıdır. | Munzam Zarar Tazminat Davası

Munzam zararın davası “davacının zarar gördüğü tarihten itibaren işlemeye başlar, davacı zararını somut olarak bir olaya ve tarihe bağlayıp talep edebilir. Asıl yargılamanın uzaması munzam zarar için olan zaman aşım süresini etkilemez.

Munzam zarar için ayrı bir zaman aşımı süresi mevcuttur. Asıl dava görülürken açılabilecek munzam zarar davası munzam zararın oluştuğu tarihten itibaren zamanaşımına uğrar.

Munzam Zarar Tazminat Davası – Şartları

Unsur, Davacının SOMUT zararının ispatıdır.

Davalının GECİKMEDEN DOLAYI kusurlu olduğunun ispatıdır.

Yargıtay Kararı – Munzam Zarar Tazminat Davası

T.C. YARGITAY 18.Hukuk Dairesi Dosya No: 04.10.2010 tarih 2010/9860 Esas, 2010/12447 Karar (EK-5)

ÖZET: Davada somut olaylara dayanılarak bir zararın gerçekleştiği ileri sürülüp, yöntemince kanıtlanmış bulunmadığı cihetle, Borçlar Yasasının 105. maddesi gereğince tazminata hükmedilemeyeceği gözetilmeden, davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Öte yandan, *** borçlunun borcunu ödemede temerrüde düşmesi durumunda, alacaklının başkaca bir hususu kanıtlamadan salt ülkenin içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklar(enflasyon, yüksek faiz, döviz kur farkı, paranın değerindeki düşüş vb. gibi olgular) Borçlar Yasasının 105. maddesindeki munzam zararın kanıtları olarak gösterilip, bunların doğurduğu olumsuzluk gerçek zarar olarak gösterilemez.**

Bu durumda Borçlar Yasasının 105. maddesinde karşılanması öngörülenfaizi aşan-munzam zararın, Ülkede varlığı kabul edilen genel ekonomik olumsuzlukların(enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri vb. gibi) olgular olarak kabulü ile değil, bunlar dışında davacının durumuna özgü somut olaylarla kanıtlanması gerekir.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2007/13424 E – 2008/1366 K. Sayılı ilamında”Ülkede yaşanan enflasyonist ortamın alacağının geç alan alacaklının zarar gördüğü ve yasal faizin bu zararın karşılanmasına yetmeyeceğini, zararın varlığı için fiili karine olacağıolmayacağı” görüşünü kabul etmemiştir.etmiştir

Yargıtay 13.Hukuk Dairesi’nin 22.11.1994tarih 1994/8904 esas 1994/10313 karar sayılı ilamına göre “…davacının bu alacağını tahsil etmesi yargılamanın uzamasından dolayı olup davalıya atfedilebilecek bir kusur bulunmamaktadır. Bu durumda davada munzam zarar istenmesinin koşulları bulunmamaktadır” Şeklinde hüküm tesis etmiştir.

Makalemizde Munzam Zarar Tazminat Davası konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Tazminat Avukatı sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.

Munzam Zararın Tazmini Nedir?

Alacaklı, sözleşme devam etse dahi, borcun ifa edilmemesi nedeniyle oluşan zararının tazminini isteyebilecektir. Bu durum müspet ya da munzam zararın tazmini olarak adlandırılır. Munzam zararın tazmini davası şartları;

• Borç ifa edilmemiş olmalı ya da kötü ifa edilmiş olmalı,
• Borçlu temerrüde düşmüş olmalı,
• Dürüstlük kaidesinden doğan borca aykırılık davranışı olmalı

Şeklinde açıklanır. Alacaklı bu noktada, ifa edilmeyen borcun tazminini değil, borç ifa edilseydi kaybetmemiş olacağı hakların ve bu nedenle uğradığı zararların tazmini ister.

Alacaklının sözleşmenin ifasından vazgeçerek, munzam zararının karşılanmasını isteme hakkı, TBK madde 125’te düzenlenmiştir. Munzam zarar davası zaman aşımı süresi 10 yıl olarak belirlenmiştir.

Menfi Zarar Tazmini Nedir?

Menfi zararın tazmini durumunda, borcun ödenmemesi kusuru karinedir. Menfi zarar kapsamına girecek olan zararlar;

• Sözleşmenin yapılması durumunda oluşan bütün giderler,
• Sözleşmenin borcunu ifa etmeyen kişi ile yapılması nedeniyle kaçırılan diğer fırsatlar

Şeklinde açıklanır. Menfi zarar, sözleşme hiç yapılmasaydı kişinin kaybetmeyeceği zararlar hesaplandığında ortaya çıkar.

Munzam zararda bahsedilen zarar, kişi borcunu ifa etmediği için, sözleşmede yer alan borcun ifasından vazgeçilerek, borcun ifasının sağlanması dolayında harcanan masraflardır. Örnekle, noter masrafları, avukat masrafları, kişiye borcun ödenmesi dolayında ihtar gönderme üzerine oluşan masraflar şeklindedir.

Menfi ve Müspet Zarar Birlikte İstenir mi?

Eğer sözleşme çoktan feshedilmiş durumdaysa, kişi feshedilmiş bir sözleşmeye geri dönerek, zararlarının tazmin edilmesini isteyemez. Bu durumda munzam zarar davası tazminat davası açamaz ancak, eğer sözleşmeyi ilgili tüzel ya da gerçek kişi ile yapmamış olsaydı, bu zarara uğramayacağı gerekçesi ile, menfi zararın tazmini davası açabilir. Menfi zarar aynı zamanda kaçırılan fırsat anlamına da gelmektedir. Bu açıklamaya göre, alacaklıya tanınmış üç ayrı yasal hak bulunur;

• Kişi borcun gecikmesi dolayısı ile tazminat davası açabilir,
• Borcun ifasından vazgeçerek, munzam zararının tazminini talep edebilir,
• Sözleşmeyi fesheder, borcun ifasından vazgeçer ve menfi zararının karşılanmasını talep edebilir.

Munzam Zarar Davası Tazminat Davası

Munzam Zarar Davası Tazminat Davası, Görevli mahkeme genel kurallara göre belirlenir. Munzam Zarar Davasında, Alacaklının uğradığı zararın, geçmiş günler faizinden fazla olması halinde, borçlu, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini kanıtlamadıkça, zararın tazmini ile yükümlüdür. Ek zararın hemen değerlendirilebilmesi halinde, hakim, esasa ilişkin kararın içerisinde, munzam zararın da miktarını belirleyebilir.

Munzam zarar alacağının, asıl alacak davasıyla birlikte talep edilmesi mümkün olduğu gibi, daha sonra müstakil bir davada istenmesi de mümkündür.  Munzam zarar talebi, on yıllık zamanaşımına tabidir. Munzam Zarar Davasında Sürenin başlangıcı, munzam zararın hukuki yapısından hareketle genel hüküm uyarınca alacağın muaccel olduğu zamandan başlatılacaktır.

Makalede Munzam Zarar Davası Tazminat Davası konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Tazminat Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

Yargıtay Kararı – Munzam Zarar Davası Tazminat Davası

TAZMİNAT DAVASI – ÖNCEKİ MAHKEME KARARINA KARŞI TEMYİZ YOLUNA BAŞVURULMADIĞI – DAVACININ GEÇ ÖDEMEDEN ÖTÜRÜ AYRI BİR DAVA AÇMA HAKKININ KAYBEDİLMİŞ OLDUĞU YÖNÜNDEKİ MAHKEME GEREKÇESİNİN İSABETLİ OLMASI – HÜKMÜN ONANMASI

ÖZET: Somut olayda davacı tarafından araçtaki hasar bedelinin tazminine yönelik olarak daha önce dava açılarak davacı lehine tazminata hükmedilmiş olmakla birlikte,

eldeki davada talep edilenin Borçlar Kanunu 105. maddesi uyarınca oluştuğu iddia edilen munzam zararın tazminine yönelik olduğu değerlendirildiğinde, davacı tarafından önceki mahkeme kararına karşı temyiz yoluna başvurulmadığı, bu nedenle davacının geç ödemeden ötürü ayrı bir dava açma hakkının kaybedilmiş olduğu yönündeki mahkeme gerekçesi isabetli görülmemekle birlikte, sonuç itibarı ile doğru olan kararın onanması gerekmiştir.