Yasal mirasçılar içinde vefat edenin kan hısımları, vefat ettiğinde sağ ise eşi ve varsa evlatlığı da yer almaktadır.

Mirasta pay dağılımı nasıl yapılır?

Türkiye’de, bir kişinin mirasının nasıl paylaştırılacağı, Türk Medeni Kanunu’na (TMK) göre belirlenir. TMK’ya göre, bir kişinin mirası, önce eşi (vefat edenin mirasçısı), daha sonra çocukları (altsoy), anne-baba (üstsoy) ve kardeşler (üstsoy) arasında paylaştırılır. Eğer ölen kişinin eşi ve çocukları yoksa, miras anne-baba ve kardeşler arasında paylaştırılır.

Eğer ölen kişinin eşi hayatta ise, mirasın ¼’ü eşine, ¾’ü ise çocukları arasında eşit olarak paylaştırılır.

Eğer ölen kişinin eşi yoksa ve çocukları varsa, miras çocuklar arasında eşit olarak paylaştırılır.

Eğer ölen kişinin eşi ve çocukları yoksa, miras anne-baba ve kardeşler arasında paylaştırılır.

Eğer ölen kişinin eşi ve çocukları yoksa ve anne-baba veya kardeşleri yoksa, miras yoktur ve devlete kalır.

Mirasta kim ne kadar pay alır?

Türk hukuk sisteminde belirlenen zümre usulü, yasal mirasçıların belirlenmesinde ve mirastan kim ne kadar pay alır sorusunun yanıtlanmasında etkili olmaktadır. 

Bu usule göre esasen bir zümrenin mirasçılığı diğer zümrenin miras almasına engel olmaktadır. Dolayısıyla miras paylaşımında pek çok kişinin kafasında karışıklık yaşaması ve miras hukuku alanında uzman avukat desteğine başvurması söz konusu olmaktadır.

Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddelerinde yer alan hükümlere göre belirlenen zümre usulünde yasal mirasçılar şu şekilde sıralanmaktadır:

1. Miras bırakanın çocukları ve torunları
2. Miras bırakanın sağ olması halinde anne ve babası ve bunların çocukları (kardeşler, yeğenler)
3. Miras bırakanın büyükanne ve büyükbabası ve bunların çocukları (hala, teyze, dayı, amca gibi akrabalar)

Miras hukukunda bu şekilde bir zümre usulü uygulanmaktadır. Bu prosedüre göre bir örnekle açıklama yapmak gerekirse, miras bırakanın iki çocuğu var ve aynı zamanda ana babası da hayatta ise miras bırakanın altsoyu öncelikli mirasçı olacağı için ölenin hayatta olan ana ve babası mirastan pay alamayacaktır.

Dolayısıyla miras bırakanın eşi ya da çocuğu hayattaysa anne ve babasına miras düşmemektedir. Ayrıca miras bırakan sağlığında evlat edinmiş ise evlatlık da mirastan vefat edenin çocukları gibi faydalanabilmektedir.

Mirasta Saklı Pay Nedir? Mirastan Kim Ne Kadar Pay Alır?

Miras hukukunda saklı pay, miras bırakanın kanunen yasal mirasçılarının, miras üzerinde Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddelerinden doğan ve koruma altına alınan paylarını ifade etmektedir.

Miras hukukunda yasal mirasçılar miras bırakana kanunen mirasçı olan kişilerdir. Fakat mirasın pay edilmesi hususunda miras bırakanın iradesine de yer verilmiştir.

Bu kapsamda vasiyetname ve miras sözleşmesi gibi ölüme bağlı tasarrufları yapma imkanı getirilmiştir. Ancak bu belgeler ile mirasçıların yasal miras haklarının zedelenmemesi için kanun koyucu mirasçıların saklı payı üzerindeki paylarını tenkis davası ile talep etme imkanı bulunmaktadır.

Miras hukukunda saklı pay mirasçılar ile Mirastan Kim Ne Kadar Pay Alır?

1. Miras bırakanın alt soyu (çocukları, torunları)
2. Miras bırakanın üst soyu (anne ve babası)
3. Miras bırakanın eşi

Mirastan Kim Ne Kadar Pay Alır?

Saklı pay miktarında kimin ne kadar pay alacağı şu usule göre gerçekleştirilmektedir:

• Alt soyun saklı payı, mirasın yarısına tekabül eder.
• Üst soyun saklı payı ana ve babanın her biri için mirasın dörtte biridir.
• Eş varsa saklı pay oranı eşin kimlerle birlikte mirasçı olduğuna göre değişir. Bu bağlamda sağ kalan eş, miras bırakanın çocuklar ya da ana babası ile birlikte mirasçı olması durumunda saklı pay mirasın tamamıdır.

Bu anlamda, kimlerin birer “mirasçı” sayılacağı,  hangi mirasçının terekeden ne payla kazanım sağlayacağı gibi sorular da önem kazanmıştır. Yazımızda, bu gibi temel sorulara yanıt arayacağız.

Türk Miras Hukukunda Kimler Mirasçı Olabilir? | Mirasçı Kimdir? Mirasçı Kime Denir?

Buna göre; bir kişi ölürse, bu kişinin yasal (zorunlu olarak mirasçı olan kişiler yasal mirasçı olarak adlandırılır.) ya da seçimlik (miras bırakanın seçmiş olduğu)  mirasçıları ortada kalan mal varlığı değerlerini yasal olarak bölüşürler. | Mirasçı Kimdir? Mirasçı Kime Denir?

Miras Hukukun Türk Hukukundaki Dayanakları Nedir?

Miras, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda bireylere tanınmış en temel haklardan biridir. Anayasa’nın 35.maddesine göre, “herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir.”

Bu durumda, ölen kişiye miras bırakan (muris), bölüşülecek olan mal varlığı değerine tereke ve mal varlığı değerinin bölüşümünün yapılacağı ardıl kişilere ise mirasçı veya varis denir. Türk Medeni Kanunu’nun 599.maddesine göre, “mirasçıların tümü, murisin ölümüyle terekeyi bir bütün olarak kanun gereğince” edinirler.

Keza; murisin tüm ayni haklarını, alacak haklarını, diğer mal varlığı haklarını, taşınır ve taşınmazları üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanırlar. Elbette, MURİSİN BORÇLARINDAN DA SORUMLUDURLAR. | Mirasçı Kimdir? Mirasçı Kime Denir?

Yasal Mirasçılar ve İradi/Atanmış Mirasçılar

Mirasçılar, kendi aralarında iki kısımda incelenmektedir. : Yasal mirasçılar ve atanmış/iradi mirasçılar.

1. Yasal Mirasçılar: Yasal mirasçı, miras bırakan doğrudan doğruya seçmemiş de olsa “mirasçı” sıfatıyla terekede hak sahibi olan kişilerdir. Asıl olarak inceleyeceğimiz mirasçı türü, yasal mirasçılardır. Aşağıda detaylı olarak incelenmiştir.
2. İradi Mirasçılar: Bunlar, murisin kendi tasarrufuna göre belirleyeceği seçimlik kişilerdir. Bu kişiler, gerçek kişiler olabileceği gibi tüzel kişiler de olabilir. Ancak muris, bir yasal mirasçısı bulunmasına rağmen mirasının tamamını bir iradi mirasçıya bırakamaz.

Çünkü yasal mirasçıların bir “saklı payları” vardır. Yani, muris istese de istemese de yasal mirasçılara bir pay bırakmak zorundadır. | Mirasçı Kimdir? Mirasçı Kime Denir?

Yasal Mirasçılar Kimlerdir?

1. Birinci Dereceden Mirasçılar

Bunlar, miras bırakanın alt soylarıdır. Yani, miras bırakanın kan hısımlığına dayanan, öz çocuklarıdır. Çocuklar; cinsiyet, yaş gibi ayırdımlara tabi tutulmaksızın terekeden EŞİT derecede pay alırlar.

Eğer mirasçı olan çocuklardan biri miras bırakandan daha önce ölürse, onun payını çocuğu alır. Yani, bu durumda miras bırakanın torunu da mirasçı olacaktır.

2. İkinci Dereceden Mirasçılar

Bunlar, miras bırakanın alt soyunun olmadığı durumlarda söz konusu olan mirasçılardır. Miras bırakanın anne ve babası, EŞİT olarak ikinci dereceden mirasçı olarak kabul edilir.

Eğer ikinci dereceden mirasçı olan anne baba, miras bırakandan önce ölmüşse, onların alt soyu terekeden pay sahibi olur.

Yani, miras bırakanın alt soyu olmadığı durumlarda üst soyu olan anne babasının yasal mirasçı olması halinde, eğer üst soy olan anne baba miras bırakandan önce ölürlerse, o anne babanın diğer çocukları terekeden pay sahibi olur. Son tahlilde, miras bırakanın kardeşleri de yasal mirasçı olabilir.

3. Üçüncü Dereceden Mirasçılar

Altsoyu, ana ve babası ve onların altsoyu bulunmayan miras bırakanın mirasçıları, büyük ana ve büyük babalarıdır. Bunlar, eşit olarak mirasçıdırlar. Miras bırakandan önce ölmüş olan büyük ana ve büyük babaların yerlerini, her derecede halefi yet yoluyla kendi alt soyları alır. Sağ kalan eş de üçüncü dereceden mirasçıdır. Aşağıda sağ kalan eşin durumu incelenmiştir:

Eşin Mirastan Alacağı Pay ve “Mahfuz Hisse”

Sağ kalan eş varsa, bu eş de en önemli mirasçılardan biridir.

• Sağ kalan eş, mirası miras bırakanın alt soyu ile bölüşüyorsa, terekenin ¼’ünü;
• Sağ kalan eş, mirası üst soyu ile bölüşüyorsa terekenin yarısını;
• Sağ kalan eş, miras bırakanın büyük ana-babasıyla bölüşüyorsa terekenin ¾’ünü, kendinden başka mirasçı yoksa terekenin tamamını edinir.

Saklı pay oranları ise, aşağıdaki gibidir:

Alt soylar, kanunen kendi paylarına düşen kısmın en az yarısını; üst soylar kanunen kendi paylarına düşen kısmın en az ¼’ünü; sağ kalan eş ise kanunen kendi payına düşen kısmın tamamını SAKLI PAY olarak elinde bulundurur. | Mirasçı Kimdir? Mirasçı Kime Denir?