Mirasın paylaştırılması aksi bir durum olmadıkça mirasçılar tarafından kararlaştırılır. Fakat ihtilaf çıkması durumunda miras mal paylaşımı davası gündeme gelmektedir.

Miras Taksimi – Paylaşımı Davası Nedir, Nasıl İşler?

Mirasın paylaştırılması davaları taksim davaları olarak adlandırılır. Genelde mirasçı tarafından pay belirtimi yapılmışsa bu oranlar üzerinden taksim yapılmaktadır ancak mirasçılar arasında anlaşmazlık yaşandığında ya da bir mirasçı kendi payını az bulduğunda miras mal paylaşımı davası açabilmektedir.

Miras paylaşımı davası ile mirasçıların miras yani tereke üzerindeki mülkiyetleri sona ermektedir. Dava neticesinde her bir mirasçı için tereke malı oranı belirlenir. Hakim tarafından tereke öncelikli olarak miras paylarına göre paylara ayrılır.

Bu kısım payların oluşturulması olarak adlandırılır. Hakim tarafından tereke malları, mirasçı ya da kök başı sayısınca pay oluşturulmaktadır. Buradaki taksim etme mirasçıların yakınlıklarına ve sosyal durumlarına göre ayarlanmaktadır. Payların hangi mirasçıya verileceğinin tespit edilme aşamasına ise payların tahsisi denilmektedir.

Hakim tarafından yapılan paylaştırma yine mirasçılar arasında ihtilafa sebep olursa dava tekrarlanır ve bu sefer nihai paylaştırma yapılır.

Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Miras mal paylaşımı davalarında dikkat edilmesi gereken nokta, bu davanın açılması ile birlikte mirasçının hakkından yararlanmak isteyenleri payları, mevcut durumundan daha aşağıda olacaktır. Çünkü hakim tarafından tüm mirasçılara eşit olarak pay yapılması amaçlanmaktadır.

Örneğin bir kişi mirastan yüzde 40 oranında pay alıyorsa, mal paylaşımı davası neticesinde bu oran aşağıya düşecektir. Elbette daha az pay alanın oranı ise yükselecektir. Bir diğer önemli nokta ise her mirasçı dilediği oranda mirasını pay edebilmektedir. Ancak saklı pay olarak adlandırılan payı ihlal eden mirasçı bu paylaşıma itiraz edebilmektedir. Hakimin ise miras paylaşımında söz söyleme yetkisi miras bırakanın kesin olarak miras paylaşımı yapmaması, mirasçılar arasında paylaşım sözleşmesinin bulunmadığı durumlarda geçerlidir.

Özetle, miras mal paylaşımı davası mirasçının ölümüne istinaden herhangi bir tasarrufta bulunmadığı durumlarda, mirasçıların aralarındaki taksimi gidermek amacıyla açılan davalardır.

Miras Mal Paylaşımı Davası Nasıl Açılır?

Her türlü miras, paylaşım davasına uygundur. Mirasçının ölümüne istinaden herhangi bir tasarrufta bulunmadığı yani kat’i olarak bir mal paylaşımı beyanında bulunmadığı hallerde kendisine az pay düştüğünü düşünen mirasçı tarafından bu dava açılmaktadır.

Dava sürecinin iyi yönetilmesi ve gerekli belgelerin mahkemeye sunulması açısından bir avukat desteği önem kazanmaktadır. Çünkü miras davalarında taraflar anlaşmaya varamadıkları için uzun bir süre dava sonucu beklenmektedir.

Eğer söz konusu miras paylaştırma neticesinde önemli miktarda azalacaksa bu durumda mirasçılardan birisine özgü kılınır. Böylece mal kişi üzerinden satılı ve mirasçılar arasında satış bedeli paylaşılır. Yine mirasçıların istemesi halinde açık arıttırma usulü ile de satış yapılabilmektedir.

Hâkim, miras paylaşımı davası sonucunda, kalan mal varlığının eşit bir şekilde bölünerek, mirasçılar arasında paylaştırılmasına karar verebiliyor.

Mirasın Paylaşımı nedir, Miras Paylaşımı İçin Nereye Nasıl Başvurulur ?

Belirlenen Miras Hukuku maddelerine göre, mirasçılar, kalan mirasın paylaştırılması için dava açabilir.

Yapılan paylaşma şeklinde, uyuşma sağlanmadığı takdirde, paydaşlardan birinin isteği üzerine hâkim, mirasın aynen bölünerek paylaşılmasına ve bölünen payların eşit olmaması halinde, eksik değerde kalan kısmın, para eklenerek denkleştirilmesi kararını verebilir.

Yapılan inceleme sonrasında mal varlığı, bölme isteğine uygun görülmez ise ve malın büyük bir kısmı zarara uğramadan bölünmeyecekse, açık arttırma ile satışına karar verilir. Yapılacak olan bu satışın, paydaşlar arasında açık arttırma ile yapılmasına karar verilmesi, tüm paydaşların rızası dahilinde gerçekleşir.

Miras Paylaşımı Nerede Yapılır? Anlaşan Ortaklar Tapu Müdürlüğüne birlikte Başvuru Yapabilirler.

Her ne kadar miras paylaşımı sözleşmesinin Tapu Sicil Müdürlüğü’nde yapılıyor olmasına rağmen bu noktada bir şart bulunmamaktadır. Dolayısıyla Tapu Sicil Müdürlüğü’ne başvurmak yerine noter huzurunda da miras paylaşımı yapılabilmektedir.

Miras paylaşımı nerede yapılır sorusuyla bağlantılı olarak dikkat edilmesi gereken birkaç nokta bulunmaktadır.

Mirasçılık Belgesi Nedir?

Miras paylaşımı için nereye başvurulur sorusunun yanıtı olarak miras hukukunda belirlenen kurumun Tapu Sicil Müdürlüğü olduğunu yinelemekte fayda bulunmaktadır.

Bununla birlikte miras taksiminin noter huzurunda da gerçekleştirilmesi mümkündür. Ancak söz konusu miras paylaşım işlemlerinde mirasçılık belgesinin bulundurulması zorunlu kılınmaktadır. Mirasçılık belgesi, ölümün gerçekleşmesinin ardından mahkeme tarafından verilen ve söz konusu kişilerin yasal mirasçı olduklarını gösteren bir belgedir.

Bu belgenin aksi ispatlanıncaya kadar geçerliliği bulunmaktadır. Dolayısıyla miras paylaşımı nerede yapılır konusunda hak sahiplerinin mirasçılık belgesi bulundurması önem teşkil etmektedir.

Miras Paylaşımı İçin Yapılması Gerekenleler Nelerdir ?

Veraset ilamı, noter ya da mahkeme tarafından verilen, kişilerin, resmi olarak mirasçı olduklarını kanıtlayan belgedir. Diğer bir adı ile mirasçılık belgesi olan bu belgenin, paylaşım davası açılabilmesi için, çıkarılması gereklidir.

Bu belgenesin çıkarılması, diğer tabiriyle veraset ilamı alınabilmesi için iki farklı başvuru noktası vardır. Bunlardan biri noter, diğeri ise sulh Hukuk Mahkemesi’ dir.

Mirasçılık belgesinin çıkarılabilmesi için, yasal mirasçıların başvuru yapması gereklidir ve veraset ilamının çıkarılması için başvuru yapılması gereke süreç 1 aydır.

Veraset ilamının içeriğinde, kimlerin mirasta paydaş olduğu ve mirastan ne kadar pay alacakları gibi önemli bilgiler yer alır.

Yazan içeriğe göre mirasçılar, mirastan almak istedikleri payları talep etme hakkına sahiptirler. Mirasçılık belgesine itiraz etmek kişinin haklarından biridir. Yapılacak itiraz için belirtilen bir süre yoktur.

Veraset ilamına itiraz etmek isteyen paydaşlar, mahkemeye başvuru yaparak itirazlarını iletebilirler. Şayet paydaşlardan hiçbiri, itiraz etmez ise, mal varlığı, veraset ilamında belirtilmiş olduğu şekilde paylaşılır ve miras paylaşımı davası sonlanır.

Miras Hukuku’ na Göre Yasal Mirasçılar

Miras Hukuku’ nda belirtilmiş olan yasal mirasçılar vardır, yasal mirasçılar belirlenmiş olan Kanun Hükümleri gereğince yasal mirasçı sayılırlar. Bu mirasçılar sırasıyla şunlardır;

• Miras bırakanın hısımları
• Kan hısımları
• Evlatlığı ve altsoyu
• Miras bırakan kişinin eşi
• Devlet

Miras Sahibi Hayattayken Miras Paylaşımı Olur mu ? Vefat eden kişinin mal varlığının, borçlarının ve haklarının mirasçılarına aktarılması durumuna miras intikali denir. Miras sahibi olan kişi yaşıyorken, miras paylaşımı tek şekilde olur.

Miras bırakan kişi vasiyetname yazar ve mirasını kimlere, ne oranda ve ne şekilde belirtirse, miras paylaşımı mümkün hale gelir.

Miras bırakan kişi, sonradan miras payları üzerinde düzenleme yapma hakkını, vefat edene kadar elinde bulundurur. Ayrıca mal varlığına sahip olan kişi, yasal mirasçısı olmayan kişilere de istediği şekilde ve miktarda miras bırakma hakkına sahiptir.

Miras paylaşımı davalarında görülen kardeşler arası uyuşmazlık, miras hukuku kapsamında çözüme kavuşturulmak istenen dava türleri arasında yer almaktadır.

Bu bağlamda; mirasın ne olduğu ve paylaşımının hangi hukuki usul ve esaslara göre yapılacağı ve miras konusunda kimlerin hak sahibi olduğu 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddelerinde açık bir şekilde yer alan hükümlerce düzenlenmiştir.

Miras Davalarında Kardeşler Arası Paylaşım Nasıl Yapılır?

Dolayısıyla miras paylaşımı ve kardeşler arası uyuşmazlık konularında meydana gelen miras hukuku ihtilaflarında kanunların gerektirdiğine başvurulması önem teşkil etmektedir.

Kardeşler arası miras paylaşımı 2019 yılında da pek çok uyuşmazlığın ana sebebi olarak görülmektedir. Zira miras bırakanın yani murisin vefatından sonra pek çok vatandaş, miras kalan gayrimenkul veya menkul değer üzerinde hak sahibi olduğunu iddia etmektedir.

Bu durumda Türk Medeni Kanunu’nda ne şekilde bir usul ve esas belirlendiyse ona göre miras paylaşımı yerine getirmek gerekmektedir.

Türk Medeni Kanunu’nda Miras Paylaşımı

İlgili kanunda yer alan hükümlere göre mirasın tanımı şu şekilde yapılmıştır. Miras; kapsamlı olarak murisin vefatı ile uygulamaya geçirilen ve özel hukuk ilişkilerini kapsamına alan kurallar bütünü olarak ifade edilmektedir. Bunun dışında özel anlamda tanımlanan mirasta; murisin mirasçılarına geçebilen tüm malvarlığı değerlerini ve kişisel haklarını ifade etmektedir.

Miras paylaşımı kanunlara göre yasal mirasçı veya atanmış mirasçılar arasında yapılmaktadır. Bu noktada ilgili kanunda belirtildiği üzere bir kişinin yasal olarak mirasçı kabul edilebilmesi için miras bırakanla kan bağının bulunması, sağ kalan eş, eve evlatlık gelen kişi olması ve son olarak da murisin vefatıyla halen hayatta olması gerekmektedir. Fakat bu şartları taşıması halinde bile yasal olarak mirastan yoksun kalmasını gerektirecek herhangi bir sorununun olmaması da önem teşkil etmektedir.

Miras Paylaşımında Zümre Sistemi

Kardeşler arasında mal paylaşımı nasıl olur sorusuna ilişkin hukuk sistemimizde, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile düzenlenen zümre sisteminden söz etmek gerekmektedir.

Zümre sistemi, miras konusunda kan hışmı mirasçılarının belirlenmesinde kullanılan bir sistemdir. Buna göre birinci, ikinci ve üçüncü zümre şeklinde sıralamalar yapılarak murisin ölümünden sonra mirasın kimler arasında ne şekilde yapılacağı hesaplanmaktadır.

Kardeşler Arasında Yaşanan Uyuşmazlıklar

Miras bırakanın yani murisin ölümü üzerine gündeme gelen miras hususunda, murisin çocukları arasında hiçbir ayrım yapılmadan miras eşit olarak paylaştırılmaktadır.

Dolayısıyla söz konusu murisin çocuklarının kız veya erkek olması, yaşlarının büyük ve küçük olması mirasın eşit dağıtılmasına engel değildir. Ancak böyle durumlarda miras paylaşımı ve kardeşler arası uyuşmazlık konusunda sık sık davalar gündeme gelmektedir.

Kişi ölmeden önce kendi iradesiyle ve geride bıraktığı bir vasiyetname ile birisine bırakmış olabilir. Bu kişiler atanmış mirasçılardır. Eğer kişi ölmeden önce herhangi bir vasiyeti bulunmuyorsa, tüm malları yasal mirasçıları arasında hisseleri oranında pay edilir.

Türk medeni kanunu yasal mirasçıları derece sistemine göre gruplandırmıştır. Birinci derece mirasçılar, ölen kişinin altsoyu; yani çocukları ve torunlarıdır. İkinci derece mirasçılar ölen kişinin anne ve babasıdır. Üçüncü derece mirasçılar ise büyük anne ve büyük babalardır.

TMK’ya göre, bir derecedeki mirasçı varken miras bir sonraki dereceye intikal edemez. Eğer bir mirasçı ölmüşse, kalan miras da kişinin altsoyuna, çocuklarına ve torunlarına devredecektir.

Habersiz satılan miras üzerinde hak iddia edilebilir mi?

Miras hukukunda en önemli husus, kişinin yaşarken kendi malları üzerindeki tasarruf hakkıdır. Örneğin bir kişi yaşarken, kendi malını birisine satmış ise bu mallar hiçbir şekilde mirasa konu edilemez. Bu duruma kişinin mülkiyet hakkı denir.

Mülkiyet hakkı ise Kuru mülkiyet hakkı ve intifa hakkı olmak üzere iki farklı başlık altında incelenebilir. Bir mal üzerindeki bu iki hak farklı kişilere devredilebilir.

İntifa hakkı başkasına ait bir maldan belirlenen kurallar çerçevesince faydalanma hakkıdır. Örneğin bir daireniz var ve siz yaşarken bu dairenizi bir çocuklarınızdan birisine satabilirsiniz; aynı zamanda dairenizin intifa hakkını da eşinize bırakabilirsiniz. Bu şu anlama gelir; sizden sonra eşinizin daireyi kullanma hakkı vardır.

Eşiniz de öldükten sonra mülkiyet hakkını verdiğiniz çocuğunuz intifa hakkını da elde edecektir. Bu durumda diğer çocuklarınızın, daireyi sattığınız çocuğunuzdan daire üzerinde miras talep etme hakkı yoktur.

Mirasa konu olabilecek mal sizden habersiz satılabilir!

Bu örnek üzerinden yazımızın konusu olan soruyu cevaplamak gerekirse, size miras olarak kalacak bir daire sizden habersiz birisine satılmış olabilir ve böyle bir durumda; miras bırakanın mülkiyet hakkı gereği bir hak iddia etmeniz mümkün değildir.

Miras Habersiz Satılmış İse Hak İddia Edilebilir Mi? Baba sağlığında malını soy bağı olmayan 2. bir şahsa satarsa veya diğer kişilere satış gibi gösterilen bir daire, tapuda bağış gibi gösterilmişse ve siz bunu ispatlayabilirseniz, konuyu hukuk mahkemelerine taşıyarak muvazaya dayalı dava açabilirsiniz.

Makalemizde Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Açılan Boşanma konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Muvazaa Nedeniyle Tapu İptal Davası ve Miras Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.