Menfi Tespit Davası Nedir ve Hangi Amaçla Açılır?

Menfi tespit davası, bir kişinin kendisinden talep edilen bir borcun gerçekte var olmadığını, hukuken geçersiz olduğunu veya borcun daha önce ödendiğini ispatlamak için açtığı bir dava türüdür. İsimden de anlaşılacağı üzere “olumsuz (menfi)” bir durumun tespiti istenir. 2026 yılındaki ticari ve bireysel uyuşmazlıklarda, özellikle imzasız sözleşmeler, sahte senetler veya mükerrer ödemeler nedeniyle bu davaya olan ihtiyaç artmıştır. Bu dava, borçlunun sırtındaki haksız borç yükünü hukuken kaldırmayı amaçlar.

İcra Takibi Açılmadan Önce Menfi Tespit Davası Açılır mı?

İcra takibi başlamadan önce açılan menfi tespit davası, borçlu için daha güçlü bir koruma sağlar. Bu aşamada dava açılması halinde, borçlu icra baskısı altına girmeden hukuki süreci başlatabilir.

İcra Takibi Açılmadan Önce

Borçlu olmadığınızı önceden tespit ettirme imkanı vardır

İcra takibi başlamadan risk ortadan kaldırılabilir

İhtiyati tedbir talep edilerek olası takip engellenebilir

Teminat karşılığında icra süreci tamamen durdurulabilir

Psikolojik ve mali baskı oluşmadan süreç yönetilir

İcra Takibi Açıldıktan Sonra Menfi Tespit Davası Açılır mı?

İcra takibi başladıktan sonra da menfi tespit davası açılabilir. Ancak bu durumda süreç daha risklidir ve icra işlemleri devam edebilir.

İcra Takibi Açıldıktan Sonra

İcra işlemleri devam eder

Haciz riski ortaya çıkar

İcranın durması için teminat yatırılması gerekir

Borçlu olmadığını ispat yükü ağırlaşır

Süreç daha maliyetli ve stresli olabilir

Menfi Tespit Davası İcrayı Durdurur mu?

Menfi tespit davası açılması tek başına icra takibini durdurmaz. Ancak borçlu, mahkemeden ihtiyati tedbir talep ederek icranın durdurulmasını isteyebilir. Bu durumda genellikle mahkeme teminat yatırılmasını şart koşar. Teminat yatırıldığında icra işlemleri geçici olarak durdurulabilir. Aksi halde icra süreci devam eder ve haciz işlemleri yapılabilir.

Menfi Tespit Davasında İspat Yükü Kime Aittir?

Menfi tespit davasında ispat yükü, borçlu olmadığını iddia eden davacıya aittir. Yani borçlu, gerçekten borcu olmadığını somut delillerle ispatlamak zorundadır. Bu deliller arasında sözleşmeler, banka kayıtları, yazışmalar ve tanık beyanları yer alabilir. Alacaklı taraf ise iddiasını destekleyen belgeler sunar. Mahkeme, tarafların sunduğu delilleri birlikte değerlendirerek karar verir.

Menfi Tespit Davası Kaç Gün İçinde Açılır?

Menfi tespit davası için kesin bir süre sınırı bulunmamaktadır. Ancak icra takibi başladıktan sonra hızlı hareket edilmesi büyük önem taşır. Özellikle haciz işlemleri başlamadan önce dava açılması, borçlu açısından avantaj sağlar. Ayrıca ödeme yapıldıktan sonra açılan davalar “istirdat davası” olarak değerlendirilir ve farklı kurallara tabi olur.

Borca İtiraz Eden Borçlu Menfi Tespit Davası Açabilir mi?

Evet, borca itiraz eden borçlu ayrıca menfi tespit davası da açabilir. İcra takibine yapılan itiraz, takibi geçici olarak durdurur ancak alacaklı itirazın iptali veya kaldırılması yoluna gidebilir. Bu durumda borçlu, menfi tespit davası açarak borçlu olmadığını mahkeme kararıyla kesinleştirmek isteyebilir. Bu iki yol birlikte kullanılabilir ve borçlunun hukuki gücünü artırır.

Menfi Tespit Davasında En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Uygulamada en sık yapılan hatalar arasında: Süresinde Geç dava açılması Teminat yatırılmaması Delil sunulmaması, Yanlış hukuki gerekçeler yer almaktadır. Bu hatalar davanın kaybedilmesine veya icra sürecinin devam etmesine neden olabilir.

Menfi tespit davası, borçlu olmadığını iddia eden kişinin bu durumu mahkeme kararıyla tescil ettirmesini sağlayan, İcra İflas Kanunu (İİK) m. 72 kapsamında düzenlenen hayati bir dava türüdür. Ancak bu davada yapılacak usul hataları, davanın reddine veya borçlunun ciddi bir tazminat yüküyle karşılaşmasına neden olabilir.

1. İhtiyati Tedbir Talebinin Yanlış Zamanda Yapılması

En büyük hata, davanın takibi otomatik olarak durduracağını sanmaktır. Menfi tespit davası kendiliğinden icrayı durdurmaz.

Hata: İcra takibi açıldıktan sonra dava açıp sadece %15 teminat yatırarak takibi durdurmaya çalışmak.

Doğrusu: Takip açıldıktan sonra açılan davada mahkeme takibi durduramaz; sadece icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesini engelleyebilir. Haczi tamamen durdurmak istiyorsanız, dava açarken borcun tamamını ve %15 teminatı yatırmanız gerekebilir.

2. İspat Yükünün Karıştırılması ve Delil Sunma Hatası

Hukukta “borcun olmadığını” ispatlamak, bazen “borcun olduğunu” ispatlamaktan daha zordur.

Hata: Alacaklının elinde bir senet veya çek varken sadece “benim böyle bir borcum yok” demekle yetinmek.

Doğrusu: Eğer alacaklının elinde yazılı bir delil (senet, sözleşme) varsa, ispat yükü borçludadır. Bu durumda borçlu, ödeme yaptığına dair banka dekontu veya ibraname gibi “yazılı ve eş değer” bir delil sunmak zorundadır. Sadece tanık beyanıyla senetle ispat kuralı aşılamaz.

3. Arabuluculuk Şartının İhlal Edilmesi

2026 yılı itibarıyla ticari davalarda arabuluculuk bir dava şartıdır.

Hata: Ticari bir uyuşmazlıktan (örneğin iki şirket arasındaki fatura borcu) kaynaklanan menfi tespit davasını arabulucuya gitmeden doğrudan açmak.

Doğrusu: Dava konusu ticari bir alacaksa, önce arabuluculuğa başvurulmalı, anlaşma sağlanamazsa tutanakla birlikte dava açılmalıdır. Aksi halde dava “dava şartı yokluğu” nedeniyle usulden reddedilir.

4. Kötü Niyet Tazminatı Riskini Göz Ardı Etmek

Menfi tespit davası iki ucu keskin bir bıçaktır.

Hata: Sırf icra takibi uzasın veya mal kaçırmak için zaman kazanılsın diye haksız yere dava açmak.

Doğrusu: Eğer mahkeme davanın haksız açıldığına ve borçlunun kötü niyetli olduğuna kanaat getirirse, borçluyu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum eder. Bu da borcun daha da büyümesi anlamına gelir.

5. Davanın İstirdat (Geri Alım) Davasına Dönüşmesini Takip Etmemek

Hata: Dava devam ederken icra baskısı altında veya sehven borcun tamamını ödeyip davayı bırakmak.

Doğrusu: Dava sürerken borç ödenirse, dava kendiliğinden “istirdat davasına” dönüşür. Borçlu, mahkemeden bu kez borçlu olmadığının tespitini değil, ödediği paranın geri verilmesini talep etmelidir. Bu dönüşümün dilekçelerle takip edilmesi gerekir.

Takip borçlusu olan kişi bu dava ile borçlu olmadığını ispat eder ve hakkındaki icra takibi kararının iptal edilmesi mümkün olur. Bu sayede borçlu olduğu iddia edilen kişi, borcu olmayan parayı ödemekten kurtulacaktır.

Menfi Tespit Davaları Davası hukuksal geçerliliği olmayan ödemelerin yapılmasını engellemektedir. İcra takibi olmadan menfi tespit davası açabilmek için kişinin icra tehdidi altında olması gerekmektedir. Bu noktada alacaklının elinde, borçlu aleyhinde bir belge olması gerekmektedir.

Alacaklı olan kişinin elinde itirazın kaldırılmasını sağlayan belgesi yoksa, borçlu olan kişi menfi tespit davası açabilir. Menfi tespit davalarının konusunu oluşturan unsur, hukuki ilişkiler olmaktadır.

Menfi Tespit Davası Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

Takip kesinleştikten sonra menfi tespit davası açmak icra takibini durdurma özelliğine sahip değildir. Fakat, takipten önce açılmış olan davalardan farklı olarak, mahkeme takibinin durdurulmasına da karar vermemektedir. Bu durumda:

• Karina davacı, icra takibini sürüncemede bırakmak adına menfi tespit davası açmaktadır.
• Bu noktada açılan menfi tespit davaları icra takibini durdurmaz ancak borçlu gecikme sebebiyle meydana gelen zararlar konusunda avantaj kazanmaktadır.

Bu aşamaların yanı sıra davanın kabul edilmesi durumunda sonuçlar kesinleşir. Bu davalar için temyize gidilmesi ya da tekrar dava açılması durumu söz konusu değildir. Bundan dolayı alanında uzman bir avukat ile bu davalara beraber katılmak oldukça önemlidir.

Menfi Tespit Davası Nasıl Kazanılır?

Menfi tespit davası dilekçe örneği hazırlanırken mutlaka alanında uzman ve bu konuda deneyimli olan avukatlarla çalışmak gerekmektedir.

Alanında uzman avukatlar konuyla ilgili herhangi bir hak kaybı yaşanmaması için her noktada en uygun dilekçe ve savunmaları hazırlayarak, davanın kişinin lehine sonuçlanması için çalışacaktır.

Bu noktada sunulan deliller ve davanın açılma sebeplerinin doğru şekilde hazırlanması oldukça önemlidir. Dava eğer alacaklı kişinin lehine sonuçlanırsa, ihtiyati tedbir kararı kaldırılır.

Bu noktada alacaklı, geciken ödeme kaynaklı olan zararlarını ise gösterilen teminattan almaktadır. Alacaklının uğradığı zararlar, davada karara bağlanmaktadır.

Menfi Tespit Davaları Davası

Menfi tespit davalarında davaya bakan mahkeme menfi tespit davasında hukuki yararı kendiliğinden araştır. Hukuki yararı tespit edemezse menfi tespit davasını bu sebeple ret eder.

Açılan  Menfi tespit davasında dava açmakta hukuki yararı bulunduğu davasında ispat etmelidir. Menfi tespit davası İcra takibinden önce ve sonra açılabilir.

İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasında mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde % 15 den aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. Menfi tespit davası nasıl açılır konusu hakkında makaleyi okuyabilirsiniz.

Menfi Tespit Davasının Açılma Zamanı ve Bunun Önemi

Menfi Tespit Davası Takipten Önce Davanın Açılması

Borçlu,kendisine karşı takibe başlanmadan önce menfi tespit davası açabilir.Ancak bunun için borçlunun borcu olmadığının hemen tespitinde korunmaya değer bir yararın bulunması gerekir.

Örneğin,alacaklı,borçlunun imzasını taşıyan bir senede dayanarak ihtarname göndererek borcun ödenmesini istemişse,borçlunun menfi tespit davası açmasında hukuki yarar vardır.

Çünkü altındaki imza kendine ait olan,fakat hata veya hile sonucu kendisinden alınan senede dayanılarak başlatılan takibe borçlu itiraz ettiğinde,alacaklının itirazın kaldırılmasını istemesi ve bunun sağlaması mümkündür.

Zira,hata veya hile gibi savunmalar icra mahkemesinde itirazın kaldırılması prosedüründe incelenmeyecek ve itiraz kaldırılabilecektir.Henüz alacaklı tarafından takip başlatılmamasına karşı  senet bedelini ödemiş olduğunu veya borcun sona erdiğini tespit ettirmekte de borçlunun yararı bulunabilir. Borçlunun kendisine karşı başlatılan takipte ileri sürülebileceği hususlar için,tespit davası açmakta hukuki yarar yoktur.

Örneğin,alacaklının elinde 68.madde anlamında belge yoksa,borçlu takibe itiraz ederek takibin durmasını sağlayabilir.Bunun üzerine alacaklının itirazın iptali davası açarak itirazı hükümden düşürmesi gerekir.Borçlunun itirazın iptali davasında ileri sürebileceği hususlar için,önceden menfi tespit davası açmasında hukuki bir yarar yoktur.Bunun gibi,borçlunun,alacaklının takip konusu yapacağı alacağın zamanaşımına uğraması nedeniyle menfi tespit davası açmasında hukuki yarar yoktur.

Zamanaşımı itirazı senetten anlaşılan itiraz sebebi olduğundan,borçlu alacaklının hem itirazın iptali yoluna başvurmasında hem de itirazın kesin kaldırılması için başvurduğu icra mahkemesinde zamanaşımı savunmasını ileri sürebilecektir. Borçlunun takipten önce menfi tespit davası açması,bu davadan sonra alacaklının başvuracağı takibi kendiliğinden önlemez veya durdurmaz.

Borçlu teminat karşılığında davaya bakan mahkemeden,icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini isteyebilir.Mahkeme bu durumda da mutlaka ihtiyati tedbire karar vermek zorunda değildir.Eğer borçlunun talebini ciddi görürse,alacağın yüzde on beşinden aşağı olmayan bir teminat karşılığında,icra takibinin durdurulmasına karar verebilir.Bu yönde verilebilecek olan ihtiyati tedbir kararı,takip yapılmasına engel olmaz,ancak takibin olduğu yerde durmasını ve ilerlemesini sağlar.

İhtiyati tedbir kararından sonra,alacaklının itirazın kaldırılması yoluna başvurup başvurmayacağı veya başvurmuşsa,icra mahkemesinin kaldırma kararı verip vermeyeceği tartışmalıdır.

Yargıtay,ihtiyati tedbir yolu ile takibin durmasına karar verilse bile,icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasının istenebileceğini ve mahkemenin işin esasını inceleyebileceği görüşündedir.

İcra mahkemesinde yürütülen prosedür ve inceleme ayrı olduğundan,alacaklı icra mahkemesine başvurabilir ve icra mahkemesi de ihtiyati tedbire rağmen,itirazın kaldırılmasına karar verebilir.

Ayrıca tedbir kararı ile sadece takip işlemleri durur,dava açılması ve açılan davanın görülmesi tedbir kararı ile durdurulamaz.Ancak,itirazın kaldırılması dava sonunda verilen kararın sonuçlarını doğurması,menfi tespit davasının sonuna ertelenmelidir.Yani haksız çıkan,taraf aleyhine hükmedilen tazminatların tahsili ve haciz yapılması menfi tespit davasının sonuna kadar ertelenir. (Menfi Tespit Davaları Davası)

Menfi Tespit Davası Takipten Sonra Davanın Açılması

Borçlunun icra takibinden sonra da menfi tespit davası açması mümkündür.Takipten sonra açılacak menfi tespit davasında da borçlunun hukuken korunan bir yararının bulunması gerekir.Hukuki yarar menfi tespit davası bakımından dava şartı olup,mahkeme tarafından kendiliğinden nazara alınmalıdır.

Ödeme emrine itiraz üzerine takip durmuşsa, borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararı yoktur.Yine itirazın iptali davası açılmışsa,borçlu menfi tespit davası açamaz.Buna karşılık alacaklının itirazın kaldırılmasını talep etmesi,borçlunun menfi tespit davasını açmasına engel değildir.Çünkü borçlu itirazın kaldırılmasında tüm savunmalarını ve delillerini ileri süremeyecektir.

Ödeme emrine itiraz etmemiş borçlunun kural olarak menfi tespit davası açmasında hukuki yarar vardır.Bunun gibi itirazın kesin kaldırılması kararından sonra da borçlu menfi tespit davası açabilir.Ancak ödeme süresi içinde zamanaşımı itirazında bulunmamış olan borçlu,itiraz süresi geçtikten sonra alacağın zamanaşımına uğradığını tespit için menfi tespit davası açamaz.

Takipten sonra açılan menfi tespit davası da başlamış olan takibi kendiliğinden durdurmaz. Hatta mahkeme yukarıda belirtilen şekilde,talep üzerine ihtiyati tedbir kararı vererek de takibin durmasını sağlayamaz.Ancak,mahkeme takip sonunda tahsil edilecek paranın alacaklıya ödenmemesi için,alacağın yüzde on beşinden az olmayan bir teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verebilir. Buna göre takipte sonra açılan menfi tespit davası,borçlunun mallarının haczedilmesi,satılmasını önlemeyecektir.

Uygulamada bu hükümden hareketle,henüz haciz veya haciz yapılıp da satış yapılmamışsa,borçlunun borç miktarını (faiz ve takip giderleriyle birlikte) icra dairesine ödeyerek ve ayrıca bu paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde mahkemeden ihtiyati tedbir kararı alarak takibin durmasını sağlayabileceği kabul edilmektedir.

Bu durumda borçlunun malları haczedilmiş ise haciz kalkar,satış yapılmaz.Henüz haciz yapılmamışsa,haciz yapılmaz,ayrıca para,gösterilen teminat karşılığı davanın sonuna kadar alacaklıya ödenmez.

Bu yönde haczi veya haczedilen mallarının satılmasını önlemek isteyen borçlu alacağın tamamı yanında tüm takip masrafları ve faizi icra dairesini ödemesi,ayrıca,bu paranın alacaklıya ödenmesini önlemek için ihtiyati tedbir talep ettiği mahkemeye teminat göstermesi gerekmektedir.

Bu durumda borçlu, borcun tamamı yani %100’ü + %15 teminat=alacağın %115’inin para ve teminat olarak gösterilmesi şartıyla takibin durmasını sağlayabilecektir.Belirtmek gerekir ki,burada %115 teminat gösterilerek takibin durdurulduğundan söz edilemez. Borçlu borcun tamamını icra dairesine yatırdıktan sonra,buna ilaveten m.72, II’de öngörülen borcun yüzde on beşini teminat olarak göstermek zorundadır.Bu teminatın peşin para olması gerekmektedir. (Menfi Tespit Davaları Davası)

Menfi Tespit Davaları Davası Dilekçe Örneği Nasıl Hazırlanır?

Menfi tespit davası dilekçesi hazırlanırken aşağıda belirttiğimiz başlıklar dahilinde dilekçe yazılır.

Menfi Tespit Dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur; Mahkemenin adı, Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri, Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri,  Davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri , Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri,  İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği, Dayanılan hukuki sebeplerle yazılır.

En son kısımda ise Talep olunan hususlar Açık bir şekilde istenir.  Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası. Hazırlanan Menfi Tespit Davası Dilekçesi Mahkeme tevzi bürosuna gidilerek dava açılır. Dava ile ilgili harç vergi ve talep edilen bilirkişi, kesif veya tanıklarınız varsa gider avansı yatırılır. Menfi tespit davasını aşağıda kısaca başlıklar halinde anlatmaya çalışacağız. (Menfi Tespit Davaları Davası)

Menfi Tespit Davası

Menfi tespit davası görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Dava ticari ilişkiden kaynaklı olması halinde asliye ticaret mahkemesidir. İcra takibinin yapıldığı icra müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesi menfi tespit davası nerede açılır sorusunun cevabıdır.

Menfi tespit davası ne demek ise borçlunun borçlu olmadığı halde icra takibi öncesi ve sonrası için borçlu olmadığının tespiti için açılan davadır. İcra takip kesinleştikten sonra menfi tespit davası açılması durumunda icranın durdurulması için teminat yatırılması gerekmektedir. Menfi tespit davası ile borçlu olmadığının tespiti ile kötü niyet tazminatı ve ihtiyati tedbir talebinden bulunmak mümkündür.

Menfi tespit davası açma süresi veya menfi tespit davası zamanaşımı konusu İcra iflas kanunda 1 yıl olarak belirlenmiştir. Bu süre hak düşürücü süredir.

Menfi tespit davası ispat yükü veya menfi tespit davası nasıl kazanılır konusuna Yargıtay kararı ile cevaplamak isteriz.

Örnek menfi tespit davasında tedariki sözleşmesi kapsamında davalı şirkete verilen çek ve senetlerin sonradan imzalanan fesih protokolüne göre iade edilmesi gerektiği ileri sürülerek menfi tespit dava dilekçesinde dökümü yapılan çek ve senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, talebi şeklinde açılmıştır. Bu menfi tespit davasında ispat fesih protokolüdür.

Menfi tespit davası dilekçe örneği ile açılan menfi tespit davası harç ve dava masrafları yatırılması ile dava açılır. Menfi tespit davası ne kadar sürede sonuçlanır ya da Menfi tespit davası ne kadar sürer veya menfi tespit davası ne kadar sürede sonuçlanır sorusuna Avrupa birliğinin davanın tahmini sonuçlanma süresi olarak 541 gün olarak belirlenmiştir. Bu sürenin kısaltılması ve uzaması çeşitli sebeplerden dolayı mümkün olmaktadır.

Menfi tespit davası hangi mahkemede açılır, menfi tespit ne demek ve menfi tespit nerede açılır merak edilen sorulara kısa kısa açıklanmıştır. (Menfi Tespit Davaları Davası)

Yargıtay Kararları – Menfi Tespit Davaları Davası

MENFİ TESPİT DAVASI ÖZET : Dava, İcra ve İflas Yasası’nın 89. maddesi gereğince gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Somut olayda; üçüncü haciz ihbarnamesi davacı üçüncü kişiye tebliğ edilip, eldeki menfi tespit davası da … günü açıldığına göre, yasal dava açma süresi geçmemiştir.

Diğer bir ifade ile davacı üçüncü kişi, İcra ve İflas Kanunu’nun 89/3 maddesinde öngörülen 15 günlük yasal süre içerisinde davasını açmıştır. Mahkemece ikinci haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihi başlangıç kabul edilerek, davanın yasal hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle reddedilmesi ve bu kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. (Menfi Tespit Davaları Davası)

YARGITAY KARARI: MENFİ TESPİT DAVASI

MENFİ TESBİT DAVASI – ÜÇÜNCÜ KİŞİ DURUMUNDA OLAN DAVACININ AÇTIĞI MENFİ TESPİT DAVASINDA İKAMETGAHININ BULUNDUĞU YER MAHKEMESİ DE YETKİLİ OLDUĞU – İŞİN ESASINA GİRİLEREK BİR KARAR VERİLMESİ GEREKTİĞİ – YETKİSİZLİK KARARI VERİLMESİNİN İSABETSİZ OLUŞU

ÖZET: Somut olayda icra takibinde üçüncü kişi durumunda olan davacının açtığı menfi tespit davasında ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Mahkemece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken bu durumun gözden kaçırılarak yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.

YARGITAY KARARI: MENFİ TESPİT DAVASI

MENFİ TESPİT VE ALACAK DAVASI – İCRA MAHKEMESİNCE TAKİBİN İPTALİNE KARAR VERİLMİŞ OLMASI – TAKİBE KONU SENET NEDENİYLE AÇILAN MENFİ TESPİT DAVASININ KONUSUZ HALE GELMEYECEĞİ – İŞİN ESASININ İNCELENEREK BİR KARAR VERİLMESİ – HÜKMÜN BOZULMASI GEREĞİ

ÖZET: İcra mahkemeleri icra-iflas işleri için kurulmuş, kendine özgü kuralları olan özel bir yargı organıdır. Keza bu mahkemelerce verilen kararların maddi anlamda kesin hüküm kuvvetine sahip olmadığı da bilinen bir gerçektir. O nedenle icra mahkemesince takibin iptaline karar verilmiş olması takibe konu senet nedeniyle açılan menfi tespit davasını konusuz hale getirmeyeceği gibi davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararının kalmadığından da söz edilemez.

Alacak tehdidi altına olan borçlu hukuki yararı bulunmak şartı ile icra takibi söz konusu olmadan da bu davayı açabilir. Mahkemece menfi tespit istemi hakkına işin esasının incelenerek bir karar verilmesi gerekirken davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesi hatalı olup hüküm bu nedenle bozulmalıdır. (Menfi Tespit Davaları Davası)

Diğer makalelerimize Ankara Avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz.

Menfi Tespit Davaları Davası | Sıkça Sorulan Sorular

MENFİ TESPİT DAVASI – KEŞİDECİNİN DAVACI LEHDAR İLE ARASINDAKİ TEMEL İLİŞKİDEN KAYNAKLANAN DEFİLERİ İYİNİYETLİ HAMİLE KARŞI İLERİ SÜREBİLMESİ İÇİN ÖNCE LEHDARA BORÇSUZLUĞUNU KANITLAMASI GEREĞİ – YORUM YOLU İLE KARAR VERİLMESİNİN İSABETSİZLİĞİ

ÖZET: Keşideci davacı lehdar ile arasındaki temel ilişkiden kaynaklanan defileri iyiniyetli hamile karşı ileri sürebilmesi için önce lehdara borçsuzluğunu kanıtlaması daha sonra da hamilin kötüniyetle çeki devir aldığını kanıtlaması gerekir.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeden ve özellikle davalı bankanın kötüniyeti ispatlanamadığı halde yorum yolu ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

MENFİ TESPİT DAVASI – KANUN İLE GETİRİLEN BU OLANAKTAN YARARLANMA KONUSUNDA DAVACI TARAFIN BELEDİYEYE YAPTIĞI BİR BAŞVURUNUN OLUP OLMADIĞI – NE GİBİ İŞLEM YAPILDIĞININ BİLDİRİLMESİ İÇİN DOSYANIN MAHKEMESİNE GERİ ÇEVRİLMESİ

ÖZET: 7020 sayılı Kanun ile getirilen bu olanaktan yararlanma konusunda, davacı tarafın, davalı (belediyeye/idareye) yaptığı bir başvurunun olup olmadığı, var ise ne gibi işlem yapıldığının bildirilmesi için dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.

BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ İSTEMİ – SÜRESİNDE İTİRAZ EDİLMEDİĞİ İÇİN KESİNLEŞEN ÖDEME EMİRLERİ YÖNÜNDEN DAVANIN REDDİ LÜZUMU – DAVANIN AÇILMASINDA HUKUKİ YARAR BULUNUP BULUNMADIĞININ TESPİTİNDEN SONRA DAVA KONUSU MİKTARIN BELİRLENMESİ GEREĞİ

ÖZET: İcra takibine itiraz süresinde itiraz edilmemesi nedeniyle kesinleşen ödeme emrinin, menfi tespit davası açılamayacağının gözetilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, her ne kadar menfi tespit talepli olatak bu dava açılmış ise de, diğer ödeme emirlerinin kesinleşip kesinleşmediği, gözönünde bulundurularak davacıların bu davayı açmakta hukuki bir yararlarının olup olmadığının  dava konusu miktarlarının da belirlenmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

İcra takibinden önce ya da icra takibi sırasında borçlu olduğu iddia olunan kimse menfi tespit davası açarak mahkemeden para alacağına ilişkin borcunun bulunmadığını isteyebilir.

Bu durumda icra takibi duracağı gibi icra takibine kötü niyetle başlatmak sebebiyle alacaklı olduğu iddiasında bulunan kimsenin tazminat ödemesi de söz konusu olmaktadır.

Menfi tespit davası neden açılır konusunda verilecek cevap icra takibinin durdurulması veya icra tehdidinin hiç başlamaması içindir. Menfi tespit davasında icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi görevlidir.

Asliye hukuk veya sulh hukuk mahkemeleri menfi tespit davasında görevli mahkemelerdir. İcra takibinden önce menfi tespit davası açılacaksa bu durumda davalının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki mahkemeler dava açılmasında yetkilidir.

İcra Takibi Nedeniyle Menfi Tespit Davasının Açılması

Takip kesinleştikten sonra menfi tespit davası ikinci haciz ihbarnamesinin borçluya tebliğinden itibaren 15 gün içinde yapılmak zorundadır. Bu süre hak düşürücü süre olup icra takibi kesinleştikten sonra süresi içinde dava açılmaması zamanaşımına sebep olmaktadır.

İcra takibi sebebiyle menfi tespit davası hukuki bir yarar sağlama amacıyla açılmalıdır. Özellikle icra tehlikesi altında menfi tespit davası hukuki gerekçe bulunmadığı için reddedilmektedir.

Örneğin ödeme emrinin borçluya gönderilmesinden itibaren zamanaşımına itiraz edilmemesi halinde menfi tespit davası açılarak takibin kesinleşmesini engellemeye çalışmak zamanaşımı süresine dikkat edilse bile hukuki yarar bulunmadığı anlamına gelebilir.

Borçlu icra takibinin kesinleşmesinden itibaren ihtiyati tedbir kararı alınması için icra müdürlüğüne başvurarak alacak miktarının %15’ini teminat olarak göstererek ve bu parayı icra müdürlüğüne yatırarak icrayı durdurabilir.

Menfi tespit davası sonunda borçlu haklı çıkarsa haciz işlemi kaldırılır ve teminat miktarı kendisine ödenir. İcranın durdurulması için menfi tespit davasının kaldırılmasına gerek yoktur.

İcra Takibi Öncesi Menfi Tespit Davasının Açılması

İcra takibinden önce menfi tespit davası açılması icra tehlikesi altında bulunma iddiasıyla menfi tespit davası dilekçe örneği ile mahkemeye başvurmak suretiyle gerçekleşmektedir. Burada dava açılması için hukuki bir yarar söz konusu olmalıdır.

Aksi halde davanın reddedilmesi mümkündür. Borçlu hukuki yararı ortaya koymak bakımından menfi tespit dava dilekçesinde alacaklıda bulunan senedin zorla hazırlatıldığını, senedin hükümsüz olduğunu, vadesinin gelmemiş olduğunu, bedeli nakden alınmıştır ibaresine rağmen bedel alınmadan bono verildiği iddiasıyla menfi tespit davası açarak icra takibinin zararından korunmak için dava açabilmektedir.

Menfi tespit davasının açılması alacaklının icra takibi başlatmasını engellemez. İcra takibi başlatılması halinde borçlu alacağın %15’i oranında teminat yatırarak mahkemeden icra hakkında ihtiyati tedbir konulmasını isteyebilir.

İcra takibinde ödeme emri süresi içinde 7 günlük itiraz süresini kaçıran borçluda menfi tespit davası açarak borcunun olmadığı konusunda icra takibini durdurma hakkına sahiptir.

Menfi Tespit Davası Nedir Nerede Nasıl Açılır?

Menfi Tespit Davası Neden Açılır? Menfi Tespit Davası; İcra takibi bilindiği üzere alacaklının alacağını borçludan yasal yollarla temin edebilmek için hukuk yoluna başvurmasıdır.

Bu durumda icra takibi başlatan alacaklı nasıl ki hukuk yoluna başvuruyor ise, borçlunun da borcu olmadığına dair hukuk yoluna başvurma hakkı vardır. İşte bu hakkını borçlu olduğu iddia edilen kişi menfi tespit davası açarak kullanma hakkına sahiptir.

Menfi tespit davası icra takibinden önce veya sonra açılabilen borçlu bulunulmadığının tespitini yapmak amacı ile açılan bir davadır. Bu durumda bu davada davacı borçlu davalı ise icra dosyasında bulunan alacaklıdır. Davada ispat yükü  alacaklıdadır.

Yani alacaklının gerçekten alacağının var olduğunu ispatlaması gerekmektedir. Ancak bazı durumda ispat edecek olan davacı da yani borçlu da olabilir. Şöyle ki alacaklı ile aralarındaki hukuki ilişki olduğunu doğrulayıp ancak bu hukuki ilişkinin sona erdiğini söylüyorsa ispatlaması gereken davacıdır.

Örneğin davacı borçlu B firması davalı alacaklı A firması olsun. A firması B firmasından borcunu almak için icra takibi başlatıyor. B firması da bu icra takibinden sonra A firmasına menfi tespit davası açıp benim böyle bir borcum bulunmamaktadır iddiasında bulunduğu zaman, A firması böyle bir borcun  olduğunu ispatlamakla mükelleftir.

Fakat B firması benim A firması ile belirttiğim tarihte hukuki bir ilişkim oldu ancak ben borcumu ödedim demesi durumunda B firması ödediğini ispatlamak zorunda kalacaktı. Kısacası bu dava için borçlunun borçlu olmadığını ileri sürdüğü davadır demek yanlış olmaz. (Menfi Tespit Davası Neden Açılır?)

Menfi Tespit Davası Neden Açılır?

Borçlu alacak ilişkisinde bazen kötü niyetli olarak, icra takibi yapılacağı gibi, alacak ve borcu ödeme tehdidi altında bırakabilir. Bu durumda borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası nasıl açılır konusunu ele alacağız. Menfi Tespit Davası Nedir ;

Menfi tespit davası borçlu, alacaklıya karşı borcunun olmadığını ispat etmek için İKK MD:72’ye göre dava açabilir. Bu açılan davalara olumsuz saptama davası veya menfi tespit davası denir.

Borçlu, icra takibinden önce veya icra takibi açıldıktan sonra borçlu olmadığının ispat ve tespiti için menfi tespit davası açabilir. Borçlunun menfi tespit davası açmasından sonra alacaklı aynı alacağı için icra takibi yapabilir.

Menfi Tespit davası yukarıda da belirttiğimiz gibi iki şekilde açılabilir. Şimdi aşağıda menfi tespit davası nasıl ne şekilde açılır konusunu örnek yargı kararı ile anlatmaya çalışacağız.

Verilen Örnek karar da, Mahkemece Dairemiz bozma kararına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Zira hükmüne uyulan bozmamız kararında bozmadan önce alınan bilirkişi raporunun yeterli inceleme ve araştırma içermediği ve Yargıtay denetimine de elverişli olmadığı belirtilmiştir.

Bu durumda mahkemece tarafların defter ve kayıtları üzerinde konusunda uzman bir bilirkişiye yeniden inceleme yaptırılıp bozma ilamında belirtildiği üzere dava konusu bononun taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında verildiğinin kabulü halinde, davalının ticari defter kayıtlarındaki alacak tutarı kadar bono bedelinden davacıların sorumlu olacağının gözetilmesi sureti ile ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınması gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece bozmadan sonra yeni bir rapor alınmış ise de iki rapor arasında tespit edilen alacak miktarı yönünden çelişki oluştuğu görülmüştür.

Hal böyle olunca mahkemece bu çelişkinin giderilmesi yönünden yeni bir rapor alınması gerekirken bozmadan önce alınan ve Dairemizce yetersiz olduğu belirlenen rapora göre hüküm kurulması doğru olmadığı gibi menfi tespit davalarında borçlu olunmayan kısım saptanarak, saptanan bu kısım yönünden menfi tespit hükmü kurulması gerekirken, davacıların borçlu oldukları miktar hükme geçirilip “bunun dışındaki kısım yönünden borçlu olmadığının tespitine,” biçiminde hüküm oluşturulması da HMK’nun 297. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden kabul şekli itibariyle isabetsizdir. (Menfi Tespit Davası Neden Açılır?)

İcra Takibinden Açılmış Menfi Tespit Davası

Menfi tespit davası icra takibinden önce açılmış ise “Tedbir Kararı” istenebilir. Mahkemede bu talep üzerine “ihtiyati tedbir” kararı verebilir. Ancak bu kararın mahkemece verilebilmesi ve icra takibinin durdurulması için, davacının alacağı miktarırın %15’inden aşağı olmamak üzere teminat göstermesi gerekebilir.

Yukarda ki açıklamalar ışığında verilen örnek karar da, Uyuşmazlık iki adet çekteki lehtar cirosunun sahte olduğu iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat davasıdır.

Davacı birleşen davacı çeklerin keşidecisi şirket çeklerdeki imzasını inkar etmediğinden lehtarın cirosunun sahte olduğu iddiasına dayalı olarak borçlu olmadığının tespitini, ödediği bedelin istirdatını ve çekin istirdatını talep edemez.

Ayrıca çeklere ciro yoluyla hamil olan hamilden imzaların istiklali prensibi gereği kendinden öncekilere (imzasını inkar eden dışında) müracaat hakkını sınırlayacak şekilde çekin istirdatına da karar verilemez.

Ne var ki davalılar bu hususlarda temyize gelmediğinden ve aleyhe bozma yasağı olduğundan bu husus bozma nedeni yapılmamış ve açıklanan nedenlerle hükmün onanması gerekmiştir. (Menfi Tespit Davası Neden Açılır?)

Menfi Tespit Davası Ne Zaman Nerede Açılır?

Menfi tespit davası, icra takibinin yapıldığı, icra dairesinin bulunduğu yer veya alacaklının ikametgahı mahkemesinde açılır.

Menfi Tespit Davası Dava Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Menfi tespit davası dava dilekçesi genel başlıklarla bu şekilde yazılır. Dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:  Mahkemenin adı,  Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri,  Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası,  Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri,

Davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri, Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri, İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği, Dayanılan hukuki sebepler,

Açık bir şekilde talep sonucu, Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası ile son bulur.

Diğer makalelerimize Ankara Avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz. (Menfi Tespit Davası Neden Açılır?)

Menfi Tespit Davası Neden Açılır? | Sıkça Sorulan Sorular

Menfi Tespit Davasında İspat Yargı Kararı

Dava dışı şahıs tarafından davacının davalıdan aldığı, alacağı malların teminatını teşkil etmek üzere verilen ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibinin kesinleşmesi sonucu açılan borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun ilamsız icra takibi ve ipoteğin de teminat ipoteği olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda ipotek alacaklısı olan davalı teminat altında olan alacağını ispat ile yükümlü olduğunun gözetilmesi gerekir.

Menfi Tespit Davasında Kötü Niyet Tazminatı Hakkında Yargı Karar

Mahkemece, davacının sözleşmelere uygun miktarda ürünü davalıya teslim ederek sözleşmelere icazet vermiş sayıldığı, takip dayanağı sözleşmeler nedeniyle sorumlu olduğu, ancak davalının kayısıların ayıplı olduğu ve 3. kişilerden iade alındığı ve davalının alacağını ispatlayamadığı, alacağını bilebilecek durumda olan davalının kötüniyetli takip yaptığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. İİK.nun 72/5 maddesi uyarınca, davacı borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan icra takibinin haksız ve kötüniyetle yapılmış olduğu anlaşılırsa, davacı borçlunun talebi üzerine, borçlunun uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir.

Somut olayda davalının icra takip tarihinde haksız olduğu kabul edilse de kötüniyetli olduğu kabul edilemeyeceğinden, davalı aleyhine hükmedilen kötüniyet tazminatı yönünden hükmün bozulması gerekmiştir.

Menfi Tespit Davası, Dava Açma Süresi ve Yetkili Mahkeme Hakkında Yargı Kararı

Asliye Hukuk Mahkemesi ise, dava, İİK’nın 89. maddesine göre gönderilen 3.haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davası olup, 3.haciz ihbarnamesini alan 3.kişinin icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde menfi tespit davası açabileceği, davacının yerleşim yerinin … olduğu ve … mahkemelerinin davaya bakmakla yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İİK’nın 89/3. maddeye göre 3. haciz bildirimini alan üçüncü kişi, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde 15 gün içinde menfi tespit davası açabilir. Görüldüğü gibi İİK’nın 89/3. maddesinde aynı yasanın 72/son maddesinden farklı olarak yetki düzenlemesi yapılmış ve bu tür davaların icra takibinin yapıldığı yer veya davayı açan üçüncü kişinin yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği hükme bağlanmıştır.

Dosya kapsamından ve icra dosyasından davanın İİK’nın 89/3. maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu anlaşılmaktadır. Somut olayda borçlu olmadığına dair talepte bulunan üçüncü kişi davacının yerleşim yeri … olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın … 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Menfi Tespit Davasında Borçlu olmadığı Kararı Nasıl Verilir

Görüldüğü gibi davanın temelini üç ayrı icra takibi oluşturmaktadır. Mahkemece kurulan hüküm talepleri karşılamadığı gibi hükmün bir yerinde borçlu olunan miktara yani olumlu tespite karar verilmiştir. Menfi tespit davalarında borçlu bulunulmadığının tespitine karar verilmelidir. Olumlu tespit kararı verilmesi menfi tespit davasının niteliği ile bağdaşmaz.

Öte yandan dava üç ayrı icra takibine dayandığı halde davacının hangi takip nedeni ile ne miktarda borçlu bulunmadığı hususunda davacı vekiline açıklama yaptırılmadan, hükümde de hangi takip sebebiyle borçlu bulunulmadığı hususu ayrı ayrı belirtilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi istirdat talebi yönünden herhangi bir olumlu olumsuz karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

Bunun yanında menfi tespit davaları alacak iddiasında bulunan kişiye karşı açılır. Somut olayda davanın temelini oluşturan icra takiplerine dayanak yapılan Genel Kredi Sözleşmesinde davalı banka alacaklı, diğer davalı şirket asıl borçlu konumundadır. Başka bir anlatımla Genel Kredi Sözleşmesinde davalı şirketin alacaklı sıfatı bulunmamaktadır. Buna rağmen mahkemece menfi tespit hükmü kurulurken, her iki davalıyı da kapsayacak şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Borçlunun üçüncü kişideki hak ve alacaklarının haczi, Üçüncü Haciz İhbarnamesine karşı Menfi Tespit Davası

Borçlunun üçüncü kişideki hak ve alacaklarının haczi için gönderilen üçüncü haciz ihbarnamesine karşı tebliğden itibaren 15 günlük süre içinde menfi tespit davası açılması gerekmektedir.

Somut olayda ise davanın 15 günlük süre içerisinde açılmadığından, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hukuki olarak hatalı gerekçe sonucu davanın reddi doğru değil ise de, sonucu itibariyle doğru olan yerel mahkeme kararının değiştirilen bu gerekçeyle düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

Sigorta tespit davası açmak, Sigorta bildirimi yapılmadan ya da sigorta primleri eksik yatırarak çalıştırılan işçiler tarafından mümkün olmaktadır. Sigortasız olarak çalışan işçinin bu durumu fark ettiği anda sigortalı hale gelebilmek için açtığı davalara sigorta tespit davaları denilmektedir. Sigorta tespit davalarında görevli olan mahkeme İş Mahkemeleridir. Sigorta tespit davası için başvurulacak olan yetkili mahkeme;

• Davanın açılmış olduğu tarihte davalının bulunduğu yerleşim yerine bağlı olan mahkeme,
• İşçinin çalıştığı işyerinin bulunduğu yere bağlı olan mahkeme
• Davalıların birden fazla olması durumunda davalıların herhangi birine ait bir yerde bulunan mahkeme olarak kabul edilmektedir.

Sigorta Tespit Davası Açılabilmesi İçin Şartlar Nelerdir?

Doğru tespit davasının açılabilmesi için bazı koşulları uygunluk sağlanması gerekmektedir. Bu koşullara uygunluk sağlanması durumunda sigorta tespit davası açılabilmektedir. Sigorta tespit davası şartları şekilde sıralanmaktadır;

• Sigorta tespit davası açılacak işyerinin niteliği 5510 sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kapsamında olmalıdır.
• Sigorta tespit davası için zamanaşımı süresi 5 yıldır. Görülen hizmetin üzerinden 5 yıl geçmeden tespit davasının açılması gerekmektedir. Hak sahibi işçinin vefat etmesi durumunda 5 yıllık zaman aşımı süresi hak sahipleri vefat tarihinden itibaren başlamaktadır.
• Verilen hizmetin işverene verilmesi ve işverene ait işyerinde görülmüş olması gerekmektedir.
• Verilen hizmetin sigortasız olması ve bu durumun kurum tarafından tespit edilmemiş olması gerekmektedir.
• Dava açılabilmesi için söz konusu olan sigortanın kısa vadeli sigortalardan değil uzun vadeli sigortalardan olması gerekmektedir.

Sigorta Tespit Davasında Kullanılan Deliller Nelerdir?

Sigorta tespit davasında işçinin geçmiş dönemde çalışmış olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Çalıştığını ispat edilememesi durumunda dava düşecek ve olumsuz sonuçlanacaktır. Sigorta tespit davalarında delil olarak kullanılabilecek kalemlerden bazıları şekilde sıralanabilmektedir;

• SGK işyeri dosyası
• Tanık
• Bilirkişi raporları
• Vergi mükellefiyetini gösterir kayıtlar
• Ücret bordroları
• Sanayi ve Ticaret odasını ait kayıtlar
• İşverenin mesleki kuruluş kaydı
• Esnaf ve derneklerin Sicil kaydı
• Apartman ya da site yönetimine ait defter ya da kayıtlar
• Sigortalının işyeri sicil dosyası

Tüm bunlar sigorta tespit davalarında delil olarak kullanılabilmektedir. Çalışıldığının ispat edilmesi zorunlu olduğu için bu kanıtlara mutlaka ihtiyaç vardır.

Konut Sigortası, Konut sigortası; daire ve kullanıcının talebine bağlı olarak bina veya daire içerisinde bulunan eşyaları risklere karşı güvence altına alır. Kullanıcının talebine göre bina veya daire teminatı ile daire içerisinde bulunan bütün sabit tesisatlarda da risklere karşı sigorta kapsamına girer.

Bina veya dairede meydana gelen herhangi bir hasarın oluşması durumunda çoğunlukla dairede bulunan eşyalar da hasar görür. Bu sebeple sigortayla koruma altına alınan evlerin içerisindeki eşyalarla birlikte sigorta yapılmalı, riskler güvence altına alınmalıdır. Bireyler az bir miktar maliyet farkı ile binaya ve binanın içerisinde bulunan sabit tesisata ve de bina içerisinde bulunan eşyaların başına gelebilecek her türlü riskleri, konut sigortası ile bertaraf etmiş olacaklardır. Aldığımız konut veya ev eşyaları maliyetleri itibariyle aile bütçesinde çok büyük bir yer tutar. Binaya, sabit tesisata veya konut eşyalarının başına gelebilecek risklere karşı konut sigorta poliçe maliyetleri eşyanın veya binanın maliyeti yanında çok düşüktür.

Kiracı olarak konut sigortası yalnızca ev eşyalarının başına gelebilecek riskleri güvence altına alır. (Sigorta Tespit Davaları)

Konut Sigortası Teminat Kapsamları

Konut sigortası; bina veya ev içerisindeki sabit tesisat ve ev eşyalarının başına gelebilecek her türlü kazaya karşı gerekli bir tedbir bir güvencedir. Konut sigortası güvencesinden en iyi biçimde yararlanmak ve mevcut ve olması muhtemel risklerin tespit edilip ihtiyaçlara en uygun konut sigorta poliçesi tercih edilmelidir.

Konut Sigortasında Mevcut Ana Güvenceler Yangın Güvencesi

Konut sigortası teminatları ve kapsamları poliçe sahibi sigorta şirketlerine göre farklılık göstermekle beraber bütün hepsinde müşterek olan ana güvence yangına karşı teminatıdır.

Yangın teminatı: Yangın, yıldırımın ve bina tesisatının patması sonucunda ortaya çıkması muhtemel zararları güvence altına riskleri ortadan kaldırır. (Sigorta Tespit Davaları)

Konut Sigortasında Bulunan Ek Teminatlar

Konut sigortası mevcut sigorta poliçelerine ek olarak teminatlar alınarak kişilerin yaşadığı bölgelere göre sahip oldukları riskleri azaltarak rahat ve huzurlu yaşamın anahtarıdır konut sigortası.

Sigorta poliçelerinin düzenlenmesi sırasında yaşanılan bölgenin sahip olduğu riskler göz önüne alınarak poliçeler hazırlanır. Ancak konut sigortası yaptırmak isteyen kişiler geniş bir güvence ile risklerden minimum düzeyde zarara görmezler. (Sigorta Tespit Davaları)

Sosyal Hareketlere Karşı Konut Sigortası

Grev, lokavt, kargaşalık, halk hareketleri ve kötü niyetli büyük terör hareketler; bu saldırı ve hareketlerin sebep olacağı maddi zararları risklerini güvence altına alabilir. Her bir oluşan zararda, zarar maliyetinin %5’i (yüzde beş) oranında muafiyet riskler güvence altına alınır.

 Sel veya Su Baskınına Karşı Konut Sigortası

Sel veya su baskını; sigortalanan binanın veya evin çevresinde ırmak, çay, dere ve sulama kanalların taşması ile olağanüstü dönemlerdeki yağışlar sebebiyle meydana gelen sel felaketi neticesinde binada, binadaki sabit tesisatta ya da binanın içerisinde bulunan eşyalarda meydana gelen zararlara karşı riskleri güvenceye alır.

Cam Kırılmasına Karşı Konut Sigortası

Cam kırılması; bu güvencesinin amacı sabit olarak ve dik halde takılı olan cam ile aynaların kırılmasına neden olabilecek risklere karşı, zararları güvence altına alır.

Konutta Meydana Gelebilecek Kazalara Karşı Konut Sigortası

Ferdi kaza; sigortalının konut sigortası yapılan adresinde konut sigorta poliçe içeriği çerçevesinde meydana gelebilecek bir kaza neticesinde oluşabilecek riskleri güvence altına alır. Konut sigortası poliçe kapsamına göre ölüm olması durumunda tarafı, sürekli olarak sakat kalması durumda da poliçe sahibine poliçede belirlenmiş limitler ve genel şartlar dahilinde tazminat ödenir.

Hırsızlığa Karşı Konut Sigortası

Hırsızlık; konut sigorta poliçesinden de binada veya evde meydana gelebilecek hırsızlık risklerini güvence altına alır. Hırsızlık neticesinde sigortalı binada çalınan eşyaları ve hırsızın bina veya eşyalara vereceği hasarları karşılar.

Tadilat İşleri İçin Konut Sigortası

Yardım hizmetleri: Konut sigortası poliçe güvencelerinden biriside su tesisatı, elektrik, çilingir, cam ve buna benzeri tadilat işleri ile alakalı acil servis ve bağlantı hizmetleri verilmesini sağlar.

Enflasyona Karşı Konut Sigortası

Enflasyona karşı korunma: Bu teminatın amacı enflasyon dönemlerinde daire ve dairenin içerisindeki eşyaların güncel değerini korumaktır. Konut sigorta miktarına sigorta poliçe süresi boyunca seçilecek enflasyondan korunma miktarı kadar artış yapılır. Ancak zarar tarihinde tercih edilen oran Devlet İstatistik Enstitüsü’nün belirlemiş olduğu miktarın üzerinde ise DİE’nin oranı dikkate alınır.

Deprem ve Yanardağ Hasarların Karşı Konut Sigortası

Deprem veya yanardağ püskürmesi; deprem ve yanardağ püskürmesinin konut sigortası yapılarak güvence altına alınan değerler üzerinde doğrudan sebep olacağı bütün hasarlar güvence altına alır. Depremin neden olduğu hasarlarda öncelikle zorunlu deprem sigortası (DASK) belirlenen limitler içerisinde ödeme yapar.

Makalede Sigorta Tespit Davaları konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Sigorta Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz. Bir olay içerisinde Davaya konu olmuş veya olma ihtimali olacak durumlarda  Taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada (örnek Tazminat)  ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir. Tespit Davalarında Delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerekir.

“HUKUKİ YARAR” kısaca açıklayacak olursak, Kanunda açıkça öngörülen haller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi halinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dahilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılır (6100 S. K. m. 400). Delil tespiti talebi dilekçeyle yapılır. Dilekçede tespiti istenen vakıa, tanıklara veya bilirkişilere sorulması istenen sorular, delillerin kaybolacağı veya gösterilmesinde zorlukla karşılaşılacağı kuşkusunu uyandıran sebepler ile aleyhine delil tespiti istenen kişinin ad, soyad ve adresi yer alır.

Tespit talebinde bulunan, durum ve koşulların imkan vermemesi nedeniyle, aleyhine tespit yapılacak kişiyi gösteremiyorsa talebi geçerli sayılır. Tespit Davalarında Kural olarak, öğretide ve yerleşik Yargıtay uygulamasında ‘EDA DAVASI’ açılmasının mümkün olduğu hallerde tespit davası açılmasında hukuki bir yararın bulunmadığı kabul edilmiştir (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Tespit Davası – Tespit Davası Nasıl Açılır?

Tespit Davası Dilekçe Örneği Nedir?

Tespit davası aşağıda kısaca belirteceğimiz konular çerçevesinde dava olarak açılabilir. Dava konusu ve dilekçesi hazırlanarak tevzi bürosuna sunulur. Tespit Davalarında görülecek davalar için mahkeme tarafından belirlenen mahkeme masrafı, bilirkişi, keşif ve tanık  giderleri avans olarak ödenmedikçe sonraki işlemler yapılmaz (6100 S. K. m. 402). Tespit Davası Nerede Açılır hakkında Tespit davası Tespit Davasında açılan davanın tespit talebi mahkemece haklı bulunursa davayı kabul eder.

Daha sonra sizin sunmuş olduğunuz Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir. Kararda ayrıca, delil tespitinin nasıl ve ne zaman yapılacağı, tespitin icrası esnasında karşı tarafın da hazır bulunabileceği, varsa itiraz ve ilave soruların bir hafta içinde bildirilmesi gerektiği belirtilir. Tespiti istenen vakıanın hangi delille tespit edileceğine karar verilmişse, bu kararın yerine getirilmesinde o delilin toplanmasına ilişkin hükümler uygulanır. Tespit Davasında delil tespiti dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir. Asıl davanın taraflarından her biri, iddia veya savunmasını ispat için bu tutanak ve raporlara dayanabilir. Tespit Davası Tazminat Davasına konu olacaksa, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hakim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. Yukarda tespit davasını ana hatları ile genel olarak anlatmaya çalıştık. Şimdi aşağıda ise tespit davasına konu olacak diğer tespit davalarının ana hatlarını anlatmaya çalışacağız. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Kira Tespit Davası

Kira tespit Davası Kiralayanın tespit davası açmak için kiracıya önceden ihtar göndermesi gerekli değildir. Kiralayan yeni dönem için her zaman tespit davası açabilir. Kira tespit davası hakkındaki dava dilekçesi kira döneminin sonundan yeterli süre önce tebliğ edildiği takdirde kiracı yeni dönemde yeni kira parası ile sorumlu tutulacaktır. Bu yeter süre, kiracının tahliye hakkını kullanabileceği 15 günden önce düşünme olanağı sağlayacak bir süre olmalıdır.

Süresinde ihtar çekilmiş olsa bile kira tespit davası en geç artırım istenen dönemin sonuna kadar açılmalıdır. Taraflar yeni kira döneminde kira parasının artırılacağını kabul etmişlerse tespit edilecek kiranın yeni dönem başından itibaren geçerli olması için önceden ihtar çekilmesine gerek yoktur. Davanın tespiti istenen dönem içerisinde açılması yeterlidir. Mahkemece yeni dönem kira parası rayiç ve emsale uygun olarak tespit edilecektir. rayici saptama mümkün değilse de yasa gereği emsal aranması zorunludur.

Yeni kira bedeline dayanak olacak emsallerin tam uygun olması ve kira sözleşmelerinin belgelenmesi de gerekir. Bu uygunluk, hem kira başlangıcı, hem de kiralananın nitelikleri ve kullanma biçimde yönlerinden olmalı ve hem de, aynı yerlerin aynı miktarın kira parası ile belli dönemlerde kiralanabileceğini göstermelidir. Bir iki emsal yerin bulunması, özel koşullarla yapılmış kira sözleşmelerini akla getirir. Bu gibi özel nedenlerle yapılmış kira sözleşmeleri de emsal olarak kabul edilemez. Tam uygun emsal bulunmayan hallerde ise, ele alınan emsallerin kiralanan yerle tam bir karşılaştırılması yapılmalı, hangi nedenlerin ve saptanan ayrıcalıkların her birinin ne oranda kira parasını etkilediği, bilirkişi raporunda dayanaklı ve denetlenmesi mümkün olacak biçimde açıklanmalıdır. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Terekenin Tespiti Davası

Terekenin tespiti davası Mevcut durum meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında verilebilecek olan ihtiyati tedbir kararı, niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.

Terekenin tespiti davası hakkındaki diğer makaleyi okuyabilirsiniz.

Terekenin Tespiti Ve Defter Tutulması İstemi Davasında Miras bırakanın yerleşim yeri sulh hakimi, istem üzerine veya resen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır.

Miras bırakan, yerleşim yerinden başka bir yerde ölmüş ise, o yerin sulh hakimi bu ölümü yerleşim yeri sulh hakimine gecikmeksizin bildirir ve miras bırakanın ölüm yerinde bulunan mallarının korunması için gerekli önlemleri alarak bununla ilgili dosyayı ve varsa vasiyetnameyi yerleşim yeri sulh hakimine gönderir. Terekenin tedbir mahiyetindeki tespit istemi süreye bağlı değildir. Her an için tespit istenebilir. ( TMK.md.589 )

Zarar Ziyan Tespit Davası

Zarar ziyan tespit davasını genel olarak anlatacak olursak, Davada Delillerin tespiti için yetkili olan mahkeme, davanın görüldüğü veya dava açılmamış ise en hızlı ve en az masrafla delilin tespitini yapabilecek mahkeme veya sulh hakimidir.

Delillerin tespiti, ispat olunacak vaka ile şahitlere ve bilirkişiye sorulacak sualleri içeren ve üç nüshadan ibaret, dilekçe ile talep olunur. Dilekçe mahkemece kabule değer görülürse delillerin tespiti için bir gün tayin edilir. Talebin kabulü veya reddi yolunda mahkemece verilen kararlar temyiz edilemez. Delil tespiti keşif ve bilirkişi yoluyla yapılmışsa bu takdiri delil olarak değerlendirilir. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Delil Tespit Davası

Delil Tespit Davası Genel Hatları ile anlatacak olursak, Delil Tespit Davasında Talep sahibinin haklarının korunması bakımından zorunluluk bulunan hallerde, karşı tarafa tebligat yapılmaksızın da delil tespiti yapılabilir. Tespitin yapılmasından sonra, tespit dilekçesi, tespit kararı, tespit tutanağı ve varsa bilirkişi raporunun bir örneği mahkemece kendiliğinden diğer tarafa tebliğ olunur. Karşı taraf tebliğden itibaren bir hafta içinde delil tespiti kararına itiraz edebilir.

Tespiti istenen vakıanın hangi delille tespit edileceğine karar verilmişse, bu kararın yerine getirilmesinde o delilin toplanmasına ilişkin hükümler uygulanır. Delil tespiti dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir. Asıl davanın taraflarından her biri, iddia veya savunmasını ispat için bu tutanak ve raporlara dayanabilir. Aksi kararlaştırılmadıkça, tahkim yargılaması sırasında hakem veya hakem kurulu, taraflardan birinin talebi üzerine, bir ihtiyati tedbirin alınmasına veya delil tespitine karar verebilir. Hakem veya hakem kurulu, ihtiyati tedbir kararı vermeyi, uygun bir teminat verilmesine bağlı kılabilir.

Sigorta Tespit Davası

Sigorta Tespit Davası, İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalının sigorta primleri ve destek primi hesabına esas tutulan kazançlar toplamı ve prim ödeme gün sayıları ile bu primleri gösteren ve örneği yönetmelikle belirlenen asıl veya ek belgeleri ait olduğu ayı veya dönemi takip eden ayın sonuna kadar Kuruma vermekle ve Kurumca istenilmesi halinde iş yeri kayıtlarını ibraz etmekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren bir ay içinde yazılı olarak Kuruma bildirmekle yükümlüdür.

İşverenin, sigortalıyı, 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesine göre başka bir işverene iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devretmesi halinde, sigortalıyı devir alan, geçici iş ilişkisi süresine ilişkin bu fıkrada belirtilen belgelerin aynı süre içinde işverene ait iş yerinden Kuruma verilmesinden işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Konuyla bağlantılı olan hizmet tespit davası nasıl açılır hakkındaki makaleyi okuyabilirsiniz. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

İş Kazası Tespit Davası

İş Kazası Tespit davalarında,  İş kazası sonucu oluşan sakatlık nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında, olayın Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmediği anlaşıldığında, kuruma ihbarda bulunulması, olayın kurum tarafından iş kazası olarak kabul edilmemesi halinde ise, davacıya “iş kazasının tespiti” davası açması için önel verilmesi gerekir.

Zira, kurum tarafından sigortalıya gelir bağlanabilmesi için, zararlandırıcı olayın iş kazası niteliğinde olup olmadığının tespiti,  ön sorundur. İş kazası tespit davası nasıl açılır hakkındaki makaleyi okuyabilirsiniz. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Ücret Tespit Davası

Ücret Tespit Davası ile ilgili olarak diğer yazılarımızda daha aydınlatıcı bilgiler bulabilirsiniz. Ücret Tespit Davası hakkında

Tespit Davası – Yargıtay Kararları

TESPİT DAVASI – TEMYİZ AŞAMASINDA İNCELEME MERCİLERİ FARKLI OLAN BU DAVALARIN BİRBİRİNDEN BAĞIMSIZ SONUÇLANDIRILMALARINDA HUKUKİ İSTİKRAR VE KARARLARA OLAN GÜVEN BAKIMINDAN YARAR BULUNMASI – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tTespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Temyiz aşamasında inceleme mercileri farklı olan bu davaların birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında hukuki istikrar ve kararlara olan güven bakımından da yarar bulunmaktadır.

İşçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmekte, davada taraf sıfatı bulunmayan SGK yönünden bağlayıcı olmamaktadır. Yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir. O halde, davacı ve davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

YARGITAY KARARI: TESPİT DAVASI

KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN TESPİTİ DAVASI – TAŞINMAZIN TARIM ARAZİSİ NİTELİĞİNDE OLDUĞU – TAŞINMAZIN BELEDİYE MÜCAVİR ALANINDA BULUNMASI – DÜŞÜK ORAN KABUL EDİLMEK SURETİYLE KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN EKSİK TESBİT EDİLMESİNİN İSABETSİZ OLUŞU – HÜKMÜN BOZULDUĞU

ÖZET: Taşınmazın bilirkişi raporunda belirtilen nitelikleri ve taşınmazın belediye mücavir alanında bulunması nedeniyle objektif değer arttırıcı unsurunun % 200’den aşağı olamayacağı gözetilmeden, daha düşük oran kabul edilmek suretiyle kamulaştırma bedelinin eksik tesbit edilmesi doğru görülmemiştir.

YARGITAY KARARI: TESPİT DAVASI

İRTİFAK HAKKI VE PİLON YERİ BEDELİNİN TESPİTİ DAVASI – TAŞINMAZIN YÜZÖLÇÜMÜ GEOMETRİK DURUMU VE ENERJİ NAKİL HATTININ GÜZERGAHI DİKKATE ALINARAK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ ORANININ TAŞINMAZIN TÜM DEĞERİNİN YÜZDE DÖRDÜNÜ GEÇEMEYECEĞİ – FAZLA TESPİTİN İSABETSİZ OLUŞU

ÖZET: Dava konusu taşınmazın yüzölçümü, geometrik durumu, henüz parsellenmemiş arsa niteliğinde olması ve enerji nakil hattının güzergahı dikkate alınarak irtifak hakkı nedeniyle değer düşüklüğü oranının taşınmazın tüm değerinin % 4’ünü geçemeyeceği gözetilmeden daha yüksek oranda kabulü ile irtifak hakkı bedelinin fazla tespiti bozmayı gerektirmiştir. (Tespit Davası Nedir? Niçin Açılır?)

Diğer makalelerimize Ankara Avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz.