Bir kimse, başkasının kişilik hakkına basın yayın yoluyla veya internet üzerinden hukuka aykırı olarak saldırması halinde hem kişilik hakkına vermiş olduğu zarar nispetinde maddi manevi tazminat ödemeye mahkum edilecek hem de bu saldırının önlenmesi için davalı aleyhinde tedbir isteminde bulunulabilecektir.

Kişilik haklarına saldırıdan dolayı tedbir istemi kişinin bu durumdan rızasının olması ve rızası olmasa bile kamu yararının gözetilmesi durumlarında ortaya çıkmakta kişilik haklarına yapılacak herhangi bir saldırı hukuka aykırı nitelik taşımaktadır.

Kişilik Haklarına Saldırıdan Dolayı İhtiyati Tedbir Kararı Nasıl Alınır?

Bir kişinin basın yayın veya internet yoluyla kişilik haklarına saldırıda bulunulması halinde kişilik haklarına saldırının önlenmesi davası açılarak bu saldırının durdurulması mümkündür.

Dava açılırken hukuka aykırı olan saldırının ne şekilde gerçekleştiğinin ve kişilik hakkının nasıl zedelendiğinin belirlenmesi davacıya aittir. Kişilik hakkına yapılan ihlalin ortadan kaldırılması saldırının durdurulması için mahkemenin karar vermesi anlamına gelecektir.

İhtiyati tedbir kararı alınırken karşı taraf dinlenebileceği gibi saldırıda bulunan dinlenilmeden de tedbir kararı mahkeme tarafından alınabilmektedir.

Tedbir istemi dava açılmadan gerçekleşmişse 30 gün içinde kişilik hakkına saldırıdan dolayı dava açmak gerekmektedir. bu süre içinde dava açılmaması halinde tedbir kararı kendiliğinden ortadan kalkmaktadır. Hukuk muhakemesi kanununa göre tedbir kararıyla birlikte kararın ilan edilmesi ve üçüncü kişilere bildirilmesi de talep edilebilmektedir.

Kişilik Haklarına Saldırıdan Dolayı Tedbir İstemi Yetkili ve Görevli Mahkeme

Kişilerin haklarına özellikle internet kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte hakaret edilmesi konusu yaygınlaşmış ve bu saldırıların önlenmesi amacıyla hangi mahkemenin yetkili ve görevli olacağı konusu tartışma konusu yapılmıştır.

Kişilik haklarına saldırının önlenmesi konusunda sulh hukuk mahkemesinin yetkili olduğu düşünülse de bu yetki kişilik hakkına saldırı durumunda maddi ve manevi tazminat davası açılmasını içermektedir.

Kişilik haklarının önlenmesi için tedbir kararı alınmasında görevli mahkemeler sulh ceza hakimlikleridir. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 2013 yılında vermiş olduğu 10.004 sayılı kararında internet sitesine dayalı kişilik haklarına saldırı gerçekleşmesi halinde davalının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki sulh ceza mahkemesinin görevli ve yetkili olduğu belirtilmiştir.

Kişilik Haklarına Saldırıdan Dolayı Tedbir İstenmesinde Zamanaşımı

Kişilik haklarının ihlali suç duyurusu ceza hukukunda ceza dava açılması şeklinde gerçekleşebileceği gibi kişilik haklarına saldırıdan dolayı maddi ve manevi tazminat davası ya da kişilik haklarına hukuka aykırı şekilde ihlalden dolayı tedbir istemli dava açılması şeklinde de gerçekleşebilmektedir.

Kişilik haklarına saldırıda bulunulmasından dolayı ihtiyati tedbir istenmesi için davacının saldırıyı öğrenmesinden itibaren 1 yıl içinde dava açması gerekmektedir. kişilik haklarına saldırının üzerinden 10 yıl içinde dava açılmaması halinde ise dava zamanaşımına uğramaktadır. Kişilik haklarına saldırının konusu hakaret gibi ceza davası alanıyla da ilgiliyse bu durumda zamanaşımında ceza davasının öngördüğü süreler dikkate alınmaktadır.

Kişilik Haklarına Saldırıdan Dolayı Tedbir İstemi | Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hakimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir.

Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.

İhtiyati tedbir davası açılmadan önce ve sonra istenebilir. Dava açılmadan önce istenmesi halinde talep en az masrafla ve en çabuk nerede yerine getirilecekse o yer mahkemesinden ya da davanın açılacağı mahkemeden istenebilir.

Görev konusunda genel kurallar ihtiyati tedbir için de geçerlidir. Uygulamada görev kurallarına uyulmadan da tedbir istenebildiği görünmektedir.

Dilekçe karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenir ve gerektiğinde karşı tarafa tebliğ edilir.

Karşı taraf dinlenmeden de tedbir kararı verilebilir.

İhtiyati tedbir kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat yeterli sayılmaktadır.

Tedbire karar verilirken kural olarak teminata da hükmedilir. Ancak duruma göre teminat aranmayabilir. Tedbir isteyen adli yardımdan yararlanan bir kimse ise teminat göstermek zorunda değildir.

Asıl davadan önce tedbir talep edilmişse asıl dava ihtiyati tedbire karar verildiği tarihten itibaren on gün içerisinde açılmalıdır. Bu süre içerisinde davanın açıldığına ilişkin belge tedbir dosyasına koydurulur. Aksi halde on gün sonunda ihtiyati tedbir kendiliğinden kalkar.

Kendisi dinlenmeden aleyhine tedbire karar verilen taraf ihtiyati tedbir kararına itiraz edebilir. Karar verilirken dinlenen tarafın böyle bir hakkı yoktur.

Karara yargılamanın sonuna kadar itiraz mümkündür.

Durumun değişmesi nedeniyle ihtiyati tedbire itiraz hakkı karar verirken dinlenilen tarafça da kullanılabilir.

Tedbir konulmasından zarar gören taraf, tedbir kararı aldıran tarafın davada haksız çıkması üzerine tazminat talep edebilir. Kusursuz sorumluluğa dayalı bir istemdir bu. Dava bir yıllık zamanaşımına tabidir.

Makalemizde Kişilik Haklarına Saldırıdan Dolayı Tedbir İstemi konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Ceza Hukuku Avukatı sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.