Kanuna göre işçi olarak adlandırılan kişi, yine kanuna göre kaza hallerinden bir tanesi ile karşılaşmış ve zarara uğramış ise iş kazası nedeniyle maddi manevi tazminat talebinde bulunabilir.

Uzuv kaybı gibi ciddi yaralanmalar ile sonuçlanan iş kazaları ile, ölümle biten iş kazalarında yalnızca işçi değil, işçinin yakınlarının da tazminat için talepte bulunmaya hakkı olur.

İş Kazası Sayılan ve Tazminata Konu Olabilecek Nitelikteki Durumlar Nelerdir?

iş kazası nedeniyle maddi manevi tazminat davası dilekçe örneğine uygun dilekçeler, diğer bir değişle davalı olan taraf her zaman asıl işveren olmak zorunda değildir.

Taşeronlara karşı da maddi ve manevi tazminat davaları açılabilmektedir. Bu davalardan sonuç alabilmek için işçinin başına, iş kazası hallerinden birisinin gelmiş olması gerekir. Bu haller 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 13. Maddesine göre düzenlenmiştir. Bu maddelere göre;

• İşçinin, iş verene ait iş yerinde bulunduğu sırada başına gelen her türlü kaza iş kazası olarak nitelendirilmektedir. Bu kazalarda iş kazası sonucu maddi manevi tazminat talebinde bulunulabilir. Mahkemeler inceleme yaparken, kazanın nasıl olduğu ile ilgilenmezler. Kazanın olmuş olması yeterlidir.
• İşçi iş veren tarafından sağlanmış olan taşıt aracılığı ile bir yere gidiş geliş sırasında hasara uğrayabilir. Bu durum da kanun önünde iş kazası olarak nitelendirilmektedir. Bu tür kazaların özel adı trafik iş kazasıdır.
• Emziren kadın işçi, bebeğine süt vermek amacı ile işi bırakarak bebeğine süt verdiği yere gidebilir. Buraya giderken ve bebeği emzirirken başına gelen olaylar da iş kazası olarak nitelendirilmektedir.
• İşçinin kendi hesabına bağımsız olarak çalıştığı durumlarda da başına kaza gelmesi halinde iş kazası gerçekleşmiş olur.

Bütün bu durumlar, işçinin tazminat talebinde bulunması için yeterlidir.

İş Kazası Davalarında Zaman aşımı

Davadan davaya ve pek çok farklı unsur ile değişim göstermekle birlikte, Türkiye’de görülen tazminat davaları ortalama olarak 1 2 yıl sürmektedir.

İş Kazasından Sonra Açılan Davalardan Biri Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Gelişen dünyada hukuk sistemleri de insanı ve insanın gerek doğuştan sahip olduğu gerek sonradan kazandığı hakları koruma altına alarak düzeni sağlama çabası içerisindedir. Bundan mütevellit hukuk sistemi birçok konuya el atarak düzen içerisine almaya çalışmış, çıkan uyuşmazlıkları herhangi bir hak kaybına taraflar uğramadan kendi kurduğu kurallar çerçevesinde çözülmesini öngörmüştür.

Her ülkenin iç hukuk düzeni kendisini ilgilendirmekle beraber ülkeler birbirlerinin hukuk sistemlerini incelemişler ve örnek dahi almışlardır. İş Kazası Nedeniyle Maddi Manevi Tazminat

Hukuk sistemleri de gelişen dünyaya ayak uydurmaya çalışmışlardır. İş ve sosyal Güvenlik Hukuku da gelişen iş dünyası ile birlikte yenilikler getirerek işçinin, işverenin haklarını koruma altına almış e daha güçsüz durumda gözüken işçiyi de işverene karşı korumayı ihmal etmemiştir. Günlük hayatımıza da baktığımızda birçok kaza meydana gelmektedir. Bu kazalardan çoğu işçinin çalıştığı sırada meydana gelen kazalardır.

Kanun koyucu şartlar altında iş kazasını tanımlamıştır. İş kazasının sorumlularını yine aynı kanunda hüküm altına alarak işçinin iş kazası nedeni ile ortaya çıkan zararını tazmin etmek için yine hükümler çıkarmıştır.

Kamu hukukuna kadar giden iş kazaları günümüz hukuk sistemimizin önemli davalarındadır. Çalışma ortamlarının iyileştirilmemesi ve işçinin can güvenliğinin kanun hükmüne göre sağlanmaması sonucu genelde ortaya çıkan iş kazaları ve iş kazaları nedeni ile açılan tazminat davalarını bu makalede inceleyeceğiz.

İşte meydana gelen her kaza iş kazası mıdır? Kanun koyucu iş kazasını nasıl tanımlamıştır? İş kazası 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda kısaca ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda daha kapsamlı olacak şekilde tanımlanmıştır. Kanun koyucu 2 kanunda izah ettiği üzere bir iş kazasının meydana gelmesi için öncelikle bentler halinde belirtilen durumlar halinde işçinin, sigortalının başına bir şey gelmelidir.

Ortaya çıkan olay sonrası kişi yaralanmalı, sakatlanmalı yani bedensel bütünlüğüne zarar gelmeli ya da ruhsal anlamda zarar görmelidir ya da kanun koyucunun ifadesine göre iş kazası için ölmelidir. Ayrıca bu ortaya çıkan durum ile işveren arasında illiyet bağının olması gerekir. Kanun koyucu Türk Borçlar kanunda haksız fiil hükümleri nedeni ile kusuru olan taraf tazminat davasının açılması için 5 koşulun sağlanması gerektiğini ifade etmiştir.

Kanunları ortak şekilde değerlendirdiğimizde de iş kazası denilecek olan olay eğer işveren nedeni ile meydana gelmemiş ise örneğin 3. Kişini ağır kusur ya da işçinin ağır kusuru ya da mücbir bir sebep nedeni ile ortaya çıkmış ise illiyet bağı kesilecektir. Ve bu durumda da işçinin bedensel bütünlüğüne zarar veren ya da ölümüne sebep olan olay iş kazası sayılmayacaktır.

İş kazası sonucu işverenin yapması gerekenler ve daha sonra gerek kamu hukukuna intikal ettiği için resen açılan davalar gerekse zarar gören işçinin kendisi ya da ölümü nedeni ile yakınlarının açtığı hukuk davaları – tazminat davaları– davalar görülmektedir. Sırası ile bunları incelemekte fayda var.

İş Kazası Halinde Yapılması Gerekenler

İşçinin başına gelen olayın ortaya çıkması nedeni ile sırası ile şunlar gerçekleştirilir:

• Duruma göre iş alanı boşaltılır,
• Gerekli tedbirler alının acil servis aranır ve sağlık müdahalesi gerçekleştirilir.
• Her olay iş kazası olarak ortaya çıkmaz. Ortaya çıkan durumunda iş kazasının olup olmadığı ancak SGK genel müdürlüğünün gönderdiği müfettişler tarafından tutulan raporla birlikte ortaya çıkar.
• İşyeri kaza raporu 2 şahit huzurunda tutulur ve imzalanır.

İş Kazası Halinde Açılacak Davalar Nelerdir?

• Ceza Soruşturması ve Ceza Davası
• Maddi ve Manevi Tazminat Davası
• Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Açılacak Rücu Davaları

İş Kazası Ceza Soruşturması ve Ceza Davası

İş kazaları yukarıda da bahsettiğimiz üzere kişinin yaralanmasına ya da ölümüne sebep olabilmektedir. Kişinin ölmesi ya da yaralanması kamu hukuku alanında var olan Ceza Hukukunu ilgilendiren bir durumdur. Türk Ceza Kanununda hüküm altına alınan taksirli, kasten öldürme ya da yaralama suçları ve gerekli diğer suçlar kapsamında iş kazası değerlendirilmek üzere Cumhuriyet Savcısı tarafından resen dava açılır. İş Kazası Nedeniyle Maddi Manevi Tazminat

İş Kazası Maddi ve Manevi Tazminat Davası

Kanun koyucu işçinin iş kazası nedeni ile uğradığı zararları tazmin edebilmek için işverenin aleyhine dava açmasını hak olarak tanımıştır. Bu nedenle iş kazası sonucu tazminat davaları da açılabilmektedir. Aşağıda daha ayrıntılı olarak ele alınacaktır. İş Kazası Nedeniyle Maddi Manevi Tazminat

İş Kazası Sonrası Sosyal Güvenlik Kurumunun Açtığı Rücu Davaları:

Ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu rücu davaları da açabilmektedir. Rücu Türk Borçlar Kanununda ifade edildiği üzere tazminat davasının davalı taraflarından biri kendisine düşen paydan fazlasını ödediği takdirde fazla ödediğini diğer davalı taraflardan isteyebilmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumunun açacağı rücu davaları da Sosyal Güvenlik Kurumu işçiye ödemiş olduğu bedelleri kusuru oranında diğer taraftan talep etmek için açtığı davalardır.

İşverene, işçiye ya da 3. Kişinin gerçekleştirmiş olduğu kusurlu davranış oranında yani kazaya mahal verecek kusur oranında bu 3 kişiden fazla ödediğin geri almak için davayı açar. Burada özellikle işverene ya da kuruma karşı rücu davası açılmaktadır. Bu davanın açılması ise işverenin yapması gereken kanunda yer alan kuralları uymaması nedeni ile iş kazasının meydana gelmesidir. İş Kazası Nedeniyle Maddi Manevi Tazminat

İş Kazası Nedeni İle Meydana Gelen Tazminat Davaları Hakkında Gerekli Bilgiler

Tazminat davaları kısaca ve genel bir tanımla ifade etmek gerekirse hukuka aykırı bir eylem nedeni ile zarara uğrayan kişinin zararının tazmin edilmesi için zararı kusuru ile meydana getiren kişiye karşı açılan davadır.

Hukuka aykırı bir eylem olmalıdır, hukuka aykırı eylem meydana getiren kişinin kusurunun bulunması gerekir ve bu kusur ile zararın meydana gelmesine sebep olan olay arasında illiyet bağının bulunması gerekir tazminat davasının açılması için. Yani kısacası kişi bir haksız fiil nedeni ile karşılaşmalı ve zarara uğramalıdır tazminat davası açabilmesi için.

İş kazası nedeni ile açılacak tazminat davasında kanun koyucu işçiye talep edebileceği birtakım haklar tanımıştır. Bu haklar işçinin yaralanmasına ve ölümüne bağlı olarak değişmektedir. Bu talep edebileceği sınırları kanun koyucu maddi tazminat davası için çizmiştir.  Türk Borçlar Kanunun ilgili maddelerinde bedensel zarar durumunda ya da ölümün olduğu durumlarda nelerin talep edileceği hüküm altına alınmıştır. Kanun hükmüne göre:

Türk Borçlar Kanunu:  Ölüm ve Bedensel Zarar

Ölüm MADDE 53- Ölüm halinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır:

• Cenaze giderleri
• Diğer giderler
• Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar.
• Bedensel zarar MADDE 54- Bedensel zararlar özellikle şunlardır:
• Tedavi giderleri
• Kazanç kaybı.
• Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
• Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.

Yukarıda bahsedilen kalemleri hak kaybına uğramadan işçinin işverenden isteyebilmesi için diğer haklarını gizli tutmaya özen göstermelidir.

Kanun koyucu iş kazasına uğrayan işçinin ya da yakınlarının –işçinin ölümü halinde- manevi tazminat da açabileceklerini öngörmüştür. Manevi tazminatın açılabilmesi için haksız fiil hükümlerinin oluşması gerekir. Manevi tazminatta hakim somut olayın özelliklerine davalı tarafın kusuru oranında manevi tazminata hükmedecektir. Manevi tazminat ile maddi tazminat arasındaki en büyük farklardan biri maddi tazminat çoğu zaman belli olabilecek bir durumdur.

Bilirkişi yardımı ile maddi tazminat zararı genel mahiyette ortaya çıkarılır ve gelebilecek zararlara karşı da davacı hakkını saklı tutabilmektedir. Manevi tazminatta ise hakim davacı tarafın olay nedeni ile duyduğu elem ve kederi göz önünde tutmalıdır. Bu nedenle somut olayın özellikleri oldukça önemlidir. İş Kazası Nedeniyle Maddi Manevi Tazminat

İş Kazası Destekten Yoksun Kalma Tazminat Davası:

Türk Medeni Kanunun 53. maddesinin 3. bendinde de hüküm altına alınan ölenin desteğinden yoksun kalma tazminat davası iş kazasında işçinin ölmesi nedeni ile hayatını devam ettirmek için işçinin kazancından yararlanan kişiler tarafından açılabilmektedir. Bu dava ölenin annesi, babası, çocukları ve eşi tarafından açılmaktadır. Sayılan kişilerin ölen kişinin desteğinden faydalandıklarını ispat etmelerine gerek yoktur çünkü kanun koyucu bu kişileri karine olarak saymıştır. İş Kazası Nedeniyle Maddi Manevi Tazminat

Ölen kişiden bu kişilerin destek almadığını iddia eden taraf destek alınmadığını ispatlamakla mükelleftir. Ölen kişi sadece bu kişilere değil başka kişilere de maddi destekte bulunuyor olabilir yaşadığı süre zarfında. Bu kişilerin de destekten yoksun kalma tazminat davasını açabilmesi için destek aldıklarını ispat etmeleri gerekmektedir.

Destekten yoksun alma tazminat davasının açılması için destek alınmasının yanında ayrıca ölen kişinin desteğine ihtiyaç duyulması da oldukça önem arz etmektedir. Bu 2 şart gerçekleşmediğinde dava açılamaz. Karineler hariçtir. Karinelerde de tazminat belirlenirken durumlar göz önüne alınır ve ona göre hakim bedele hükmeder.

Destekten yoksun kalma tazminat davası kapsamlı bir davadır. Hakim bu davada tazminata hüküm ederken birçok konuyu ele almakta ve kapsamlı bir araştırma sonucu karar vermektedir.

Hakim her bir davacı taraf için destekten yoksun kalma tazminatını ayrı değerlendirir. Örneğin çocukların yaşı, cinsiyetleri ve öğrenim durumları önemlidir. Eğer çocuklar okumuyorsa kızlar için 22, erkekler için 18 yaş sınır olarak alınır ve hakim destekten yoksun kalma tazminat davasını bu yaş sınırını göz önüne alarak verir. Eğer okuyor ise bu durumda da yaş sınırı genel anlamda 25 olarak kabul edilmektedir. Hakim ayrıca çocukların yaşının yanında evlenme şanslarını da tazminata karar verirken ona göre bir değerlendirme yapar gerektiğinde şansın yüksek olduğu durumlarda indirime dahi gidebilmektedir.

Sağ kalan eş bakımından incelediğimizde hakim bu durumda da eşin yaşı, cinsiyeti ve evlenme şansı oldukça tazminatın miktarı için oldukça önem arz etmektedir. Hakim çocuk sayısını da göz önüne almaktadır. İş Kazası Nedeniyle Maddi Manevi Tazminat

İş Kazası Tazminat Davalarında Yetkili ve Görevli Mahkeme Hangisidir?

Ölen işçinin son yerleşim yerindeki ya da kazanın meydana geldiği İş Mahkemesi, İş Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi görevli ve yetkilidir.

İş Kazası Tazminat Davası Zamanaşımı Süresi

Kazanın gerçekleşmesinden itibaren iş kazasından zarar gören işçinin ya da ölümü halinde işçinin yakınlarının 10 yıl içerisinde davayı açmaları germektedir. İş Kazası Nedeniyle Maddi Manevi Tazminat Nasıl Olur.

Maddi ve manevi tazminat için dava hukuka aykırı bir eylem nedeniyle, mal varlığında bir eksilme meydana gelmesinden dolayı açılır (maddi tazminat davası). Manevi tazminat davası ise, olayın ekonomik yönünden ziyade, bireyin yaşamış olduğu üzüntü, yıpranma ve elem taraflarını kapsamaktadır. Maddi manevi tazminat istemi davası hem birlikte hem de ayrı ayrı açılabilir. Söz konusu dava eğer ticari bir dava değilse, davalar Asliye Hukuk Mahkeleri tarafından açılır. Talep edilmiş olan tazminat miktarı dikkate alınma.

Tam Yargı Davaları – Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası

İdarenin işlem ve eylemleri yüzünden zarara uğramış olan kişilerin açmış olduğu tazminat davalarına tam yargı davası adı verilir. Tam yargı davalarında yargı yerleri vergi mahkemeleri ya da idare mahkemeleridir.

Maddi ve Manevi Tazminat Davalarının Açılma Nedenleri Nelerdir?

Maddi ve manevi tazminat davaları nedeni ne olduğu fark etmeksizin, haksız olarak yapılmış bir zararın giderilmesi amacı ile açılır. Genel olarak en çok tazminat davalarının açıldığı konular şu şekilde sıralanabilir;

• İş kazaları yüzünden açılan maddi ve manevi tazminat davaları,
• Trafik kazaları nedeni ile maddi ve manevi tazminat davaları,
• Sözleşmelerin ihlal edilmesinden dolayı açılan maddi ve manevi tazminat davaları,
• Suç işlenmesi yüzünden maddi ve manevi tazminat davaları,
• Doktorun hatalı uygulamalarından kaynaklı açılan maddi ve manevi tazminat davaları,
• Boşanma davası ile birlikte açılan davalar,
• Telif haklarının ihlal edilmesi nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davaları,
• Kişilik haklarının ihlal edilmesi yüzünden açılan maddi ve manevi tazminat davaları.

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası Süre ve Zaman Aşımı

Boşanma davasında maddi manevi tazminat istemi belli bir süreye bağlanmıştır. Bu süre, tazminatın nedenine bağlı olarak değişmektedir. Tazminat davasında temel olan fiilin suç teşkil etmesi halinde, suç için ön görülen süre ile dava zaman aşımı süresi aynı olur.

Tazminat davalarında haksız fiil olarak nitelendirilen (iş kazası, doktor hatası gibi) nedenler söz konusu ise fiilin öğrenilmesinden itibaren davanın açılması 2 yıl süre vardır.

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası, Maddi tazminat davaları hukuka aykırı bir eylem veya bir işlem sonucunda malvarlığında meydana gelen eksilmenin yani oluşan maddi zararın giderilmesi için açılan davalardır.

Manevi tazminat davaları ise aynı işlem veya eylemler nedeni ile bireyin yaşadığı üzüntü, elem ve yıpranmanın yol açtığı manevi zararların giderilmesi amacı ile açılan davalardır.

Maddi ve manevi tazminat davaları beraber şekilde açılabileceği gibi ayrı şekilde de açılabilmektedir. Tazminat davalarında talep edilen tazminat miktarının bir önemi olmaksızın Asliye hukuk Mahkemelerinde görülmektedir. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası Açılmasının Nedenleri?

Maddi veya manevi tazminat davaları birbirinden farklı birçok değişik neden ile açılabilmektedir. Maddi veya manevi tazminat davalarının açılmasının nedenleri aşağıdaki sebeplere dayanabilmektedir.

İş Kazasından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

İş yerinde meydana için yapılması sırasında meydana gelen ve işçinin ruhsal ve bedensel olarak zarar gördüğü bir olaydır.

İş kazasında işçilerin uğradıkları maddi ve manevi zararların tazmini için dava açabilmektedirler. Bu davaları işçiler açabileceği gibi ölmesi durumunda mirasçıları da açabilmektedir.

Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Trafik kazaları, karayolunda bir taşıtın diğer taşıtlara, taşıt içerisinde bulunan kişilere, yayalara veya herhangi bir cisme çarpması ile meydana gelmektedir.

Meydana gelen trafik kazası nedeni ile bir kişinin maddi veya manevi olarak zarar uğraması mümkündür. Uğradığı bu zarar nedeni ile de maddi veya manevi tazminat davası açabilmektedirler. Kaza geçiren kişinin ölmesi durumunda mirasçıları bu hakka sahip olacaktır.

Sözleşme İhlali Nedeni İle Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Türk Borçlar Kanununda bulunan maddeler hükümlere göre birçok farklı neden ile taraflar arasında sözleşmeler yapılabilmektedir.

Bunlardan bazıları, alım satım sözleşmesi, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, şufa sözleşmesi olabilmektedir. Bunlar tipik sözleşmelerdir. Ancak tarafların özgür iradeleri ile karma sözleşmelerde yapılabilmektedir.

Yapılan sözleşmelerin eksik ifası, ifa edilmemesi veya haksız şekilde feshedilmesi gibi durumlarda tarafların maddi ve manevi zarara uğrayan bu konudaki zararının tazmini için maddi ve manevi tazminat davası açabilmektedir. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Suç İşlenmesi Nedeni İle Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası

Yasalarımızda suç, kasıtlı veya taksirli bir hareket sonucunda hukuka aykırı bir fiil ile bir kişiye zarar verilmesi olarak tanımlanmaktadır.

Bir kişiye karşı suç işlenmesi durumunda genel olarak manevi bütünlüğü bozulmaktadır. Bu sebeple de kişi manevi zararı nedeni ile tazminat davası açabilmektedir. Ancak işlenen suç maddi bir zarara uğratıyor ise kişi maddi tazminat davası da açabilmektedir.

Hatalı Doktor Uygulamasından Kaynaklanan Tazminat Davaları

Hatalı doktor uygulamalarına tazminat davası açılması günümüzde en çok karşılaşılan dava türleri arasında bulunmaktadır.

Doktorların teşhis veya tedavi aşamasında yaptıkları hatalar, hastanın yaşamını etkileyebilmektedir. Yapılan doktor hataları bedensel yani maddi veya manevi zararlara neden olabilmektedir. Bu sebeple de maddi veya manevi zararın giderilmesi için tazminat davaları açılabilmektedir.

Boşanma Davaları İle Birlikte Açılan Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Boşanma davaları tarafların evlilik sözleşmelerini sona erdirdikleri bir davadır. Bu davanın görülmesinde taraflardan birisi evliliğin bitirilmesi ile maddi veya manevi zarara uğradığı beyan ederek bu zararın giderilmesini isteyebilmektedir.

Bu sebeple de boşanma davalarında maddi veya manevi tazminat davaları açılabilmektedir. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukukundan Kaynaklanan Tazminat Davaları

Telif hakkı uygulamaları bir çaba ve emek sonucu ortaya çıkan eserin haklarını korumak için yürütülmektedir. Günümüzde gelişen teknoloji ile bu eserlerin telif haklarının ödenmeden paylaşılması ve çoğaltılması çok rastlanan bir durum olmaktadır.

Telif haklarına uymadan yapılan işlemlerde maddi veya manevi zarara uğramak mümkündür. Bu durumda bu zararın tazmini için dava açılabilmektedir.

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası Açılma Süreleri ve Zamanaşımı

Maddi ve manevi tazminat davalarının açılmasındaki sürelere açılacak davaların nedeni ile alakalı olarak değişebilmektedir. Açılacak tazminat davaları hangi hukuki nedenlere dayanıyor ise bunlarla alakalı süreler geçerli olacaktır. Maddi ve manevi tazminat davalarında sürelerin belirlenmesindeki temel ilkeler aşağıdaki gibidir.

• Açılacak tazminat davalarının temelini oluşturan fiilin suç olması durumunda o fiil için kanunlarda az bir zamanaşımı süresi belirtilmiş olsa bile, Türk Ceza Kanunda o suç için öngörülen dava zamanaşımı süresi aynı şekilde maddi veya manevi tazminat davalarının açılması için süre olarak geçerli olmaktadır.

Ceza kanunun da belirtilen temel dava zaman aşımının geçmesi durumunda bile, ceza davasının devam etmesi durumunda davasının sürmesi halinde tazminat davası açılabilmektedir.

• Tazminat hukuku davalarının büyük bir kısmı hâksiz fiil olarak nitelendirilen fiillerden kaynaklanmaktadır. Haksız fiil için dava zamanaşımı süresi, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıldır.

Fiil ve Failin öğrenilmesi yanında her halükarda 10 sene içerisinde davanın açılması gerekmektedir. İşlenen haksız fiil aynı zamanda bir suç teşkil ediyor ise, tazminat davası açma süresi açısından ceza hukuku zamanaşımı süresi uygulanmaktadır.

• Boşanma davası nedeni ile maddi ve manevi tazminat açılması durumunda dava açma süresi, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren bir yıldır. Maddi ve manevi tazminat davası boşanma davası ile birlikte açılabilmesi mümkün olabileceği gibi boşanma davasının kesinleşmesinden sonraki bir sene içerisinde de ayrı bir dava olarak açılabilmektedir.
• Sözleşmenin ihlali nedeni ile tazminat davasının açılması konusunda zamanaşımı süresi 10 sene olmaktadır. Bu konuda Borçlar Kanunun 146’ncı maddesi incelenebilmektedir.
• Trafik kazaları ise teksirle işlenen bir haksız fiil olmaktadır. Haksız fiiller için geçerli olan zaman aşımı süresi trafik kazaları içinde geçerli olmaktadır. Bunun yanında Karayolları Trafik Kanunu trafik kazaları ile tazminat davası açılma sürelerini ayrıca düzenlemiştir.

Trafik kazası nedeni ile açılacak olan tazminat davalarının zaman aşımı süresi, kazanın meydana gelmesi ve hâksiz fiilin işlenmesinden sonraki iki yıldır.

Dava bu süre içerisinde açılmalıdır. Ancak her halükarda 10 sene içerisinde dava açılması gerekmektedir. Ancak trafik kazası nedeni ile ölümün gerçekleşmesi durumunda zaman aşımı süresi konusunda ceza kanunun ilgili süresi geçerli olmaktadır. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Maddi ve Manevi Tazminat Davasını Kimler Açabilir?

Tazminat davasının açılması için sebep olan konu ne olursa olsun, fil veya işleme muhatap olan kişi maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahip olabilmektedir. Bu konuda trafik kazası sonucunda yaralanan kişi, doktor hatası nedeni ile vücut bütünlüğü zarar gören kişi veya boşanma davasındaki taraflar tazminat davası açmaya hak kazanan kişiler olmaktadır.

Hukuka aykırı işlenen bir fiile ile ölümün gerçekleşmesi durumunda, ölen kişinin destekte bulunduğu yakınları maddi tazminat davası açabilmektedir. Ölüm nedeni ile açılacak olan maddi tazminat davasına destekten yoksun kalma tazminatı denmektedir.

Bu tazminata ölen kişinin eşi, çocukları, anne ve babası ile ölen kişinin kendisine destek olduğu kişiler bu davayı açabilmektedir. Bu davanın açılması konusunda davayı açacak olan kişilerin ölen kişinin sağlığında kendilerine destek olduğunu ispatlamak durumundadır. Ayrıca bu kişilerin yardıma muhtaç durumda olması gerekmektedir.

Açılacak bu maddi tazminat davası yanında ölen kişinin birinci derece yakınları ölüm olayı ile yaşadıkları manevi azı ve üzüntü nedeni ile manevi tazminat davası açabilmektedirler.

Yaralanma durumunda ise yakınlarının maddi tazminat açma hakkı bulunmamaktadır. Ancak yaralanmanın ağır bir bedensel zarar meydana getirmesi durumunda, özellikle uzuv kaybının meydana gelmesi durumunda yakınlarının manevi tazminat talep hakkı bulunmaktadır.

Maddi ve Manevi Tazminat Davaları Kimlere Açılabilmektedir?

Maddi ve manevi tazminat davaları ölüm, yaralanma veya diğer farklı maddi zararların meydana gelmesine neden olan eylemleri veya işlemleri gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişilere karşı açılabilmektedir.

Haksız fiillerde haksız fiili işleyen kimse davalarda o kişiye karşı açılabilmektedir. Ancak bazı durumlarda hâksiz fiilin gerçekleşmesi konusunda bu fiili işleyen kişi ile birlikte üçüncü kişilerde bulunabilmektedir. Böyle durumlarda üçüncü kişi de fiili işleyen gibi sorunlu olmaktadır.

Motorlu aracın kullanılması sırasında bir kişinin ölmesi, yaralanması veya eşyanın zarara uğraması durumunda tazminat hukuku gereği ilgililerin tazminat sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu durum Karayolları Trafik Kanununun 85’inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilmektedir. Trafik kzası nedeni ile açılacak tazminat davalarında aracın sürücüsü, işleteni, sahibi ile aracı sigortalayana karşı hep birlikte veya ayrı şekilde dava açılabilmektedir.

Bir doktor hatası nedeni ile meydana gelen maddi ve manevi tazminat davası, hatayı yapan doktora, doktorun çalıştığı hastaneye veya sağlık kuruluşuna, doktorun Sağlık Bakanlığı bünyesinde çalışması durumunda Sağlık Bakanlığına, bir üniversite veya vakıf hastanesinde çalışması durumunda ilgili üniversite ve vakfa tazminat davası açabilmektedir. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Maddi ve Manevi Tazminat Davası Nasıl ve Nerede Açılır?

Maddi veya manevi tazminat davaları için görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olmaktadır. Bu konuda yetkili mahkeme ise davalının veya davacının yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesi olmaktadır.

Davalı sayısının birden fazla olma durumunda ise davalı sayısı birden fazla ise, tazminat davaları davalıların herhangi birinin yerleşim yerinde açılabilmektedir.

Sözleşmenin İhlali nedeni ile açılacak olan tazminat davalarında yukarıda belirtilen yetkili mahkemelerde dava açılabileceği gibi sözleşmenin ifa edileceği yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesinde de açılabilmektedir.

Haksız fiil nedeni ile meydana gelecek olan tazminat davalarında ise yukarıda belirtilen yetkili mahkemelerde dava açılabileceği gibi aşağıda belirtilen mahkemelerde de dava açılabilmektedir.

• Haksız fiilin işlendiği yer mahkemesinde tazminat davaları açılabilmektedir.
• Meydana gelen zararın haksız fiil işlenen yerden başka bir yerde meydana gelmesi durumunda, zararın meydana geldiği yerde de tazminat davası açılabilmektedir.
• Haksız fiillerde zarar gören kişinin yerleşim yerinde tazminat davası açılabilmektedir.

Yargıtay Kararı – Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası

ÖZET: Davacı, gayri resmi evliliğin gerçekleştiği 2004 yılında reşit ve mümeyyizdir. Resmi nikah olmaksızın kendi iradesi ile evlenmeyi kabul etmiştir. Davacı, davalının başka biriyle evli olduğunu ve bu evlilikten çocukları olduğunu bilmektedir. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Makalemizde Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Tazminat Avukatı sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası | Sıkça Sorulan Sorular

TAZMİNAT DAVASI – KİŞİLİK HAKLARINA SALDIRI NEDENİYLE MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT İSTEMİ – TAZMİNATIN SINIRININ AMACINA GÖRE BELİRLENMESİ GEREKTİĞİ

ÖZET: Dava, kişilik haklarına saldırı olması nedeniyle  oluşan zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine nedeniyle açılmıştır.

İlgili Mahkeme yaptığı inceleme de, maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hakim, oluşan maddi ve manevi zarar nedeniyle manevi tazminat miktarını tespit ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği ile birlikte tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenlerin objektif olarak gösterilmemesi isabetli değildir.

TAZMİNAT DAVASI – HAKSIZ EYLEMDEN KAYNAKLANAN MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT İSTEMİ – KANUN HÜKMÜNÜN ÖNGÖRDÜĞÜ ŞARTLARI TAŞIDIĞI ANLAŞILDIĞINDAN ADLİ YARDIM TALEBİNİN KABULÜNE KARAR VERİLDİĞİ.

ÖZET: Dava, haksız eylemden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davalı vasisi tarafından kararın Yargıtay’ca adli yardım talepli olarak süresi içinde istenilmiş olup dilekçeye ekli dosyadaki bilgi ve belgelerden, davalı …’ın ilgili kanun hükmünün öngördüğü şartları taşıdığı anlaşıldığından,

Adli yardım talebinin kabulüne karar verilerek işin esasının incelemesine geçilmiş olup dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanmasına karar verilmiştir.