Maddi ve manevi tazminat için dava hukuka aykırı bir eylem nedeniyle, mal varlığında bir eksilme meydana gelmesinden dolayı açılır (maddi tazminat davası). Manevi tazminat davası ise, olayın ekonomik yönünden ziyade, bireyin yaşamış olduğu üzüntü, yıpranma ve elem taraflarını kapsamaktadır. Maddi manevi tazminat istemi davası hem birlikte hem de ayrı ayrı açılabilir. Söz konusu dava eğer ticari bir dava değilse, davalar Asliye Hukuk Mahkeleri tarafından açılır. Talep edilmiş olan tazminat miktarı dikkate alınma.

Tam Yargı Davaları – Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası

İdarenin işlem ve eylemleri yüzünden zarara uğramış olan kişilerin açmış olduğu tazminat davalarına tam yargı davası adı verilir. Tam yargı davalarında yargı yerleri vergi mahkemeleri ya da idare mahkemeleridir.

Maddi ve Manevi Tazminat Davalarının Açılma Nedenleri Nelerdir?

Maddi ve manevi tazminat davaları nedeni ne olduğu fark etmeksizin, haksız olarak yapılmış bir zararın giderilmesi amacı ile açılır. Genel olarak en çok tazminat davalarının açıldığı konular şu şekilde sıralanabilir;

• İş kazaları yüzünden açılan maddi ve manevi tazminat davaları,
• Trafik kazaları nedeni ile maddi ve manevi tazminat davaları,
• Sözleşmelerin ihlal edilmesinden dolayı açılan maddi ve manevi tazminat davaları,
• Suç işlenmesi yüzünden maddi ve manevi tazminat davaları,
• Doktorun hatalı uygulamalarından kaynaklı açılan maddi ve manevi tazminat davaları,
• Boşanma davası ile birlikte açılan davalar,
• Telif haklarının ihlal edilmesi nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davaları,
• Kişilik haklarının ihlal edilmesi yüzünden açılan maddi ve manevi tazminat davaları.

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası Süre ve Zaman Aşımı

Boşanma davasında maddi manevi tazminat istemi belli bir süreye bağlanmıştır. Bu süre, tazminatın nedenine bağlı olarak değişmektedir. Tazminat davasında temel olan fiilin suç teşkil etmesi halinde, suç için ön görülen süre ile dava zaman aşımı süresi aynı olur.

Tazminat davalarında haksız fiil olarak nitelendirilen (iş kazası, doktor hatası gibi) nedenler söz konusu ise fiilin öğrenilmesinden itibaren davanın açılması 2 yıl süre vardır.

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası, Maddi tazminat davaları hukuka aykırı bir eylem veya bir işlem sonucunda malvarlığında meydana gelen eksilmenin yani oluşan maddi zararın giderilmesi için açılan davalardır.

Manevi tazminat davaları ise aynı işlem veya eylemler nedeni ile bireyin yaşadığı üzüntü, elem ve yıpranmanın yol açtığı manevi zararların giderilmesi amacı ile açılan davalardır.

Maddi ve manevi tazminat davaları beraber şekilde açılabileceği gibi ayrı şekilde de açılabilmektedir. Tazminat davalarında talep edilen tazminat miktarının bir önemi olmaksızın Asliye hukuk Mahkemelerinde görülmektedir. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası Açılmasının Nedenleri?

Maddi veya manevi tazminat davaları birbirinden farklı birçok değişik neden ile açılabilmektedir. Maddi veya manevi tazminat davalarının açılmasının nedenleri aşağıdaki sebeplere dayanabilmektedir.

İş Kazasından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

İş yerinde meydana için yapılması sırasında meydana gelen ve işçinin ruhsal ve bedensel olarak zarar gördüğü bir olaydır.

İş kazasında işçilerin uğradıkları maddi ve manevi zararların tazmini için dava açabilmektedirler. Bu davaları işçiler açabileceği gibi ölmesi durumunda mirasçıları da açabilmektedir.

Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Trafik kazaları, karayolunda bir taşıtın diğer taşıtlara, taşıt içerisinde bulunan kişilere, yayalara veya herhangi bir cisme çarpması ile meydana gelmektedir.

Meydana gelen trafik kazası nedeni ile bir kişinin maddi veya manevi olarak zarar uğraması mümkündür. Uğradığı bu zarar nedeni ile de maddi veya manevi tazminat davası açabilmektedirler. Kaza geçiren kişinin ölmesi durumunda mirasçıları bu hakka sahip olacaktır.

Sözleşme İhlali Nedeni İle Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Türk Borçlar Kanununda bulunan maddeler hükümlere göre birçok farklı neden ile taraflar arasında sözleşmeler yapılabilmektedir.

Bunlardan bazıları, alım satım sözleşmesi, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, şufa sözleşmesi olabilmektedir. Bunlar tipik sözleşmelerdir. Ancak tarafların özgür iradeleri ile karma sözleşmelerde yapılabilmektedir.

Yapılan sözleşmelerin eksik ifası, ifa edilmemesi veya haksız şekilde feshedilmesi gibi durumlarda tarafların maddi ve manevi zarara uğrayan bu konudaki zararının tazmini için maddi ve manevi tazminat davası açabilmektedir. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Suç İşlenmesi Nedeni İle Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası

Yasalarımızda suç, kasıtlı veya taksirli bir hareket sonucunda hukuka aykırı bir fiil ile bir kişiye zarar verilmesi olarak tanımlanmaktadır.

Bir kişiye karşı suç işlenmesi durumunda genel olarak manevi bütünlüğü bozulmaktadır. Bu sebeple de kişi manevi zararı nedeni ile tazminat davası açabilmektedir. Ancak işlenen suç maddi bir zarara uğratıyor ise kişi maddi tazminat davası da açabilmektedir.

Hatalı Doktor Uygulamasından Kaynaklanan Tazminat Davaları

Hatalı doktor uygulamalarına tazminat davası açılması günümüzde en çok karşılaşılan dava türleri arasında bulunmaktadır.

Doktorların teşhis veya tedavi aşamasında yaptıkları hatalar, hastanın yaşamını etkileyebilmektedir. Yapılan doktor hataları bedensel yani maddi veya manevi zararlara neden olabilmektedir. Bu sebeple de maddi veya manevi zararın giderilmesi için tazminat davaları açılabilmektedir.

Boşanma Davaları İle Birlikte Açılan Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Boşanma davaları tarafların evlilik sözleşmelerini sona erdirdikleri bir davadır. Bu davanın görülmesinde taraflardan birisi evliliğin bitirilmesi ile maddi veya manevi zarara uğradığı beyan ederek bu zararın giderilmesini isteyebilmektedir.

Bu sebeple de boşanma davalarında maddi veya manevi tazminat davaları açılabilmektedir. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukukundan Kaynaklanan Tazminat Davaları

Telif hakkı uygulamaları bir çaba ve emek sonucu ortaya çıkan eserin haklarını korumak için yürütülmektedir. Günümüzde gelişen teknoloji ile bu eserlerin telif haklarının ödenmeden paylaşılması ve çoğaltılması çok rastlanan bir durum olmaktadır.

Telif haklarına uymadan yapılan işlemlerde maddi veya manevi zarara uğramak mümkündür. Bu durumda bu zararın tazmini için dava açılabilmektedir.

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası Açılma Süreleri ve Zamanaşımı

Maddi ve manevi tazminat davalarının açılmasındaki sürelere açılacak davaların nedeni ile alakalı olarak değişebilmektedir. Açılacak tazminat davaları hangi hukuki nedenlere dayanıyor ise bunlarla alakalı süreler geçerli olacaktır. Maddi ve manevi tazminat davalarında sürelerin belirlenmesindeki temel ilkeler aşağıdaki gibidir.

• Açılacak tazminat davalarının temelini oluşturan fiilin suç olması durumunda o fiil için kanunlarda az bir zamanaşımı süresi belirtilmiş olsa bile, Türk Ceza Kanunda o suç için öngörülen dava zamanaşımı süresi aynı şekilde maddi veya manevi tazminat davalarının açılması için süre olarak geçerli olmaktadır.

Ceza kanunun da belirtilen temel dava zaman aşımının geçmesi durumunda bile, ceza davasının devam etmesi durumunda davasının sürmesi halinde tazminat davası açılabilmektedir.

• Tazminat hukuku davalarının büyük bir kısmı hâksiz fiil olarak nitelendirilen fiillerden kaynaklanmaktadır. Haksız fiil için dava zamanaşımı süresi, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıldır.

Fiil ve Failin öğrenilmesi yanında her halükarda 10 sene içerisinde davanın açılması gerekmektedir. İşlenen haksız fiil aynı zamanda bir suç teşkil ediyor ise, tazminat davası açma süresi açısından ceza hukuku zamanaşımı süresi uygulanmaktadır.

• Boşanma davası nedeni ile maddi ve manevi tazminat açılması durumunda dava açma süresi, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren bir yıldır. Maddi ve manevi tazminat davası boşanma davası ile birlikte açılabilmesi mümkün olabileceği gibi boşanma davasının kesinleşmesinden sonraki bir sene içerisinde de ayrı bir dava olarak açılabilmektedir.
• Sözleşmenin ihlali nedeni ile tazminat davasının açılması konusunda zamanaşımı süresi 10 sene olmaktadır. Bu konuda Borçlar Kanunun 146’ncı maddesi incelenebilmektedir.
• Trafik kazaları ise teksirle işlenen bir haksız fiil olmaktadır. Haksız fiiller için geçerli olan zaman aşımı süresi trafik kazaları içinde geçerli olmaktadır. Bunun yanında Karayolları Trafik Kanunu trafik kazaları ile tazminat davası açılma sürelerini ayrıca düzenlemiştir.

Trafik kazası nedeni ile açılacak olan tazminat davalarının zaman aşımı süresi, kazanın meydana gelmesi ve hâksiz fiilin işlenmesinden sonraki iki yıldır.

Dava bu süre içerisinde açılmalıdır. Ancak her halükarda 10 sene içerisinde dava açılması gerekmektedir. Ancak trafik kazası nedeni ile ölümün gerçekleşmesi durumunda zaman aşımı süresi konusunda ceza kanunun ilgili süresi geçerli olmaktadır. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Maddi ve Manevi Tazminat Davasını Kimler Açabilir?

Tazminat davasının açılması için sebep olan konu ne olursa olsun, fil veya işleme muhatap olan kişi maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahip olabilmektedir. Bu konuda trafik kazası sonucunda yaralanan kişi, doktor hatası nedeni ile vücut bütünlüğü zarar gören kişi veya boşanma davasındaki taraflar tazminat davası açmaya hak kazanan kişiler olmaktadır.

Hukuka aykırı işlenen bir fiile ile ölümün gerçekleşmesi durumunda, ölen kişinin destekte bulunduğu yakınları maddi tazminat davası açabilmektedir. Ölüm nedeni ile açılacak olan maddi tazminat davasına destekten yoksun kalma tazminatı denmektedir.

Bu tazminata ölen kişinin eşi, çocukları, anne ve babası ile ölen kişinin kendisine destek olduğu kişiler bu davayı açabilmektedir. Bu davanın açılması konusunda davayı açacak olan kişilerin ölen kişinin sağlığında kendilerine destek olduğunu ispatlamak durumundadır. Ayrıca bu kişilerin yardıma muhtaç durumda olması gerekmektedir.

Açılacak bu maddi tazminat davası yanında ölen kişinin birinci derece yakınları ölüm olayı ile yaşadıkları manevi azı ve üzüntü nedeni ile manevi tazminat davası açabilmektedirler.

Yaralanma durumunda ise yakınlarının maddi tazminat açma hakkı bulunmamaktadır. Ancak yaralanmanın ağır bir bedensel zarar meydana getirmesi durumunda, özellikle uzuv kaybının meydana gelmesi durumunda yakınlarının manevi tazminat talep hakkı bulunmaktadır.

Maddi ve Manevi Tazminat Davaları Kimlere Açılabilmektedir?

Maddi ve manevi tazminat davaları ölüm, yaralanma veya diğer farklı maddi zararların meydana gelmesine neden olan eylemleri veya işlemleri gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişilere karşı açılabilmektedir.

Haksız fiillerde haksız fiili işleyen kimse davalarda o kişiye karşı açılabilmektedir. Ancak bazı durumlarda hâksiz fiilin gerçekleşmesi konusunda bu fiili işleyen kişi ile birlikte üçüncü kişilerde bulunabilmektedir. Böyle durumlarda üçüncü kişi de fiili işleyen gibi sorunlu olmaktadır.

Motorlu aracın kullanılması sırasında bir kişinin ölmesi, yaralanması veya eşyanın zarara uğraması durumunda tazminat hukuku gereği ilgililerin tazminat sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu durum Karayolları Trafik Kanununun 85’inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilmektedir. Trafik kzası nedeni ile açılacak tazminat davalarında aracın sürücüsü, işleteni, sahibi ile aracı sigortalayana karşı hep birlikte veya ayrı şekilde dava açılabilmektedir.

Bir doktor hatası nedeni ile meydana gelen maddi ve manevi tazminat davası, hatayı yapan doktora, doktorun çalıştığı hastaneye veya sağlık kuruluşuna, doktorun Sağlık Bakanlığı bünyesinde çalışması durumunda Sağlık Bakanlığına, bir üniversite veya vakıf hastanesinde çalışması durumunda ilgili üniversite ve vakfa tazminat davası açabilmektedir. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Maddi ve Manevi Tazminat Davası Nasıl ve Nerede Açılır?

Maddi veya manevi tazminat davaları için görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olmaktadır. Bu konuda yetkili mahkeme ise davalının veya davacının yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesi olmaktadır.

Davalı sayısının birden fazla olma durumunda ise davalı sayısı birden fazla ise, tazminat davaları davalıların herhangi birinin yerleşim yerinde açılabilmektedir.

Sözleşmenin İhlali nedeni ile açılacak olan tazminat davalarında yukarıda belirtilen yetkili mahkemelerde dava açılabileceği gibi sözleşmenin ifa edileceği yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesinde de açılabilmektedir.

Haksız fiil nedeni ile meydana gelecek olan tazminat davalarında ise yukarıda belirtilen yetkili mahkemelerde dava açılabileceği gibi aşağıda belirtilen mahkemelerde de dava açılabilmektedir.

• Haksız fiilin işlendiği yer mahkemesinde tazminat davaları açılabilmektedir.
• Meydana gelen zararın haksız fiil işlenen yerden başka bir yerde meydana gelmesi durumunda, zararın meydana geldiği yerde de tazminat davası açılabilmektedir.
• Haksız fiillerde zarar gören kişinin yerleşim yerinde tazminat davası açılabilmektedir.

Yargıtay Kararı – Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası

ÖZET: Davacı, gayri resmi evliliğin gerçekleştiği 2004 yılında reşit ve mümeyyizdir. Resmi nikah olmaksızın kendi iradesi ile evlenmeyi kabul etmiştir. Davacı, davalının başka biriyle evli olduğunu ve bu evlilikten çocukları olduğunu bilmektedir. (Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası)

Makalemizde Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Tazminat Avukatı sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.

Maddi Manevi Tazminat İstemi Davası | Sıkça Sorulan Sorular

TAZMİNAT DAVASI – KİŞİLİK HAKLARINA SALDIRI NEDENİYLE MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT İSTEMİ – TAZMİNATIN SINIRININ AMACINA GÖRE BELİRLENMESİ GEREKTİĞİ

ÖZET: Dava, kişilik haklarına saldırı olması nedeniyle  oluşan zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine nedeniyle açılmıştır.

İlgili Mahkeme yaptığı inceleme de, maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hakim, oluşan maddi ve manevi zarar nedeniyle manevi tazminat miktarını tespit ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği ile birlikte tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenlerin objektif olarak gösterilmemesi isabetli değildir.

TAZMİNAT DAVASI – HAKSIZ EYLEMDEN KAYNAKLANAN MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT İSTEMİ – KANUN HÜKMÜNÜN ÖNGÖRDÜĞÜ ŞARTLARI TAŞIDIĞI ANLAŞILDIĞINDAN ADLİ YARDIM TALEBİNİN KABULÜNE KARAR VERİLDİĞİ.

ÖZET: Dava, haksız eylemden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davalı vasisi tarafından kararın Yargıtay’ca adli yardım talepli olarak süresi içinde istenilmiş olup dilekçeye ekli dosyadaki bilgi ve belgelerden, davalı …’ın ilgili kanun hükmünün öngördüğü şartları taşıdığı anlaşıldığından,

Adli yardım talebinin kabulüne karar verilerek işin esasının incelemesine geçilmiş olup dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Hukuka aykırı bir eylem ya da çeşitli gerekçelerle zarar gören kişilere, bu zarar karşılığında ödenen bedellere tazminat denir. Genel hatları itibarıyla tazminatlar maddi ve manevi tazminatlar olarak iki farklı türde belirlenir.

Bireyin uğradığı zararın tespit edilmesi ve hakkı olan bedelin ödenmesi için açılan tazminat davalarında hukuki süreci yürüten ve müvekkilinin haklarının alınması maddi manevi tazminat avukatı desteği ve sürecin yürütülmesi ile mümkün olacaktır.

Hangi durumlarda maddi manevi tazminat davası açılabilir?

Kişinin zarar uğradığını ispatlaya bildiği birçok husus için maddi ya da manevi tazminat davası açılması mümkündür.  Zarar gören bireyler uğradıkları her türlü zararı tazminat olarak karşı taraftan talep edebilir.

Bazı kanunlarda tazminat talep edilebilecek durumlar ve tazminat hesaplama yöntemleri açıkça belirtilmişken bazılarında ise hakimin yorumuna açık tespitler yapılabilir. Örneğin iş hukukunun en önemli unsuru olan kıdem tazminatlarının hangi durumlarda talep edilebileceği, ne kadar talep edilebileceği açıktır. Ancak doktor hatası nedeniyle hayatını kaybeden bir kişinin yakınlarının açacağı manevi tazminat davasında bedelin belirlenmesi için kanunda açık hükümler yoktur. Bu ve buna benzer hususlar avukat danışma ve desteği ile sürecin yürütülmesi hak ettiği tazminat bedelinin alınmasında önemli adım atmış olacaktır.

Boşanma Maddi Manevi Tazminat

Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.Görevli mahkeme aile mahkemesidir.

Evlilik nedeniyle tarafların sahip oldukları menfaatler mevcut yararlar olarak kabul edilirken beklenen menfaat mal rejiminin erken sona ermesi nedeniyle ortaya çıkacak olan zarar üzerinden örneklenebilir. Zarara boşanmanın sebep olduğu kanıtlanmalıdır.

Trafik Kazası Maddi Manevi Tazminat

Her dava, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının Türk Kanunu Medenisi gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görülür. Haksız bir eylemden doğan dava o fiilin meydana geldiği yer mahkemesinde açılabilir.

Motorlu araç kazalarından dolayı hukuksal sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkezi veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir.

Haksız eylemin meydana geldiği yerin dışında kalan bir yerde dava açıldığı ve karşı konulduğu takdirde istenilen ve madde kapsamında yer alan mahkemeye dosya gönderilmek üzere yetkisizlik kararı verilmelidir.

Dava edilen kısım, alacağın son kısmı olmadığı ve alacağın tamamı da münazaalı bulunduğu takdirde alacağın tamamı göz önünde tutularak mahkemenin görevli olup olmadığının öncelikle saptanması gerekir.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması zorunludur.

Bedensel bir zarara uğrayan kimse, çalışma gücünün tümünü veya bir parçasını yitirmekten ve ileride ekonomik olarak karşılaşacağı yoksulluktan doğan zararın tazminini ve yaptığı tüm harcamaları isteyebilir.

Hakaret Maddi Manevi Tazminat