Bundan 9 yıl önce Van’da etkisini gösteren büyük depremin sonrasında bir esnafın 3.000 € olan kirası, işlerinin bozulması sebebiyle mahkeme tarafından 4.000 TL’ye kadar düşürüldü. Bu kararın, yeni tip koronavirüs salgınından dolayı zorda olan işletmeler için emsal nitelikte bir karar olduğu ifade edildi.

Kirada İndirim Yapmayan Ev Sahipleriyle İlgili Emsal Karar

Yeni tip koronavirüs yani COVID-19 salgınından dolayı kira indirimi yapmayan ev ve iş yeri sahipleri için geçmişte yargının almış olduğu emsal bir karar bulunuyor. Van’da yaşanan büyük depremin sonrasında bir esnafın 3.000 € olan kirasının işlerinin bozulması sebebiyle mahkeme tarafından 4.000 TL’ye düşürülmesi bu noktada emsal gösteriliyor.

Koronavirüsün Türkiye’de büyük bir hızla yayılmaya devam etmesinin sonrasında kamu, kendine ait alanlar için kiraları 3 ay boyunca ertelerken, bazı mal sahipleri de iyi niyetlerini belli ederek bu dönemde indirim veya erteleme yaptı. Bazıları ise içerisinde işi bozulan kiracılara esneklik göstermediğinden dolayı önemli problemler yaşandı.

Bu süreçte erteleme ya da indirim alamayan kiracılar, aylık kira bedelinin düşürülebilmesi için mahkemeye başvuru yapabilecekler. Fakat uzmanlara göre, koronavirüs sebebiyle işlerinin bozulduğu, gelirlerinin azaldığı gibi gerekçelere uyarlama davası açmaya hazırlanan kiracıların bu durumları ispatlaması gerekiyor.

2011’de Van Depreminde Çıkmıştı

Van’da meydana gelen olayda bir kiracı, dükkanı için 8 Ocak 2012 tarihine kadar mal sahibine 3.000 € kira ödemesi yaptığını, sözleşmenin bittiği tarih içerisinde mal sahibinin talebiyle birlikte söz konusu kiranın 18.000 TL’ye çıkartıldığını, bundan dolayı dava açıldığını belirttiler.

2011’de meydana gelen bu deprem sonrasında şehir nüfusunun %75’inin dışarı çıktığını ve bu dönem içerisinde büyük zarar ettiğini, neredeyse bazı günler 1 TL dahi olsa satış yapamadığını ve yakınındaki tüm işyerlerinin kirası düşürülürken, kendisine zam yapıldığını aktaran kiracı, 9 Ocak 2012 tarihi itibarıyla kiranın 4.000 TL’ye düşürülmesini talep etti. Mahkeme de söz konusu talebe olumlu karar vererek söz konusu 18.000 TL’lik kiranın 4.000 TL’ye düşürülmesine karar verdi.

Kira İndirimi İçin 4 Şarta Dikkat

Eğer koronavirüs sebebiyle işleri aksayan ve kirayı ödeme noktasında zorlanan kiracılar bu anlamda uygulaması davası açmak isterlerse 4 koşula dikkat etmeleri gerekiyor.

1. Kira sözleşmesinin yapıldığı esnada her 2 tarafında öngöremeyeceği olağanüstü bir durum ortaya çıkmalı.
2. Ortaya çıkan bu olağanüstü durumun kiracıdan kaynaklanmaması gerekmektedir. Örnek olarak deprem, sel, salgın verilebilir. (Koronavirüs içinde)
3. Sözleşmenin imzalandığı esnada mevcut şartların kiracı tarafından kira bedelini ödemesini istenmesinin dürüstlük kurallarına tamamıyla aykırı olacak bir şekilde değişmesi gerekmektedir.  (Örnek olarak günde 1.000 müşteriye sahip bir işletme, buna göre 50.000 TL kira öderken, koronavirüs sebebiyle 100 müşteriye düşüş gerçekleştirdiğinde aylık ödemesinin yine 50.000 TL olmaması gerekir)
4. Kiracı, kira borcunu henüz ödememiş ya da ödediği kira için dava açma hakkını saklı tutmalıdır.