Bu alacak türleri, eşlerin mal varlıklarına yaptıkları katkıların hesaplanması ve adil bir şekilde tazmin edilmesi amacıyla düzenlenmiştir. İşte bu konulara dair detaylı açıklamalar:

1. Katkı Payı Alacağı Davası Ne Zaman Açılır?

Katkı payı alacağı davası, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılabilir. Bu süre zarfında, eşler arasında mal paylaşımı konusunda bir anlaşmaya varılamaması durumunda, katkı payı alacağı talebiyle dava açılabilir.

2. Katkı Payı Alacağı ile Katılma Alacağı Farkı Nedir?

Katkı payı alacağı, mal ayrılığı rejimine tabi olan eşlerin, birbirlerinin malvarlıklarına yaptıkları katkılar sonucu oluşan alacak hakkıdır. Katılma alacağı ise, edinilmiş mallara katılma rejiminde düzenlenen, eşlerin edinilmiş mallar üzerindeki yarı payını alma hakkına dayanır.

3. Katkı Payı Davası Nedir?

Katkı payı davası, evlilik birliği içinde edinilen malların paylaşımı sırasında, her eşin diğer eşin edinilmiş mallar üzerindeki haklarını talep edebildiği bir dava türüdür. Bu, adil bir mal paylaşımını sağlama amacı taşır.

4. Katkı Payı Davası Nerede Açılır?

Katkı payı alacağı davası, mal rejiminin sona erdiren sebebe bağlı olarak değişiklik gösterir. Boşanma sebebiyle mal rejimi sona erdiyse, boşanma davasının görüldüğü aile mahkemesinde; diğer sebeplerle sona erdiyse, davalının yerleşim yerindeki mahkemede açılır.

5. Katılma Payı Alacağı Hangi Tarihe Göre Hesaplanır?

Katılma payı alacağı, mal rejiminin sona erdiği tarihteki malların durumlarına göre, tasfiye tarihindeki rayiç değerleri esas alınarak hesaplanır. Yargıtay uygulamalarına göre, tasfiye tarihi genellikle karar tarihi olarak kabul edilir.

6. Katkı Payı Alacağı Ne Demek?

Katkı payı alacağı, bir eşin diğer eşin malvarlığına, evlilik süresince yaptığı ve karşılığını alamadığı katkılar sonucunda oluşan alacak hakkıdır.

7. Katılma Payı Alacağı Nasıl Hesaplanır?

Katılma payı alacağı, edinilmiş malların toplam değerinden ilgili borçların çıkarılmasının ardından kalan miktar üzerinden hesaplanır. Bu artık değer üzerinde eşlerin eşit hakları bulunur ve eşin edinilmiş malvarlığındaki artık değerinin yarısı, diğer eşin katılma alacağını oluşturur.

8. Katılma Alacağı ve Değer Artış Payı Aynı mıdır?

Katılma alacağı, eşlerin edinilmiş malların değerindeki artışa eşit şekilde katılma hakkını ifade ederken, değer artış payı alacağı, bir eşin diğer eşin malvarlığının değerindeki artışa katkıda bulunmasından kaynaklanan özel bir alacak türüdür.

Boşanma Davalarında Mal Paylaşımı Katkı Payı Davası Nasıl ne zaman açılmalıdır?

Boşanma davası açmak için başvuruda bulunan çiftlerin boşanmalarının kanuna göre dayandığı nedenler;

• Eşlerini birbirlerinin hayatına kastetmeleri,
• Eşlerden birisinin yüz kızartıcı suç işlemesi,
• Eşe kötü muamelede bulunulması,
• Aklı hastalıkları,
• Anlaşmalı olarak yapılan boşanmalar,
• Evlilik birliğinin temelinden sarsılması durumları boşanma sebepleri olmaktadır.

Boşanma davalarında mal paylaşımı ile ilgili kısıtlı kararlar verilebilmektedir. Özellikle çekişmeli boşanma davalarında mal paylaşımının büyük bir kısmı yapılamamaktadır. Bu sebeple Aile Mahkemelerine başvurularak ayrı bir dava açılması gerekmektedir.

Mal paylaşımı davası harcı Aile Mahkemesine yatırılmalı ve dava açılması için talepte bulunulmalıdır. Özellikle çekişmeli boşanma davaları ve ardından açılacak mal paylaşımı davalarında alanında uzman bir avukat ile çalışılması, hak kaybına uğranmaması adına faydalı olacaktır.

Boşanma Davası Açmak İçin Neler Gerekir?

Aile mahkemelerine ya da Aliye Hukuk Mahkemelerine 3 nüsha dilekçe yazılarak yapılan boşanma davası başvurularının kabul görmesi için başvuru, peşin ve diğer harçların yatırılması yanı sıra gerekli gider avansının yatırılması zorunluluğu vardır. Başvurular kimlik belgeleri ile yapılmakta ve dilekçe hazırlanırken kanun çerçevesinde belirlenen şekillere uyulmasına gerek vardır.

Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Boşanmada mal paylaşımı 2019 yılında dava açan çiftin evliliklerinin başlangıç tarihine göre ve evlilik süresince edindikleri malların bedellerinin ödeniş biçimine göre özel hesaplamalar yapılarak belirlenmektedir.

Eşler arasında standart olan %50 haklar evlilikten sonra edinilmiş olan malların ödeme şekillerine göre değişiklikle gösterebilir. Anlaşmalı olarak yapılan boşanmalarda ayrı bir dava açılmasına gerek kalmadan mal paylaşımı belirlenen boşanma protokolüne göre gerçekleştirilmektedir.

Ancak söz konusu olan çekişmeli bir boşanma davası ise boşanma davası sonucunda yalnızca nafaka, tazminat ve çeyiz eşyaları hususunda paylaşım kararı verilebilmektedir. Mal paylaşımı için ayrı olarak Aile Mahkemesine başvurulmalı ve ayrı bir dava açılmalıdır.

Boşanma davalarında mal paylaşımı katkı payı alacağı davası ise 743 sayılı eski Medeni Kanun kapsamında eşlerden birinin diğerinin aldığı mallara karşılık katkı sunması durumunda talep edilebilmektedir.

Eşlerden mala katkı sunan için, diğer eşin hak talep etmesi durumudur.

Soru-1: Bir arkadaşımın evlilik ilişkisi çok kötü gidiyor. Aile, Manisa’nın merkezinde oturuyor. Daha önce, Manisa’daki yetkili aile mahkemesine boşanma talebinde bulundular. Fakat, boşanma talepleri yargıç tarafından reddedildi. Bu reddedişin ardından 5 yıldan bu yana ayrı yaşıyorlar. Ancak, bu süre içinde yargıca yine başvurmalarına rağmen yargıç bu talebi yine reddetti. Ne yapmak gereklidir?

Cevap: Belirtelim ki, pratikte en sık karşımıza çıkan boşanma sebebi, “evlilik birliğinin sarsılması”dır. Evlilik birliğinin sarsılması, eşlerin o evlilik birliği içerisinde rahat ve huzurlu olmamaları, eski tabirle “şiddetli geçimsizlik” içerisinde olmaları, aynı şekilde; kanunun ifadesiyle “artık eşlerin o evlilik birliğinden dolayı hayatlarının çekilmez hale gelmesi” demektir. Kanun, bu hallerin varlığı söz konusu olduğunda Türk Medeni Kanununun 166. Maddesi uyarınca eşlere bir boşanma hakkı tanımış. Ancak, önemle belirtmemiz lazımdır ki, bu konuda kararı verme yetkisi, TAKDİRİNE BAĞLI OLARAK yargıcın kendisine aittir. Yani, eğer yargıç boşanmayı gerekli kılacak bir durumun varlığı konusunda hüküm getirmezse, boşanma meydana gelmeyecektir. Somut durumu kolaylıkla açıklayabilmek söz konusu değil. Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddesine göre, boşanma başvurusu reddedilen eşler, bu kararın ardından geçen 3 yıla rağmen evlilik birliğini kuramamışlarsa artık net olarak boşanmaya hükmedilir. Yargıcın yanılma payı olduğu gibi, sizin soruyu sorarken gözden kaçırdığınız bir konu da olabilir. Mevcut durumda boşanma kararını almanın çok zor olmadığını söylemek mümkündür.

Soru-2: Yaklaşık 6 yıl önce, Türk Medeni Kanunu’nun 166. Maddesine dayanarak, “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” gerekçesiyle eşimden boşandım.

Geçtiğimiz ay ise, yeni biriyle evlendim. Son evliliğimi gerçekleştirmeden önce, tapuda üzerime kayıtlı olan iki dairem vardı. Ben vefat ettiğimde yeni eşim bu mallardan miras hakkı edinecek mi? Bunlar evlilik öncesinde de bana ait olan mallardı. Bu durum bir şey değiştirir mi?

Cevap: Okuyucumuzun kafası oldukça karışmış. Öncelikle belirtelim ki, 2002 yılından sonra evlilik birliğini kurmuş, yani evlenme tarihi 2002 sonrasına denk gelen her çift için, başkaca bir tercih yapılmadığı sürece “edinilmiş mallara katılma rejimi”dir.

Bu rejim, yalnızca BOŞANMA durumunda söz konusu olan bir rejimdir. Detaylarına burada girmek uygun olmaz; ancak kısaca özetlersek, eşlerin evlilik birliği içerisinde edindikleri malvarlığı değerlerinin eşler arasında “artık değerin yarıya bölümü” şeklinde dağıtılmasıdır. Sorumuzun cevabına gelirsek; bu sorunun yanıtı “evet” şeklinde olacaktır.

Çünkü, kişinin yasal mirasçılarından biri de, SAĞ KALAN EŞTİR. Sağ kalan eş, mirasbırakanın çocuklarıyla birlikte mirası paylaşıyorsa, mirasın ¼’ünü alır. Bu durumda, eğer mirasbırakan durumuna gelecek olan soru sahibimizin alt soyu olmadığını ve başka da irasçısı olmadığını varsayarsak, sağ kalan eş mirasın tamamını alacaktır. (Boşanma Davalarında Mal Paylaşımı Katkı Payı)

Soru-3: Eşim bana anlaşmalı bir boşanma teklif ediyor. Teklifi oldukça adaletsiz. Buna göre, malvarlığımın büyük çoğunluğunu kendisine vereceğim, ancak o şekilde anlaşmalı boşanma gerçekleşecek. Aksi halde dava açarak boşanacağını, böylelikle de malvarlığımın yarısını alacağını söylüyor. Ben eşime daha önce 1 otomobil satın almıştım. Bu durumda söylediği doğru mudur?

Makalede Boşanma Davalarında Mal Paylaşımı Katkı Payı konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Boşanma Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

Bunlardan ilki 2002 öncesinde edinilen mallara ait olan ve mal ayrılığı rejimi uygulamasını içinde barındıran katkı payı alacağı olmaktadır. Bunun dışında kişiler katılma payı alacaklarını ve değer artış payı alacaklarını talep edebilirler. Çoğu zaman kişilerin kendilerinin bir avukattan yardım almadan kendi başlarına yazdıkları dilekçeler sebebiyle hangi başlık altında katkı paylarını talep etmiş oldukları anlaşılamamakta ve bu durum da beraberinde farklı sorunlar getirmektedir.

Bu durumlar davaların doğrudan reddedilmesine sebep olduğu gibi aynı zamanda davaların mahkemeye gelmesi halinde hakim ya da hesabı yapacak olan kişi tarafından söz konusu hususların karıştırılması problemleri yaşanabilmektedir. Bu nedenle katkı paylarının alacaklarına ilişkin yasal yola başvurulmak isteniyorsa mutlaka özenli bir şekilde çalışma yapmak gerekmektedir. Katkı payı alacaklarında kişilerin birlikte çalışacakları avukatlardan daha çok hangi malların ne zaman ve ne şekilde edinildiğine ilişkin kesin beyanlar ortaya konmaya gayret edilmeye çalışılmalıdır. | Boşanma Davası Katkı Payı

Daha önceki uygulamalarda katkı payı alacaklarının zamanaşımı süresi olarak 10 yıl belirlenmiş ve kişiler boşanmanın ardından gelen bu sürede taleplerini dile getirebilmekteydiler. Ancak bu zamanaşımı süreleri katılma alacağı ve değer artış payı davaları söz konusu olduğunda 1 yıl olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle yaşanan hak kayıplarının önüne geçme ihtiyacı ortaya çıkmıştı. Dosyaların çoğunun bilirkişilerden dönmesi nedeniyle kişilerin neler isteyebileceği konusunda sorunlar da yaşanmaktaydı. 2013 yılından beri uygulanmakta olan yeni kararlarla birlikte artık tüm sorunlar ortadan kaldırılarak artık zamanaşımı sürelerinin 10 yılla sabit tutulması sağlanmıştır.

Kişilerin boşanma sonrası alacaklarına ilişkin bilmesi gereken en önemli detaylar mal rejimlerinin ne olduğu ile ilgili olmaktadır. Evlilikle başlayan rejim süreleri için başka mal rejimi seçilmediği takdirde 1 Ocak 2002 tarihinden önce evlenmiş olan kişiler için edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanmaktadır. Belirlenen rejimin bitiş süresi olarak da taraflardan birinin ölümü ya da kişilerin başka bir mal rejimine katılmış oldukları dikkate alınır.

Bununla birlikte boşanma davalarının sona erdiği tarih ve boşanma davalarının reddedildiği süreler rejim uygulamasının sona erdiği zamanlar olmaktadır. Edinilmiş mal rejimleri içerisinde kişilerin hak sahibi oldukları mallar arasında edinilmiş ve kişisel mallar olmak üzere iki farklı mal türü bulunmaktadır. Edinilmiş mallar 1 Ocak 2002 tarihinden sonraki evlilik süreçleri içinde eşlerin kendi kişisel katkıları bulunmasa bile sahip oldukları malların tümü olmaktadır. Kişisel mallar ise sadece eşlerden birine ait olan ve diğer eşin talep etmeyeceği mallar olmaktadır. | Boşanma Davası Katkı Payı

Katkı payı/katılma alacağı zamanaşımı nedir?

Katkı payı ve katılma alacağı, mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklardır ve genel olarak 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Süre; evlilikte yasal rejim olan “edinilmiş mallara katılma”da mal rejiminin sona erdiği tarihten (çoğunlukla boşanma kararının kesinleşmesi), ölüm varsa ölüm tarihinden işlemeye başlar. Ayrı bir dava açmadan, boşanma davası sırasında ileri sürülebileceği gibi, tanıma/tenfiz sonrası da istenebilir.

Zamanaşımı; dava açılması, icra takibi, ihtarname gibi kesici işlemlerle kesilebilir. Mal birliğinin fiilen bitmesi (ayrı yaşama) tek başına yeterli değildir; esas alınan hukuken sona erme anıdır. Uyuşmazlıkta Yargıtay uygulaması 10 yıllık süreden yanadır.

Katkı payı alacağı nasıl ispat edilir?

İspatın esası, katkı ile edinilen mal arasındaki illiyet bağını göstermekten geçer. Bunun için: banka dekontları, kredi sözleşmeleri ve ödeme planları, havale/EFT kayıtları, maaş bordroları, ziynetlerin bozdurulduğunu gösteren belgeler, fatura ve sözleşmeler, tapu ve araç kayıtları, tadilat/yenileme faturaları kullanılabilir.

Eşin ailesinden gelen para/altın desteği için tanık beyanları önem taşır; düğün görüntüleri, fotoğraflar, ziynet listeleri destekleyicidir. Ödemelerin tarihsel yakınlığı ve tutar uyumu illiyeti güçlendirir. Mahkeme genellikle bilirkişi incelemesi yaptırır; parasal akış, gelir düzeyi ve ödeme kaynakları analiz edilir. WhatsApp yazışmaları, e-posta ve SMS de delil olabilir.

Katkı payı alacağı nasıl hesaplanır?

Temel yöntem: önce katkı tutarı tespit edilir, endekslenir (genelde ÜFE/TÜFE ile tasfiye tarihine taşınır), sonra malın tasfiye anındaki net rayiç değeri üzerinden katkı oranı uygulanır. Formülize: Katkı oranı = (endeksli katkı / edinim bedeli); Alacak = katkı oranı × malın güncel net değeri.

Kredili alımlarda, evlilik içinde ödenen taksitlerin payı dikkate alınır; evlilik dışı ödemeler ayıklanır. İyileştirme/tadilat giderleri ayrıca eklenir. Artış değerine katılma (katılma alacağı) ile katkı payı karıştırılmamalıdır: katılma alacağı, edinilmiş malın artık değerinin yarısı prensibine dayanır; katkı payı ise somut katkının karşılığını hedefler.

Boşanma Davası Katkı Payı Alacağı

Katkı payı hukuk sistemi içinde alacaklar söz konusu olduğunda 1 Ocak 2002 tarihinden önce bir eşin diğer eşe ait olan bir mala yapmış olduğu katkı olarak tanımlanabilir. Evlilik birliği içinde sürdürülen hayatta kişilerin çalışmalarından elde etmiş olduğu gelirlerin katkı payı olarak değerlendirildiği bu süreçte mallar hangi eş üzerine kayıtlı ise onun malı olarak sayılması yönünde bir uygulama bulunmaktadır.

Diğer eşler ise malın alımı sırasında kendisinin de katkısının bulunduğunu öne sürdüğü takdirde bunu mutlaka ispatlaması gerekmektedir. 2002 sonrasında ise eşlerin doğrudan malın elde edinilmesine katkısı bulunmasa bile malların geçerli olmaması söz konusu olmaktadır. Kişisel Mal, eşler arasındaki alacaklara ilişkin hususlarda kişisel mal olarak tanımlanan kavramlar mal rejimi tasfiyesi ile talep edilmemiş olan ve paylaşıma dahil edilmeyip evlilik süresi içinde edinilen kazanımlarla ortaya çıkan karşılığı olmaksızın sahip olunmuş mallar olmaktadır.

Bu özellikleri ile kişisel mallar edinilmiş mallardan kolaylıkla ayırt edilebilmektedir. Teoride oldukça pratik görünse de uygulamada hangi malların kişisel mal olduğunu tespit etmek oldukça zor olmaktadır. Bu noktada tarafların evlenmeden önce sahip oldukları mallar kişisel mal kapsamında değerlendirilirler. Miras yolu ile kişilere aktarılmış olan mallar da kişisel mallara dahil olmaktadır. Eşlerden sadece biri tarafından kullanılmakta olan ve o kişinin yararına olan mallar da kişisel mal sayılmaktadır. Manevi tazminat davalarının sonucunda elde edilen mallar da yine aynı şekilde kişisel mal kapsamında değerlendirilmektedir. | Boşanma Davası Katkı Payı

Tasfiye işlemi yapılırken söz konusu kişisel malların sahibi olan kişiler hiçbir şekilde bu malları talep etme hakkına sahip değildirler. Ancak malın değerinin artması noktasında bir katkısı olmuş olan eşlerin değer artış paylarını alması mümkün olmaktadır. Bu noktada oranlamalar yapılarak kişisel mal sahibinden belirlenen bedellerin alınması sağlanır. Edinilmiş mallar hukuk sistemi içinde eşlerin evlilik birliği içindeyken almış oldukları ve karşılığını çalışmaları ile ödeyerek edindikleri mallar olarak tanımlanmaktadır. Sosyal güvenlik kurumu ve benzeri kuruluşlar tarafından da yapılan ödemeler dahil olmak üzere tüm sandıkların ödemeleri de edinilmiş mal kapsamında değerlendirilmektedir.

Bu noktada resmi olarak kullanılmakta olan PMF tablosuna bakılarak kişilerin ölüm yaşı ile emekli olduğu dönem ve davanın açıldığı tarih orantılanmaktadır. Çalışma gücü kaybının ortaya çıktığı durumlarda alınan tazminatlarda edinilmiş mallara dahil edilmektedir. Kişisel malların gelirleri de edinilmiş mal olarak değerlendirilmektedir.

Bunların dışında kalan pek çok malın da edinilmiş mal olarak sayılması söz konusu olmaktadır. Eşlerden birinin çalıştığı ve ücret kazandığı ancak diğerinin hiç çalışmadığı durumlarda dahi gerekli şartlar yerine geldiği takdirde edinilmiş mal olarak malların değerlendirilmesi mümkündür. Kanun koyucu tarafından emek ya da çalışma dikkate alınmadan eşin malda payı olduğu kabul edilmektedir. Bunların dışında aksi ispatlanmadığı takdirde evlilik içinde edinilmiş olan tüm mallar edinilmiş mal olarak kabul edilmektedir.

Boşanma Davası Değer Artış Payı Eşler arasında belirli miktarlardaki katkılar sonrasında ortaya çıkmış olan malların tasfiye edilmesi sırasındaki bedellerinin alındığı zamandaki bedellerinden farklı olması halinde değer artış payları gündeme gelmektedir. Örneğin, evlilik birliği içindeyken belirli oranlarda pay koyarak araç alan kişilerin bu araçların satışı sırasında aracın değerinin düşmesi nedeniyle üzerinde hak iddia edebilecekleri paylar da orantılı bir şekilde hesaplanmalıdır. | Boşanma Davası Katkı Payı