Mülkiyet hukukunda yer alan yasa hükümleri ile koruma altına alınmıştır. Malik mülkiyet hakkı ile beraber doğan yetkilerini kullanamaz ise, ya da yararlanılması engellenirse, el atma önlenme davası açma hakkı bulunur.

El Atma Nedir? – El Atmanın Önlenmesi

El Atma Davasının Açılması İçin Eşya Üzerinde Bütün Haklara Sahip Olmak Gerekir

El atma davası önlenmesi için ilk şart kişinin mülkiyet üzerinde hak ve diğer bütün yetkilere sahip olması gerektiğidir. Bu yüzden davanın malik tarafından yahut malikin mirasçıları tarafından açılması söz konusudur.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta hangi eşyaya malik olunduğundan çok, kişinin sahip olduğu mülkiyet hakkıdır. Mülkiyet hakkı mal sahibine yasal sınırlar çizer ve maldan dilediğince yararlanma hakkı ve yetkisini sunar.

Eşyaya Herhangi Bir Saldırı Düzenlenmemiş Olmalıdır

El atma nasıl yazılır diye merak edenler, öncelikle dava açılması için ikinci gerekli şartı bilmeliler. Bu şart haksız müdahale ve saldırı kavramları ile ilgilidir. İşbu davanın açılması için, kişinin sahip olduğu eşya hakkında (haklı ve yerinde bir gerekçeye dayanmaksızın) saldırı gerçekleştirilmemiş olması ve bu saldırının hala devam ediyor olmaması gerekir. Saldırının ne şekilde yapıldığının yasalar önünde bir önemi bulunmaz. Burada amaç, mülkiyet hakkını korumaktır.

El atman önlenmesi amacı ile açılan davalarda, saldırıda bulunan kişinin kusurlu olma zorunluluğu bulunmaz. İşbu dava kusur ile ilgili olmayıp salt olarak mülkiyet hakkının korunması ile ilgili olarak açılan bir dava olarak karşımıza çıkmaktadır.

El Atma Davalarında Davacı ve Davalı Sıfatı

El atma nedir el atmanın önlenmesi sorusunun cevaplandırılmasında davacı ve davalı sıfatını iyi tanımak gerekir. Davacı mülkiyet hakkı saldırıya uğrayan malik ya da maliğin mirasçıları olabilir. Davalı sıfatı mahkemede söz konusu olmuş mülkiyete saldırıda bulunan gerçek kişilere denir. Bu kişiler tüzel kişilikler de olabilmektedir. Açılan davalar Asliya Hukuk Mahkemeleri tarafından görülür. Kural ise genel yetki kurallarının uygulamasından oluşur.

Kamulaştırma kararı olmadan elatma kanunu gereği taşınmaza bu karar uygulanmış ise,  taşınmazın maliki haksız elatmanın önlenmesini isteyebilir yada el atma nedeniyle taşınmazın bedelini günün rayiç bedellerinin tespit edilerek bedelinin ödenmesini talep edebilir.

El Atmanın Önlenmesi Davası Kimler Açabilir?

El atmanın önlenmesi davasını taşınmazın sahibi ya da ortak sahiplerinden herangi birisi, taşınmaz tapusuz ise zilyeti elinde bulunduran, yada sahibi olduğunu ispat etmesi için verilen sürede zilyetin maliki olduğunu ispat edenler, taşınmaza el atan idareye karşı açılır.

Dava talebinde taşınmazana elatıldığı ispat edilerek, mülkiyet hakkına değer verilerek elatmanın önlenmesi ve yıkım isteğinin kabul edilmesi kararını mahkemeden isteyebilir.

El Atmanın Önlenmesi Davası Nerede Hangi Mahkemede Açılır?

El Atmanın önlenmesi davası taşınmazın yer aldığı yer asliye ya da sulh hukuk mahkemelerinde görülür. Dava açılmasınında herhangi bir hak düşürücü süre ile sınırlandırılmamıştır.

El Atmanın Önlenmesi Davasında Ecrimisil İstenir Mi?

El Atma Davası taşınmazın bedeliyle birlikte kullanımdan kaynaklı süreler için ecrimisil yani kira talebinde de bulunabilir. Ecrimisil isteği zamanaşım süresi nedeniyle en fazla geriye dönük beş yıl için istenebilir.

Makalemizde El Atma Nedir? – El Atmanın Önlenmesi konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Gayrimenkul Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz. (El Atma Nedir? – El Atmanın Önlenmesi)

El Atma Nedir? – El Atmanın Önlenmesi | Sıkça Sorulan Sorular

ELATMANIN ÖNLENMESİ DAVASI – YIKIM İSTEMİ – TAŞINMAZIN ZEYTİNLİK VASFINDA OLMADIĞI – 3573 SAYILI YASANIN UYGULANAMAYACAĞI – TAŞINMAZA EL ATILDIĞININ SABİT OLDUĞU – ELATMANIN ÖNLENMESİ VE YIKIM İSTEĞİNİN KABULÜNE KARAR VERİLMESİ GEREĞİ

ÖZET: Dava, çaplı taşınmaza el atmanın önlenmesi ve yıkım istemine ilişkindir. Davacı, …parsel sayılı taşınmazı satın alma yoluyla edindiğini, yaptırdığı ölçüm neticesinde taşınmazın bir kısmını davalının kullandığının tespit edildiğini ve bu kısım üzerinde davalıya ait kiraz ve zeytin ağaçları bulunduğunu, kiraz ağaçlarını söküp davalının taşınmazına bıraktığını, zeytin ağaçlarını sökmesini davalıdan istediği halde bu ağaçları sökmediğini ileri sürerek el atmanın önlenmesi ve zeytin ağaçlarının kal’i isteği ilei dava açmıştır.

Medeni Kanunun ilgili maddesi, bir şeye malik olan kimse hukuk düzeninin sınırları içinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahip olduğuna dair hükmü öngörmüştür. Zeytin ağaçlarının sökülüp kaldırılması 3573 Sayılı Yasa gereğince bazı usul ve esaslara bağlanmıştır.

Ne var ki, çekişme konusu taşınmaz zeytinlik vasfında olmayıp anılan yasanın burada uygulanmasına yasal olanak yoktur. Davalının eşi A.. T..’ın beyanlarından zeytinleri toplamak suretiyle taşınmaza el attığı sabit olup davacının mülkiyet hakkına değer verilerek el atmanın önlenmesi ve yıkım isteğinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle karar verilmesi isabetli olmayıp hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

ELATMANIN ÖNLENMESİ DAVASI – YAPILAN İNCELEMEDE DAVAYA KONU PARSELİN EVVELİYATINDA BİR BÜTÜN OLDUĞU – MAHKEME KARARI İLE PARSELİN BİR KISMININ DERE NİTELİĞİNDE TESCİL HARİCİ BIRAKILDIĞI – DOSYANIN DAVACISI OLAN TAPU MALİKLERİNİN HİSSELERİ ORANINDA TERKİN TESCİL İŞLEMİ YAPILMASI GEREĞİ – DAVADA TARAF OLMAYAN DAVACININ HİSSESİNİ DE KAPSAYACAK ŞEKİLDE İFRAZ TAPULARI OLUŞTURULDUĞU.

ELATMANIN ÖNLENMESİ DAVASI – YAPILAN İNCELEMEDE DAVAYA KONU PARSELİN EVVELİYATINDA BİR BÜTÜN OLDUĞU – MAHKEME KARARI İLE PARSELİN BİR KISMININ DERE NİTELİĞİNDE TESCİL HARİCİ BIRAKILDIĞI.

DOSYANIN DAVACISI OLAN TAPU MALİKLERİNİN HİSSELERİ ORANINDA TERKİN TESCİL İŞLEMİ YAPILMASI GEREĞİ – DAVADA TARAF OLMAYAN DAVACININ HİSSESİNİ DE KAPSAYACAK ŞEKİLDE İFRAZ TAPULARI OLUŞTURULDUĞU – KARARIN KALDIRILMASI

ÖZET: Yapılan incelemede; davaya konu 1645 ada 21 sayılı parselin evveliyatında bir bütün iken, Rize 3. Asliye Hukuk Mh’nin 2013/166 E ve 2015/677 K sayılı kararı ile, 4.405,16 m2’lik kısmının dere niteliğinde tescil harici bırakıldığı, 1.275,76 m2’lik kısmının ise davalı idare adına tapuya tescil edildiği, ancak kararın tapuda infazı sırasında, mezkur dosyanın davacısı olan tapu maliklerinin hisseleri oranında terkin/tescil işlemi yapılması gerekirken, o davada taraf olmayan davacının hissesini de kapsayacak şekilde ifraz tapuları oluşturulduğu, buna göre Rize 3. Asliye Hukuk Mh’nin 2013/166 E ve 2015/677 K sayılı kararında belirtilen ve tescil harici bırakılan 4.405,16 m2’lik kısmın ifraz sonucu 1645 ada 66 parsel, davalı idare adına tescil edilen 1.275,76 m2’lik kısmın ise ifraz sonucu 1645 ada 67 parsel halini aldıkları, mahkeme ilamının tapu kaydına hatalı şekilde işlenmesinin sonuçlarının davacıya tahmil edilemeyeceği, bu duruma göre davacının, 1645 ada 66 ve 67 sayılı parseller üzerinde miras payı oranında tazminat alacağını hak ettiği, eş deyişle davacının, 1645 ada 66 ve 67 sayılı parsellerden kaynaklanan miras payı oranındaki tazminat alacağının dava tarihi itibarı ile miktarının hesaplanması (bu anlamda Rize 3. Asliye Hukuk Mh’nin Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen 2013/166 E ve 2015/677 K sayılı dosyasının güçlü delil niteliğinin dikkate alınması) ve davacının ıslah talebi ile de bağlı kalınarak lehine tazminata hükmedilmesi gerekirken, davanın esasına aykırı olacak şekilde davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu şekilde yapılanlar, kamulaştırmasız el atma durumunu ortaya çıkarabilmektedir. Bu noktada iki farklı durum açığa çıkmaktadır. Bu farklılık Yargıtay içtihatları ile oluşmuştur. İdare, taşınmaz ile ilgili fiili tasarrufta bulunuyorsa, burada fiili el atmadan söz edilir. İdare, bir işlem doğrultusunda veya bir karar yolu ile mülkiyet hakkını kullanılmaz hale getiriyorsa, burada da hukuki el atma söz konusu olmaktadır.

Kamulaştırmasız El Atma Nedir?

Fiili El Atma:  Taşınmaz üzerinde fiilen inşa çalışmalarının başlaması demektir. Fakat bu çalışmalar, taşınmaz üzerinde kamulaştırma işlemleri olmadan yapılmaktadır. Yapılacak olan yol, park veya herhangi bir yapının çalışmalarına, taşınmaza fiili el atma yoluyla başlanabilmektedir. Konu olan taşınmaz, tapu sicilinde özel mülkiyet üzerindedir. İdare üzerinde bulunmaz.

Hukuk sistemimiz, kamu yararına yapılacak olan eylemler için yapılan fiili el atmanın iptalinin istenmesini olası kılmamıştır. Kişiler bu konuyla ilgili iptal talebinde bulunamazlar. Kamu yararı ön plandadır. Ancak kamulaştırma bedeli de denilen tazminat talebi mümkün olabilmektedir. Fiili el atmadan kaynaklı olarak bir tazminat açığa çıkmakta ve kişiler bu tazminatı talep edebilmektedirler.

Hukuki El Atma: Burada taşınmaz üzerinde başlanılan fiili bir çalışma yoktur. İdari bir karar neticesi ile taşınmaz, idarenin imar planında yer almaya başlar. Bundan sonrasında taşınmaz üzerinde fiili bir çalışma da başlarsa, hukuki el atmanın fiili el atmaya dönüşme durumu oluşmuş olmaktadır. Kamulaştırmasız El Atma Davaları

Kamulaştırmasız El Atma Tazminat Davası

Hukuki el atmada malik bir takım haklara sahiptir. İlgili taşınmazla ilgili olarak yapılan hukuki el atma işleminde, taşınmaz üzerinde inşai işlem yapılmaz. Bu nedenle malik dilerse taşınmazın bedelini talep edebilir. Malik, dilerse de kamulaştırma yapılmadan imar planına dâhil olan taşınmazla ilgili yapılan bu idari işlemin iptalini de talep edebilmektedir.  Kamulaştırmasız El Atma Davaları

Fiili el atma durumunda ise olay biraz daha farklıdır. Malik, üzerinde fiilen çalışmalara başlanılmış olan taşınmazla ilgili yapılan idari işlemin iptalini isteyemez. Sadece taşınmazın bedelini talep edebilmektedir. Kamulaştırma Kanunu’na gelen yeni düzenlemeler ile birlikte bu alanda pek çok konu netlik kazanmıştır. Bu düzenlemelerden birisi, dava şartı olarak kabul edilen uzlaşma yoluna gidilmesidir. İlgili taşınmaz ile ilgili tazminat davasında bulunmadan evvel, ilgili idare ile uzlaşma yolu tercih edilmelidir.

Eğer uzlaşma talebi yapılmadan tazminat davasına geçilirse, dava şartının yok olması nedeniyle, davanın reddi söz konusu olabilir. İlgili idare uzlaşma talebine olumlu veya olumsuz olacak şekilde iki tür yanıt verebilmektedir. Eğer ilgili idarenin uzlaşma talebine yanıtı olumluysa, taşınmaz malik ve varsa vekili uzlaşma yapılması için görüşmelere çağrılır. Uzlaşma görüşmeleri, bedel belirlenmesi üzerinde devam edecektir. Eğer ilgili idare uzlaşma talebine olumsuz yanıt verirse veya talepte bulunulan tarihten itibaren 6 ay içinde herhangi bir yanıt vermezse, uzlaşma sağlanamamış kabul edilir.

Uzlaşma sağlanılamadığında, uzlaşmanın sağlanamadığı tarihten itibaren 3 aylık süre içinde kamulaştırmasız el atmadan doğan tazminatla ilgili dava ikame olmalıdır. Bahsi geçen süre, ,idare tarafından verilen olumsuz cevabın tebliğ olduğu gün veya hiçbir yanıt verilemeyen 6 ayın geçtiği gün itibari ile başlar. Verilen bu süre, hak düşürücü nitelik taşır.

Eğer bu süre zarfında dava açılmazsa, ileride kamulaştırmasız el atma ile ilgili olan taşınmaz için hak talebinde bulunmak söz konusu olmayacaktır. Kamulaştırmasız el atma ile ilgili olan davalarda, görevli olan mahkeme için uygulama niteliği yoktur. Uyuşmazlık mahkemesinin, imar değişikliği söz konusu olan hukuki el atmalar için idari yargı görevlidir diyen kararı olsa da, bir içtihadı birleştirdiği karar bulunmamaktadır.

Fakat söz konusu olan fiili el atmadan kaynaklı tazminat davası ise görevli olan mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olmaktadır. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin bu yönde verilmiş pek çok kararı vardır. Kamulaştırmasız El Atma Davaları

Diğer makalelerimize Ankara avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz.

Kamulaştırmasız El Atma Davaları Sıkça Sorulan Sorular

TAZMİNAT DAVASI – BELEDİYE BAŞKANLIĞINA AİT YAZI CEVABINDAN DAVAYA KONU TAŞINMAZIN DAVA TARİHİ İTİBARİYLE ARSA VASFINDA OLDUĞU TAZMİNAT DAVASI – BELEDİYE BAŞKANLIĞINA AİT YAZI CEVABINDAN DAVAYA KONU TAŞINMAZIN DAVA TARİHİ İTİBARİYLE ARSA VASFINDA OLDUĞU – İSTİNAF BAŞVURU TALEBİNİN ESASTAN REDDİ.

İlk derece mahkemesine ait kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı tazminat dava dosyası içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler incelendiğinde; Dava tarihi itibariyle tapu kayıt maliki olan davacı tarafından kamulaştırmasız el atılarak davaya konu taşınmazdan ENH geçirilmesi nedeniyle fazlaya dair haklar saklı tutularak tazminat isteminde bulunulduğu.

Davaya konu taşınmaza davalı idare tarafından 1991 yılında ENH geçirilmek suretiyle kamulaştırma yapılmadan 25.12 m² kısmından irtifak geçirilmek suretiyle el atıldığı, dosya arasında bulunan belediye başkanlığına ait yazı cevabından davaya konu taşınmazın dava tarihi itibariyle arsa vasfında olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tazminat bedelinin emsal alınmak suretiyle hesaplandığı ve bilirkişi tarafından emsal alınan Yenisanayi mahallesinde kain 878 ada 385 parsel sayılı taşınmazın Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin …… Karar sayılı ilamı ile emsal olarak kabul edildiği anlaşılmıştır. Kamulaştırmasız El Atma Davaları

Dosyadaki tüm bilgi ve belgeler ve istinaf isteminde bulunan tarafın sıfatı esas alındığında ilk derece mahkemesi tarafından kurulan hükmün, yapılan yargılamanın Yargıtay içtihatlarına, usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca, davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmemiş olup, 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davalı tarafın istinaf başvuru talebinin esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.6100 sayılı yasanın 353/1-b/1.maddesi gereğince; davalı tarafın istinaf başvuru talebinin esastan reddine karar verilmiştir. KAMULAŞTIRMA DAVASI – BEDEL TESPİTİ VE TESCİL İSTEMİ – TAŞINMAZIN ARSA VASFINDA KABUL EDİLMESİNİN GEREKTİĞİ – DAVA KONUSU TAŞINMAZA OLABİLDİĞİNCE YAKIN VE BENZER YÜZÖLÇÜMLÜ VE DEĞERLENDİRME TARİHİNE YAKIN SATIŞLARIN EMSAL KARŞILAŞTIRMASININ YAPILMASI LÜZUMU – BİLİRKİŞİLER TARAFINDAN DÜZENLENEN RAPORUN DOSYA KAPSAMINA YASAYA VE YARGITAY İÇTİHATLARINA UYGUN OLDUĞU – İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİ KAMULAŞTIRMA DAVASI – BEDEL TESPİTİ VE TESCİL İSTEMİ – TAŞINMAZIN ARSA VASFINDA KABUL EDİLMESİNİN GEREKTİĞİ – DAVA KONUSU TAŞINMAZA OLABİLDİĞİNCE YAKIN VE BENZER YÜZÖLÇÜMLÜ VE DEĞERLENDİRME TARİHİNE YAKIN SATIŞLARIN EMSAL KARŞILAŞTIRMASININ YAPILMASI LÜZUMU – BİLİRKİŞİLER TARAFINDAN DÜZENLENEN RAPORUN DOSYA KAPSAMINA YASAYA VE YARGITAY İÇTİHATLARINA UYGUN OLDUĞU – İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİ

Davacı vekili ilk derece mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle, Sinop ili, Merkez, Bostancılı Köyü 342 parsel sayılı taşınmazın 700,32 m2’lik kısmının yol inşaat ve emniyet sahası olarak kullanmak maksadıyla kamulaştırma planının 185 TCK sıra numarasıyla kamulaştırılmasına karar verildiğini, Kamulaştırma Yasasının 27. Maddesi gereği taşınmaz için acele kamulaştırma suretiyle el koyma davası açıldığını, Sinop Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/907 Es-2012/843 Karar sayılı dosyası ile taşınmaza el konulması yönünde hüküm kurulduğunu, acele el koyma usulü idarenin taşınmaza el koymasını sağlamakla birlikte taşınmazı nihai olarak idarenin tasarrufuna geçirmediğini, bu nedenle taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu gereğince kamulaştırma bedelinin tespiti ve Karayolları Genel Müdürlüğü adına tapuya tescil ve terkinine, ödeme esnasında tapu kaydındaki haciz vb. hakların kararda gösterilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacının davasının, 4650 sayılı kanunla değişik 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununun ilgili maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini ile davacı kurum adına tesciline karar verilmesi istemini içerdiği, istinaf sebebi yapılan hususlar tüm dosya kapsamına göre incelendiğinde, bilirkişi raporlarında, taşınmazın cins ve nevinin belirlenmesi yönündeki Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre esas alınan kriterlere göre dava konusu taşınmazın arsa vasfında kabul edilmesinin gerekip Kamulaştırma Kanununun ilgili maddesine göre arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken dava konusu taşınmaza olabildiğince yakın ve benzer yüzölçümlü ve değerlendirme tarihine yakın satışların emsal karşılaştırması yapılarak davaya konu taşınmazın m2 değerinin belirlenmesi ile dava konusu arsanın belirlenen değerine yönelik hesaplama yöntemi itibariyle bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun dosya kapsamına, yasaya ve Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu, buna göre verilen ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu, dava konusu edilen taşınmazın öncesinde ….nolu parsel olup sonrasında …..parsel sayılı taşınmazlara ayrıldığı, …ada ….nolu parsellerin yol yapılmak suretiyle kamulaştırıldığı ancak … nolu parselin kamulaştırılmadığı ve buna göre bedel tespitinin yapıldığı, hükümde de eski …. parsel sayılı taşınmaz olan yeni …ada …..parsellerin fenni bilirkişi raporunda belirtilen ….lik kısmının (…..parsel sayılı taşınmazların tamamı) tapusunun iptaline ve yol olarak terkinine karar verilmiş olması ile infazı zorlaştırıcı hüküm mahiyetinde olduğunun kabulünün mümkün olmadığı anlaşılmakla mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun gereğince esastan reddine karar verilmiştir. Kamulaştırmasız El Atma Davaları