Kamulaştırma davaları, bireye ya da tüzel bir kişiliğe ait taşınmazın devlet tarafından el konulması amacı ile yürütülen davalara verilen isimdir.

Kamulaştırma davaları, bireysel bir taşınmazın devletin malı haline gelmesi için açılan davalara verilen isimdir. Davaların asıl amacı özel olan taşınmazın devlet tarafından tanınması yolu ile haklarının devlete geçirilmesidir.

Kamulaştırma Davası Nedir?

Kamulaştırma davası, yasalar ile korunmakta olan ve devletin hakkı sayılan bir dava türüdür. Özel bir mülkün ya da taşınmaz bir malın her kimin üzerinde olur ise olsun devlete aktarılması amacı taşıyan dava çeşitleri arasında yer almaktadır.

Kamulaştırma davaları şahsa ait olan bir malın devlet tarafına geçirilmesi ve tüm haklarına devletin el koyması anlamına gelmektedir. Kamulaştırma davası her taşınmaz mal için geçerli olmamaktadır ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile devletin el koyabileceği ya da kamulaştırabileceği taşınmazların bir listesi yayınlanmıştır.

Kamulaştırma Davasına Hangi Mülkler Dahil Olmaktadır?

Kamulaştırma davasına sadece bina, apartman ve konut gibi taşınmaz varlıklar dahil değildir. Anayasa ile de belirtildiği gibi;

• Arsa
• Tarla
• Arazi

Gibi taşınmaz mülk ve mallar da kamulaştırma davasına dahil olabilecek türden kabul görmektedir. Kamulaştırma kanunu tarafından belirtilen yönetmelikte her bir taşınmaz mala ve mülke yönelik kamulaştırma işleminin açıklamaları yer almaktadır.

İlgili açıklamalara bağlı olarak ise apartman dairelerinin yanı sıra tarım toprakları ya da arsa gibi mallarda kamulaştırma sürecine dahil olabilmektedir.

Kamulaştırma Kim Tarafından Yapılır?

Kamulaştırma sadece Türkiye Cumhuriyeti’nin üst düzey kurumlarına yönelik bir dava türü değildir. Belediye, bakanlık, genel müdürlükler, kaymakamlıklar gibi birçok devlet kurumu tarafından kamulaştırma davası açılabilmektedir. Devlete ait olan ve devlet olarak görev yapmakta olan her bir kurum tarafından kamulaştırma davası açılması anayasa ile korunmaktadır.

Kamulaştırma Türleri Nelerdir?

Kamulaştırma türleri 3 farklı başlık altında incelenmektedir;

• Acele
• Kısmi
• Trampa yolu ile

Olmak üzere 3 farklı kamulaştırma türü bulunmaktadır.

Kamulaştırma davası açmak, Şahsa ait bir taşınmazın kamu hizmetinde kullanılması üzere devlet tarafından satın alınması durumunda mümkün olmaktadır.

Yetkili idare kamu yararına gördüğü ve şahsa ait olan bir taşınmazı kamulaştırma talebinde bulunabilmektedir. Fakat burada en önemli noktalardan bir tanesi kamulaştırılacak olan taşınmazın sahibi olan kişinin de birtakım haklarının bulunmasıdır.

Anayasa kapsamında devlet ve kamu tüzel kişileri kamu yararına olması koşulu ile özel mülkiyete ait bir taşınmaz malın bir kısmını ya da tamamını kamulaştırmak için yetki sahibidir.

Kamulaştırma Davası Davaları

Kamulaştırmaya Söz Konusu Olabilecek Taşınmazlar

Kamulaştırma davası 2019 yılında kamu yararına Olabilecek her türlü taşınmaz mal için açılabilmektedir. Üzerinde yapı olup olmaması fark etmeden;

• Arsalar
• Tarlalar
• Araziler
• Apartman daireleri gibi taşınmazlar kamulaştırma davası için konu olabilmektedir.

Kamulaştırma Süreci Nasıl Devam Eder?

Kamulaştırmayı talep edecek olan yetkili kurum kamu yararı adına karar aldıktan sonra ilgili onay merciine sunum yapmaktadır. İlgili onay mercii tarafından onaylanan kamulaştırma için öncelikle taşınmazın kayıtlı bulunduğu Tapu Sicil Müdürlüğüne yazı yazılarak talep yapılmaktadır.

Bu işlemin ardından Kıymet Takdir Komisyonu taşınmazın değerini tespit edebilmek için görevlendirilir.

Komisyonun belirlediği bedel üzerinden taşınmazın pazarlıkla satın alınabilmesi için bir uzlaşma komisyonu oluşturulmaktadır. Ardından taşınmazın sahiplerine bir yazı yazılarak söz konusu taşınmazın takas usulü ya da pazarlık ve satın alınmak istendiği bildirilir.

Bildirim yapıldıktan sonra taşınmazın sahibi 15 gün içerisinde idareye başvurmalı ve belirlenen tarihte pazarlık görüşmelerini yapmalıdır. Anlaşmaya varılır ise belirlenen fiyat üzerinden satış gerçekleşir. Bu süreçte herhangi bir sorun oluşması durumunda kamulaştırma davası süreci başlamaktadır.

Kamulaştırma Türleri ve Davaları Hangileridir?

Kamulaştırma davası davaları üç farklı kamulaştırma türüne göre açılabilmektedir. Bunlar şu şekilde sıralanabilmektedir;

• Acele Kamulaştırma: Kanun kapsamında şartlara uygunluk sağlandığında taşınmazın malikine karşı acele el koyma davası açılabilmektedir.
• Kısmi Kamulaştırma: Kamulaştırma talep edecek olan kurum bazen taşınmazın tamamı değil de bir kısmını kamulaştırmak için başvuru yapabilmektedir.
• Bir kısmı kamulaştırılan taşınmazın diğer kısmı için değer düşmesi yaşanır ise bu kayıp taşınmazın malikine ödenmektedir.
• Tam tersi olur ise yani kalan taşınmaz değer kazanır ise değer kadar kamulaştırma için ödenecek tutardan düşülmektedir. Bu durum için oluşan anlaşmazlıklarda kamulaştırma davası açılabilmektedir.
• Trampa Yolu İle Kamulaştırma: Taşınmazın yasal sahipleri rıza gösterir ise kamulaştırma yapan kuruma ait başka bir taşınmaz ile takas yapılması yolu ile yapılan kamulaştırma türüdür.

KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN TESPİTİ VE TESCİL DAVASI – TAŞINMAZLARIN SULU TARIM ARAZİSİ NİTELİĞİNDE OLDUĞU – YÜZDE DÖRT ORANINDA KAPİTALİZASYON FAİZİ UYGULANMASI GEREĞİ.

ÖZET: Sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmazların değeri belirlenirken Dairemizin yerleşmiş uygulamalarına göre yüzde dört oranında kapitalizasyon faizi uygulanması gerekirken, bu oranın yüzde beş olarak kabulü ile az bedel tespiti kanuna aykırı olup hükmün bu nedenle bozulması gerekir.

KAMULAŞTIRMA KONUSU İRTİFAK HAKKI VE PİLON YERİ BEDELİNİN TESPİTİ VE TESCİL DAVASI – NİZALI PARSELİN BİR BÖLÜMÜNDE İRTİFAK HAKKI TESİS EDİLDİĞİ – İRTİFAK HAKKININ TAŞINMAZDA MEYDANA GETİRECEĞİ DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ YÖNÜNDEN EK BİLİRKİŞİ RAPOR ALINMASI GEREĞİ.

ÖZET: Dava konusu parselin bir bölümünde ilgili Genel Müdürlüğü lehine irtifak hakkı tesis edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece bu irtifak hakkının taşınmazda meydana getireceği değer düşüklüğü yönünden bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp, sonucuna göre hüküm kurulması gerekir.

KAMULAŞTIRMA KONUSU İRTİFAK HAKKI BEDELİNİN TESPİTİ VE TESCİL DAVASI – TESPİT EDİLEN KAMULAŞTIRMA BEDELİNDEN ACELE EL KOYMA DOSYASINDA DEPO EDİLEN BEDEL MAHSUP EDİLDİKTEN SONRA KALAN FARK BEDELİN MİKTARININ HÜKÜM KISMINDA AÇIKÇA BELİRTİLMESİ GEREĞİ

ÖZET: Tespit edilen kamulaştırma bedelinden acele el koyma dosyasında depo edilen bedel mahsup edildikten sonra kalan fark bedelin miktarının hüküm kısmında açıkça belirtilmemesi ve fark bedelin hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesi hususunda bankaya müzekkere yazılmasına karar verilmemesi doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün onanması gerekir.

Makalede Kamulaştırma Davası Davaları konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Gayrimenkul Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

Kamulaştırma Davası Davaları | Sıkça Sorulan Sorular

KAMULAŞTIRMASIZ EL ATILAN TAŞINMAZ BEDELİNİN TAHSİLİ DAVASI – FEN BİLİRKİŞİSİ İLE HESAP BİLİRKİŞİ RAPORUNDAKİ ÇELİŞKİ GİDERİLMEDEN EKSİK İNCELEME İLE HÜKÜM KURULDUĞU – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Fen bilirkişi krokili raporundaY2 ile gösterilen bölümün 483,49 m² olduğu halde hesap bilirkişi raporunda 370,37m² olarak esas alınarak bedel tespit edildiğinden mahkemece bu hüküm yönünden fen bilirkişi raporuna göre 483,49 m²’lik kısmının tapusunun iptali ile yol olarak terkinine karar verildiği halde 370,37m² olarak bedelinin tahsiline karar verildiğinden bu hususdaki fen bilirkişisi ile hesap bilirkişi raporundaki çelişki giderilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması, bozmayı gerektirmiştir.

Hukuki açıdan ortaya çıkan kamulaştırma davaları, özellikle büyük yerleşim merkezlerinde sıklıkla ortaya çıkan dava türleri arasında yer almaktadır. Kamulaştırma davaları hakkında detaylı bilgilere geçmeden önce kamulaştırma kavramın tanımına bakmak gerekmektedir. Kamulaştırma; bir kişinin kendine ait olan taşınmazların, kamu hizmeti kapsamında değerlendirilmesi adına devlet tarafından belirlenen yetkililerce satın alınması durumuna denmektedir.

Ülkemizde en çok bayındırlık faaliyetleriyle gündeme gelen kamulaştırma hizmetleri, çoğu zaman hukuki anlaşmazlık doğurarak kamulaştırma davalarına sebebiyet vermektedir. Bu yazımızda kamulaştırma davaları hakkında birçok faydalı bilgiye ulaşabilirsiniz.

Kamulaştırma Davaları Türleri Nelerdir?

Devlet tarafından, bir vatandaşa ait olan taşınmazın kamulaştırılma sürecinde ortaya çıkan hukuki anlaşmazlıklar birbirinden farklı türde kamulaştırma davalarına sebep olmaktadır. En sık görülen kamulaştırma dava türleri şunlardır:

• Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tescili Davası
• Kamulaştırmasız El Atma Davası

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davası, daha çok acele kamulaştırma olarak bilinen kamulaştırma yöntemi sırasında ortaya çıkan hukuki anlaşmazlıklar neticesinde oluşmaktadır. Bu dava türünde idari yetkili konumundaki kamu kuruluşunun, kamulaştırma işlemleri yapılmak istenen taşınmaz mülkü satın alma yoluyla elde edememesiyle ilgilidir. Söz konusu kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasıyla kamulaştırılması istenen taşınmaz mülkün sahibine uygun bir kamulaştırma bedeli ödenmektedir. Taşınmaz mülkün sahibi kamulaştırma işlemleri için yapılan bu bedel ödemesini hukuka aykırı bulduğu takdirde “Kamulaştırma İşleminin İptali Davası” açabilme imkânına sahiptir.

Kamulaştırma Davaları Ne Kadar Sürer?

Kamulaştırma davaları konusunda vatandaşların en merak ettiği konular arasında kamulaştırma davaları ne kadar sürer sorusu gelmektedir. Kamulaştırma davalarında davanın seyrini etkileyen birçok faktör ortaya çıkabilmektedir.

Nitekim dava sürecinde sonradan ortaya çıkan söz konusu faktörler davanın normal seyrinden daha uzun sürmesine neden olmaktadır. Fakat bu tür davalarda genel olarak ortalama 1 sene içerisinde kamulaştırma davasının sonuçlanması beklenmektedir.

Kamulaştırma Davalarında Vekâlet Ücreti

Kamulaştırma davalarında birçok kişi vekalet vererek hukuki işlemleri avukatlarına devretmektedir. Söz konusu davalarda vekalet ücreti miktarı, vekalet verilen avukata ve davanın boyutuna göre yapılması gereken işlemlere göre değişiklik göstermektedir. Öte yandan vekalet alan avukat da kendi tecrübesi doğrultusunda kamulaştırma davaları ücretini belirleyebilmektedir.

Kamulaştırma Davaları

Kamuya ait bir malın özel şirketlere veya kişilere satılması işlemi olan özelleştirme sürecinin tersi bir hukuki işlemdir. Yasalarla tanımlanan yetkiler çerçevesinde kamu yararı olan her taşınmaz için kamulaştırma kararı alınabilir.

Örneğin, Kara Yolları Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilecek bir yol projesinin sınırları üzerinde bulunan özel mülk için kamulaştırma kararı alınarak, belirlenecek olan ücret mülk sahibine ödenerek arazi, tarla, konut, iş yeri vb. taşınmazlar kamunun mülküne geçirilebilir.

Kamulaştırma Davaları

Araziler üzerinde apartman, konut ya da başka yapının bulunması kamulaştırma kararı alınmasına engel olmamakla beraber bu gibi durumlarda sadece mülkün toplam değeri (arazi ve üzerindeki yapının değerleri) oranında ödenecek olan paranın tutarı değişebilir.

Kamulaştırma süreçlerinde ilgili kamu kuruluşunun, kamulaştırma davası açılması gerekirken, kamulaştırılan bir taşınmazın sahibi tarafından kamulaştırma iptali davaları, kamulaştırılan taşınmazın değerinin belirlenmesi davaları da söz konusu olabilir.

Kamulaştırma kararı, devlet kurumları ya da ilgili kamu kurumlarındaki yetkili kişiler tarafından alınabilir. Örneğin, belediyeler, Milli Eğitim Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü gibi kamu kurumlarının kanunlar tarafından belirlenmiş kamulaştırma yetkileri bulunmaktadır.

Kamulaştırma süreci nasıl işler?

Yetkili kurum tarafından kamu yararı gözetilen taşınmaz için kamulaştırma kararı çıkarılır ve ilgili onay makamınca onaylanarak taşınmazın bulunduğu tapu müdürlüğü tarafından söz konusu taşınmaz üzerine kamulaştırma şerhi konur.

Taşınmazın değerinin belirlenmesi için görevlendirilen kıymet takdir komisyonu bir bedel belirler ve mülk sahibi ile kurulan uzlaşma komisyonu arasında pazarlık süreci başlatılır. Bu sürecin sonunda anlaşma sağlanırsa kamulaştırma davası açılmadan satın alma usulü ile süreç tamamlanmış olur. Eğer malik, taşınmaz bedeli ya da herhangi bir nedenle anlaşmaya yanaşmazsa kamulaştırma davası açılır.

Kamulaştırma davalarında bedeli bilirkişi belirler

Yetkili olan asliye mahkemelerinde açılan kamulaştırma davaları, esasında kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasıdır.

Dava neticesinde malike kamulaştırılan mülk için ödenecek ücreti görevlendirilen bilirkişi tarafından belirlenir. Belirlenen bedel üzerinde düzeltme, yeniden belirlenmesi gibi süreçler için de ayrı ayrı davalar açılabilir.

Makalemizde Kamulaştırma Davaları konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve Kamulaştırma zamanaşım sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.