Yetkili icra dairesi belirlenirken genel yetki ve özel yetki kurallarına bakılmaktadır. İcra dairesinde yetkisizlik durumunda bazı daireler dosyayı yetkili icra dairesine göndermektedir. Ancak bu işlem zaman kaybedilmesine sebep olur. Bazen de bu işlem yapılmayabilir. Bu yüzden yetkili icra dairesinde işlem yapmak önemlidir.

İcra Dairlerinde Yetki Kuralları Nelerdir?

İcra dairelerinde yetki belirlemesi yaparken hem özel yetki kuralları hem de genel yetki kuralları dikkate alınmalıdır.

Genel yetkili icra dairesi borçlunun yerleşim yerinin bulunduğu icra dairesidir. Ancak genel yetkili icra daireleri dışında özel yetkili icra dairelerinden de bahsetmek mümkündür. Bu icra dairelerini şu şekilde sıralamak mümkündür:

1. Sözleşmenin kurulduğu yer icra dairesi
2. Sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi
3. Yetkisiz icra dairesinin yetki kazanması
4. İhtiyati haciz kararını veren mahkemenin bulunduğu yerdeki icra dairesi
5. Yetki sözleşmesi ile yetkisiz icra dairesinin yetki kazanması

Tüm bu durumlar için özel yetkiden bahsetmek mümkündür.

Özel Yetkili İcra Dairleri Hangileridir?

İcra dairlerinde yetkiyi özel yetki ve genel yetki olmak üzere ikiye ayırmak mümkündür. Genel yetkili icra dairesi borçlunun ikametinde bulunan icra dairesi olacaktır. Ancak özel yetkili icra dairelerinin belirlenmesi de mümkündür.

Özel yetkili icra daireleri tayin edilirken kamu düzenine ilişkin yetki kuralları ihlal edilmemelidir Bazı hallerde yetki kesindir ve kamu düzeni kaynaklıdır. Özel yetkili icra dairesi belirlenirken şu konularına bakılmalıdır:

1. Terekeye karşı başlatılan takiplerde miras bırakanın son yerleşim yerindeki icra dairesi yetkilidir
2. Haczedilen taşınmazların için taşınmazın bulunduğu yer icra dairesi yetkilidir
3. Sigorta sözleşmelerinden doğan hukuki uyuşmazlıklarda ise icra dairesi HUMK 19’a göre belirlenecektir.

İcra Dairlerinde Yetki Kazanma Nedir?

İcra dairleri yetki konusunu kendi kendine gözetmez. Bu işlem için resen gözetilme gibi bir durum söz konusu değildir. İcra dairesinde işlem yürütmek isteyen kişilerin yetkiyi gözetmesi gerekmektedir.

Borçlunun yetki konusunda ödemeye itirazda bulunması da mümkündür. Eğer ki kanuni süre içerisinde icra dairesine yetki itirazı yapılmazsa artık icra dairesi yetkili icra dairesi haline gelir.

Tarafların anlaşarak da yetki kazandırması mümkündü. Bu işlem için belli şekil şartlarına uyulması gerekmektedir. Yetki sözleşmesi yapılırken izlenmesi gereken adımlar şu şekildedir:

1. Sözleşme mutlaka yazılı olarak yapılmalıdır
2. Genel ve özel yetkili icra dairelerinin yetkisi, bu yetki sözleşmesi ile kaldırılmamalıdır
3. Yetki sözleşmesinde yetkili icra dairesi açıkça belirtilmelidir
4. Yetki sözleşmesinde taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlığa açıkça yer verilmelidir

Tüm bu koşullar sağlandığı takdirde yetki sözleşmesi ile icra dairelerine yetki kazandırılabilir.

Kambiyo senetlerinde yetki itirazının hem esas hakkında itiraz ile beraber hem de sadece yetki itirazı şeklinde yapılması mümkün olmaktadır.

Borçlunun yetki itirazında göstermiş olduğu İcra Dairesinin gerçekten yetkili olması gerekmektedir. Borçlunun yetki itirazında gösterdiği icra dairesi gerçekten yetkili değilse İcra Mahkemesi yetki itirazına direkt red cevabını vermektedir.

Kambiyo Senetlerinde Yetki İtirazı Ne Zaman, Nasıl Yapılır?

Kambiyo senetlerinde yetki itirazı dilekçesi 5 gün içerisinde icra mahkemesine verilmelidir. Yetki itirazı konusunda yetkili olan mahkeme İcra Mahkemesidir ve dava ile ilgili tüm incelemeler bu mahkeme tarafından yapılmaktadır.

Kambiyo senetlerinde yetki itirazı yapan borçlunun yetkili olarak göstereceği icra dairesi bulunmalıdır. Açılan davada bu İcra Dairesi’nin gerçekten yetkili olup olmaması büyük önem taşımaktadır.

Kambiyo Senetlerinde Yetki İtirazı İncelemesi Nasıl Yapılır?

Kambiyo senetlerinde yetki itirazı davası İcra Mahkemesi tarafından incelenmektedir. İncelemeyi yapacak olan İcra Mahkemesi icra takibinin yapıldığı icra dairesine bağlı olan mahkeme olacaktır.

Mahkemede taraflar gelmese dahi gereken karar verilmektedir. Borçlu hem yetki hem de borca ya da imzaya itiraz etmiş ise İcra Mahkemesi öncelikle yetki itirazını inceler ve karara bağlar.

Kambiyo Senetlerinde Yetki İtirazı Reddi

Yetki itirazı mahkeme tarafından haksız bulunur ise yetki itirazı reddedilmektedir. Borçlu yetki itirazı ile birlikte esasa da itiraz etmiş ise dava temyiz edilemez. Verilen red kararı yalnızca yetki itirazı için sayılır ve esasa yapılan itirazı incelenmeye başlar.

Yetki itirazı öncesinde mahkeme icra takibini geçici olarak durdurmuş ise dava reddedildiğinde borçlu asgari olarak %20 olmak kaydı ile inkâr tazminatı ödemek durumunda kalır.

Kambiyo Senetlerinde Yetki İtirazı Kabulü

Mahkeme tarafından yetki itirazının kabulüne karar verilirse, alacaklının yetkisiz olan icra dairesine başvurması ve takip dosyasının yetkili icra dairesine gönderilmesi konusunda talepte bulunması gerekmektedir.

Dosyayı teslim alan yetkili icra dairesi borçlu olan kişiye yeni bir ödeme emri gönderebilmektedir. Yetkili icra dairesi tarafından yapılan bu takip yetkisiz olan icra dairesinin takibinin devamı olarak sayılmaktadır.

Bono veya emre muharrer senet, senet metninde (bono) veya (emre muharrer senet) kelimesini ve senet Türkçe’den başka bir dilde yazılmışsa o dilde bono karşılığı olarak kullanılan kelimeyi, kayıtsız ve şartsız muayyen bir bedeli ödemek vaadini, ödeme yerini, kime ve kimin emrine ödenecek ise onun ad ve soyadını, senedin tanzim edildiği gün ve yeri, tanzim edenin imzasını içermelidir. Sıralanan bu kayıtlar bononun zorunlu ve geçerliliğini etkileyecek olan zorunlu unsurlardır.

Bonoyu düzenleyen borçlunun ödeme vaadini içeren bir tür kambiyo senedi olan bonoda taraflar 688. maddede belirtilen şekli koşulların yanında bononun ihdas nedeni (malen/nakden ya da teminat kaydı ile alındığını), uyuşmazlık durumunda aralarındaki anlaşmaya göre yetkili olacak mahkeme, faiz gibi bononun geçerliliğine etki etmeyecek ihtiyari unsurları belirleyerek senede ekleyebilirler.

Sıralanan şekil şartlarından da anlaşıldığı üzere, kambiyo senetleri temel hukuki ilişkiden bağımsız bir nitelik taşır ve soyut bir borç ikrarı içerir. Bu nedenle de bono düzenlenirken temel ilişkinin kaynağına yönelik “bedelin malen-nakden ya da teminat olarak alındığına” ilişkin ibarelerin senede yazılması zorunlu değildir.

Taraflar bu ibareleri ticaret hayatındaki olası bir uyuşmazlık durumunda ispat hukukunda karşılaşabilecekleri zorlukları daha kolay aşmak amacıyla ihtiyari olarak kayıt altına almaktadırlar. Yoksa elbette ki bu kayıtlar bağımsız borç ikrarı içeren senetlerin niteliğine etki etmez.

Kambiyo senetlerinde olduğu gibi çekte de belirlilik (muayyenlik) esası geçerlidir. Çekin belirliliğini etkileyen ya da bozan hususların varlığı, belgeyi çek olm…tan çıkartır.

Kambiyo Senetlerinde Yetki İtirazı Nereye Yapılır?

Çek, kanunen emre yazılı senetlerdendir ve keşidecisi tarafından nama, emre ya da hamiline olar… düzenlenebilir ve bu niteliğine göre devri farklı kurallara tabidir. Bu özellikleri gereği nama yazılı çekler yazılı bir devir beyanı ile zilyetliğin devri, emre yazılı çekler ciro ve zilyetliğin devri ve hamiline yazılı çekler ise sadece zilyetliğin devri ile devredilebilirler.

Ciro çekin arkasına yapılabileceği gibi alonj üzerine de yapılabilir. Ciro en geç ibraza kadar yapılabilir ve ibrazdan sonra yapılan ciro ise alacağın devri (temliki) hükmündedir.

Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte; şikayetçi … borçluya çıkarılan tebligatın usulsüz olarak kendi adresinde tebliğ edildiğinden usulsuz tebligatın iptaliyle, adresinde yapılan haciz işleminin iptali istemiyle icra mahkemesine başvurmuş, mahkemece şikayetçinin hukuki yararının bulunduğu gerekçesiyle tebligatın iptaline karar verilmiştir.

Makalede Boşanmada Tazminat ve Nafaka Hakkı konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İcra Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

Kambiyo Senetlerinde Yetki İtirazı | Sıkça Sorulan Sorular

ŞİKAYET DAVASI – KAMBİYO VASFINA YÖNELİK ŞİKAYET. TAKİP KONUSU YAPILMAYAN MİKTAR YÖNÜNDEN DE TAZMİNATA KARAR VERİLMESİNİN İSABETSİZ OLUŞU – BORÇLUNUN İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KISMEN KABULÜ.

ÖZET: İnceleme konusu dosyada, 20/01/2017 tarihli tensip ara kararı ile borçlunun takibin durdurulması yönündeki tedbir talebinin kabulüne karar verildiği ve yine alacaklının da tazminat talebinin bulunduğu anlaşılmakla borca itiraz reddedildiğinden alacaklı lehine tazminata hükmedilmesinde yasaya uymayan yön yoktur. Ne var ki, “takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilir” düzenlemesine rağmen mahkemece, takip konusu yapılmayan miktar yönünden de tazminata karar verilmesi yasaya aykırıdır.

Şöyle ki; takibe konu edilen çek … TL bedelli ise de, takibe geçilen asıl alacak miktarı dolayısıyla itiraza konu miktar … TL’dir. Bu durumda tazminata da takibe geçilen miktar üzerinden hükmedilmesi gerekirken takipte talep edilmeyen bedeli de içerir şekilde … TL üzerinden tazminata hükmedilmesi isabetli görülmediğinden borçlunun istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilerek hüküm kurulmuştur.

İCRA İNKAR TAZMİNATI VERİLME ŞARTLARI HAKKINDA YARGI KARARI

İtiraz eden borçlu protokolde yer almadığından sözü edilen belgeye dayanarak teminat iddiasında bulunması mümkün değildir.

Bunun dışında teminat iddiasını ispata yarar İİK.nın 169/a maddesinde belirlenen nitelikte bir belge de sunulmadığından teminat olgusu ispat edilememiştir. Dolayısıyla borçlunun teminat iddiası yerinde görülmemiştir. Ancak;

İİK.nın 169/a-6. maddesine göre, “Borçlunun itirazının icra mahkemesince esasa ilişkin nedenlerle kabulü halinde kötü niyeti veya ağır kusuru bulunan alacaklı, takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere; takip muvakkaten durdurulmuş ise bu itirazın reddi halinde borçlu, diğer tarafın isteği üzerine takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilir.

Şikayetin dayanağını oluşturan icra takip dosyasında, borçlu şirkete kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe ilişkin ödeme emrine yetki itirazı.

Şikayetin dayanağını oluşturan icra takip dosyasında, borçlu şirkete kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe ilişkin ödeme emrinin 19/06/2014 tarihinde tebliğ edilip borçlu şirket tarafından yetki itirazında bulunulduğu ve itiraz üzerine …. İcra Hukuk Mahkemesinin …..karar sayılı kararıyla “yetki itirazının kabulüne.

…. İcra Müdürlüğünün yetkisizliğine yetkili icra müdürlüğünün … İcra Müdürlüğü” olduğuna karar verildiği, bu kararın şikayetçi (alacaklı) vekili tarafından temyiz edildiği ve temyiz edilen ilgili karar Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 20/04/2015 tarihinde onanmasına karar verilmesi nedeniyle şikayetçi vekili tarafından takip kesinleşmeden 04/07/2014 tarihinde şikayette bulunulduğunun anlaşılması karşısında, suçun unsurlarının oluşmaması nedeniyle sanığın beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi.