İş Kanunu’nun ilgili hükümleri gereğince işveren, haklı bir sebepten ötürü iş sözleşmesini feshettiği işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödemez. Milyonlarca işçiyi ilgilendiren bu kanunun hükümlerine dikkat edilmesi gerekiyor. Son olarak işverenin haklı bir sebeple işten çıkardığı işçi hakkında Yargıtay’dan emsal niteliğinde bir karar geldi.

Yüksek Mahkeme, işverenin, aynı iş yerinde çalışan evli bir kadına evlilik teklif ettiği gerekçesiyle işine son verdiği işçiyi işten atmasını haklı buldu. Bu kararın neticesinde, işçinin, iş yerinde beraber çalıştığı evli bir kadına arkadaşlık teklif etmesi sonucu işten atılması işveren açısından haklı bir sebep olarak değerlendirildi.

Bu konuyla ilgili olarak işverenin, işçisini hangi sebepleri öne sürerek işten çıkarabildiği merak konusu oldu. Bilindiği üzere işçi ve işveren arasında imzalanan iş sözleşmesinde, işveren haklı bir sebepten dolayı işçisini işten attığı takdirde, söz konusu işinden kovulan çalışana kıdem ve ihbar tazminatı ödemekle yükümlü değildir. Yargıtay’ın bu kararının ardından işçi ve işveren arasındaki iş sözleşmesinin hükümleri tekrar gündeme geldi.

İhbar ve Kıdem Tazminatı Alınmıyor!

İşverenin haklı bir sebep öne sürerek işçisinin işine son vermesi, çalışanlar açısından sıkıntılı bir durum olmaktadır. Nitekim iş sözleşmesinin işveren tarafından tek taraflı olarak ve haklı bir sebep öne sürülerek feshedilmesi, işçinin normal şartlar altında hakkı olan ihbar ve kıdem tazminatı alamamasına sebep oluyor.

İş Kanunu’nda açıkça belirtilen ve işçi ve işveren arasında imzalanan iş sözleşmesinde de yer alan hükümler gereği, haklı nedenle işinden atılan işçi ihbar ve kıdem tazminatı alamıyor. Dolayısıyla yıllarca çalıştığı işyerinde olsa bile bu tür bir gerekçeyle işinden atılan çalışan, aynı iş yerinde kaç yıllık hizmeti olursa olsun kıdem tazminatı hakkını tamamen kaybediyor.

İşçi ve işvereni yakından ilgilendiren konulardan biri olan kıdem tazminatı, 1475 sayılı İş Kanunu ile yürürlüğe geçiriliyor. Son dönemde yapılan düzenlemeden önce yani eski iş kanununda, işverene anında iş sözleşmesini fesih hakkı veren sebepler 17. maddede bulunuyordu. Fakat eski iş kanunun kıdem tazminatı ile ilgili 14. maddesi dışındaki tüm hükümleri günümüzde yürürlükte bulunmuyor.

Ancak 17. madde ile sabit olan hükümlerin kapsamı daha da genişletildi ve 4857 sayılı yeni İş Kanunu’nun 25. maddesinde kendine yer buldu. Maddede yer alan “Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri” başlığı altında yer alan 2. bölümde, işçiler açısından dikkat edilmesi gereken çok kritik hükümler yer alıyor.

Söz konusu maddede işverene tek taraflı olarak derhal fesih hakkı veren eylemler sıralanıyor. Öte yandan bu kanunun uygulamasında ortaya çıkan aksaklıklar ise Yargıtay’ın vermiş olduğu kararlar neticesinde tamamlanıyor.

İşveren Tazminat Ödemeden İşten Attı

Yazımıza konu olan olayda Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işveren ve işçiler açısından önemli bir karara imza attı. Dairede 2018/3313 esas ve 2018/23250 sayılı karara konu olan bir dosyaya göre; işçi aynı işyerinde çalışan ve kendisi gibi temizlik görevlisi olarak çalışmasına devam eden evli bir kadın işçiye arkadaşlık teklifinde bulundu. Bu durum üzerine çalışan kadın, söz konusu işçiyi işverenine şikayet etti. Bunun üzerine harekete geçen işveren, şikayet edilen işçisini ihbar ve kıdem tazminatı ödemeden işten attı.

İş akdine tek taraflı olarak son verilen işçi, kadın çalışana arkadaşlık teklifinde bulunduğunu kabul etti. Davalık olan işçi savunmasında kadının evli ve 3 çocuk sahibi olduğunu bilmediğini, kendisinden özür dilediğini ve bundan sonra kendisine asla rahatsızlık vermeyeceğini ifade etti. Fakat işverenin kendisinden savunma istediğini, yazılı savunmasının işverene ulaştırmasının ardından işverenin önce kendisini başka bir işyerine yönlendirdiğini kısa bir süre sonra da ihbar ve kıdem tazminatı ödemeden işten attığını kaydetti.

Yargıtay İşvereni Haklı Buldu

Yerel mahkeme, söz konusu durumun olumsuz etkisine rağmen iş ilişkisini tam anlamıyla çekilmez boyutta olmadığına ve arkadaşlık teklifinde bulunulduğuna dair görgü tanıdığının olmaması dolayısıyla iş akdinin feshinin haklı sebebe dayanmadığı kararını verdi.

Temyize giden dava dosyasını inceleyen Yargıtay, işyeri kayıtlarına göre işçinin arkadaşlık teklifinin kayıtlarda yer aldığını, hoşlandığı belirttiği kadın işçinin evli olduğunu bilecek durumda olduğunu dolayısıyla işçinin sorumlu olduğu ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı olarak davrandığı gerekçesiyle yerel mahkemenin kararını bozdu. İşverenin iş akdini haklı olarak feshetmesini haklı buldu.