İşçinin çalışma anlayışına uygun davranması ve çalışma performansından memnun olunması gibi durumlarda iş akdine durduk yere son verilmesi mümkün değildir. İşçinin iş akdine durduk yere son verildiğine inanılıyorsa bu noktada işe iade davası açılabilir. İşe İade Davası Nasıl Açılır:

• İşe iade davaları İş Mahkemelerine açılmaktadır. İşe iade davaları için dilekçe hazırlanması gerekmektedir.
• Dilekçelerin hazırlanmasından sonra delillerin de belgelerde sunulması önemlidir.
• İşe iade davalarında alanında uzman bir avukat ile çalışmak iyi bir savunma için oldukça önemlidir.

İşe İade Davası 2019

İşe iade davası şartları 2019 senesinde de İş Hukuku kapsamında değerlendirilmektedir. Şartları ise aşağıdaki gibidir:

• Haksız nedenlerle iş akdinin feshedildiğini düşünen kişinin işe iade davası açabilmesi için çalıştığı yerde en az 30 işçi çalışıyor olması gerekmektedir.
• İşe iade davası açmak isteyen kişilerin iş yerinde en az 6 aydır çalışıyor olması gerekmektedir.
• Haksız yere işten çıkarıldığını düşünen kişinin işyeri ile arasında belirsiz süreli iş sözleşmesi olması gerekmektedir.
• İşe iade davası açabilmek için iş akdinin işveren tarafından feshedilmiş olması gerekmektedir. Yazılı ve fesih sebeplerinin açık ve kesin şekilde yapılmış olması gerekmektedir.

İşe İade Davası Kazanılması Durumunda

İşe iade davası kazandıktan sonraki süreç de alanında uzman avukat tarafından takip edilecektir. İşverenin belirli bir süre içinde işçiyi işe alması gerekmektedir. İşçinin dava süreci boyunca yaşadığı maddi kayıpların da işveren tarafından karşılanması gerekmektedir.

Şayet işçi, davayı kazanmış olmasına rağmen işe başlamışsa bu noktada dava süreci boyunca kazandığı tüm ayrıcalıkları kaybedecektir. Davanın açılması için işçinin işten ayrıldığı ilk bir ay içerisinde davayı açması gerekir.

Bir ayda bu dava açılmazsa, kişi dava açma hakkını kaybedecektir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken noktada ise işçinin dava açmadığı sürece işe iade edilme hakkını kaybedeceğidir.

İşe İade Davası Nasıl Açılır

İşe iadenin amacı İşçi ve işveren arasındaki ilişkiyi, yapılan iş akdinin içeriğini ve işçi ile işveren arasındaki çıkan uyuşmazlıkları, sorunları adaletli bir şekilde çözmeye çalışan kanun koyucu İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanında birden fazla kanun çıkartmıştır.

Bu kanunlarda az önce ifade ettiğimiz üzere işçi ile işveren arasındaki ilişkiyi baz almıştır. İşçi ile işveren arasında birtakım sorunlar meydana gelmekte ve bu da yargıya intikal etmektedir. Bu uyuşmazlıklardan bir tanesi de işçi benimsediği alıştığı ve haksızlık sonucu elinden alınan işi için işe iade davası talebidir.

İşveren tarafından belirsiz süreli iş sözleşmesinde verilen feshin, işçinin yetersizliğinden ya da davranışlarından, hareketlerinden ya da işin, iş yerinin veya işletmenin gereklerinden kaynaklanmakta olan geçerli bir nedene dayandığı somut deliller ile ispat edilebiliyor olması davanın olumsuz sonuçlanmasına sebep durumlardan biridir.

Yukarıdaki bilgilere ekleyeceğimiz bir başka konu ise,  İşveren fesih bildirimini yazılı şekilde yaparak ve fesih nedeninin açık bir şekilde ve kesin olarak belirtmesi gerekmektedir. Bu açıklamalar ışığında işe iade kararının olumlu sonuçlanmasını en çok etkileyen durumlardır. Verilen örnek kararlarda Feshin son çare olması için işveren tarafından işçiye şartları mevcut işine uygun farklı bir iş olanağı sunması işten çıkarmanın son çare olarak başvurulması gerektiği belirtilmiştir. İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İşe İade Davası Öncesi Arabuluculuğa Başvuru Zorunluluğu

İşe iade davası açılmadan arabulucuya başvurma çıkan yasa ile zorunlu hale gelmiştir. 01.01.2018 tarihinden itibaren arabulucuya başvurmadan işe iade davası açılması usulden davanın red edilmesine sebep olacaktır.

İşe iadesi kanunda ön görülen zorun süreçte arabulucu başvurusu, adliyelerde bulunan arabuluculuk merkezine başvuru dilekçesi ile başvuru yapılarak, daire başkanlığınca arabulucu atanmasını talep eder. Arabulucu görevi alır almaz, toplantı tarihi belirler ve taraflara bildirilir. İşçi arabulucuya başvurusu sonucu ya kendisi bizzat, yada avukatı aracılığı ile toplantıya katılması gerekmektedir.

Arabulucu bu işe iade talebini en geç 4 hafta içerisinde karara bağlanması gerekmektedir.

Arabulucu başvurusunda şu sonuçlara çıkabilir, işçinin işe iade talebini işveren kabul edebilir, diğer bir sonuç işe iade talebini kabul etmez, en son sonuç olarakda işe iadeyi kabul ederek belirlenen tazminatı ödemeyi kabul eder.

İşçi eğer arabulucuda uzlaşma olmaması halinde almış olduğu tutanak ile 2 hafta içerisinde iş mahkemesine dava açması gerekmektedir. İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İşe İade Davası Nasıl Açılır? İşe İade Davası Nedir?

İşe iade davasının açılabilmesi için gerekli koşullar nelerdir? İşe iade davası hangi görevli ve yetkili mahkemede bakılır gibi birçok soruyu bu makalede cevaplamaya çalışacağız. İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İşe İade Davası Nedir Nasıl Açılır?

Kanun koyucu işveren ile işçi arasında gerçekleştirilmiş olan iş akdinin 4857 sayılı İş kanununda hüküm altına alınan nedenler dışında feshedilemeyeceğini ifade etmektedir.

Kanun koyucu iş sözleşmesinin feshinin gerekçeli ve haklı bir nedene dayanması gerektiğini kısacası söylemeye çalışır. İşveren haksız bir nedene dayanarak işçiyi işten çıkarmasının yani iş akdinin haksız yere fesih edilmesinin hukuki açıdan hiçbir geçerliliği olmamaktadır.

Medeni Türk hukuku kapsamında dahilinde sonucu yönünden hem işçiyi hem de işvereni önemli oranda etkilemekte olması sebebi ile işe iade davası çok büyük bir öneme sahiptir.

Günümüz Türk hukuk sisteminde oraya çıkan pek çok farklı etken çerçevesinde kanun dahilinde 2 aylık süreç içerisinde kararının alınması ve 1 aylık Yargıtay tarafından incelenmesi süresi ardından tamamlanması gerekliliğine karşın, genel olarak çok daha uzun süreleri alabilmektedir.

İşe iade davasının sonuçları ile ilgili olan bu süreç içerisinde işçinin başka bir iş yerinde çalışmaya başlaması dolayısı ile bazı hallerde işverenin işçiyi işe başlatma şeklinde almış olduğu karar sonucunda işçinin işe başlamasının olanaklı bulunmadığı gibi, bunun tam tersi olarak işvereninin de söz konusu dönem içerisinde söz konusu olan yapısı dolayısı ile işçiyi tekrar işe başlatmasının olanaklı olmadığı durumlar ortaya çıkabiliyor.

Bu durumların haricinde idari bir karar kapsamında işçiyi işe başlatmaktansa parasal tutarların ödemesinin yapılması da tercih edilebilmektedir.

4857 sayılı İş Kanunun 20. Maddesinde kanun koyucu işverenin işçiyi haksız yere işten çıkması sonucunda işe geri dönmesi için açmış olduğu davaya işe iade davası denmektedir. Kanun koyucunun işverenin işçiyi haklı bir nedene dayanarak işten çıkartmasına izin verdiğini yukarıda söylemiştik.

4857 sayılı İş kanunun 18. 19. 20. 21. 22. Ve 29. Maddelerinde işverenin hangi nedenlere bağlı olarak işçinin işveren tarafından işten çıkartabileceğini ve nasıl işten çıkartılabilmesi için hangi süreçleri yapması gerektiğini hüküm altına almıştır. İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İşe İade Davasının Açılabilmesi İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Öncelikle ilk şart işverenin haklı bir sebebe dayanmadan ya da herhangi bir sebep gösterilmeden işçi ile gerçekleştirmiş olduğu iş akdini fesih etmesi gerekir.

ikinci şart da işverenin çıkarttığı işçi ile aynı konumda olan çalışan en az 30 işçisinin bulunması gerekir.

Üçüncü şart çıkarılan işçinin çıkarıldığı iş yerinde en az 6 aylık aynı yerde bir kıdeme sahip olması gerekir. Yani işçi bulunduğu bölümde en az 6 ay çalışmış olması gerekir.

İşçi ile işveren arasında gerçekleştirilen iş sözleşmesi ya belirli süre ile yapılır. Yani örneğin 5 yıllık bir iş sözleşmesi yapılmaktadır. Ya da bu iş sözleşmesi belirsiz süre yapılır. Burada işçinin ne kadar çalışacağı belirsizdir. İşe iade davasının açılabilmesi için iş akdinin belirsiz yapılmış olması gerekir.

İşe iade davasının açılabilmesi için gerekli bir diğer şart da işçinin işveren tarafından çıkartılmış olması gerekir. İşçinin kendi istifa etmemesi gerekir. Fesih bildirimin de yazılı bir şekilde yapılması gerekir.

Günümüzde İş Kanunu kapsamında çalışanlara verilmiş olan bir hak olsa dahi çalışanların iş akdi fesihleri dolayısı ile işe iade davası açmaları çok da basit bir süreç teşkil etmemektedir. Çünkü birden fazla etkenin bir araya gelmesini gerektiren bir ön sürece sahip olan işe iade davası şartlarına sahip olunması gerekliliği bulunur.

Bu çerçevede de işyerinde en az 30 çalışanın bulunması, işten çıkartılmış kişinin, o iş yerinde en az 6 aydır çalışıyor olması ve  çalışanın mutlaka iş sözleşmesinin belirsiz süreli iş akdi şeklinde olması gerekmektedir. İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İşe İade Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme Hangisidir?

İşe İade Davası Nasıl Açılır ve görevli mahkeme, Hukuk Muhakemeleri Kanununda yetkili ve görevli mahkemeler belirlenmiştir. İşe iade davasında görevli mahkeme İş Mahkemesidir, İş Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde bu davaya Asliye Hukuk Mahkemesi bakmaktadır.

Yetkili mahkeme de bu davalar da işverenin ya da iş yerinin bulunduğu bölgedeki mahkemelerde görülür. İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İşe İade Davasının Açılabilmesi İçin Gerekli Süre Nedir?

İşe iade davası işçinin kendisine feshin tebliğ edilmesinden itibaren 1 ay içerisinde açılmalıdır. Makalemizde işe iade davası nasıl açılır ile ilgili bilgi amaçlı yer verilmiştir. İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İşe İade Davasını Kazanan İşçinin İşe Başlamaması

Türkiye’ de İş Kanunu kapsamında hem işverenlerin hem de çalışanların tüm yasal haklarının koruma altında olması sağlanmaktadır.

Özellikle de günümüz modern yüzyıl koşulları çerçevesinde çalışma yaşamında haksız yere işten çıkartılan- iş akdi sözleşmesi fesih edilmiş olan çalışanların haklarını koruyabilmesi ve geri alabilmesi amacı ile İş Kanunu’ nun 20.maddesi çerçevesinde işe iade davası açma hakkı veriyor.

Bu doğrultuda da işvereni tarafından iş akdinin herhangi bir neden göstermeksizin ya da gösterilen nedenin geçerliliğinin bulunmaması halinde işe iade davası açma hakkı bulunuyor.

Ancak işe iade davası hakkının kullanılması için İş Kanunu kapsamında belirtilmiş olan şartlara uygun olunması büyük bir önem taşımaktadır. İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İşe İade Davasının Neticeleri

İşe iade davası İş Kanunu kapsamında iş akdinin haksız şekilde feshi gerçekleştirilen çalışanın, işine geri dönüş yapabilmesi, söz konusu boşta kalınan süreçteki ücretlerin tahsili ve tazminat hakkı bulunmaktadır.

Bu doğrultuda işe iade davasının sonucunda işverene yönelik olarak ya işçiyi yeniden işe alma ya da işçiyi işe başlatmama tazminatını ve boşta geçen sürelere dair tazminatı ödemesi şeklinde iki seçenek sunulmaktadır.

Ayrıca işe iade davası sonucu itibari ile işe iade başvurusunun işçi tarafından en geç 10 gün içerisinde gerçekleştirilmesi gerekir. İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İşe Başlanmazsa Ne Olur?

İşe iade davası sonucunda işine iadesi yönünde karar alınmış olan işçinin kendisine verilen 10 günlük başvuru süreci içerisinde işe başlama başvurusunu yapmaması halinde işveren tarafından işe başlamama tazminatı ve işçin boş geçirdiği zamanların ödemelerini yapması hükmü de bozuluyor. Bu yüzden işe iade davası sonucunda çalışanların mutlak suret ile işe başlama süresi içerisinde işe başlama başvurularını yapmaları ve gerekli koşulda işe başlamaları gerekiyor.

Yargıtay bünyesinde daha önce işe iade davası neticesinde işe başlamama dolayısı ile alınmış olan örnek kararlar bulunmaktadır.

Bu kararlar çerçevesinde de çalışanın işe iade davası ile gerçekten işe başlama arzusunu taşıyor olması veya işe başlama ile ilgili olan sorumluluklarını yerine getirmesi gerekliliği bulunuyor.

Eğer bu durumların oluşturulmaz ise işe iade davası neticesinde İş Mahkemesi tarafından kendisine verilmiş olan tazminat haklarını kaybetme riski ile karşı karşıya kalması muhtemel olur. İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İşe İade Davası Nasıl Açılır? Sıkça Sorulan Sorular

İşe İade Davasında İşe başlatmama tazminatın 6 Ay olarak belirlenmesi Yargı Kararı

İşe iade davasında işe iade konusunda örnek yargı kararı; Mahkemenin, feshin sendikal nedene dayanmadığına dair gerekçesi dosya içeriğine uygun olmakla birlikte, davacının işçilik haklarının korunması için diğer işçilerle birlikte sosyal medya aracılığı ile örgütlendiği ve sosyal medyadaki yazışmaları nedeni ile,

İş sözleşmesi feshedilen bir kısım işçilere destek olması nedeni ile işten çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda fesih nedeni dikkate alındığında, işe başlatmama tazminatının dört ay yerine altı ay olarak belirlenmesi dosya içeriğine uygun olacaktır.

İşe Davasında Haksız Feshin Tespiti Ve İşe İade Kararı

Davacının BİMER’e yaptığı başvuru nedeniyle iş sözleşmesinin sonlandırılmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği” iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunması üzerine,

Anayasa Mahkemesi’nin 2013/6829 başvuru numarası 14/4/2016 tarihli kararıyla; “İşçi olan başvurucunun işverenin faaliyetleri hakkında BİMER’e şikayet dilekçesi yazarak kendi durumu ile ilgili sıkıntıları ve firmanın davranışlarını ihbar ettiği,

Şikayet dilekçesinin temel olarak başvurucunun kendisinin firmadaki durumu ile firmanın yaptıklarını dile getirerek ilgili kamu otoritelerinden yardım isteme mahiyeti taşıdığı, işçinin vatandaşlık hakkını kullanarak kendi inisiyatifiyle işvereni ihbar etmesi, çalışanın bilerek ya da gayri ciddi bir şekilde gerçeğe aykırı bilgi vermediği sürece haklı fesih nedeni olamayacağı.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin de aynı hususu vurgulayarak başvurucunun BİMER’e yazdığı dilekçenin içeriğindeki bazı bölümlerin başvurucunun yardım isteği niteliğinde ve hak arama özgürlüğü kapsamında olduğunu belirttiği, ancak başvurucunun “müfettiş geliyor yedirip içirip yolluyorlar bize baktıkları yok biz şikayet edersek tehdit ediyorlar bizi tamamen amele yerine koyuyorlar” şeklindeki ifadelerin Yargıtay tarafından hakaret ve sataşma içerdiğinin kabul edildiği ancak ifadelerin bağlamlarından kopartılarak incelenmesinin Anayasa’nın 13. ve …. maddelerinde yer alan ilkelerin uygulanmasında ve elde edilen bulguların kabul edilebilir bir değerlendirmesinin yapılmasında hatalı sonuçlara ulaşılmasına neden olabileceği.

Bu çerçevede bir düşünce açıklamasının ifade edildiği, bağlamından koparıldığında “başkalarının şöhret ve haklarına” saldırı oluşturmasının bu ifadeye yönelik bir müdahaleyi tek başına haklı çıkartmayacağı, bu nedenle söz konusu ifadelerin diğer ifadelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği,

Başvurucunun dilekçesinin bir bütün olarak değerlendirildiğinde saldırgan bir üsluptan öte yardım isteği içeren ve çaresizliği vurgulayan ifadeler içerdiği şikayetinin ciddiyetle araştırılmadığını vurgulamak için “müfettiş geliyor yedirip içirip yolluyorlar bize baktıkları yok biz şikayet edersek tehdit ediyorlar,

Bizi tamamen amele yerine koyuyorlar” şeklinde ifadede bulunduğu nedeni ile idari açıdan hak aradığı, kullandığı ifadelerin ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı, feshin bu nedenle geçersiz olduğu anlaşılmakla sonucu itibari ile doğru olan karar ile işe iade kararının onanması.

İşe İade Davalarında İkale Sözleşmenin Sonuçları Hakkında Yargı Kararı

Somut uyuşmazlıkta; tarafların kabulünde olan ve imzalarını içeren 22.01.2016 tarihli ikale sözleşmesine göre, işverenin talebi üzerine davacı işçiye kıdem ve ihbar tazminatları ile 2 aylık ücreti tutarında ek ödeme ve ayrıca 42 günlük yıllık izin parası ile 2015 yılı performans primi alacağının ödenerek karşılıklı anlaşma şartıyla iş akdinin sona erdirildiği görülmektedir.

Davacı davalı işyerinde satış müdürü olup imzaladığı belgenin anlamını kavrayabilecek vasıflara sahiptir. Ayrıca iradesinin sakatlandığını da ispatlayabilmiş değildir. İşverenden gelen talep üzerine kararlaştırılan ödemeler birlikte değerlendirildiğinde iş sözleşmesinin tarafların anlaşması ile ikale yoluyla sona erdiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda davanın reddi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

İşe İade Davasını Kazanan İşçi İçin Sonuçları Nelerdir

İşçinin kıdem sürelerini dikkate alındığında görülen davaya uyarlanacak olursa,  6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl kıdemi bulunan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi bulunan çalışan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatının hak ettiğine görüş olarak benimsenmiştri. Fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır. İşletme gerekleri ile fesihte emeklilik nedeninin gösterilmesi ve davacının emekliliğe hak kazanması halinde işe başlatmama tazminatı alt sınırdan belirlenmektedir.

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta davacı işçinin davalıya ait işyerinde 7 yıl çalıştığı, davalı işverence gerçekleştirilen feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işeiadesine karar verilmesi isabetlidir.

Ancak davacı işçinin kıdemine ve fesih nedenine göre mahkemece işe başlatmama tazminatının davacının 4 aylık ücreti tutarında belirlenmesi doğru bulunmamıştır. Bu tazminatın davacının 5 aylık ücreti oranında belirlenmesinin dosya içeriğine uygun düşecektir.

İşe İade Davasında Örnek Talep ve Karar

Davacı, davacının davalı şirkette güvenlik görevlisi olarak 01/11/2013 tarihinde işe girdiğini, işverenlerin hakkında aslı olmayan çeşitli iddia ve beyanlarla ihtarnameler tebliğ ettiklerini,

Görev yerinin kasıtlı olarak değiştirildiğini, işveren tarafından çevresiyle geçinemediğini, işlerini ihmal ettiği gibi çeşitli bahanelerle ihtarnameler tebliğ edildiğini, en son …. Noterliğinden 12105 yevmiye nosu ile ihtarname ile 21/09/2015 tarihi itibarıyla tazminatsız olarak işine son verildiğini iddia ederek;

Feshin geçersizliğinin tespitine, davacının işe iadesine, işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Bu husus 7036 sayılı İş Kanunu’nda belirlenmiştir. İş davası nerede açılır? sorusuna binaen İş Mahkemeleri yetkili mahkeme ise, davanın konusuna göre değişiklik göstermektedir.

İş Davası Nerede Açılır? İş Mahkemelerinin Görevleri

İş Mahkemeleri’nin görevleri, 7036 sayılı İş Kanunu’nda belirlenmiştir. Buna göre, mahkemenin görevlerinden şu şekilde bahsedilir;

• Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı gibi işçinin açmış olduğu davalara bakar.
• Ücret, fazla mesai, yıllık izin ücretlerinin ödenmemesi doğrultusunda açılan davalar, İş Mahkemeleri’nde görülür.
• İş kazası davaları, İş Mahkemeleri’nde yargılanır.
• Tespit davaları İş Mahkemeleri’nde görülür. Bu davalar, emeklilik, hizmet, iş kazası tespiti şeklinde olabilir.

İş Mahkemelerinin Yargılama Usulü

İş Mahkemelerinde uygulanan usule, basit yargılama usulü adı verilir. Buna göre basit yargılama usulü sisteminde şöyle bahsederiz;

• Dava, dilekçe verilerek açılır.
• Davalının tebliğe cevabı için verilen yasal süre, 2 haftadır.
• Taraflar dilekçelerinde ve dilekçe cevaplarında, konu ile alakalı söylemek istediklerini ve delillerini belirtirler.
• Cevap dilekçesi mahkemeye verildiği andan itibaren, “savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı” başlayacaktır.
• Dava açılması ile birlikte, “iddianın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı” başlayacaktır.
• İş Mahkemelerinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu kanun hükümleri uygulanabilir.

İş Davalarında Yetkili Mahkeme

Yine  İş Mahkemeleri Kanunu itibariyle, iş davalarında;

• Davalı gerçek ya da tüzel kişinin yerleşim yeri ya da, söz konusu olayın yaşandığı yerde bulunan mahkeme,
• Davalının birden fazla olduğu durumlarında, herhangi bir davalının ikamet adresinde bulunan mahkeme
• İş kazası durumlarında, kazanın gerçekleştiği bölgeye bakan mahkeme,

Yetkili mahkeme olabilecektir.

İş Davalarında Arabuluculuk Zorunlu Mudur?

Arabuluculuk, davalı ya da davacıdan bağımsız bir üçüncü kişinin durum yargı sürecine intikal etmeden tarafların anlaşmasını sağlamaya çalışmasıdır. Eğer böyle bir durumda taraflar anlaşamıyorsa, akabinde olay yargıya intikal eder. Bazı davalarda, arabuluculuk önceliği zorunlu olduğundan, arabulucu olmadan görülmesi istenen davalar reddedilecektir. Arabulucuğun zorunlu olduğu durumlar;

• Kıdem, ihbar, kötüniyet tazminat istemleri,
• İşe iade davaları,
• Fazla mesai, ücret, bayram ücreti, yıllık izin ücreti alacak davaları,
• Hakaretten kaynaklı tazminat davaları

Şeklinde ifade edilir.

İş Davası Nerede Açılır? İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgahının yargı çerçevesindeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Ayrıca işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesi de açılan iş davalarına bakma yetkisine sahiptir.

İş Davası İşçinin İkametgahı veya İş Yeri Adresinde Açılır?

5521 sayılı Mahkemeleri Kanunu’nun ikametgaha dayanan yetki esası Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 9. Maddesinin tekrarından ibarettir. Bu esas yönünden İş Hukukuna ilişkin bir özellik söz konusu değildir.

Anılan ikametgaha ilişkin yetkiye ilgili sorunlar genel hükümler açısından değerlendirilerek çözümlenecektir. Bir işverenin tek ikametgahı olduğu halde birden çok işyeri bulunabilir.

Taraf dava açarken seçimlik hakka sahip bulunmaktadır. Demiryolu veya karayolu yapım işlerinde olduğu gibi işyerinin peyderpey ilerleyerek gittiği ve böylece birden çak mahkemenin yetkisinin söz konusu olduğu durumlarda, işçinin işini yaptığı kesim hangi iş mahkemesinin yargı çevresine girmekteyse, yetkili mahkeme o iş mahkemesidir.

Yetkili mahkemenin tespitinde ikametgah esasına dayanan yetki dışında, davanın açıldığı tarihteki durumun önemi bulunmamaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığa konu işin yapıldığı, işçinin çalıştığı tarihteki işyerinin bulunduğu yer iş mahkemesinde veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde davaya bakılacaktır.

Dava açıldığı sırada işyeri başka yere nakledilmiş olduğunda, yeni yerdeki iş mahkemesi yetkili mahkeme olarak kabul edilmeyecek ve davaya bakamayacaktır. (İş Davası Nerede Açılır?)

İş Yeri Gerçek Kişi İse Nerede Açılır? İş Davası Nerede Açılır?

İşyeri gerçek kişiye ait ise işletmesinin kurulu olduğu yer olmasa da bizzat yerleştiği yer ikametgah olarak kabul edilmektedir. Öte yandan, tüzel kişi olan işveren de ticaret siciline kayıtlı ise kayıt olduğu yer, değilse genel merkezinin bulunduğu yer, ikametgah olarak kabul edilmelidir.

İşverenin veya işçinin yerleşmek kastı ile oturduğu yer ikametgahı gösterir. Tüzel kişilerin ikametgahı ise, tüzüklerde aksine hükümler bulunmadıkça muamelelerinin yoğunlaştığı mahal hukukta tüzel kişinin idare merkezi olarak kabuk edilmektedir.

İkametgah yerleşmek niyetiyle oturulan yerdir. Ancak önceleri o kişinin nüfus siciline kayıtlı bulunduğu yer olarak kabul ediliyordu. Aksinin ispatı yolunda tanık dinlemesine cevap verilmediği halde sonradan Yargıtay “Bir kimsenin bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu, bir takım olaylarla kesin olarak anlaşılırsa orası, Medeni Yasanın 19. Maddesi gereğince onun ikametgahı sayılması için artık yeterli olmaz.

Bu konuda tanık dinlenmesi usule uygun bulunmaktadır. Gerçekten, ikametgaha ilişkin iddiaların tanıkla ispatını yasak eden bir hüküm Nüfus Kanununda ve usul kanunumuzda bulunmamaktadır.

Bir kimsenin nüfus kaydının bulunduğu yerden başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğunun kesin alarak sübuta erdiği hallerde, nüfusta kayıtlı bulunduğu yer, kesin ikametgah karinesi sayılmaz. Nüfus kaydı, başka deliller bulunmadığı taktirde, önemli bir karinedir. Medeni Kanunun 20. Maddesinin de bu görüşü doğrulandığı Yargıtay kararında vurgulanmıştır.

Öte yandan, bir kişinin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu ispat edilmedikçe prensip olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgah sayılması gerekir. (İş Davası Nerede Açılır?

İş Yeri İşin Yapıldığı Yerde Açılabilir?

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nda işyeri tanımı bulunmamaktadır. İşin görüldüğü işyeri, iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinin veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinin yetkisini belirlemede önemlidir.

1475 sayılı İş Kanununda da, “işin yapıldığı yere işyeri” denir. İş Kanununun bir çok maddesinde işyerinden bahsedilmiştir. Hatta Kanun; kendi uygulama alanını çizdiği 2. Maddesinde, işçilerden; işverenlerden ve işveren vekillerden, işyerlerinin işçileri, işverenleri ve işveren vekilleri olarak bahsetmiştir.

İşyeri kavramı, Sosyal Sigortalar Kanunu’nda ve diğer iş kanunlarında büyük önem taşır. Örneğin,  işyeri, toplu iş sözleşmelerinin uygulanma ve grev kararının kapsamı yönünden çok önemlidir.

İşyeri, arsa, bine makine, tezgah, malzeme gibi eşya, patent ve alacak hakları gibi haklar, tecrübe, buluş ve müşterilerle olan ilişkiler gibi, gayri maddi değerler ile emek (beşeri içgücü) unsurlarından oluşur. Bunların sadece bir araya gelmesi de yeterli değildir.

İşveren tarafından bu unsurların belirli bir amaca yönelmesi için sürekli olarak birlikte bulundurulması halinde bir işletme veya işyerinden söz edebiliriz. İşletmenin kurulmasında güdülen amaç kâr etmek olmayabilir.

Örneğin işletmeye bağlı işyerini oluşturan fabrikanın amacı doğrudan kâr etmek değil, yalnızca bunun için mal üretmektir. Bu durumda işletmenin ekonomik amacı yanında, işyerinin teknik amacından da bahs olunabilecektir. İşyeri, “bir işverenin maddi olan ve olmayan araçlarla belirli bir teknik amacı gerçekleştirilmesine yarayan ve süreklilik gösteren organize edilmiş bir bütündür.” Şeklinde tanımlanmaktadır. (İş Davası Nerede Açılır?)

İşyeri ve İşyerine Bağlı Yerler? İş Davası Nerede Açılır?

İşyeri ve işyerinden sayılan yerleri yasa koyucu, 2821 sayılı Sendikalar Kanununda işyeri kavramının kapsamını 1475 sayılı Yasadan daha fazla genişletilmiş bulunmaktadır. Buna göre; işyerine bağlı yerlerde eklentilerden başka araçlar da işyerinden sayılmaktadır.

Şüphesiz burada söz konusu olan bağlı yer; eklenti ve araç olmayıp asıl yerlerine bağlı olan yerlerdir. Ayrıca işyeri eklenti ve araçları da işyeri olarak nitelendirilmiştir. Böylece yasalarda işyerinde tetkik esasının benimsenmiş olduğu söylenebilir. Bu anlamda işyeri; araçları, eklentileri ve kendisine bağlı yerleri ile birlikte bir bütün oluşturur. İşin yürütümü ve niteliği bakımından asıl işyerine bağlı yer, işyeri olarak tescil edilemez.

Bu nedenle konuyu açıklığa kavuşturmak için, birinci kısımdaki yerlere “çalışılan yer”, ikincilere ise; “işyerinden sayılan yerler” demek de mümkündür.

İş Kanunlarına göre işin yapıldığı yere işyeri denildiğinden, işin görüldüğü yerin gerçek veya tüzel kişiye ait olması; o yerin işyeri sayılması yönünden önem taşımaz. Kamu hukuku tüzel kişilerine veya tüzel kişiliği bulunmayan kamu kuruluşlarına ait işyerleri için de durum aynıdır.

Kuşkusuz çalışan işçi sayısı; İş K. m.5’de öngörülen ayrık durum saklı olmak üzere, işyeri kavramına dahil değildir. Ayrıca, idari ve cazai yaptırımları davet etse bile, gerekli işlemlerin yerine getirilmemesi işyeri niteliğinin kazanılmamaktadır.

İşyeri sadece sınai ve ticari gaye güden yerleri değil, hizmet sektörüne giren ve bunun yanında serbest meslek faaliyetlerinin görüldüğü yerleri, örneği doktor muayehaneleri, avukat büroları, mali müşavir yazıhanelerini de kapsamaktadır. Ancak bu yerler, Kanunun aradığı şartlara sahip ise, Sendikalar Kanunu anlamında işyeri sayılır.

Örneğin, sadece askeri elbise imal eden dikimevlerinin ve kamunun yararlanması için yol inşa eden Karayolları inşaat şantiyesi, Yardım Severler Derneği atölyeleri kar amacıyla faaliyet göstermedikleri halde işyeri sayılırlar. Subay lojmanları, kültür kurumları ile hastanelere ilişkin işyerleri de farklılık göstermez.

İş Kanunu, kapsamındaki iş ve işyerlerinde hizmet akdi ilişkisinin kurulup fiilen işçinin çalışmaya başlaması ile doğrudan uygulanır. İş yerinin bildirimi sonucu Bölge Çalışma Müdürlüğünün yapacağı işlemin o işyerinde bu Kanunun uygulanmasında ihdasi bir rolü bulunmamaktadır.

Gerçekten, 931 sayılı İş Kanununun gerekçesinde açıklandığı gibi, “çeşitli sebeplerle işverenin işyerini isteyerek veya istemeyerek yetkili makama geç bildirmesi veya hiç bildirmemesi sebebiyle çalışanların hak ve menfaatlerinin doğmasının gecikmesi, önlenmiş” bulunmaktadır.

İşçinin çalışması, işverenin işçi çalıştırması, işveren vekillerinin sorumlulukları ve işyeri ile ilgili hükümler İş Kanununa bağlı olacaktır. Bu bakımdan, işverenin İş Kanununun 3. Maddesindeki bildirim şartını süresinde yerine getirmemesi, onu ancak cezai yönden sorumluluk altına sokacaktır.

İş yerinin belirlenmesinde Bölge Çalışma Müdürlüğüne kayıt önemli değildir. Bir işyerinin diğerine bağlantısının belirlenmesinde , asıl işyeri ile bağlı yerin BÇM’ ye ayrı ayrı kaydedilmiş bulunması bu bağlantının olmadığı ve iki işyeri kabul edilmesi gerektiğini göstermez. İş yerinin BÇM’ ye kayıt işlemi idari bir işlemdir.

Yargıtay bir kararında bu hususa işaret etmiştir. Şayet işyeri ile diğer yer arasında teknik yönden bir bağlılık bulunmuyor ise; birisi ötekini tamamlamıyorsa, bu yeri asıl işyerinden saymak mümkün değildir. Böyle bir yer bağımsız işyeri oluşturur.

Ekonomik yönden bir bütün teşkil etme yanında teknik yönden bağlılık da aranır. İki işyeri teknik ve ekonomik bağımlılık sebebiyle üretim süreci içersinde bütünlük sebebiyle tek işyeri sayılır. (İş Davası Nerede Açılır?)

Nitekim Yargıtay bir kararında birbiriyle ilişkili birbirine yakın iki işyerinin üretim süreci içindeki bütünlüğü sebebiyle bir işyeri gibi düşünülmesi yanında İş Kanunundaki işyerinin, işin yapıldığı yer olarak tanımlanmasına sadık kalınarak aynı işyerleri sayılsa da sonucun değişmeyeceğini içtihat etmiştir.

Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır. Bu durumda genel ölçü işin niteliği ve yürütümüdür.

Artık başka bir unsur aranmaksızın, yani 3008 sayılı Kanunda olduğu gibi, işin sabit ve muayyen bir yerde yapılıp yapılmadığı, araştırılmaksızın eklenti ve araçlar da işyerinden sayılacaktır. Bunun önemi, özellikle yol yapımı ve taşıyıcılık gibi sabit olmayan işlerde kendisini göstermektedir.

Anılan bağlantı, asıl işyerinin tamamlayıcısı ve ayrıntısı olmak şeklinde belirmektedir. Bu durum, 3008 sayılı İş Kanununun yürürlüğü sırasında hukukçularımız tarafından “mütemmim ve müteferri işyerleri” deyimleri ile tanımlanmışlardır.

Aynı görüş, Yargıtay ve Danıştay kararlarına da yansımış bulunmaktadır. Bir işverenin idaresi altında bulunan fakat ayrı ayrı yerlerde yapılan işler, ekonomik yönden bir bütün oluşturacak nitelikte birbirinin mütemmimi ve eki iseler, ikisinin birlikte bir işyeri kabul edilmesi gerekir.

Birinin faaliyetinin durması diğerlerini sekteye uğratır ve ayrıca beklenen faaliyet meydana gelmezse mütemmim ve fer’i işyeri söz konusu olur. Zira, muhtelif işyerlerinin birbirinin mütemmim ve yapılma şekli gereği, işyerlerinin birbirine sıkı surette bağlı veya tabi olması birbirinin faaliyetinin durması, diğerinin de çalışmaması ve bağımsız olarak iş yapamaması halinde mümkündür.

Bu nedenle, örneğin bir tüketim kooperatifi merkez ve şubeleri, aynı ticaret konusunu birbirinden bağımsız sevk ve idare eden ayrı işyerleridir. Bunlar birbirinin mütemmim ve müteferri sayılamazlar. (İş Davası Nerede Açılır?)

Bu bağlantıyı asıl işyerinin faaliyetine devam edebilmesinin zorunlu koşulu olarak düşünmemek gerekir. Burada, ekonomik yönden daha fazla bir verimliliğin gerçekleştirilmesi isteği, bütünlük fikrine hakimdir.

Örneğin konfeksiyon satımı işiyle uğraşan bir işveren, sattığı malları başkalarından satın alacağına onları bizzat imal etmekle daha kazançlı olacağını düşünerek, mağazasının arka bölümünde bir atölye açabilir. Bu atölyenin, asıl işyeri olan satış mağazasının arka bölümünde bir atölye açabilir.

Bu atölyenin, asıl işyeri olan satış mağazasının arka bölümünde bir atölye açabilir. Bu atölyenin, asıl işyeri olan satış mağazasının arka bölümünde bir atölye açabilir. Bu atölyenin, asıl işyeri olan satış mağazasındaki işin niteliği ve yürütümü bakımından ona bağlı bulunduğu görülmektedir.

Genellikle atölyedeki faaliyetin herhangi bir sebeple durması dışarıdan mal satın alması imkanının bulunması nedeniyle, mağazadaki işlerin devamına engel olamaz, sadece, maliyet artışına ve karın azalmasına etkili olur. Atölyedeki faaliyetin durması, mağazadaki faaliyetin durması sonucunu doğurmamasından dolayı, atölyeyi mağazadan ayrı ve bağımsız bir işyeri olarak düşünmek, Kanunun amacına uygun düşmez.

İşyerinden sayılan yer yönünden bu yolda zorunlu bir bağlantının varlığı kuşkusuzdur. Zira, yukarıdaki örneğimizde atölye, sırf mağazanın mal ihtiyacını karşılamak için kurulmuş ve varlık nedeni bu mağazadır. Mağazanın ihtiyaç fazlasını ara sıra da olsa başkalarına satması durumu etkiler.

Şayet, işin görüldüğü yerler, asıl işyeriyle böylesine bir bağ ile bir bütün teşkil etmiyorsa, bu durumda, asıl işyerinden sayılan yer değil, bağımsız ve ayrı bir işyeri söz konusu olacaktır. (İş Davası Nerede Açılır?)

Bağımsız olarak yani diğer bir işyerine bağlı olmaksızın çalışan yer örneğin, bankalarda; şubeler aynı işi görürler, birbiriyle ve merkezle aralarında yukarıda belirttiğimiz anlamda bir bağ bulunmaz. Bu bakımdan her şube çalışma alanına giren işlemleri doğrudan doğruya yapmaya yetkili bulunduğundan merkez ve şubeler ayrı ayrı işyerleri olarak kabul edilmektedir.

Yukarıda açıkladığımız bağlantı, yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, ekonomik bir nitelik taşımaktadır. Ancak sadece ekonomik bir bağlantı, bir yerin işyerinden sayılan yer olarak düşünülmesi için yeterli değildir. Anılan bağlantının aynı zamanda hukuki bir niteliğe de sahip olması gerekir.

Başka bir anlatımla, asıl işyeri ile arasında hukuki bağ olmayan bir yer işyerinden sayılan bir yer değil, yasal koşulları varsa bağımsız ve ayrı bir işyeridir.

Örneğin, işverenin bir kısım işlerin yapılmasını müteahhide vermesi durumunda, müteahhidin işyeri ile işverenin işyeri hukuken birbirinden ayrı olacağından, ayrı işyeri söz konusu olacaktır.

İşyerleri arasında hukuki bağlantının sonradan ortadan kalkması halinde işyerinden sayılma niteliği de ortadan kalkar.

Makalemizde İş Davası Nerede Açılır? konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İş Hukuku Avukatı sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.

İş Davası Nerede Açılır? | Sıkça Sorulan Sorular

TAZMİNAT DAVASI – DAVACININ ASARCIK İLÇESİNDE İKAMET ETTİĞİ – DAVACININ SEÇİMLİK HAKKINI KENDİ YERLEŞİM YERİ MAHKEMESİ OLAN KAVAK ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDE DAVA AÇARAK KULLANMASI HUKUKA UYGUN OLUP MAHKEMECE DAVANIN ESASI HAKKINDA BİR KARAR VERİLMESİ GEREKİRKEN YETKİSİZLİK KARARI VERİLMESİNİN USUL VE YASAYA AYKIRI OLDUĞU.

ÖZET: Somut olayda, davacının As.. İlçesinde ikamet ettiği, davacının seçimlik hakkını 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 15. Maddesi yollaması ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 16. Maddesi gereğince kendi yerleşim yeri mahkemesi olan (As….. adli teşkilat olarak Kavak’a bağlı olmakla)

Ka… Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi’nde dava açarak kullanması hukuka uygun olup mahkemece davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. (İş Davası Nerede Açılır?)