İş Sözleşmesinin Geçerli Nedenle Feshi

İlgili yasa kapsamında belirsiz süreli iş sözleşmelerinin fesih işlemi geçerli bir nedene dayalı olarak yapılabilmektedir. Fesih işleminin geçerli bir nedene dayalı olması zorunluluğu yalnızca 30 ve daha fazla işçi çalıştıran işyerleri için geçerlidir.

Bunun yanı sıra sözleşmenin geçerli bir nedene dayalı olması zorunluluğu en az altı aydır çalışan işçiler için geçerlidir. İş sözleşmesinin geçerli nedenle feshi mümkün olmaktadır ve böyle bir durumda feshi yapan taraf kanunen haklı sayılmaktadır.

İş Sözleşmesinin Feshinde Geçerli Olan İşçi Nedenleri Nelerdir?

İşçi iş sözleşmesinin bildirimsiz feshini yapabilmektedir. Bu feshi yapabilmesi için hukuken geçerli bir nedeni olmalıdır. İşçinin işveren tarafından kişiliğine karşı yapılan hakaretlerde ve davranışlarda işçi haklı nedenle iş feshini gerçekleştirebilmektedir.

Ücretinin ödenmemesi, iş kanunu kapsamında sahip olduğu hakların yerine getirilmemesi durumunda haklı olarak fesih gerçekleştirilebilmektedir. İşçinin iş sözleşmesini geçerli nedenle feshi kanunen mümkün olmaktadır.

İş Sözleşmesinin Feshinde Geçerli Olan İşveren Nedenleri Hangileridir?

İş sözleşmesinin feshinin geçerli kabul edilebilmesi için yasa kapsamında bazı nedenler belirlenmiştir. İş sözleşmesinin feshinde geçerli olan nedenler şu şekilde sıralanabilmektedir;

• İşveren sağlık nedenleri ile işçinin sözleşmesini bildirimsiz olarak feshedebilmektedir.

• İşçinin kendi kusurlu davranışı sonucunda hastalanması ya da sakatlanması durumunda işveren sözleşmeyi feshedebilmektedir. Kötü alışkanlıklarından dolayı doğabilecek hastalık ya da sakatlık, işçinin kendi kazasından dolayı rahatsızlanması durumunda ardı ardına 3 iş günü ya da Bir ayda 5 iş gününden fazla devamsızlık yapması durumunda işveren sözleşme iptal edebilmektedir.
• İşçinin tedavi edilemeyecek bir hastalığa yakalanması durumunda ya da iş yerinde çalışmasında sakınca bulunulduğunu sağlık kurulunca saptanması durumunda işveren bildirimsiz olarak sözleşmeyi iptal edebilmektedir.
• İşçinin kusuru olmadan hastalık ya da kazayı uğraması, hamilelik ya da doğum nedeniyle yasanın tanımış olduğu izin hakları haricinde devamsızlık yapması durumunda işveren sözleşmeyi bildirimsiz olarak iptal edebilmektedir.

• İşveren ahlak ya da iyi niyet kurallarına uymayan durumlar ile karşılaştığında işçinin sözleşmesine bildirimsiz olarak iptal etme hakkına sahiptir.

• İşçinin vasıfları ya da şartları ile ilgili işvereni yanıltması durumunda işveren sözleşmeyi bildirimsiz olarak iptal edebilir.
• İşçinin işverene karşı ya da işverenin ailesine karşı yapacağı namus ve Şerefe dokunacak davranışlar sonucunda işveren sözleşmeyi bildirimsiz olarak ifade edilmektedir.
• İşçinin diğer işleri rahatsız etmesi, cinsel tacizde bulunması gibi olumsuz olaylarda işveren sözleşmeyi bildirimsiz olarak feshedebilmektedir.

Makalede İş Sözleşmesinin Geçerli Nedenle Feshi konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İş Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

İş Sözleşmesinin Geçerli Nedenle Feshi Yargı Kararı

İş sözleşmesi görevini gereği gibi yapmaması kontrol ve takibini yapmaması sonucu sorumluluk alanında hukuk dışı işlemler, usulsüz ödemeler yaptırılması, usulsüz fark faturaları düzenlenmesi nedeniyle şirketi zarara uğratmak suretiyle doğruluk bağlılığa uymayan davranışları nedeniyle 4857 sayılı Yasa’nın 25/II-e maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiği bildirilmiştir.

Dosyada işverence yaptırılan soruşturma raporu ve disiplin kurulu kararında söz konusu işlemlerden davacının sorumlu olduğu belirtilmektedir.

22.12.2014 tarihli soruşturma raporunun öneriler kısmında işyerinin işleyişine ilişkin işlemlerde belli bir standart, yerleşik uygulama sisteminin kurulamaması nedeniyle öneriler getirildiği görülmektedir.

Dosyada davacının görev tanımı, davacının zararlandırıcı işlemlerinden sorumlu tutulduğu Ege Bölge Müdürünün sorumluluk alanında yaptığı işlemlerden (çeşidine göre) kimin sorumlu tutulacağı (davacının sorumlu olup olmadığına ilişkin) bilgi ve belge dosyaya sunulmamış bilirkişi tarafından yapılan yerinde incelemede de tespit edilememiştir.

Dosya kapsamındaki bir kısım tanıklar bu işlemleri denetleme yetkisinin “ticari işler birimi”nin yetkisinde olduğunu belirtmişlerdir. Davalı işveren feshin haklı ya da geçerli nedenle yapıldığı iddiasını kanıtlama yükümlülüğü altındadır.

Davalı, meydana gelen zarardan davacının denetim ve kontrol görevini gereği gibi yapmamasından oluştuğunu ispatlayamadığından mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde hata yoktur.

Davacının işveren vekili olduğunu gösterir işyeri işleyiş şeması dosyada bulunmamaktadır. Bu nedenle davacının görevi dikkate alındığında işveren vekili olmadığı sonucuna varılmıştır.

İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti ve diğer hakların işveren tarafından ödenmesi işe başlatmamanın yasadan kaynaklanan mali sonuçlarıdır. Mahkemece hüküm altına alınmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre,

HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, davalının istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Aksi takdirde İş Kanunu’nu kapsamında işçiye verilen haklar kapsamında işçi işverene karşı iş davası açabilmektedir.

İşverenin haklı nedenle feshi 2019 yılında bildirimsiz şekilde yapılabilmekte ve sözleşme derhal iptal edilebilmektedir.

Sağlık Nedeniyle İş Sözleşmesinin Haklı Nedenlerle İşverence Feshi

İş akdinin işveren tarafından feshi hukuken haklı nedenlere dayalı şekilde yapılmalıdır. Kanun kapsamında işverenin iş sözleşmesini feshinde haklı görüldüğü sağlık nedenleri şu şekilde sıralanabilmektedir;

1. İşçinin kusurlu davranışları sonucunda hastalanması ya da sakatlanması durumunda işveren iş sözleşmesini haklı olarak feshedebilmektedir. Bu kapsamda işçi yaşam tarzından, kendi kastından dolayı ya da kötü alışkanlıklara olan düşkünlüğünden dolayı bir hastalığa ya da sakatlığa uğradığı için ardı ardına 3 iş günü ya da 1 ay içerisinde 5 iş gününden fazla devamsızlık yaparsa işveren bildirimsiz olarak iş sözleşmesini feshedebilmektedir.
2. İşçinin tedavi edilemeyecek bir hastalığa yakalanması ve bu sebeple işyerinde çalışmasında sakınca görülmesi durumunda işveren bildirimsiz olarak iş sözleşmesini feshetme hakkına sahiptir.
3. İşçinin kusuru bulunmadan hastalık ya da kazaya uğraması, hamilelik ya da doğum nedeniyle devamsızlık yapması durumunda işveren bildirimsiz olarak sözleşmeyi feshedebilmektedir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken İş Kanunu’nun 17. maddesinde düzenlenen ve işçiye yasal olarak verilen izin haklarının haricinde yapılan devamsızlıkların dikkate alınması gerektiğidir.

Ahlak kurallarına uymama Nedeniyle İş Sözleşmesinin Haklı Nedenlerle İşverence Feshi

Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan bazı durumlar da iş sözleşmesinin haklı nedenlerle işverence feshi Yapılabilmektedir. Bu haklı nedenler şu şekilde sıralanabilmektedir;

1. İşçinin işverene vasıfları ve sahip olduğu şartlarla ilgili yanıltması işverenin iş sözleşmesini bildirimsiz şekilde feshetmesi için hak tanımaktadır. İş sözleşmesinin yapıldığı sırada işçinin kendi adına belirttiği vasıf ve şartlar gerçekte kendisinde bulunmuyorsa işveren iş sözleşmesini feshedebilmektedir.
2. İşçinin işverene ya da işverenin aile üyelerinden birine karşı şeref ve namusuna dokunacak, onurunu kıracak sözler sarf etmesi ya da davranışlarda bulunması işverenin haklı olarak iş sözleşmesini feshedebilmesini sağlamaktadır.
3. İşçinin bir başka işçiye cinsel tacizde bulunması, işverenin bildirimsiz olarak iş sözleşmesini feshetme hakkını doğurmaktadır.
4. İşçinin işyerinde 7 günden fazla olmak üzere hapis cezası alacağı bir suç işlemesi durumunda işveren bildirimsiz olarak iş sözleşmesini feshedebilmektedir.
5. İşçinin haklı bir neden sunmadan ya da işverenden izin almadan ardı ardına 2 iş günü ya da 1 ay içerisinde 2 defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü ya da bir üç işgünü işine devam etmemesi durumunda işveren sözleşmeyi feshedebilmektedir.
6. İşçinin iş güvenliğini tehlikeye düşürecek davranışlarda bulunması ve bu durumun işverene hem maddi hem de manevi zarar vermesi durumunda işveren sözleşmeyi iptal edebilmektedir.

Makalede İş Sözleşmesinin Haklı Nedenlerle İşverence Feshi konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İş Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

İş Sözleşmesinin Haklı Nedenlerle İşverence Feshi

Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli nedene dayanmaksızın feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine ve boşta geçen süreye ait ücret ve diğer hakları ile işe başlatmama tazminatına dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı işveren, işletmesel karar nedeni ile feshin geçerli nedene dayandığını savunmuştur. İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulü ile davacının işine iadesine, davalının sonuçlarından sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından, savunma gibi beyanda bulunularak istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Dairemizce dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda; davacının iş sözleşmesinin alman işletmesel karar nedeniyle yazılı olarak yapılan bildirim ile feshedilmiş ise de davalı işveren tarafından işletmesel karar öncesi ve sonrasına ilişkin şirketin organizasyon şemalarının ibraz edilmediği, yine şirketin zarar ettiği belirtilmiş ise de mali durumunu gösterir bilançosunun ibraz edilmediği.

Davacı ile aynı nedenle işten çıkartılan M. D. tarafından Ankara 39. İş Mahkemesinin Dosyasında hukukçu, mali müşavir ve işletmeciden oluşan bilirkişi heyetinden alınan raporda işverenin işletmesel karar nedeniyle geçerli feshi ispat edemediğinin açıkça belirtildiği,

Davalı tarafça feshin geçerli nedene dayandığının ispat edilemediğinden yapılan feshin geçersiz olduğu anlaşılmış.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re’sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu; ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalının istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Aksi takdirde İş Kanunu’nu kapsamında işçiye verilen haklar kapsamında işçi işverene karşı iş davası açabilmektedir. İşverenin haklı nedenle feshi 2019 yılında bildirimsiz şekilde yapılabilmekte ve sözleşme derhal iptal edilebilmektedir.

İşverenin İş Sözleşmesi Feshi İçin Sağlık Nedenleri

İş akdinin işveren tarafından feshi hukuken haklı nedenlere dayalı şekilde yapılmalıdır. Kanun kapsamında işverenin iş sözleşmesini feshinde haklı görüldüğü sağlık nedenleri şu şekilde sıralanabilmektedir;

1. İşçinin kusurlu davranışları sonucunda hastalanması ya da sakatlanması durumunda işveren iş sözleşmesini haklı olarak feshedebilmektedir. Bu kapsamda işçi yaşam tarzından, kendi kastından dolayı ya da kötü alışkanlıklara olan düşkünlüğünden dolayı bir hastalığa ya da sakatlığa uğradığı için ardı ardına 3 iş günü ya da 1 ay içerisinde 5 iş gününden fazla devamsızlık yaparsa işveren bildirimsiz olarak iş sözleşmesini feshedebilmektedir.
2. İşçinin tedavi edilemeyecek bir hastalığa yakalanması ve bu sebeple işyerinde çalışmasında sakınca görülmesi durumunda işveren bildirimsiz olarak iş sözleşmesini feshetme hakkına sahiptir.
3. İşçinin kusuru bulunmadan hastalık ya da kazaya uğraması, hamilelik ya da doğum nedeniyle devamsızlık yapması durumunda işveren bildirimsiz olarak sözleşmeyi feshedebilmektedir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken İş Kanunu’nun 17. maddesinde düzenlenen ve işçiye yasal olarak verilen izin haklarının haricinde yapılan devamsızlıkların dikkate alınması gerektiğidir.

İşverenin iş sözleşmesini feshi için Ahlak kurallarına uymayan durumlar

Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan bazı durumlar da iş sözleşmesinin haklı nedenlerle işverence feshi Yapılabilmektedir. Bu haklı nedenler şu şekilde sıralanabilmektedir;

1. İşçinin işverene vasıfları ve sahip olduğu şartlarla ilgili yanıltması işverenin iş sözleşmesini bildirimsiz şekilde feshetmesi için hak tanımaktadır. İş sözleşmesinin yapıldığı sırada işçinin kendi adına belirttiği vasıf ve şartlar gerçekte kendisinde bulunmuyorsa işveren iş sözleşmesini feshedebilmektedir.
2. İşçinin işverene ya da işverenin aile üyelerinden birine karşı şeref ve namusuna dokunacak, onurunu kıracak sözler sarf etmesi ya da davranışlarda bulunması işverenin haklı olarak iş sözleşmesini feshedebilmesini sağlamaktadır.
3. İşçinin bir başka işçiye cinsel tacizde bulunması, işverenin bildirimsiz olarak iş sözleşmesini feshetme hakkını doğurmaktadır.
4. İşçinin işyerinde 7 günden fazla olmak üzere hapis cezası alacağı bir suç işlemesi durumunda işveren bildirimsiz olarak iş sözleşmesini feshedebilmektedir.
5. İşçinin haklı bir neden sunmadan ya da işverenden izin almadan ardı ardına 2 iş günü ya da 1 ay içerisinde 2 defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü ya da bir üç işgünü işine devam etmemesi durumunda işveren sözleşmeyi feshedebilmektedir.
6. İşçinin iş güvenliğini tehlikeye düşürecek davranışlarda bulunması ve bu durumun işverene hem maddi hem de manevi zarar vermesi durumunda işveren sözleşmeyi iptal edebilmektedir.

İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı  4857 Sayılı İş Kanunu’nda işverenin sahip olduğu haklı nedenden dolayı derhal fesih hakkı, 25. madde de yer alır. İşveren bu hakkını kullanmak isterse, yapılan iş sözleşmesinin süresi önem taşımaz.

Yani sözleşmenin belirli ya da belirsiz süreli olup olmadığı mühim değildir. Öyle ki haklı nedenle fesih, olağanüstü veya derhal fesih olarak da adlandırılmaktadır.

İşverenin Haklı Nedenle Fesih Kavramı

Fesih, her iki süre kapsamındaki sözleşmelerde uygulanabilir. Bu fesih durumunun ortaya çıkması için, devam edilen iş ilişkisinin çekilmez duruma gelmiş olması gerekir. İşveren haklı nedenle fesih yapıyorsa, bu nedene fesih açıklamasına da yer vermelidir.

Öne sürülen bu sebebin, gerçeklik taşıyıp taşımadığının ispatı, işverenin sorumluluğundadır. Yani bu ispatı yapacak olan kişi, işverendir.

İşveren sunduğu sebebe karşı bağlı durumda olmaktadır. Çünkü sunulan haklı neden ilerleyen zamanlarda değiştirilemez. Haklı nedenle fesihte, sonuçlar karşı tarafa fesih açıklaması ulaştığı an açığa çıkmış olur. Karşı tarafa ulaşması demek, bildirimin işçinin öğreneceği alana ulaşması demektir.

İş Kanunu 25. maddede ‘’ve benzerleri’ kullanılmasının sebebi, sınırları keskin olarak çizmemektir. Bu ifadeye göre, madde açıklamasında olan ahlak ve iyi niyet hükümlerine uymayan durumlar, objektif olarak ve şartların özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmelidir. İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı

İşverenin Haklı Nedenle Fesih Şartları

Haklı nedenle fesih için iki türlü şart bulunmaktadır. Bunlardan biri sürekli bir hizmet sözleşmesinin var olmasıdır. Bu konu İş Kanunu 10. maddede yer almaktadır.

Maddeye göre, iş 30 günden fazla sürüyorsa, bu sürekli iş kapsamındadır. İkinci şart ise haklı nedenlerin var olmasıdır. İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı İş Kanunu 25. maddede açıklanmıştır. Haklı nedenler üç ana başlıkta toplanmıştır. İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı

İşverenin Sağlık Sebepleri Nedeniyle İş sözleşmesinin Feshi

Sağlık sebeplerinin haklı neden olması için, işçi kusuruna dayalı olan hastalık veya sakatlık olmalıdır. Ayrıca tedavi edilemeyen hastalık veya çalışmasını engelleyen nedenler varsa, bunlar da haklı neden olan sağlık sebepleridir.

İşverenin Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Haller ve Benzer Sebeplerden İş sözleşmesinin Feshi

İş sözleşmesine bağlı olarak işçinin en temel borcu, işini yerine getirmesi ve bu faaliyetinde dürüstlük ve doğruluk kurallarına uygun olarak hareket etmesidir. Eğer bahsi geçen güvene ve ilkelere aykırı hareket söz konusu olursa, işverenin iş sözleşmesini haklı nedenle feshi açığa çıkabilir.

Bu noktada ‘’ve benzerleri’ ifadesi ve bendin yoruma açıklığı, birçok durum bu kapsamda değerlendirilebilmektedir. İşçinin başka bir iş arayışı nedeni ile iş yerini terk etmesi, bu konuya örnek teşkil eder. Bent altında düzenlenen pek çok durum söz konusudur. İşçinin işvereni yanıltan davranış veya söylemleri, şeref ve namusa zarar getirecek sözlerin işçi tarafından sarf edilmesi, başka bir işçiye yapılan cinsel taciz veya sataşma bu durumlardandır.

Ayrıca işçinin içki ve uyuşturucu yasağına karşıt harekette bulunması, doğruluk ve bağlılık içermeyen davranışlar, işveren güvenini kötüye kullanma, hırsızlık, meslek sırrını açıklamak, işçinin iş yerinde işlediği suç, devamsızlık, yapmakla mükellef olunan görevlerin yapılmaması, iş güvenliğini tehlikeye atmak, iş yerinde zarar meydan getirmek de bu bent altındaki açıklamalardır. İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı

İşverenin  Zorlayıcı Sebeplere Dayanan Fesih Hakkı

İşçi, iş yerinde çalışma devam ederken kendi çevresi kaynaklı zorlayıcı sebeplerden ötürü 1 haftadan fazla süreyle işe gidemezse, işverenin iş sözleşmesini haklı nedenle fesih hakkı oluşur. İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı

Diğer makalelerimize Ankara avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz.