Tazminat bu durum doğduğu zaman işçinin kendisine ya da yakınlarına verilebilir. İş kazası tazminat davası asıl işverene ya da tüm alt işverenlere yani taşeronlara karşı açılabilir.

Tazminat ödenmesi için davaya konu olan iş kazasının iş kazası sayılan hallerin içinde yer alması gerekmektedir.

İş Kazası Sayılan Haller Nelerdir?

İş kazalarında maddi manevi tazminat ödenmesi gereken durumlar 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 13. Maddesine göre düzenlenmiştir. Bu haller şu şekilde sıralanabilir;

• İşçinin iş verene ait olan iş yerinde bulunduğu zaman için bedensel ya da ruhsal kazaya uğraması. Burada işçinin ne şekilde yaralandığının ya da hangi şekilde öldüğünün bir önemi yoktur. Önemli olan, hasara neden olan kazanın iş yerinde gerçekleşmiş olmasıdır.
• İş verene bağlı olarak çalışan işçinin, kendi görevi dışında farklı bir yere gönderildiği zaman (kendi işini o an yapmıyor olsa dahi) geçen zamanlarda maruz kaldığı hasarlar iş kazası kapsamında değerlendirilir.
• İşveren tarafından yürütülen bir iş yüzünden işçi kendi hesabına çalışıyorsa, bu çalışma sırasında işçinin hasara uğraması halinde tazminat davası konu olur.
• Eğer davaya konu olan kadın işçi, çocuğuna süt vermek (emziren anne) amacı ile ayrılan zamanlarda kaza geçirdiyse, bu kazalar iş kazası kapsamında değerlendirilir. Bu durumlarda işçi, işverene karşı iş kazalarında maddi manevi tazminat zamanaşımı sürelerine de dikkate alarak tazminat davası açabilmektedir.
• İşçi iş veren tarafından sağlanmış olan taşıt aracılığı ile herhangi bir yere gidip geldiği sırada kazaya maruz kalıyorsa, bu kazaya trafik iş kazası denir ve işçi bu durumda tazminat talebinde bulunabilir.

İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat Nasıl Hesaplanır?

İş kazası için açılan davalarda, iş kazasının ölüme mi yoksa yaralanmaya mı sebep olduğu, gerçekleşen iş kazasının niteliği, kusur oranları, işçinin aldığı ücret ve maluliyet oranı iş kazası maddi manevi tazminat hesaplama üzerinde etkili olur.

İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat Davası Nasıl Açılır?

İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat, İş kazalarında ruhen ve bedenen zarar gören işçinin, işveren aleyhine maddi tazminat davası açma hakkının yasal dayanağını 22.04.1926 tarihli 818 sayılı Borçlar Kanunun “Cismani zarar halinde lazım gelen zarar ve ziyan” başlıklı 46. Maddesinde yer alan hükümler teşkil etmektedir.

İş kazalarında ruhen ve bedenen zarar gören işçi, işveren aleyhine maddi tazminat davası açma hakkına sahiptir. İşverenin kendisine bağımlı olarak çalışan işçisini koruma ve gözetme borcuna aykırı hareket etmesi sonucunda İş kazalarında veya meslek hastalığına maruz kalan işçi, bu zararların karşılanmasını isteyebilir.

İşçinin iş kazası ve meslek hastalığına uğraması halinde, Kurum, bu vakaları SGK Müfettişleri vasıtasıyla soruşturmaktadır. SGK Müfettişleri hem işyerinde olay mahallini incelemekte, ilgililerin ifadelerini almakta ayrıca işyeri kayıt ve belgeleri ile olaya ilişkin bütün bilgi ve belgeleri incelemektedir. Yapılan incelemeler sonucunda düzenledikleri tutanak ve diğer bilgi- belgelere istinaden raporlarını tanzim etmektedirler.

Bu raporlarda hem işçinin sigortalılık durumu, en son almış olduğu ve hak ettiği ücretler, çalışma gün sayıları, olayın cereyanında işçi, işveren ve / veya üçüncü kişilerin kasıt, eksiklik, işçi sağlığı- iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketleri, olayın iş kazası olup olmadığı, v.s. saptamalar yer verilmektedir. Belirtilen rapor ve eki belgeler İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat mahkemece incelenerek göz önünde bulundurulmaktadır.

Yargıtay, işverenin hukuki sorumluluğunun doğabilmesi için yapılan iş ile olay arasında illiyet rabıtasının bulunması gerekliliğini aramaktadır.

İş Kazalarında Maddi Tazminat Davası

İş kazası nedeni ile uğranılan zararların giderilmesine yönelik İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat davası, SGK, sigorta giderleriyle karşılanmayan kısmın ödetilmesi esasına dayanmaktadır.

Bu nedenle bu davalarda denetim elemanlarınca düzenlenen İş kazalarında iş kazası raporları, Kurumca sağlanan yardımlar ve iş kazasına ilişkin Kurum nezdinde yapılan diğer işlemlere ilişkin dosya ve belgeler talep edilmektedir.

Böylece iş kazasının veya meslek hastalığının görüldüğü iş mahkemesince iş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle açılan zararların giderilmesi davasında, SGK, gelirleriyle karşılanmayan kısmın ödetilmesine hükmetmektedir.

İş kazası ve meslek hastalığı nedeni ile tazminat davalarında talep edildiği takdirde olay tarihinden itibaren faize hükmedilmektedir. Bu tazminat davalarında İş kazası ve meslek hastalığı nedeni ile SGK gelirleriyle karşılanmayan kısmın ödetilmektedir.

Bu hastalık nedeniyle meslekte kazanma güç kaybına uğradığını belirterek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmak için davacıda oluşan hastalığın; yapmış olduğu mesleki faaliyetten kaynaklanması gerekmektedir. Aynı şekilde İş kazalarında meslekte kazanma güç kaybına uğradığını belirterek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmak için davacıda oluşan kazanın; yapmış olduğu mesleki faaliyetten kaynaklanması gerekmektedir.

İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında, zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi ve kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemektedir.

Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı, adalete uygun ve elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli miktar kadar olmalıdır.

Tazminat hesaplanırken ekonomik koşulları, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından kaynaklandığı da gözetilerek, manevi tazminatın tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda da olması gerekir.

İş Kazalarında Manevi Tazminat Davası

Maddi tazminatın yanı sıra işçinin manevi tazminat davası açma hakkı da bulunmaktadır.

Manevi tazminat, zarara maruz kalanın şahsi varlığı değerlerindeki zedelenme neticesinde oluşan hüzün, ızdırap, acı ve rahatsızlıkların genellikle ödenen bir tazminatla telafi edilmesinden ibarettir.

Borçlar Kanunu’nun 47. Maddesine istinaden hakimin özel durumları da dikkate alarak cismani zarara uğramış olan kimseye maddi tazminat ödenmesi yönünde karar verilebileceği hükümlerini içermektedir.

Manevi tazminat davasını, iş kazası veya meslek hastalığından dolayı bedeni ve ruhi arızaya maruz kalan işçinin bizzat kendisi tarafından açılabileceği gibi, işçinin ölümü halinde Borçlar Kanunu’ nun 47. Maddesi gereği “aile” efradınca da açılması mümkündür.

Manevi tazminat davası açabilecek olanlar ile ilgili Borçlar Kanunu’nun 47. Maddesinde yazılı “aile” sözü, ölen sigortalının annesi ve kardeşi de aile kavramı içinde kabul edilmelidir. Manevi tazminatın belirlenmesinde, olayın oluş şekli, müterafik kusur oranları, duyulan elem ve ızdırap, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, hak ve nesafet kuralları dikkate alınmaktadır.

İş Kazalarında Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

818 sayılı Borçlar Kanunun 45. Maddesinde, “Bir adam öldüğü takdirde zarar ve ziyan, bilhassa defin masraflarını da ihtiva eder. Ölüm, derhal vuku bulmamış ise zarar ve ziyan tedavi masraflarını ve çalışmağa muktedir olmamaktan mütevellit zararı ihtiva eder.

Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde, onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir.” Yer alan hükümler destekten yoksun kalma tazminatının kanuni dayanağını teşkil etmektedir. Bu tazminatın gayesi, ölümün vuku bulmaması durumunda, ölen işçinin sağlığında yardımda bulunduğu şahıslara yardımda bulunmaya devam edeceği düşüncesinden hareketle, destekten yoksun kalan kimselerin mağduriyetlerinin tazmin edilerek, ölüm olayından önceki hallerine kavuşturulmasıdır.

Söz konusu davaların en önemli şartı, ölen işçinin sağlığında destekten yoksun kaldığını iddia eden kişilere bakacak güce sahip olması ve davacıların da buna muhtaç olması gerekmektedir.

Destekten yoksun kalma tazminatının ana gayesi; destekten yoksun kalan şahsın veya şahısların işçinin İş kazalarında ölüm meydana gelmese idi destekten ne kadar yardım görecek idiyse bu miktarın yani zarar ve ziyanının karşılanmasıdır.

Yargıtay Kararı – İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat

İŞ KAZASI MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI – DAVACILAR VEKİLİNİN KUSUR RAPORUNA İTİRAZLARININ BULUNMADIĞI – ALINAN RAPORLARDA DAVALI YAN İÇİN DAHA FAZLA ORANLARDA KUSUR TESPİT OLUNSA BİLE ÖNCEKİ RAPORDA BELİRTİLEN KUSUR ORANLARINA GÖRE NETİCEYE GİDİLMESİ GEREĞİ

ÖZET: Somut olayda, davacılar vekilinin %60 oranında işveren, %40 oranında ise kazalıya kusur atfeden .. tarihli kusur raporuna bir itirazlarının bulunmadığını belirtmesine göre bu raporda ortaya konulan kusur oranları bakımından rapora itiraz eden davalı yan için artık usulü kazanılmış hak doğduğunun kabulü ve bu kabule göre de itiraz neticesinde alınan raporlarda davalı yan için daha fazla oranlarda kusur tespit olunsa bile artık önceki raporda belirtilen kusur oranlarına göre neticeye gidilmesi esas olmalıyken bu husus göz ardı edilerek %70 oranında işveren %30 oranında ise kazalının kusurlu olduğu kabulüne göre tazminatların hesap ve takdir edilmesi doğru olmamıştır.

Makalemizde İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İş Hukuku Avukatı sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.

İş Kazası davasında davacının % 40 maluliyetine sebep olan iş kazasında Kazalı F. K. % 40 ve davalı işveren ……A.Ş.’nin % 60 (yüzde altmış) oranında kusurlu olduğu; bu kusur oranına göre davacı işçinin % 40 iş gücü kaybından, doğan maddi zararının 178.833,66.-TL olduğu,

Davacının 4/c kapsamında çalışması nedeni ile hakkında iş kazası ve meslek hastalıkları sigorta kolu uygulanmadığından, iş kazası nedeni ile SGK tarafından kendisine gelir bağlanmadığından 6098 sayılı Borçlar kanunun 55. Maddesinin uygulanmasına yer olmadığı gibi davacıya çalıştığı Kurum tarafından herhangi bir vazife malullüğü aylığı veya nakdi tazminat ödendiği yönünde, savunma getirilmemiş ve belge sunulmamış olduğundan bu yönde de mahsubu gereken tutar bulunmadığı;

Buna göre davalı işverenin, davacı işçinin % 40 iş gücü kaybından, doğan maddi zararının 178.833,66.-TL’sinden sorumlu olduğu anlaşıldığından davacının maddi tazminat miktarı  178.833.66 TL’dir.

İş Kazası Manevi Tazminat Hesaplanması

Manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiğin ide dikkate alması gerekir. Belirtilen bu ilkelere göre davacı için hükmedilen manevi tazminatın fahiş olmadığı anlaşıldığından bu açıdan kararda düzeltilmesi gereken bir yön bulunmadığı 15.000,00-TL karar uygundur.

Maddi Tazminat Miktarı

İş kazasında davacı işçinin % 40 iş gücü kaybından, doğan maddi zararının 178.833,66.-TL’sinden sorumlu olduğu anlaşıldığından davacının maddi tazminat miktarı  178.833.66’dir.

Manevi Tazminat Miktarı

Manevi tazminatın fahiş olmadığı anlaşıldığından bu açıdan kararda düzeltilmesi gereken bir yön bulunmadığı 15.000,00-TL karar uygundur.

İş Kazasında Kusurun ve İş Göremezlik Oranının Belirlenmesindeki Detaylar

İşçi Elektrik direğinde ipten kopup devrilmesi ile birlikte sırt üstü yere düşerek  iş kazası geçirdiğini, iş kazası nedeniyle felç kalma tehlikesi geçirdiğini, ameliyat neticesinde beline 8 adet platin takıldığını, ameliyat raporu, Genel Adli Tıp Raporu. Sağlık Kurulu Raporları, Engelli Sağlık Kurulu Raporu ekte sunulduğunu,

İş kazası nedeniyle % 45 oranında meslekte kazanma gücünü yitirerek malul kaldığını, işbu kazanın oluşumunda İş Kanunun M.73 vd. maddeleri ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün emredici hükümlerine aykırı davranmış olmakla ve iş yerinde alınması gerekli önlemlerin alınmamış olması sebebiyle meydana gelmiştir.

İş Kazası Tazminat Dava Karar Özeti

Hakim takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı, işçinin yaşı, olayın oluş biçimi gibi özellikleri göz önünde tutması ve hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiğin ide dikkate alması gerekir.

Belirtilen bu ilkelere göre davacı için hükmedilen manevi tazminatın fahiş olmadığı anlaşıldığından bu açıdan kararda düzeltilmesi gereken bir yön bulunmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davalının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK maddeleri gereğince yapılan İstinaf yargılaması sonucunda ile U. İş Mahkemesinin kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmiştir.

Köşe Yazısı

Elektrik Direğinden Düşme Tazminat Talebi

İş kazası geçiren işçinin malullüğü nedeniyle meslekte kazanma gücünü kayıp oranı ve efor kaybı için maddi sıkıntı çektiği ve yaşamı boyunca çekmeye devam edeceği elem ve ızdıraba dayalı olarak da manevi tazminat talep etme gereği doğduğunu,

İş kaza sonrasında aylarca yürüyemediğini, yatağa bağımlı kaldığını, en doğal günlük ihtiyaçlarını başkalarının yardımı ile giderebildiğini, müvekkilinin vücudunun büyük kısmına çelik korseler sarılı olması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunun önemli konularından biri olan ve güncel olaylar arasında sıklıkla yer alan iş kazaları bireyin yaralanmasına, sakat almasına ve hatta bazen ölmesine neden olmaktadır. İşçiyi korumaya çalışan kanun koyucu işçinin iş kazası nedeni ile başına gelebilecek zararların tazmin edilmesi için birçok kanunda iş kazasını düzenlemiştir. İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası Nedir?

En kapsamlı tanım 5510 sayılı kanunun 13. Maddesinde gerçekleştirilmiştir. Kanunun ilgili maddesinde hangi olayların iş kazası olarak sayılacağı ifade edilmiştir. Madde şu şekildedir.

İş kazası; 

• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
• İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
• Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
• Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
• Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

İş kazasını tanımlayan 5510 sayılı Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası iş kazasına uğrayan işçinin işverenden talep edebileceği hakları da 5 kalem şeklinde düzenleyerek işveren ile işçi arasında sürecek olan tazminat davalarının sınırlarını da belirleyerek belirsizliğe yer vermemiştir.

Kanun koyucu iş kazasını tanımlayarak bırakmamış ve iş kazası meydana geldiğinde işverenin yapması gerekenleri, yan sorumluluklarını ve daha sonra meydana gelen şeylerde uyuşmazlık çıkmaması için ve işçinin haklarını koruma altına almak için birçok konuyu yine hüküm altına almıştır. Kanun koyucu iş kazası meydana geldiğinde bu durumun gerekli kurumlar kanunda ifade edilen süreler içerisinde bildirilmesi gerektiğinde hüküm altına almıştır.

İş kazasının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının; 

• (a) bendi ile 5 inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde,
• (b) bendi kapsamında bulunan sigortalı bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç iş günü içinde,
• iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile Kuruma bildirilmesi zorunludur.

Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

Yukarıda da yer verdiğimiz kanunun ilgili maddesine göre iş kazsı meydana geldiğinde işveren bu kazayı kolluk kuvvetine derhal haber vermek zorundadır ve gerekli diğer kurumlara -bu kurum Sosyal Güvenlik Kurumudur-kazadan sonra en geç 3 gün içerisinde haber vermekle mükelleftir. Ayrıca kanun koyucu işverenin müdahale edemeyeceği daha doğrusu kontrol bölgesi dışında- örneğin iş kazası işçinin görevli olarak gittiği başka bir şehirde meydana gelmiş ise- gerçekleşirse bu durumda da iş kazasını öğrendiği andan itibaren sürelerin başlayacağını dile getirerek işvereni de korumuştur.

Meydana gelen bir olayın iş kazası olup olmadığını ne işçi ne işveren ne diğer sorumlular ne de yetkili olmayan 3. Kişiler tespit edebilmektedir. Yani 3 gün içerisinde kuruma işveren iş kazası olarak nitelendirebileceği olayı bildirdikten sonra kurum yetkili müfettişleri ve kişileri kaza yerine yollayarak meydana gelen olayın raporlanmasını ister. Müfettişlerin oluşturduğu rapor sonucunda iş kazasının var olup olmadığı tespit edilmektedir.

Müfettişler iş kazası olduğunu tespit ettikten sonra raporladıktan sonra diğer hukuki işlemler başlayacaktır ve işçi zarara uğradıklarını tazmin ettirebilecektir.

İş kazası nedeni ile açılan özel hukuk davaları kazanın meydana geldiği ya da işçinin ikametgâh adresindeki yerleşim yerindeki İş Mahkemesinde, İş Mahkemesi bulunmuyorsa Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmektedir.

İş kazası nedeni ile açılan maddi tazminatın sınırını kanun koyucu genel hüküm mahiyetinde öncelikle Borçlar Hukukunda çizmekle beraber yine 5510 sayılı kanunda iş kazası tazminat davası altında işçinin talep edebileceği haklar olarak özel olarak da çizmiştir. İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası

Bu haklar şu şekilde kanunda ifade edilmektedir:

İş kazası veya meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar şunlardır:

• Sigortalıya, geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi.
• Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması.
• İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine, gelir bağlanması.
• Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi.
• İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmesi.

İş kazası nedeni ile açılan maddi tazminat davasında davacı tarafın kim olacağı davada talep edilebilecekleri etkileyecektir eğer iş kazası nedeni ile işçi vefat etmişse bu durumda işçinin yakınları bu davayı açacaklar ve talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatı, kız çocukları için evlenme ödeneği, defin ve cenaze giderleri, eğer davacı taraf işçi ise yani işçi iş kazası nedeni ile yaralanmış ise bu durumda sürekli ya da geçici olarak iş göremezlik ödeneğini, tedavi masraflarını maddi tazminat davası altında talep edebilecektir.

Manevi tazminat davası da kişilik haklarına verilen zarar nedeni ile açılan davalardan biridir. Burada hakimin takdir yetkisi oldukça fazladır. | İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası

Yargıtay Kararları : İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası

YARGITAY KARARLARI: İŞ KAZASI MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI

İŞ KAZASI MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI – KAZASI SONUCU YAŞAMINI YİTİREN SİGORTALI.

OLAYIN MEYDANA GELDİĞİ TARİHTE PARANIN ALIM GÜCÜ DİKKATE ALINDIĞINDA EŞ VE ÇOCUKLAR YARARINA HÜKMEDİLEN MANEVİ TAZMİNAT MİKTARININ YERİNDE OLDUĞU – DİRENME KARARININ ONANMASI

ÖZET: Dava, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Somut olayın incelenmesinde, 03.12.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle, davacıların yakınının ölümü ile sonuçlanan olayın meydana gelmesinde davacıların yakının % 20 oranında, işverenlerin ise % 80 kusurlu olduğu hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, direnme kararında açıklanan gerektirici nedenlere, olayın meydana geldiği tarihteki paranın alım gücü dikkate alındığında yerel mahkemece davacı eş ve çocuklar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarı yerindedir. Şu durumda, maddi olgular dikkate alındığında, yerel mahkemenin takdir edilen manevi tazminat miktarına ilişkin kararı yerinde olup; usul ve yasaya uygun olan direnme kararının onanması gerekir.

İŞ KAZASI MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR

Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370 )

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; iş kazası nedeniyle ölen işçinin eş ve çocukları yararına takdir edilen manevi tazminat miktarının fazla olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. | İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası

İŞ KAZASI MANEVİ TAZMİNAT AÇIKLAMASI

Manevi tazminat isteminin temelinde, davalıların haksız eylemi yatmaktadır. Bilindiği üzere, haksız eylemin unsurları; zarar, fiil ile zarar arasında illiyet bağı, fiilin hukuka aykırı olmasından ibarettir.

Öte yandan, mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 47. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56.) maddesinde düzenlenen manevi tazminatta kusurun gerekmediği, ancak takdirde etkili olabileceği, 22.6.1966 tarih ve 1966/7 Esas 1966/7 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıkça vurgulanmıştır.

Bu kararın gerekçesinde, taktir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda taktir hakkını kullanırken, ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Yine BK 47 (TBK 56). maddesi hükmüne göre; hakimin özel halleri göz önünde tutarak, manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği tutar adalete uygun olmalıdır. Bu para tutarı, aslında ne tazminat ne de cezadır.

Çünkü mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi, kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine, zarara uğrayanda bir huzur duygusu uyandırmayı, aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden, tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır.

O halde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Manevi tazminat, duyulan elem ve ızdırabın kısmen ve imkan nisbetinde iadesini amaçladığından hakim, M.K.nun 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.

Hakim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, beden gücü kaybı nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir.

İŞ KAZASI MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI SONUÇ

Somut olayın incelenmesinde, 03.12.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle, davacıların yakınının ölümü ile sonuçlanan olayın meydana gelmesinde davacıların yakının % 20 oranında, işverenlerin ise % 80 kusurlu olduğu hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, direnme kararında açıklanan gerektirici nedenlere, olayın meydana geldiği tarihteki paranın alım gücü dikkate alındığında yerel mahkemece davacı eş ve çocuklar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarı yerindedir.

Şu durumda, yukarıda belirtilen ilke ve maddi olgular dikkate alındığında, yerel mahkemenin takdir edilen manevi tazminat miktarına ilişkin kararı yerinde olup; usul ve yasaya uygun olan direnme kararının onanması gerekir. İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası hakkında genel bilgiler.