Yaşanan iş kazalarının ilgili SGK müdürlüğüne iletilmesinin ardından SGK birimlerince tespit çalışmaları yapılmaktadır.

İş Kazası Soruşturması Nasıl Yapılır?

İş kazası soruşturması, kazanın gerçekleştiği yerin teftiş edilmesi ve ilgili kişilerin ifadelerine başvurulması yoluyla tespit edilmektedir. Süreç SGK müfettişleri tarafından takip edilmekte ve sonuçlandırılması da aynı birim üzerinden gerçekleşmektedir.

İş kazalarının değerlendirilmesi yapılırken 5510 sayılı Genel Sağlık Sigortası Kanunu aracılığıyla tespiti sağlanmaktadır. İş yeri içerisinde iş kazası olarak adlandırılan kriterler bu kanun içerisindeki on üçüncü madde aracılığı ile belirlenmektedir.

İş Kazası Tespit Kriterleri

İş yerinde gerçekleşen kazaların iş kazası olarak tespiti, bazı kriterlerin oluşması ile sağlanmaktadır. SGK müfettişleri tarafından yapılan incelemelerde şu durumların gözlemi sağlanmaktadır:

• İşçinin kaza esnasında nerede bulunması
• Yapılan işin işçinin kendi serbest işi değil işveren tarafından görevlendirilmiş bir iş olması
• İşyeri dışında görevlendirilme ile bir yere gönderilmiş olması
• Yeni doğan annelerinin süt iznini kullandığı zaman diliminde olması
• İşyeri dışında yapılan işe yönelik bir taşıtta bulunulması

Gerçekleşen eylemin iş kazası olduğuna dair veriler sunmaktadır. Bu veriler ışığında SGK müfettişleri tarafından gerekli incelemeler yapılmakta ve iş veren ile sürecin tespiti paylaşılmaktadır.

İş kazası nitelikleri bu maddeler sonucunda yalnızca beden değil ruhen de hasar oluşturabilmektedir. Bu durumda da iş kazası olarak nitelendirilmekte ve aynı sonuçlandırmalar yapılmaktadır.

İş Kazası Bildirimi Oluşturma

İş kazasının gerçekleştiğini bildirmek, ortalama 3 iş günü olarak sınırlandırılmıştır. Kanun ile belirlenmiş olan 3 gün sınırı, iş kazasının gerçekleştiği andan itibaren takip edilmektedir. 6331 sayılı kanun aracılığıyla İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili bildirim sağlanma zorunluluğu hem işveren hem de işçi için geçerlidir.

İş kazası soruşturması yapılabilmesi için hastane aracılığıyla kazaya yönelik bir tespit yapılması beklenmemelidir. Bunun için sonuçlardan önce iş kazasının gerçekleşme durumu ile ilgili SGK birimlerine kaza durumunun bildirilmesi gerekmektedir.

İşverenin yükümlülükleri arasında olan iş kazası bildirimi için 3 günlük sınır ihlal edilmesi halinde işveren belirli tutarca para cezasına uğrayabilmektedir. Bunun için hastane süreçlerinin öncesinde iş kazasının gerçekleşme durumuna ilişkin haber verilmesi gerekmektedir.

İş Kazası Tazminatı Kimlere Mahsustur?

İş kazası sigorta ödeneği alanlar, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu aracılığıyla belirlenmiş kişilerdir. Bu kişiler şu şekilde sınıflandırılmaktadır:

• SSK durumu ile çalışanlar
• Kendi adına işlerini yürütenler, muhtarlar vb.
• Tutuklu yargılanmakta olan ceza hükümlüleri
• İş yerlerinde bulunan stajyer veya çıraklar
• Savaş dolayısıyla maluliyet durumunda olanlar
• TİK bünyesindeki kursiyerler
• Görevlendirme ile yurtdışında bulunan işçiler

Bu kişilerin iş kazası soruşturması yapabilme hakları bulunmaktadır. Bu doğrultuda herhangi bir iş kazası gerçekleşmesi halinde tazminat alma hakkına da sahip oldukları bilinmektedir.

Bunlara ek olarak tarım işçilerinin de üç ay öncesinde sigorta başlatılması halinde bu haklardan yararlanmaları mümkün olmaktadır.

İş kazası yaşandığında izlenmesi gereken süreçler ve iş kazası tutanağının rolü, işverenler ve çalışanlar için rehber niteliğindedir. İşte iş kazasıyla ilgili sıkça sorulan sorular ve cevapları:

İş Kazası Tutanak Kim Tarafından Tutulur?

İş kazası meydana geldiğinde, işveren veya işyeri yetkilileri tarafından bir iş kazası tutanağı tutulması gerekir. Bu tutanak, kazanın ne zaman, nasıl ve nerede meydana geldiğine dair önemli bilgileri içerir ve olası hukuki uyuşmazlıklarda önemli bir ispat vasıtası olabilir.

Kaza Tespit Tutanağı ve İşlem Adımları

Kaza meydana geldiğinde, olay yerindeki hasarın farklı açılardan fotoğraflanması ve bu fotoğrafların kaza tespit tutanağı ile birlikte ilgili taraflara, özellikle sigorta şirketlerine teslim edilmesi önerilir. Kaza tespit tutanağı, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 5 iş günü içinde düzenlenmeli ve gerekli belgelerle birlikte ilgili yerlere ulaştırılmalıdır.

İş Kazası Tutanak Tutulmazsa Ne Olur?

Eğer iş kazası sonrasında iş kazası tutanağı tutulmazsa, işveren yasal yükümlülüklerini yerine getirmemiş olur. Bu durum, işvereni Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından uygulanabilecek ciddi yaptırımlara maruz bırakabilir.

İş Kazası İlk Kime Bildirilir?

İş yerinde meydana gelen tüm kaza durumları, kazanın ölçeği veya şekli ne olursa olsun, Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirilmelidir. Bu bildirim yükümlülüğü işverene aittir ve işverenin gerekli tüm işlemleri zamanında ve doğru bir şekilde yerine getirmesi önemlidir.

İş Kazası Hastane Masraflarını Kim Öder?

Olası bir iş kazası durumunda, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışanların gelirleri üzerinden işçi ve işverenden toplanan primlerin karşılığında sigortalının tedavi giderlerini karşılar. Ayrıca, iş kazası sonucu yoksun kalınan çalışma gücü oranında sigortalıya iş göremezlik geliri bağlanır.

İş Kazası Tutanağı Nasıl Tutulur?

İş hayatında karşılaşılması istenmeyen ama karşılaşma olasılığı yüksek olan konulardan birisi iş kazasıdır.

İş kazası ile işçinin sosyal hakları bulunmaktadır ve bunları elde edebilmek için bazı konulara dikkat etmesi gerekmektedir.

Bir işyerinde sigortalı olarak çalışan işçinin hangi şartlar altında olduğuna bakılmaksızın işyerinde ya da işveren tarafından görevlendirildiği sırada başına gelen kazalara iş kazası denilmektedir. İş kazalarının önüne geçmek için alınan önlemlerin başında iş kazası yaşandığında işverene yapılan yaptırımlar söz konusudur.

İşyeri kazasında sadece işi yaparken gerçekleşmesine bakılmaz. Gerekli güvenlik önlemlerini almadığı gerekçesi ile işçinin örneğin kendi sağlık sorunu ile fiziksel mağdur olması da iş kazası kapsamına girer.

Ya da işveren tarafından bir başka yere gönderildiğinde yine uğrayacağı zarar iş kazası kapsamında değerlendirilir. Fakat iş kazasında sebep bağlılığının olması gerekmektedir. Ama 5510 sayılı Sosyal Sigortalar kararı ile bu ilişkinin niteliğinin ne olduğuna bakılmamaktadır.

İş Kazası Sonrasında Yapılacaklar

İş kazası yaşandığı sırada;

• Kazanın olduğu yerde derhal güvenlik önlemleri alınarak başka çalışanların bu durumdan etkilenmesinin önüne geçilmelidir,
• Kazaya uğrayan en yakın sağlık kuruluşuna sevk edilmelidir,
• İşveren hemen bölgedeki güvenlik güçlerine kaza bildiriminde bulunmalıdır,
• Kazan sonra en geç üç iş günü içerisinde bölgede bulunan Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirimde bulunulması gerekmektedir. Eğer kuruma gidilemiyorsa e-devlet üzerinden de bildirim yapmak da mümkündür.
• İş kazası esnasında tutanağın doldurulması

İş Kazası Tutanağı Nasıl Tutulur?

İş kazası tutanağı ilgili kazayı takiben hazırlanması gereken tutanaktır. Bu tutanak kazanın soruşturulması için büyük önem taşıyacaktır. Tutanağın hazırlanmasında dikkat edilecekler; kazanın detaylı olarak anlatımı, -varsa- şahitlerin ifadeleri, olayın gerçekleştiği yerin tasviri ve deliller ile zapt altına alınması gerekmektedir.

Mahkemeye gidecek iş kazalarında mahkeme bu tutanağa göre karar vermektedir. Tutanak hazırlandıktan sonra diğer dosyalarla birlikte; işçinin işe giriş belgesi, sağlık raporu, kazadan önceki aylara ait maaş bordrosu, eğitim belgesi vb. gibi evrak ile hazırlanıp talep edilmesi durumunda kullanılmaya hazır hale getirilmelidir.

Tutanağın Olmadığı Durumlar

İş kazalarında işverenlerin kazayı ört bas etmek için tutanak hazırlatmadığı görülmektedir. Böylesi durumlarda karşı çıkılmalı eğer kazaya uğrayanın bilinci yerinde değilse çevredekiler tarafından tutanak için baskı yapılmalıdır.

Aksi halde durum iş kazası olarak hukuksal boyutta tanınmayabilir. Bunun önüne geçmek için kaza yerinin değiştirilmesine izin verilmeden, kazanın hangi şartlar altında gerçekleştiği tüm açıklığı ile anlatılmalı ve detaylıca yer verilmelidir.

Tutanak tutulmasının engellenmesi durumunda yaptırımlar vardır ve buna engel olmaya çalışan kişiler emniyet güçlerine şikayet edilmeleri halinde gerekli yaptırımlara maruz kalacaklardır. İş kazalarındaki mağduriyeti engellemek ve iş kazaları için gerekli önlemleri almak adına tutanak ve bildirim mutlaka hazırlanmalı, ilgili yerler konudan haberdar edilmelidirler.