İş kazası yaşandığında izlenmesi gereken süreçler ve iş kazası tutanağının rolü, işverenler ve çalışanlar için rehber niteliğindedir. İşte iş kazasıyla ilgili sıkça sorulan sorular ve cevapları:

İş Kazası Tutanak Kim Tarafından Tutulur?

İş kazası meydana geldiğinde, işveren veya işyeri yetkilileri tarafından bir iş kazası tutanağı tutulması gerekir. Bu tutanak, kazanın ne zaman, nasıl ve nerede meydana geldiğine dair önemli bilgileri içerir ve olası hukuki uyuşmazlıklarda önemli bir ispat vasıtası olabilir.

Kaza Tespit Tutanağı ve İşlem Adımları

Kaza meydana geldiğinde, olay yerindeki hasarın farklı açılardan fotoğraflanması ve bu fotoğrafların kaza tespit tutanağı ile birlikte ilgili taraflara, özellikle sigorta şirketlerine teslim edilmesi önerilir. Kaza tespit tutanağı, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 5 iş günü içinde düzenlenmeli ve gerekli belgelerle birlikte ilgili yerlere ulaştırılmalıdır.

İş Kazası Tutanak Tutulmazsa Ne Olur?

Eğer iş kazası sonrasında iş kazası tutanağı tutulmazsa, işveren yasal yükümlülüklerini yerine getirmemiş olur. Bu durum, işvereni Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından uygulanabilecek ciddi yaptırımlara maruz bırakabilir.

İş Kazası İlk Kime Bildirilir?

İş yerinde meydana gelen tüm kaza durumları, kazanın ölçeği veya şekli ne olursa olsun, Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirilmelidir. Bu bildirim yükümlülüğü işverene aittir ve işverenin gerekli tüm işlemleri zamanında ve doğru bir şekilde yerine getirmesi önemlidir.

İş Kazası Hastane Masraflarını Kim Öder?

Olası bir iş kazası durumunda, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışanların gelirleri üzerinden işçi ve işverenden toplanan primlerin karşılığında sigortalının tedavi giderlerini karşılar. Ayrıca, iş kazası sonucu yoksun kalınan çalışma gücü oranında sigortalıya iş göremezlik geliri bağlanır.

İş Kazası Tutanağı Nasıl Tutulur?

İş hayatında karşılaşılması istenmeyen ama karşılaşma olasılığı yüksek olan konulardan birisi iş kazasıdır.

İş kazası ile işçinin sosyal hakları bulunmaktadır ve bunları elde edebilmek için bazı konulara dikkat etmesi gerekmektedir.

Bir işyerinde sigortalı olarak çalışan işçinin hangi şartlar altında olduğuna bakılmaksızın işyerinde ya da işveren tarafından görevlendirildiği sırada başına gelen kazalara iş kazası denilmektedir. İş kazalarının önüne geçmek için alınan önlemlerin başında iş kazası yaşandığında işverene yapılan yaptırımlar söz konusudur.

İşyeri kazasında sadece işi yaparken gerçekleşmesine bakılmaz. Gerekli güvenlik önlemlerini almadığı gerekçesi ile işçinin örneğin kendi sağlık sorunu ile fiziksel mağdur olması da iş kazası kapsamına girer.

Ya da işveren tarafından bir başka yere gönderildiğinde yine uğrayacağı zarar iş kazası kapsamında değerlendirilir. Fakat iş kazasında sebep bağlılığının olması gerekmektedir. Ama 5510 sayılı Sosyal Sigortalar kararı ile bu ilişkinin niteliğinin ne olduğuna bakılmamaktadır.

İş Kazası Sonrasında Yapılacaklar

İş kazası yaşandığı sırada;

• Kazanın olduğu yerde derhal güvenlik önlemleri alınarak başka çalışanların bu durumdan etkilenmesinin önüne geçilmelidir,
• Kazaya uğrayan en yakın sağlık kuruluşuna sevk edilmelidir,
• İşveren hemen bölgedeki güvenlik güçlerine kaza bildiriminde bulunmalıdır,
• Kazan sonra en geç üç iş günü içerisinde bölgede bulunan Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirimde bulunulması gerekmektedir. Eğer kuruma gidilemiyorsa e-devlet üzerinden de bildirim yapmak da mümkündür.
• İş kazası esnasında tutanağın doldurulması

İş Kazası Tutanağı Nasıl Tutulur?

İş kazası tutanağı ilgili kazayı takiben hazırlanması gereken tutanaktır. Bu tutanak kazanın soruşturulması için büyük önem taşıyacaktır. Tutanağın hazırlanmasında dikkat edilecekler; kazanın detaylı olarak anlatımı, -varsa- şahitlerin ifadeleri, olayın gerçekleştiği yerin tasviri ve deliller ile zapt altına alınması gerekmektedir.

Mahkemeye gidecek iş kazalarında mahkeme bu tutanağa göre karar vermektedir. Tutanak hazırlandıktan sonra diğer dosyalarla birlikte; işçinin işe giriş belgesi, sağlık raporu, kazadan önceki aylara ait maaş bordrosu, eğitim belgesi vb. gibi evrak ile hazırlanıp talep edilmesi durumunda kullanılmaya hazır hale getirilmelidir.

Tutanağın Olmadığı Durumlar

İş kazalarında işverenlerin kazayı ört bas etmek için tutanak hazırlatmadığı görülmektedir. Böylesi durumlarda karşı çıkılmalı eğer kazaya uğrayanın bilinci yerinde değilse çevredekiler tarafından tutanak için baskı yapılmalıdır.

Aksi halde durum iş kazası olarak hukuksal boyutta tanınmayabilir. Bunun önüne geçmek için kaza yerinin değiştirilmesine izin verilmeden, kazanın hangi şartlar altında gerçekleştiği tüm açıklığı ile anlatılmalı ve detaylıca yer verilmelidir.

Tutanak tutulmasının engellenmesi durumunda yaptırımlar vardır ve buna engel olmaya çalışan kişiler emniyet güçlerine şikayet edilmeleri halinde gerekli yaptırımlara maruz kalacaklardır. İş kazalarındaki mağduriyeti engellemek ve iş kazaları için gerekli önlemleri almak adına tutanak ve bildirim mutlaka hazırlanmalı, ilgili yerler konudan haberdar edilmelidirler.

İş Kazası Kapsamına Neler Girmektedir?

İş kazası kapsamına giren durumlar, 5510 sayılı kanunla belirlenmiştir. Bu kanuna göre iş kazası kapsamı şu şekildedir:

1. Sigortalı birey işyerinde bulunduğu esnada,
2. Sigortalı bireyin işveren tarafından sağlanan bir taşıtla işe gidiş ya da gelişi sırasında,
3. Sigortalı kişinin işveren tarafından verilen bir görev sebebiyle işyeri dışında asıl işi haricinde başka bir işle meşgulken,
4. 5510 sayılı kanunun 4/a sayılı maddesi kapsamında iş mevzuatı gereğince ayrılan sürede çocuğunu emziren kadın sigortalının bu süre zarfında,
5. İş verence yürütülmekte olan iş nedeniyle meydana gelen ve sigortalı bireyi hemen ya da sonrasında bedenen veya ruhen özre uğratan olaylar iş kazası kapsamında değerlendirilmektedir.

İş kazası Bildirim Süresi Ne Kadardır?

İş kazası bildirim süresi, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren 3 gün olarak belirlenmiştir. Yani salı günü olan bir iş kazası için cuma gece yarısına kadar bildirim yapılabilir.

İş Kazasında Nereye Başvurulur?

İş kazası bildirim süresi hesaplanırken sadece iş günleri bu süreye dahil edilir. Resmi tatiller, cumartesi ve pazar günleri bu süre dahilinde sayılmaz.

Sosyal Güvenlik Kurumu genellikle iş kazalarında bildirim süresini kazanın olduğu günü de dahil ederek hesaplamaktadır ve buna göre bir cezai işlem uygulaması yapmaktadır.

İş Kazası Bildirmemenin Cezası Var Mıdır?

İş kazası bildirmemenin cezası, 6331 sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği kanununca belirlenmiştir.

Bu kanuna göre işveren iş kazası meydana geldikten sonraki 3 iş günü içerisinde iş kazası bildiriminde bulunmazsa ceza ödemekle yükümlüdür. 2019 yılı itibariyle iş kazası bildirmemenin cezası her geç bildirim başına asgari 3825 TL’dir.

Bu tutar işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre değişiklik göstermektedir. Tehlike sınıflarına ve çalışan sayılarına göre iş kazası bildirmeme cezaları şu şekildedir:

• İşyeri az tehlikeli olarak sınıflandırılıp 10’ dan az çalışana sahipse 3.825 TL, 10 ile 49 arasında çalışana sahipse yine 3.825 TL, 50 ve üzeri çalışana sahipse 5.737 TL.
• İşyeri tehlikeli olarak sınıflandırılıp 10’ dan az çalışana sahipse 4.781 TL, 10 ile 49 arasında çalışana sahipse 5.737 TL, 50 ve üzeri çalışana sahipse 7.650 TL.
• İşyeri çok tehlikeli olarak sınıflandırılıp 10’dan az çalışana sahipse 5.737 TL, 10 ile 49 arasında çalışana sahipse 7.650 TL, 50 ve üzeri çalışana sahipse 11.475 TL.

İş Kazası Nedeniyle Denetleme Yapılabilir Mi?

İş kazası sebebiyle denetleme yapılması, SGK tarafından sık yapılan bir uygulama değildir ancak çok ciddi bir iş kazası gerçekleşen işyerleri denetime tabi tutulmaktadır.

Bu işverenlerin iş kazasını bildirmek dışında bir sorumluluğu olmadığı anlamına gelmemektedir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 14. maddesine göre işverenler iş kazasının ardından kazanın kaydını tutup gerekli önlemlerin alınıp alınmadığını denetlemekle yükümlüdür.