Bu yüzden işyerinde, işverenin yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucu iş kazası geçiren işçilerin, daha sonra karşılaştıkları zararların tazminin talep edebilmeleri için ve iş kazası sonucu elde edebileceği kazanımları kaybetmemesi için yapması gereken birtakım işlemler bulunmaktadır. İş kazası geçiren işçilerin, günümüzde ne yazık ki haklarına ilişkin yeterli bilgiye sahip olmadıkları görülmektedir.

İşverenler, işçilerinin gözetme borcunu yerine getirerek, işçinin iş sağlığın ve güvenliğini en üst düzeyde korumakla yükümlüdür. İş kazası da işverenin bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle meydana gelmiş olabilir.

Bu sebeple işyerinde veya iş süresi içinde herhangi bir şekilde ihmalden kaynaklanan kaza geçiren işçinin yapması gerekenler hakkında bilgi sahibi olmak için iş kazası avukatı tavsiye Ankara ve diğer illerde en çok araştırılan konular arasında yer almaktadır.

İş Kazası Nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesinde yer alan hükümlere göre iş kazasının tanımı yapılmıştır. Bu maddeye göre işyerinde işçinin bedensel veya ruhsal açıdan zarar görmesine neden olan olayların, kanunlar nezdinde iş kazası sayılabilmesinin de şartları düzenlenmiştir.

Dolayısıyla bir kazanın iş kazası tanımına girebilmesi için kazaya uğrayan işçinin sigortalı çalışan olması, olayın 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesinde belirtilen hallerden birinde meydana gelmesi, sigortalı çalışanın meydana gelen kaza sebebiyle hemen ya da sonraki süreçte bedenen veya ruhen zarara uğramış olması, zarar ile kaza arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

Tüm bunların yanı sıra ilgili kanunda belirtilen tanımlamaya göre sigortalı çalışanın işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından görevlendirilerek başka bir yere gönderilmesi sebebiyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emzikli kadını çalışanın çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda ve sigortalının işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak ulaşım sağlamaları sırasında meydana gelen zararlar iş kazası kapsamına alınmaktadır.

İş kazasının hukuken geçerli olabilmesi için, işçiye dıştan gelen bir etken söz konusu olmalıdır. Dıştan gelen bir etkenin işçinin vücut bütünlüğüne ve organik yapısına zarar vermesi durumu, iş kazası olarak tanımlanmaktadır.

Örneğin dıştan gelen bir zarar kapsamında, işyerinde patlama, bir maddenin çarpması, düşmesi, zehirlenme, elektrik çarpması, yüksekten düşme, güneş çarpması gibi meydana gelen etkiler ele alınabilmektedir. Kasti olmasa dahi bir işin gerçekleştirilmesi esnasında meydana gelebilecek durumlar zaman çevre ikileminde iş kazasına sebebiyet veren olaylar kapsamına alınmaktadır.

İş Kazası Davalarında Avukat Desteği

İş kazalarının ülkemizde sık sık yaşandığı bilinmektedir. Bu kazaların sonucunda işçi tarafından işveren aleyhinde açılan davalarda mahkeme, bilirkişi, heyet, üst mahkeme gibi süreçlerde iş kazası mağduru olan işçinin ciddi bir zarara uğradığı bilinmektedir.

Türkiye’de iş kazalarından mağdur olan işçi bir yandan tedavisi ve karşılaştığı bedensel zararlar ile uğraşırken bir yan da hukuki prosedürleri takip etmek durumundadır. Çünkü ülkemizde hukuk sistemimize göre kanunlar işçilerin haklarını kısa sürede teslim edecek durumda değildir. Bu noktada iş kazalarında iş kazası avukatı desteği almak tavsiye edilmektedir. 

İş kazalarında hukuki destek alınması istenen avukatın, iş kanunu, işçilerin sağlık hakları, genel vücut sağlık bilgisi, kaza sonrası heyet raporu bilgisi gibi alanlarda uzman olması gerekmektedir. Bu yüzden iş kazasından sonra iş avukatı seçimi yaparken alanında uzman avukattan destek almaya özen gösterilmesi gerekmektedir.

İş kazası kazanın başına geldiği işçi kadar işvereni de ilgilendirmektedir. İş kazası yaşandıktan sonra yapılacakların bilinmesi, bu durumların önüne geçmek ya da iş kazalarını azaltmak adına önem taşımaktadır.

İş kazaları ve sonuçları, işçi ve işverenler için önemli yasal sonuçlar doğurabilir. İşte iş kazaları ile ilgili sıkça sorulan soruların ayrıntılı cevapları:

İşveren İş Kazasını Bildirmezse Ne Olur?

İş kazası, meydana geldikten sonra en geç 1 ay içinde SGK’ya bildirilmelidir. İşverenin bu süre içinde bildirim yapmaması halinde, idari para cezasına çarptırılabilir ve yasal sorumlulukları artabilir.

Bir Kazanın İş Kazası Olup Olmadığına Hangi Kurum Karar Verir?

Bir kazanın iş kazası niteliğinde olup olmadığının tespiti, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılır. İşveren, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde SGK’ya bildirimde bulunmalıdır.

Kazadan 1 Ay Sonra Tutanak Tutulur mu?

Kaza tespit tutanağı, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 5 iş günü içinde düzenlenmelidir. Bu süre içinde ilgili belgeler sigorta şirketlerine iletilebilir.

İş Kazası Şikayetçi Olmazsam Tazminat Alabilir miyim?

İş kazası sonucu işçinin yaralanması durumunda, kamu davasının açılması işçinin şikayetçi olup olmamasına bağlı değildir. İşçi, kamu davası açılmış olsa bile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilir.

İş Kazası Adli Vaka mı?

İş kazaları, meydana geldikleri andan itibaren genellikle adli bir vaka olarak değerlendirilir ve ilgili yasal süreçler işletilir.

İş Kazası Geçiren İşçiye İşveren Maaş Öder mi?

İş kazası geçiren işçi, “sürekli iş göremezlik ödeneği” adı altında SGK’dan ödeme alır. Bu ödeme, işçinin aylık gelirinin %70’inin iş göremezlik derecesiyle çarpılması sonucu hesaplanır.

İş Kazası Geçiren İşçinin Hakları Nelerdir?

İş kazası geçiren işçinin hakları arasında SGK’dan tedavi giderlerinin karşılanması, geçici ve sürekli iş göremezlik ödeneği, malullük aylığı ve işverenden maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır.

İş Kazası Hiç Bildirilmezse Ne Olur?

İş kazasının 3 iş günü içinde SGK’ya bildirilmemesi durumunda, işveren üzerine 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca iş kazası bildirmeme cezası uygulanır.

İş Kazası Geçiren Kişi İçin İş Kazası Tutanağı

İş kazası geçiren çalışan için ilk olarak sağlık yardımları sağlanır, ardından işyeri kaza raporu düzenlenir ve şahit ifadeleri alınır. Kaza, ilgili sigorta müdürlüğüne en geç üç gün içinde bildirilmelidir.

İş Kazası İlk Kime Bildirilir?

İş kazası durumunda, öncelikle kolluk kuvvetlerine ve ardından SGK’ya bildirim yapılmalıdır. Bildirim yapma sorumluluğu işverene aittir.

İş Kazası Tanımı Taşıyan Durumlar

İş kazasını oluşturan durumlar ve bunların neleri kapsadığını bilmek, iş kazalarında ne yapılacağını bilmek kadar önem taşır. Bir kazanın iş kazası olarak nitelendirilmesi için;

• İşçinin iş yerinde görevi tanımı yaptığı iş sırasında,
• İşveren tarafından tayin edilmiş işi dışındaki iş yaparken,
• Çalışan kadının işyerinde çocuğunu emzirirken başına kazanın gelmesi,
• İşçinin herhangi bir sağlık sorunu ile yaşamını kaybetmesi,
• İşveren tarafından yaya ya da taşıt ile bir yere gönderildiğinde

uğradığı kazalar iş kazası olarak tanımlanmaktadır. Kısacası işçinin işyerinde her ne koşulda olursa olsun kasıt dışı başına gelen fiziksel ya psikolojik zarar görmesi iş kazası tanımı içerisindedir.

İş Kazasından Sonra Yapılacaklar

İş kazası gerçekleştikten sonra bu durumla ilgili ilk olarak kaza alanının boşaltılması ve diğer çalışanların güvenliğinin sağlanması gerekmektedir. Hemen sağlık kuruluşlarına haber verilmeli ve bunun neticesinde kazaya uğramış kişinin nakli gerçekleştirilmelidir.

İlk yapılacaklardan sonra Sosyal Sigortalar Kurumu’na iş kazasıyla ilgili bildirimde bulunulması gerekmektedir. SGK’ya yapılacak bu bildirim iş kazasının en önemli kısmıdır. Eğer iş kazası tutanağı tutulmazsa işyeri sahibine idari para cezası uygulanmaktadır. Bu aşamaya kadar olan kısım sıralanacak olursa;

• Kazaya uğramış kişiye tıbbi müdahalenin yapılması,
• İş kazasıyla ilgili tutanak hazırlanması ve varsa şahitlerin ifadelerinin bu rapora eklenmesi,
• Kaza ile ilgili üç gün içerisinde SGK’ya bildirimde bulunulması

gerekmektedir. Eğer iş kazası tutanağı tutulmaz ve bildirim yapılmaz yani olay ört bas edilmeye çalışılırsa kazaya uğrayan işçi veya yakınları tarafından iş kazası davası iş mahkemelerine açılmalıdır.

İş Kazası Davaları ( İş Kazası Tespit ve İş Kazası Tazminat Davaları)

İş mahkemelerine başvuruda bulunduktan sonra dava iki ana kol üzerinden yürümektedir. SGK da davaya müdahil olmakta ve tutanak tutulmadığı için işverene idari para cezası kesmektedir.

Diğer kısım ise kazaya uğramış işçinin maddi ve manevi tazminatlarının karşılanmasına yönelik olmaktadır. Eğer işveren tarafından bildirim yapılmamışsa, bu süreçte kazaya uğrayanın kendisinin mutlaka bildirim yapması gerekmektedir.

İş kazası bu bildirime göre değerlendirmeye alınmaktadır. Bildirimin olmadığı dönemdeki işçinin maddi zararı da SGK tarafından karşılanıp daha sonra işverenden tahsil edilmektedir.

İş Kazası Kimleri Kapsar?

İş kazası haklarının geçerli olduğu kimseler;

• 4/a kapsamında çalışan işçiler,
• 4/b kapsamındaki esnaflar,
• İŞKUR tarafından düzenlenen programlara katılan kursiyerler, yurtdışında çalıştırılan işçiler,
• Tarım veya orman işlerini belirsiz süreli olarak yapanlar,
• Ev hizmetlerinde çalıştırılanlar

iş kazası sonucunda haklara sahiptirler.

Halbuki kazaya uğrayan işçi süreci doğru yardım alarak yürüttüğünde sosyal haklar yanı sıra maddi manevi tazminat dahi alabilmektedir.

İş Kazası Nereye Şikayet Edilir?

İş kazasında şikayet ve tazminat hakkı olarak iki hukuki boyutu bulunmaktadır. İş kazası sonucu yaralanma ve ölüm vukuu bulmuş ise, savcılık olaya el koyarak soruşturma başlatılır.

İş kazasında mağdur olan işçi veya vefat varsa mirasçıları bu soruşturmaya katılarak, kazada kusuru olan kişilerden sikayetçi olabilirler.

İş Kazası Yaşandıktan Sonra Atılacak Adımlar

Kısaca iş kazası sonrası hukuki boyut açısından atılacak adımları;

• İlk şok atlatıldıktan sonra hemen Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirim yapılmalı,
• SGK tarafından sevk edilen hastanede muayene olunmalı ve rapor alınmalı,
• Rapor neticesinde iş mahkemesine başvurularak işverenin davaya katılımı sağlanmalı

Şeklinde sıralamak mümkündür. Ayrıca yapılan iş A kişisi tarafından B kişisi üzerinden yani taşeron vasıtasıyla yürütülüyorsa her iki taraf da mahkemeye çağrılmaktadır.

İş Kazası Nedir? İş Kazası Olarak Görülen Durumlar Nelerdir?

İşçinin, işyerinde hangi durumda olursa olsun başına gelen kazalara iş kazası denilmektedir. Bu durum istisnai durumlar oluştursa da herhangi bir kasıt olmadıkça işçinin lehine olmaktadır.

Örneğin ani bir fiziksel rahatsızlık; kalp krizi ya da beyin kanaması gibi sebeplerce yaşamını iş yerindeyken kaybeden işçinin ölümü yine iş kazası olarak geçmektedir. Ya da çocuğunu emzirmek için molaya çıkmış kadın çalışanın da başına kaza gelmesi durumunda yine iş kazası olarak değerlendirme yapılmaktadır.

İşçi, işverenin talimatı ile işyerinin dışında bir görev yapıyorsa ve bu sırada başına bir kaza gelirse yine iş kazası olarak değerlendirilir.

İş Kazalarında Şikayet ve Yapılması Gerekenler

İş kazası yaşandığında hukuksal süreç görüldüğü üzere işçinin lehinde olmaktadır. Ancak bu süreci doğru devam ettirmek önem taşımaktadır. İş kazası şikayet mekanizması iş kazasının olduğu andan itibaren işlemeye başlamaktadır;

• Öncelikle iş kazası gerçekleştikten sonra çalışma hemen durdurulmalıdır. Bu hem kazanın mağduru daha fazla etkilemesini hem de başka çalışanlara sirayet etmesini engelleyecektir.
• Kazaya uğramış kişinin hemen durumu kontrol edilir ve derhal sağlık birimlerine haber verilir.
• Çevre güvenliği oluşturulduktan sonra kaza alanına yapılacak incelemeler için kimse sokulmaz.
• Kaza sonrasında kazaya uğrayan işçi tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirim yapılması gerekmektedir. İş kazasını başlatan resmi adım bu olduğu için oldukça önemlidir. En geç 3 (üç) iş günü içerisinde SGK’ya bildirim yapılmalı ve bunun neticesinde SGK’nın sevk edeceği hastanelerden rapor alınmalıdır.

İş Kazasında İş Mahkemesine Tazminat Talebi

SGK’ya yapılan bildirim sonucunda bir tahkikat başlatılacaktır. SGK tarafından görevlendirilen kişiler kazanın gerçekleştiği işyeri ya da mahale giderek incelemelerde bulunurlar.

Sonuçta işçinin kazaya uğradığı tespit edilirse tutanak hazırlanır ve kayda geçirilir. Bu noktadan itibaren işçi, şahsen ya da süreci daha iyi yönetmesi için bir avukat yardımı ile iş mahkemesine başvuruda bulunmalıdır.

Bu aşamadan sonra talep edilen maddi manevi tazminat hakları yargı sürecine geçmiş olur ve SGK raporunun da sürece eklenmesiyle birlikte değerlendirme süreci başlar.