Kanun koyucuya göre iş kazası işverenin gözetimi altında bulunan işçinin bedensel ya da ruhsal olarak zarara uğraması ve ölmesidir. Bir olaya iş kazası denmesi için ayrıca Borçlar Hukukunda var olan haksız fiil şartlarının da genel mahiyette var olması gerekir yani işçiye gelen zarar ile olan olay arasında bir illiyet bağının var olması ve olay ile de ister kusuru olsun ister olmasın işverenin arasında bir illiyet bağının bulunması gerekir.

İş Kazası Davası Nasıl Açılır?

İş kazaları işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmektedir. Ardından işveren ya da işçinin bildirimi ile SGK yetkilileri inceleme yapar ve olayın iş kazası olup olmadığını anlar.

İnceleme raporu ardından iş kazası olan olaylar, iş mahkemesi kapsamında manevi ve maddi tazminat davası kapsamında değerlendirilir.

Eğer SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmemiş ise bu noktada iş kazasının tespiti davası açılmalıdır.

İş kazası sebebiyle bir dava açmak istiyorsanız aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:

İlk olarak, işyerinde meydana gelen iş kazasının nedenlerini araştırın ve bu konuda yeterli kanıt toplayın. Bu kanıtlar, iş kazası tutanağı, güvenlik raporları, işyerinde çalışan diğer çalışanların ifadeleri ve benzeri belgeler olabilir.

İş kazası sonucu ortaya çıkan masraflarınızı doğrulayın. Örneğin, iş kazası sonucu ortaya çıkan sağlık harcamalarınızı belgeleyin.

İş kazası sonucu ortaya çıkan gelir kaybınızı da belgeleyin. Örneğin, işyerine ulaşım giderlerinizi veya geçici iş gücü kaybından kaynaklanan gelir kaybınızı belgeleyin.

İşyerinde meydana gelen iş kazasından sorumlu olan kişi veya kişileri belirleyin. Bu kişiler, işveren, çalışanlar veya üçüncü şahıslar olabilir.

İş kazası davasını açmak için bir avukat ile görüşün ve avukatınıza işyerinde meydana gelen iş kazası hakkında bilgi verin.

Avukatınız, işyerinde meydana gelen iş kazası sebebiyle ceza ve tazminat davası açmak için gerekli olan başvuru dilekçesini hazırlar ve yargı kuruluşlarına gönderir.

Dava süreci başlar ve yargı kuruluşları tarafından incelenir. Nihai bir karar verilerek dava sonuçlandırılır.

İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası Nasıl Açılır?

İş kazası tazminat miktarı için iş kazasının incelemesi yapılmaktadır. İş kazalarında yetkili olan mahkeme ise İş Mahkemeleri olmaktadır.

Örnek vermek gerekirse, emziren annelerin emzirme izninde başına bir kaza gelmesi de iş kazası olarak kabul edilmektedir.

Bunun dışında işyerine ya da iş saatleri dahilinde işçinin başına gelen durumların tamamı iş kazası olarak kabul edilmektedir.

İş kazası olduktan Sosyal Güvenlik Kurumu’na kaza bildirilmelidir. Ardından SGK yetkilileri tarafından durum incelenir ve buna göre maddi ya da manevi tazminat davası açılır.

İş kazasının tespiti davasında işçi lehine iş kazasının tespit edilmesi sağlanır. Ardından iş kazasının durumuna ve mağduriyetin oranlarına göre iş kazası sonucu alınacak olan tazminata karar verilir. İş kazası için açılan tazminat davalarında tazminat oranları mahkeme tarafından belirlenmektedir.

Günümüzde sıklıkla karşılaştığımız ve Yargıtay’a konu olan davalardan biri de iş kazası tazminat davalarıdır. Bu makalede de iş kazası nedeni ile açılan tazminat davaları hakkında sıklıkla merak edilen ve bazen kafa karıştıran sorulara cevap vererek bu konuyu aydınlatmaya çalışacağız. İş Kazası Davası Nasıl Açılır?

İş Kazası Nedir? İş Kazası Davası Nasıl Açılır?

İş kazası kapsamlı olarak 5510 sayılı Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası kanunun 13. Maddesinde ifade edilmiştir kanun koyucu tarafından.

İş kazalarında kusur tazminatın işveren tarafından ne kadar sorumlu olacağı hususunda önem taşımaktadır.

Kanundaki tanımda şu şekildedir: İş kazası;

• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
• İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
• Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
• Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
• Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

İş kazalarında hangi davalar açılır?

İş kazası sadece özel hukuk kapsamında değerlendirilen bir olay olmayıp kamu hukuku tarafından da ele alınarak ceza davasının açılmasına sebep olabilecek bir olaydır.

İş kazası sonucunda açılabilecek davalar işçinin işverenine açtığı dava olan tazminat davaları, Cumhuriyet Savcılığı tarafından resen açılan ceza soruşturması ve ceza davası, Sigortanın İşverene ya da 3. Kişilere karşı açtığı dava olan rücu davalarıdır.  İş Kazası Davası Nasıl Açılır?

İş kazası sonucu kişinin yaralanması ya da ölmesi Türk Ceza Kanunun kapsamında adam yaralama ya da öldürme kapsamında bir suç teşkil edeceğinden işveren sorumlu tutulmaktadır.

Sonuç olarak 3 tane dava açılmaktadır:

• Maddi ve manevi tazminat davaları ( davacı işçi veya yakınları davalı işveren)
• Ceza davası ( davacı Cumhuriyet savcısı, işçi davalı işveren)
• Rücu davaları ( davacı Sigorta, davalı işveren, olaya neden olmuşsa kusuru oranında 3. Kişi)

İş Kazası Nedeni İle Açılan Maddi Tazminat Davasında Davacı Taraf Neler Talep Edebilmektedir?

İş kazasında oluşan duruma göre davacı taraf değişmektedir. Öncelikle bunu izah etmek gerekir. Yani eğer işçi ölmemiş ise sadece yaralanmış yani bedensel bütünlüğüne zarar gelmiş ise bu durumda davacı taraf işçi olacaktır. Eğer işçinin iş kazası nedeni ile ölümü gerçekleşmiş ise bu durumda da davacı taraf işçinin yakınları olacaktır. Davacı tarafın kim olacağına göre talepler de değişmektedir. İş Kazası Davası Nasıl Açılır?

Davacı taraf işçi olursa yani iş kazası sadece bedensel ya da ruhsal bütünlüğe verilmiş olan bir zarardan ibaret ise bu durumda işçinin talep edebilecekleri:

• İş kazası nedeni ile vücut bütünlüğü bozulan işçinin bütünlüğe gelen zararın giderilmesi için gerçekleştirilen tedavilerin, tıbbi uygulamaların masraflarını işverenden talep edebilecektir. Sağlık sigortası işçinin bu masraflarını karşıladığında bu sefer sigorta davalı taraf olan işverenden rücu edebilecektir. Fakat genel mahiyette isteyebileceği ilk şey tedavi masraflarıdır. Tedavi masrafları içerisine doktor, fizik tedavi ve rehabilitasyon, hastanede yattığı sürede hastanenin aldığı yatış parası, hasta bakıcı, hemşire parası, ilaç masrafı, ameliyatlar vb. gibi durumlar tedavi kapsamında değerlendirilmektedir.
• İşçinin iş gücü kaybı. Burada önemli olan işçinin vücut bütünlüğünde ya da ruhsal bütünlüğünde meydana gelen zararın boyutudur. Bu durum sağlık kurumlarının oluşturduğu heyetin verdiği rapor ile ortaya çıkmaktadır. Kanun koyucu belli oranda kaybolan iş gücüne göre geçici ya da sürekli olarak iş göremezlik kavramlarını oluşturmuştur. İşçi de bu duruma göre kazanç kaybını ya da tam anlamı ile işini kaybetmiş ise bundan sonra hayatı boyunca kazanabileceği kazancı talep edebilecektir.

Davacı taraf eğer işçinin ölmüş olması nedeni ile yakınları ise bu durumda da işveren aleyhine açılan davalarda davacı taraf şunları isteyebilecektir:

• İşçinin ölmesi nedeni ile işçinin yakınları maddi desteklerini kaybetmek zorunda kamışlardır. Bu nedenle kanun koyucu bu kişilerin zarar görmemesi ve hayatlarını devam ettirebilmeleri için işverenin aleyhine destekten yoksun kalma tazminat davasını açmalarını öngörmüştür. Bu davayı ölen işçinin annesi, babası, eşi ve çocukları açabilir.
• Ayrıca kanun koyucu 5510 sayılı kanunun ilgili maddesinde ölen işçinin kız çocuğu varsa evlenmesi için evlenme ödeneğinin de işveren tarafından ödenmesini öngörmüştür.
• Defin masrafları ve cenaze masrafları da işverenden maddi tazminat içerisinde talep edilebilecektir.

Kanun koyucu 5510 sayılı Kanunda İş Kazası geçiren İşçiye Hak Olarak Neler Vermiştir?

İş kazası veya meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar şunlardır:

• Sigortalıya, geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi.
• Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması.
• İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine, gelir bağlanması.
• Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi.
• İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmesi.

Hakim Maddi Tazminata Hükmederken Neleri Göz Önünde Bulundurur?

Maddi tazminat aslında teknik bir şekilde hesaplanır ve maddi tazminatta davacı tarafın zenginleşmemesi dikkate alınır. Yani uğranılan zararın karşılanması amaçlanarak davalı tarafın aleyhine olacak herhangi bir zenginleşme davacı tarafa yapılmasına izin verilmez. İş Kazası Davası Nasıl Açılır?

İş kazalarında maddi tazminat hesaplanırken taraflar bilirkişiden yararlanmasını talep edebilecekleri gibi hakimde resen buna karar verebilmektedir. Tazminatın hesaplanmasında göz önüne alınan durumlar şu şekildedir:

• İşverenin kusuruna göre öncelikle tazminattan işveren sorumlu tutulur.
• Yaralanmalar ile zarar arasında mahsup ilişki uygulanır ve kişinin yararları tazminattan çıkarılır. Yani sigortanın ödenekleri çıkartılır.
• Destekten yoksun kalma tazminatı da davacı tarafın durumu tazminatın bedeli için oldukça önem arz etmektedir. Örneğin davacı taraf çocuklar ise çocukların yaşı, eğitim durumu, cinsiyeti oldukça önem arz etmektedir. Kızlar için 22 erkekler için de 18 yaş destekten yoksun kalma tazminatı için bir sınırdır. Eğer çocuk okuyorsa bu durumda yaş sınırı 25’e çıkarılmaktadır. Evlenme şansına göre de tazminatta indirim ya da artırma yapılabilmektedir. Davacı taraf sağ kalan eş ise bu durumda da eşin cinsiyeti ve evlenme şansına göre de yaşı önem arz etmektedir. Örneğin sağ kalan eş kadınsa ve daha 23 yaşında ise verilecek tazminat 45 yaşında 3 çocuklu bayana göre daha azdır. Bunun nedeni ise 23 yaşındaki çocuksuz bir bayanın evlenme şansı 45 yaşındaki 3 çocuklu bayana göre daha yüksektir.
• Davacı tarafın işçi olduğu davalarda da iş göremezlik durumuna göre tazminatın bedeli de değişmektedir. Burada önemli olan yine işçinin geçici ve sürekli iş göremezliğidir. Bu durum ayrı bir soruda ayrıca değerlendirilecektir.

İş Göremezlik Nedir? – Sürekli ve Geçici İş Göremezlik Ödenekleri Nelerdir? Nasıl Hesaplanırlar?

İş kazası geçirmiş ve ölmemiş olan işçinin yaşadığı olay nedeni ile bedensel bütünlüğünde meydana gelen zararın düzelmesi için geçen sürede çalışamamasına iş göremezlik denir kısaca.

Örneğin kolu kırılan sıva ustasının kolunun iyileşene kadar sıva yapamaması iş göremezliğini ifade etmektedir. İş göremezlik bazı durumlarda hastane ve sağlık kurumlarında iş kazası geçiren işçiye uygulanan tıbbi uygulamalar, tedaviler, ameliyat, fizik tedavi ve iyileştirme gibi faaliyetler ile düzeltilebilir.

Bu durumda iş göremezlik geçicidir. Fakat bazı durumlarda bu iş göremezlik her ne kadar tedavi uygulansa da ya da diğer sayılanlar gerçekleştirilse de iş göremezlik düzeltilememektedir. Bu da sürekliliğe neden olmakta ve işçinin bir daha çalışamamasına neden olmaktadır.

Kanun koyucu geçici ve sürekli iş göremezliği birbirinden ayırmıştır. Ve gerekli kanunlarda da bunu gerek genel şekle gerekse de özel bir şekilde hüküm altına almıştır.

Geçici iş göremezlik ödeneği Türk Borçlar Kanunda kazanç kaybı olarak ifade edilmiştir. Yani yukarıda verdiğimiz örnek üzerinden gideceksek sıva ustası işçinin kolunun tedavi sürecinde ortalama olarak kazanacağı miktar hesaplanarak bu miktar işveren tarafından talep edilmektedir.

Sürekli iş göremezlik ödeneğinin verilmesi için işçinin iş gücünü tamamı ile ya da bir daha iş göremeyecek oranda kaybetmesi gerekir. Bu durumda da sürekli ş göremezlik ödeneği ödenmektedir. İş Kazası Davası Nasıl Açılır?

İş Kazası Nedeni İle Maddi ve Manevi Tazminat Davaları Ne Kadar Sürede Açılmalıdır?

Türk borçlar Kanununda tazminat davalarının zaman aşım süresi 2 ve 10 yıl olarak belirlenmiştir.

Haksız fiile uğrayan kişi haksız fiili icra eden kişiyi ve zararı öğrenmesinden itibaren 2 yıl ve herhalde olayın gerçekleşmesinden itibaren 10 yıl içinde davanın açılması gerekir. İş kazasında da zamanaşımı süresi bu kanun hükmüne göre 10 yıldır.

Makalemizde İş Kazası Davası Nasıl Açılır konusu bilgi amaçlı yer verilmiştir.  İş Kazası Davası Nasıl Açılır?

İş Kazası Zamanaşımı 2023

İş kazası zamanaşımı iş kazasının meydana gelmesinden itibaren 10 sene olarak belirlenmiştir. Bu noktada yaralanma ya da ölüm gibi konuların tamamı için 10 sene belirlenmiştir.

Bunun yanı sıra zamanaşımı süresi kapsamından dikkat edilmesi gereken konuların başında, iş kazası sebebiyle maluliyet durumlarında oranların kesin olarak tespit edilmemesi durumlarında zaman aşımı süresi davanın içeriğine bağlı olmaktadır. Özellikle maluliyet gelişen durum sebepleri ile artıyorsa bu noktada rapor tarihi dikkate alınmaktadır.

İş Kazası Savcılık Şikayet Dilekçesi

Yaşan iş kazası sonrasında gerekli evraklar ile birlikte iş kazası şikayet dilekçesi hazırlayıp, savcılığa başvuruda bulunabilir.

İş Kazası Nedir ?

Sigortalı olan işçinin, iş yerinde bulunduğu esnada oluşan ve işveren tarafından yürütülmekte olan farklı bir iş dolayısıyla, işçinin farklı bir yere gönderilmesi durumunda oluşan kazalar iş kazaları adı altından incelenir.

Ayrıca, emziren annenin, iş yerinde çocuğunu emzirdiği esnada geçireceği kazalarda iş kazası olarak adlandırılır. Bunun yanı sıra, işçinin işveren tarafından farklı bir iş için, bir taşıtla gönderilmesi, sırasında meydana gelen kazlarda iş kazası olarak sayılır.

Kazanın iş kazası sayılabilmesi için, yabancı ya da dışardan gelen bir etki ile, mağdur olan kişinin vücut bütünlüğünde ve organik yapısında bir zarar oluşmalıdır. Bu durumlar; İş yerinde patlama, zehirlenmesi elektrik çarpması, herhangi bir maddenin çarpması, yüksekten düşme gibi durumlar olabilir.

Kasıtlı olmasa bile, iş faaliyeti esnasında oluşabilecek olumsuz durumlar, zaman ve çevre ikileminde iş kazasına sebebiyet veren ilkelere olarak kabul edilir. Kazanın iş kazası olduğuna kanaat getirilmesinin ardından, iş kazası şikayet dilekçesi ile birlikte mahkemeye başvurulabilir.

İş Kazası Sonrasında Ne Yapılmalı

Gerçekleşen iş kazası sonrasında ilk olarak işçinin tedavisi yapılır. Tedavi süresi boyunca işçiye, geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Şayet herhangi bir maluliyet durumu varsa tespit edilir. Tespit edilen maluliyet durumunun %’ un üzerine çıkması halinde ise, işçiye maluliyet aylığı bağlanmasına karar verilir.

İş Kazası Sonucunda Maddi ve Manevi Tazminat Hakkı

Yaşanılan iş kazası sonucu ile, açılacak tazminat davası, ölüme bağlı olan sebepler ile açılabileceği gibi, oluşan ciddi yaralanmalar sebebi ile de açılabilir.

İşçinin, meydana gelen kaza sonucunda hayatını kaybetmesi halinde, işverene karşı, kanuni mirasçılar ve işçinin yakınları tarafından tazminat davası açma hakları bulunur.

Yaralanmalı kazalar sonucunda ise, işçinin kendisi ya da yakınları, oluşan hastane masrafları, iş gücü kaybı bibi maddi zararların karşılanmasını talep edebileceği gibi, meydana gelen manevi zararları da dava dilekçesinde belirterek, manevi tazminat davası açılabilir.

İş Kazası Sebebi ile Tazminat Davası Nasıl Açılır ?

İş kazası nedeniyle tazminat davası açılabilmesi için, işverenin kazaya kasten sebebiyet vermesi ya da kasıt olmamakla bitlikte, haksız eylemden dolayı yaşanan iş kazasının, işçi üzerinde iş gibi kaybı veya ölümüne sebep verebilecek şekilde gerçekleşmesi durumunda;

• İş kazası hastane masraflarının karşılanması
• İş kazasından dolayı, görülen maddi zararların karşılanması
• Şayet iş kazası ölüm ile sonuçlanmışsa, işçinin yakınlarının, ölüm sebebi ile uğradıkları maddi ve manevi zararların tazmini
• İş kazası nedeni ile, oluşan manevi zararların ve acıların az da olsa giderilmesi gibi sebeplerden dolayı tazminat davası açılabiliyor.

Tazminat neden olan olay ve kanıtlar, oluşan zararları kanıtlayacak olan belgeler ile birlikte, hazırlanacak olan iş kazası dava dava dilekçesi, iş mahkemesine ya da savcılığa sunularak, maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.

Tazminat bu durum doğduğu zaman işçinin kendisine ya da yakınlarına verilebilir. İş kazası tazminat davası asıl işverene ya da tüm alt işverenlere yani taşeronlara karşı açılabilir.

Tazminat ödenmesi için davaya konu olan iş kazasının iş kazası sayılan hallerin içinde yer alması gerekmektedir.

İş Kazası Sayılan Haller Nelerdir?

İş kazalarında maddi manevi tazminat ödenmesi gereken durumlar 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 13. Maddesine göre düzenlenmiştir. Bu haller şu şekilde sıralanabilir;

• İşçinin iş verene ait olan iş yerinde bulunduğu zaman için bedensel ya da ruhsal kazaya uğraması. Burada işçinin ne şekilde yaralandığının ya da hangi şekilde öldüğünün bir önemi yoktur. Önemli olan, hasara neden olan kazanın iş yerinde gerçekleşmiş olmasıdır.
• İş verene bağlı olarak çalışan işçinin, kendi görevi dışında farklı bir yere gönderildiği zaman (kendi işini o an yapmıyor olsa dahi) geçen zamanlarda maruz kaldığı hasarlar iş kazası kapsamında değerlendirilir.
• İşveren tarafından yürütülen bir iş yüzünden işçi kendi hesabına çalışıyorsa, bu çalışma sırasında işçinin hasara uğraması halinde tazminat davası konu olur.
• Eğer davaya konu olan kadın işçi, çocuğuna süt vermek (emziren anne) amacı ile ayrılan zamanlarda kaza geçirdiyse, bu kazalar iş kazası kapsamında değerlendirilir. Bu durumlarda işçi, işverene karşı iş kazalarında maddi manevi tazminat zamanaşımı sürelerine de dikkate alarak tazminat davası açabilmektedir.
• İşçi iş veren tarafından sağlanmış olan taşıt aracılığı ile herhangi bir yere gidip geldiği sırada kazaya maruz kalıyorsa, bu kazaya trafik iş kazası denir ve işçi bu durumda tazminat talebinde bulunabilir.

İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat Nasıl Hesaplanır?

İş kazası için açılan davalarda, iş kazasının ölüme mi yoksa yaralanmaya mı sebep olduğu, gerçekleşen iş kazasının niteliği, kusur oranları, işçinin aldığı ücret ve maluliyet oranı iş kazası maddi manevi tazminat hesaplama üzerinde etkili olur.

İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat Davası Nasıl Açılır?

İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat, İş kazalarında ruhen ve bedenen zarar gören işçinin, işveren aleyhine maddi tazminat davası açma hakkının yasal dayanağını 22.04.1926 tarihli 818 sayılı Borçlar Kanunun “Cismani zarar halinde lazım gelen zarar ve ziyan” başlıklı 46. Maddesinde yer alan hükümler teşkil etmektedir.

İş kazalarında ruhen ve bedenen zarar gören işçi, işveren aleyhine maddi tazminat davası açma hakkına sahiptir. İşverenin kendisine bağımlı olarak çalışan işçisini koruma ve gözetme borcuna aykırı hareket etmesi sonucunda İş kazalarında veya meslek hastalığına maruz kalan işçi, bu zararların karşılanmasını isteyebilir.

İşçinin iş kazası ve meslek hastalığına uğraması halinde, Kurum, bu vakaları SGK Müfettişleri vasıtasıyla soruşturmaktadır. SGK Müfettişleri hem işyerinde olay mahallini incelemekte, ilgililerin ifadelerini almakta ayrıca işyeri kayıt ve belgeleri ile olaya ilişkin bütün bilgi ve belgeleri incelemektedir. Yapılan incelemeler sonucunda düzenledikleri tutanak ve diğer bilgi- belgelere istinaden raporlarını tanzim etmektedirler.

Bu raporlarda hem işçinin sigortalılık durumu, en son almış olduğu ve hak ettiği ücretler, çalışma gün sayıları, olayın cereyanında işçi, işveren ve / veya üçüncü kişilerin kasıt, eksiklik, işçi sağlığı- iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketleri, olayın iş kazası olup olmadığı, v.s. saptamalar yer verilmektedir. Belirtilen rapor ve eki belgeler İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat mahkemece incelenerek göz önünde bulundurulmaktadır.

Yargıtay, işverenin hukuki sorumluluğunun doğabilmesi için yapılan iş ile olay arasında illiyet rabıtasının bulunması gerekliliğini aramaktadır.

İş Kazalarında Maddi Tazminat Davası

İş kazası nedeni ile uğranılan zararların giderilmesine yönelik İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat davası, SGK, sigorta giderleriyle karşılanmayan kısmın ödetilmesi esasına dayanmaktadır.

Bu nedenle bu davalarda denetim elemanlarınca düzenlenen İş kazalarında iş kazası raporları, Kurumca sağlanan yardımlar ve iş kazasına ilişkin Kurum nezdinde yapılan diğer işlemlere ilişkin dosya ve belgeler talep edilmektedir.

Böylece iş kazasının veya meslek hastalığının görüldüğü iş mahkemesince iş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle açılan zararların giderilmesi davasında, SGK, gelirleriyle karşılanmayan kısmın ödetilmesine hükmetmektedir.

İş kazası ve meslek hastalığı nedeni ile tazminat davalarında talep edildiği takdirde olay tarihinden itibaren faize hükmedilmektedir. Bu tazminat davalarında İş kazası ve meslek hastalığı nedeni ile SGK gelirleriyle karşılanmayan kısmın ödetilmektedir.

Bu hastalık nedeniyle meslekte kazanma güç kaybına uğradığını belirterek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmak için davacıda oluşan hastalığın; yapmış olduğu mesleki faaliyetten kaynaklanması gerekmektedir. Aynı şekilde İş kazalarında meslekte kazanma güç kaybına uğradığını belirterek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmak için davacıda oluşan kazanın; yapmış olduğu mesleki faaliyetten kaynaklanması gerekmektedir.

İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında, zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi ve kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemektedir.

Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı, adalete uygun ve elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli miktar kadar olmalıdır.

Tazminat hesaplanırken ekonomik koşulları, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından kaynaklandığı da gözetilerek, manevi tazminatın tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda da olması gerekir.

İş Kazalarında Manevi Tazminat Davası

Maddi tazminatın yanı sıra işçinin manevi tazminat davası açma hakkı da bulunmaktadır.

Manevi tazminat, zarara maruz kalanın şahsi varlığı değerlerindeki zedelenme neticesinde oluşan hüzün, ızdırap, acı ve rahatsızlıkların genellikle ödenen bir tazminatla telafi edilmesinden ibarettir.

Borçlar Kanunu’nun 47. Maddesine istinaden hakimin özel durumları da dikkate alarak cismani zarara uğramış olan kimseye maddi tazminat ödenmesi yönünde karar verilebileceği hükümlerini içermektedir.

Manevi tazminat davasını, iş kazası veya meslek hastalığından dolayı bedeni ve ruhi arızaya maruz kalan işçinin bizzat kendisi tarafından açılabileceği gibi, işçinin ölümü halinde Borçlar Kanunu’ nun 47. Maddesi gereği “aile” efradınca da açılması mümkündür.

Manevi tazminat davası açabilecek olanlar ile ilgili Borçlar Kanunu’nun 47. Maddesinde yazılı “aile” sözü, ölen sigortalının annesi ve kardeşi de aile kavramı içinde kabul edilmelidir. Manevi tazminatın belirlenmesinde, olayın oluş şekli, müterafik kusur oranları, duyulan elem ve ızdırap, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, hak ve nesafet kuralları dikkate alınmaktadır.

İş Kazalarında Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

818 sayılı Borçlar Kanunun 45. Maddesinde, “Bir adam öldüğü takdirde zarar ve ziyan, bilhassa defin masraflarını da ihtiva eder. Ölüm, derhal vuku bulmamış ise zarar ve ziyan tedavi masraflarını ve çalışmağa muktedir olmamaktan mütevellit zararı ihtiva eder.

Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde, onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir.” Yer alan hükümler destekten yoksun kalma tazminatının kanuni dayanağını teşkil etmektedir. Bu tazminatın gayesi, ölümün vuku bulmaması durumunda, ölen işçinin sağlığında yardımda bulunduğu şahıslara yardımda bulunmaya devam edeceği düşüncesinden hareketle, destekten yoksun kalan kimselerin mağduriyetlerinin tazmin edilerek, ölüm olayından önceki hallerine kavuşturulmasıdır.

Söz konusu davaların en önemli şartı, ölen işçinin sağlığında destekten yoksun kaldığını iddia eden kişilere bakacak güce sahip olması ve davacıların da buna muhtaç olması gerekmektedir.

Destekten yoksun kalma tazminatının ana gayesi; destekten yoksun kalan şahsın veya şahısların işçinin İş kazalarında ölüm meydana gelmese idi destekten ne kadar yardım görecek idiyse bu miktarın yani zarar ve ziyanının karşılanmasıdır.

Yargıtay Kararı – İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat

İŞ KAZASI MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI – DAVACILAR VEKİLİNİN KUSUR RAPORUNA İTİRAZLARININ BULUNMADIĞI – ALINAN RAPORLARDA DAVALI YAN İÇİN DAHA FAZLA ORANLARDA KUSUR TESPİT OLUNSA BİLE ÖNCEKİ RAPORDA BELİRTİLEN KUSUR ORANLARINA GÖRE NETİCEYE GİDİLMESİ GEREĞİ

ÖZET: Somut olayda, davacılar vekilinin %60 oranında işveren, %40 oranında ise kazalıya kusur atfeden .. tarihli kusur raporuna bir itirazlarının bulunmadığını belirtmesine göre bu raporda ortaya konulan kusur oranları bakımından rapora itiraz eden davalı yan için artık usulü kazanılmış hak doğduğunun kabulü ve bu kabule göre de itiraz neticesinde alınan raporlarda davalı yan için daha fazla oranlarda kusur tespit olunsa bile artık önceki raporda belirtilen kusur oranlarına göre neticeye gidilmesi esas olmalıyken bu husus göz ardı edilerek %70 oranında işveren %30 oranında ise kazalının kusurlu olduğu kabulüne göre tazminatların hesap ve takdir edilmesi doğru olmamıştır.

Makalemizde İş Kazalarında Maddi Manevi Tazminat konusu yer almıştır. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İş Hukuku Avukatı sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunun önemli konularından biri olan ve güncel olaylar arasında sıklıkla yer alan iş kazaları bireyin yaralanmasına, sakat almasına ve hatta bazen ölmesine neden olmaktadır. İşçiyi korumaya çalışan kanun koyucu işçinin iş kazası nedeni ile başına gelebilecek zararların tazmin edilmesi için birçok kanunda iş kazasını düzenlemiştir. İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası Nedir?

En kapsamlı tanım 5510 sayılı kanunun 13. Maddesinde gerçekleştirilmiştir. Kanunun ilgili maddesinde hangi olayların iş kazası olarak sayılacağı ifade edilmiştir. Madde şu şekildedir.

İş kazası; 

• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
• İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
• Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
• Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
• Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

İş kazasını tanımlayan 5510 sayılı Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası iş kazasına uğrayan işçinin işverenden talep edebileceği hakları da 5 kalem şeklinde düzenleyerek işveren ile işçi arasında sürecek olan tazminat davalarının sınırlarını da belirleyerek belirsizliğe yer vermemiştir.

Kanun koyucu iş kazasını tanımlayarak bırakmamış ve iş kazası meydana geldiğinde işverenin yapması gerekenleri, yan sorumluluklarını ve daha sonra meydana gelen şeylerde uyuşmazlık çıkmaması için ve işçinin haklarını koruma altına almak için birçok konuyu yine hüküm altına almıştır. Kanun koyucu iş kazası meydana geldiğinde bu durumun gerekli kurumlar kanunda ifade edilen süreler içerisinde bildirilmesi gerektiğinde hüküm altına almıştır.

İş kazasının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının; 

• (a) bendi ile 5 inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde,
• (b) bendi kapsamında bulunan sigortalı bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç iş günü içinde,
• iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile Kuruma bildirilmesi zorunludur.

Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

Yukarıda da yer verdiğimiz kanunun ilgili maddesine göre iş kazsı meydana geldiğinde işveren bu kazayı kolluk kuvvetine derhal haber vermek zorundadır ve gerekli diğer kurumlara -bu kurum Sosyal Güvenlik Kurumudur-kazadan sonra en geç 3 gün içerisinde haber vermekle mükelleftir. Ayrıca kanun koyucu işverenin müdahale edemeyeceği daha doğrusu kontrol bölgesi dışında- örneğin iş kazası işçinin görevli olarak gittiği başka bir şehirde meydana gelmiş ise- gerçekleşirse bu durumda da iş kazasını öğrendiği andan itibaren sürelerin başlayacağını dile getirerek işvereni de korumuştur.

Meydana gelen bir olayın iş kazası olup olmadığını ne işçi ne işveren ne diğer sorumlular ne de yetkili olmayan 3. Kişiler tespit edebilmektedir. Yani 3 gün içerisinde kuruma işveren iş kazası olarak nitelendirebileceği olayı bildirdikten sonra kurum yetkili müfettişleri ve kişileri kaza yerine yollayarak meydana gelen olayın raporlanmasını ister. Müfettişlerin oluşturduğu rapor sonucunda iş kazasının var olup olmadığı tespit edilmektedir.

Müfettişler iş kazası olduğunu tespit ettikten sonra raporladıktan sonra diğer hukuki işlemler başlayacaktır ve işçi zarara uğradıklarını tazmin ettirebilecektir.

İş kazası nedeni ile açılan özel hukuk davaları kazanın meydana geldiği ya da işçinin ikametgâh adresindeki yerleşim yerindeki İş Mahkemesinde, İş Mahkemesi bulunmuyorsa Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmektedir.

İş kazası nedeni ile açılan maddi tazminatın sınırını kanun koyucu genel hüküm mahiyetinde öncelikle Borçlar Hukukunda çizmekle beraber yine 5510 sayılı kanunda iş kazası tazminat davası altında işçinin talep edebileceği haklar olarak özel olarak da çizmiştir. İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası

Bu haklar şu şekilde kanunda ifade edilmektedir:

İş kazası veya meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar şunlardır:

• Sigortalıya, geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi.
• Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması.
• İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine, gelir bağlanması.
• Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi.
• İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmesi.

İş kazası nedeni ile açılan maddi tazminat davasında davacı tarafın kim olacağı davada talep edilebilecekleri etkileyecektir eğer iş kazası nedeni ile işçi vefat etmişse bu durumda işçinin yakınları bu davayı açacaklar ve talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatı, kız çocukları için evlenme ödeneği, defin ve cenaze giderleri, eğer davacı taraf işçi ise yani işçi iş kazası nedeni ile yaralanmış ise bu durumda sürekli ya da geçici olarak iş göremezlik ödeneğini, tedavi masraflarını maddi tazminat davası altında talep edebilecektir.

Manevi tazminat davası da kişilik haklarına verilen zarar nedeni ile açılan davalardan biridir. Burada hakimin takdir yetkisi oldukça fazladır. | İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası

Yargıtay Kararları : İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası

YARGITAY KARARLARI: İŞ KAZASI MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI

İŞ KAZASI MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI – KAZASI SONUCU YAŞAMINI YİTİREN SİGORTALI.

OLAYIN MEYDANA GELDİĞİ TARİHTE PARANIN ALIM GÜCÜ DİKKATE ALINDIĞINDA EŞ VE ÇOCUKLAR YARARINA HÜKMEDİLEN MANEVİ TAZMİNAT MİKTARININ YERİNDE OLDUĞU – DİRENME KARARININ ONANMASI

ÖZET: Dava, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Somut olayın incelenmesinde, 03.12.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle, davacıların yakınının ölümü ile sonuçlanan olayın meydana gelmesinde davacıların yakının % 20 oranında, işverenlerin ise % 80 kusurlu olduğu hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, direnme kararında açıklanan gerektirici nedenlere, olayın meydana geldiği tarihteki paranın alım gücü dikkate alındığında yerel mahkemece davacı eş ve çocuklar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarı yerindedir. Şu durumda, maddi olgular dikkate alındığında, yerel mahkemenin takdir edilen manevi tazminat miktarına ilişkin kararı yerinde olup; usul ve yasaya uygun olan direnme kararının onanması gerekir.

İŞ KAZASI MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR

Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370 )

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; iş kazası nedeniyle ölen işçinin eş ve çocukları yararına takdir edilen manevi tazminat miktarının fazla olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. | İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası

İŞ KAZASI MANEVİ TAZMİNAT AÇIKLAMASI

Manevi tazminat isteminin temelinde, davalıların haksız eylemi yatmaktadır. Bilindiği üzere, haksız eylemin unsurları; zarar, fiil ile zarar arasında illiyet bağı, fiilin hukuka aykırı olmasından ibarettir.

Öte yandan, mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 47. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56.) maddesinde düzenlenen manevi tazminatta kusurun gerekmediği, ancak takdirde etkili olabileceği, 22.6.1966 tarih ve 1966/7 Esas 1966/7 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıkça vurgulanmıştır.

Bu kararın gerekçesinde, taktir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda taktir hakkını kullanırken, ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Yine BK 47 (TBK 56). maddesi hükmüne göre; hakimin özel halleri göz önünde tutarak, manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği tutar adalete uygun olmalıdır. Bu para tutarı, aslında ne tazminat ne de cezadır.

Çünkü mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi, kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine, zarara uğrayanda bir huzur duygusu uyandırmayı, aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden, tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır.

O halde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Manevi tazminat, duyulan elem ve ızdırabın kısmen ve imkan nisbetinde iadesini amaçladığından hakim, M.K.nun 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.

Hakim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, beden gücü kaybı nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir.

İŞ KAZASI MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI SONUÇ

Somut olayın incelenmesinde, 03.12.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle, davacıların yakınının ölümü ile sonuçlanan olayın meydana gelmesinde davacıların yakının % 20 oranında, işverenlerin ise % 80 kusurlu olduğu hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, direnme kararında açıklanan gerektirici nedenlere, olayın meydana geldiği tarihteki paranın alım gücü dikkate alındığında yerel mahkemece davacı eş ve çocuklar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarı yerindedir.

Şu durumda, yukarıda belirtilen ilke ve maddi olgular dikkate alındığında, yerel mahkemenin takdir edilen manevi tazminat miktarına ilişkin kararı yerinde olup; usul ve yasaya uygun olan direnme kararının onanması gerekir. İş Kazası Maddi Manevi Tazminat Davası hakkında genel bilgiler.