Arabuluculuk ile ilgili sorular özellikle zorunlu arabuluculuk hizmeti gerektiren davalar için çok önemlidir.

• Arabuluculuk Avrupa ve Amerika’da 40 seneden daha fazla süredir uygulanan bir yöntemdir. Kişilerin arasındaki hukuksal uyuşmazlıkların çözümü için davaya taşınmadan olayların çözülmesini sağlar.
• Türkiye’ye 2012 senesinde arabuluculuk sistemi kabul edilmiş ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun Tasarısı resmi olarak kabul edilmiştir.

Arabuluculuk Kanunu Hakkında Bilgi

Arabuluculuk yönetmeliği çıkarılan yasalar çerçevesinde düzenlenmiştir. Arabulucunun hizmeti ise taraflar arasındaki iletişimi sağlayarak, uyuşmazlıkları çözüme ulaştırması ve olayın mahkemeye taşınmadan çözülmesini sağlamaktadır.

Ancak bu noktada arabulucular kişilere herhangi bir seçenek sunmaz ya da yargılamaz. Yalnızca iletişimi sağlamakla görevlidir. Arabulucu olan kişiler tarafsız ve bağımsız kişilerdir.

Bundan dolayı da taraflardan birisiyle ciddi bir bağı olmaması gerekmektedir. Bunun yanı sıra en az 5 senelik mesleki deneyimi olması gerekmektedir. Hukuk Fakültesi mezunları bu görevi yerine getirebilmektedir.

Bunun yanı sıra Adalet Bakanlığı tarafından lisanslı bir eğitim sürecinin de tamamlanması gerekmektedir. Arabuluculuk mesleğini yapan kişilerin her sene sekiz saat boyunca eğitimlerini yenilemesi gerekmektedir.

Arabuluculuk her hukuksal uyuşmazlıkta araya girmemektedir. Aile içi şiddette ya da uzlaşma kapsamında sayılan suçlarda değilse, bu noktada bu hizmet alınmaz. Arabuluculuk hizmetinin alınabileceği durumlar ise:

• Kredi sözleşmeleri,
• Alım ve satım sözleşmeleri,
• Tüketici uyuşmazlıkları,
• Eser sözleşmeleri,
• Kira uyuşmazlıkları,
• İşçi alacakları,
• Deniz ticareti,
• Sigorta uyuşmazlıkları,
• Marka ve patent uyuşmazlıkları olarak ifade edilebilir.

Arabulucu Avukat Ücreti Nedir

Arabuluculuk ücret tarifesi yasalara göre belirlenmiştir. Taraflar arabulucunun ücretlerini ve masraflarını eşit olarak ödemek durumundadır.

Uyuşmazlık şayet parayla ölçülebilmesi durumunda ise arabulucuya belirli olan miktarın yüzde altılık olan kısmı ödenmektedir. Bunun yanı sıra ücret tarifesine göre uyuşmazlığa konu olan miktarın artması durumunda, belirlenen oran kademeli olarak düşmektedir.

Bu noktada para ile ölçülemeyen durumlarda ise arabulucunun ücretleri saatlik olarak ödenmektedir.

Arabuluculuk İle İlgili Sorular, Arabuluculuk Nedir, Arabuluculuk kurumu, aralarında davaya konu olmuş veya olabilecek bir uyuşmazlık olan kişilerin, meseleyi bir arabulucu eşliğinde karşılıklı olarak müzakere ederek çözüme kavuşturdukları bir süreçtir.

İş Hukukunda Arabuluculuk

Belirtmek gerekir ki, arabuluculuk kurumunun en büyük işlevi, mahkemelerin sırtındaki iş yükünü almasıdır.

Şöyle ki, arabuluculuk kurumunun Türkiye’de yürürlüğe girmesinden önce birçok sorun, mahkemeye gitmeksizin çözülme potansiyeli barındırmasına rağmen, mahkemeye intikal eder ve mahkemelerin iş yükü gereksizce artardı.

Ancak, tarafların arasında bir orta yol bulmaya çalışan arabulucu avukatlar, eğer bu süreçte tarafların uzlaşmasını sağlayabilirse, mahkemelerin iş yükünü ciddi oranda azaltmış olmaktadır. Bu durum da, özellikle Türkiye gibi yargılama aşamalarının oldukça uzun zamanlar aldığı ülkeler için bire birdir.

Arabulucu kimdir Ne iş Yapar

Arabulucuların işlevi ve neler yaptığı ile ilgili daha detaylı bir başlık açacak olursak; arabulucular, tarafların iletişimini kolaylaştırarak onları masada tutan arabuluculuk yöntemlerini uygular.

Tarafların kendi çözümlerini kendilerinin bulmalarına yardımcı olur. Bunu yaparken, arabulucu konuyu çözümleyen bir karar vermez, taraflara çözüm seçeneği sunmaz. Arabulucunun tarafsız ve bağımsız bir kişi olması gerekir.

Arabulucunun taraflardan birisiyle ciddi bir bağı olması halinde arabuluculuk yapmaması gerekir. Aksi halde, yapılan iş bir “arabuluculuk” olmaktan çıkar, “yardımcılığa” dönüşür; bu durum ise, adaletli bir karar verilmesinin önüne geçecektir.

Bu nedenle, her iki tarafın da, arabulucu avukatın tarafsız olduğundan mutlaka emin olması ve buna göre o avukata yetki vermesi gerekir. Bu durum, pek çok kezinde tahmin edildiğinden daha büyük bir öneme sahip olabilir. (Arabuluculuk İle İlgili Sorular)

İş Hukukunda Arabuluculuk | Arabuluculuk İle İlgili Sorular

TBMM tarafından 12 Ekim 2017 tarihinde kabul edilerek yasalaşan İş Mahkemeleri Kanunu ile birlikte, işçi alacakları ve iş kanunundan kaynaklanan tazminat davaları için önemli bir değişiklik olarak iş davalarında arabuluculuk uygulaması zorunlu hale getirildi.

Buna göre, 01 Ocak 2018 tarihi itibariyle işçi alacağı ve tazminat davası açılmadan önce tarafların mutlaka bir arabulucu avukata danışması ve onunla birlikte çalışması gerekecektir. Aksi halde, dava açıldığında bir “şekil şartı” yerine getirilmediği için mahkeme davayı kabul etmeyecektir.

İş davalarında zorunlu olarak arabuluculuk uygulamasının şart koşulması, kanun koyucunun  işçi alacakları ve tazminat talepleri ile, işe iade davalarına ilişkin uyuşmazlıkların daha hızlı ve daha az masrafla neticelenmesini amaçlamaktadır. Böylece “adil yargılanma hakkı” adıyla andığımız hakkın, ülkemizde de tesis edileceği düşünülmektedir.

Son derece isabetli bir uygulama olan arabuluculuk uygulaması, öteki hukuk devletlerinde gösterdiği etkiyi Türk hukukunda da gösterecek; en büyük sorunlarımızdan biri olan “yavaş yargılama” sorunu artık eskisine oranla daha az yaşanacak bir sorun halini alacaktır.

Hangi İş Davalarında Arabuluculuk Zorunludur?

Bireysel iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi ayırdı yapılmaksızın; bu sözleşmelerde yer alan her türden maaş, yıllık izin, hafta tatili, fazla mesai gibi işçi alacakları ve kıdem tazminatı, ihbar tazminatı gibi tazminat alacakları için arabulucuya başvurmak zorunlu hale getirilmiştir. Ek olarak; ilgili kanun, bunların yanında işe iade davalarında da arabulucuya başvurulması gerektiğini hüküm altına almaktadır.

Yalnızca, iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklı tazminat davaları ve yine buna ilişkin tazminat davaları sözünü ettiğimiz zorunluluğun dışında tutulmuştur. Bu tür davalarda arabulucuya başvurma zorunluluğu yoktur. Zarara uğramış olan işçiler, bu durumda doğrudan iş mahkemesine tazminat davası açarlar. (Arabuluculuk İle İlgili Sorular)

İş Davalarında Arabuluculuk Sistemi

İş davalarının tarafları sayılan  işçi ve işveren için arabuluculuk hizmetlerinin alımı sırasında bu iki kişinin başka bir üçüncü kişi sayılan arabulucu tarafından anlaştırılması sağlanmaktadır.

Böylece iş mahkemelerine giderek iş hukuku kurallarına göre haklarında işlem yapılması gereken kişiler büyük bir yükten kurtulmuş oluyor. Arabuluculuğun temel amacı da taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırmak ve uyuşmazlıkların ortadan kaldırılmasını sağlamak olmaktadır.

İş Hukuku kurallarına göre arabuluculuk sisteminde işçi ile işveren arasındaki ilişki ile ortaya çıkan alacakların ve iade taleplerinin arabulucuya yapılan başvurular sonrasında çözülmesi kolaylığı getirilmiştir. İşçilerin alacakları ve işverenlerin haklarının korunmasının temel alındığı bu işlemler sırasında işe iade davalarının yerini tutabilecek olan uyuşmazlıkların da ortadan kaldırılması sağlanabilmektedir. Yeni getirilen düzenlemelerle birlikte arabuluculuk sistemi iş mahkemelerine konu olacak davalar için zorunlu hale getirilmiştir.

Bu sebeple artık işçi alacakları ve işe iade davaları için iş mahkemelerine başvurma gerekliliği kalmamıştır.

Dava şartı yokluğu gerekçesi ile reddedilecek olan bu davalardan sonuç almak mümkün olmadığı için kişilerin doğrudan arabulucu ile iletişime geçmesi ve yapılacak karşılıklı müzakereler sonucunda anlaşması gerekmektedir.

Buna rağmen anlaşmanın sağlanamadığı durumlarda dava açmak ise tek seçenek olacaktır.

İş Davalarında Arabulucu Seçimi Nasıl Yapılır?

İşçi ile işveren arasındaki anlaşmazlıkların ortadan kaldırılması amacıyla başvurulacak olan arabulucularda kişiler arabulucularını kendi seçmeleri özgürlüğüne sahiptirler.

Adliyelerde bulunan arabuluculuk merkezlerine başvuru yoluyla kişilerin kendi arabulucularını belirlemeleri mümkün olabiliyor.

Burada otomasyon sistemleri üzerinden kişilere bir arabulucu atanmaktadır. Adalet Bakanlığı’na bağlı Arabuluculuk Daire Başkanlığı’nın siciline kayıtlı arabulucular arasından bir kişinin ataması yapılmaktadır.

Tarafların Anlaşması Nasıl Gerçekleşir?

Arabuluculuk sisteminin amacına ulaşmasının ardından son verilen kararla ilgili olarak kapsamla ilgili düzenlemeler yapılarak anlaşma belgeleri oluşturulur. Hem işçi ve işveren hem de arabulucunun imzası ile geçerlilik kazanan bu belge arabuluculuk çalışmasının sona erdiğini göstermektedir.

Anlaşmaya varılan durumların ardından belgenin icra edilebilirliği için şerh verilmesi taleplerinde bulunulması da mümkün olmaktadır. Dava açmadan önce arabuluculuk sistemine başvuru yapmış kişiler için şerh işlemleri ve görev yetki kurallarına uygun talepler mahkemeden istenebilmektedir.

Dava görülürken arabuluculuk sistemine başvurulduğu zaman anlaşmaların icra edilebilirliğine bağlı olarak şerh verilmesi mümkün olursa bu şerhi içeren anlaşma ilam niteliği taşımaktadır.

İcra edilebilirlikte şartını sağlayabilecek olan bu şerhin verilmesi çekişmesiz yargı alanın konusunda dahil olduğu için incelemeler dosya üzerinden de yapılabilmektedir.

Aile hukuku gibi uyuşmazlıklarda ise bu işlem duruşmalarla yürütülmektedir. Yapılacak olan incelemelerin daha sınırlı bir şekilde yürütülmesi arabuluculuk ve cebri icra işlemlerinin uygun olup olmadığı noktasıyla doğrudan ilgilidir.

Mahkemeye bu sebeple yapılacak olan başvurularda kararlarla ilgili olarak istinaf yoluna gidilmesi maktu harç alınmasına da sebep olmaktadır. Taraflar anlaşma belgelerini şerh vermeden söz konusu işlemlerden farklı bir alanda kullanmak isterlerse bu durumda da damga vergisinin maktu olarak alınması söz konusu oluyor.

Arabuluculuk Ücreti Nasıl Ödenir?

İş davaları kapsamında gerçekleşen arabuluculuk hizmetlerinde müzakerelerin başladığı noktadan anlaşmaya varılan sürece kadar geçen ilk iki saatlik süre devlet tarafından karşılanmaktadır.

Anlaşmanın gerçeklediği durumlarda yargılama giderlerine ücret dahil edilmektedir.

Arabulucu Müzakerelerine Avukatla Girilir Mi?

Pek çok kişi arabuluculuk sisteminin güvenilirliğine rağmen kendi haklarından bir kayıp yaşamanın önüne geçmek amacıyla özellikle işe iade konusunun ortada olduğu durumlarda avukatıyla toplantılara girmek isteyebilir. Bu tür istekler arabuluculuk sistemi tarafından da uygun görülmektedir.

Ancak bunun için avukatın özel yetkilendirme ile müzakereye katılmış olması gerekmektedir. Yetki belgesini sunması gereken bir diğer kişi de eğer bir şirketin katıldığı toplantı söz konusu ise bu şirketin temsilcisi olmaktadır. | Arabuluculuk İş Davaları

Arabuluculuk Sistemi İş Davalarına Neler Katacak?

İş mahkemelerine göre çok daha ucuz ve kısa sürede sonuçlar alınmasını sağlayan arabuluculuk sistemi gizlilik ilkesinin daha ön plana alındığı bir yargılama şekli haline geldi.

Her iki tarafın da uygun gördüğü kararın benimsenmesinden dolayı taraflar açısından herhangi bir farklılığa sahip olmayan bu sistem tarafların kendi isteklerini ortaya koymasını daha açık hale getirirken aynı zamanda sorumluluklarının da açık bir şekilde ortaya konmasını sağladı.

Hukuki açıdan mahkemelerin yükünü azaltan sistem iş mahkemelerinin de hız kazanmasına yol açtı.

Arabuluculukta Gizlilik Kuralları

Aksi yönde bir karar verilmedikçe arabuluculuk toplantılarındaki tüm belgeler ve kayıtlar gizli tutulmalıdır. Bu faaliyetler sırasında herhangi bir şekilde fotoğraf çekilmesi, ses ve görüntü kaydı alınması mümkün değildir. Bu tür işlemler yapanlar hakkında cezai işlemler yapılmaktadır. | Arabuluculuk İş Davaları