İş davalarında dava açılacak yetkili mahkeme davanın ileride reddedilmesi gibi olumsuz sonuçlara neden olacağından iş davasının doğru yerde ve doğru mahkemede açılması gerekmektedir. İş davalarının nerede görüleceği konusunda birçok alternatif bulunmaktadır. İşçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklara, sigortasız çalışma sebebiyle hizmet tespit davalarına, iş kazaları sebebiyle meydana gelen zararlara ilişkin tazminat davalarına bakan iş mahkemelerinin geniş görev alanı ve yargılama çevresi bulunmaktadır.

İş davalarında yetkili mahkeme işçinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki iş mahkemesi olabileceği gibi işverenin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki iş mahkemesine de iş davası açılabilmektedir. Ayrıca iş kazası nedeniyle görülecek tazminat davaları iş kazasının meydana geldiği yerdeki iş mahkemesince de görülebilmektedir.

İş Davası Konuları Nelerdir?

İş davasının genel çerçevesi işçi ve işveren arasında meydana gelen alacak davaları olarak karşımıza çıkmaktadır. İşçi ve işveren arasındaki uyuşmazlığın çözümü için açılan bu davalar;

• Kıdem ve ihbar tazminatı,
• Fazla mesai ücret alacağı,
• Yıllık ücretli izin alacağı,
• Hafta tatili ve genel ücret alacağı

Gibi iş mahkemesi dava konuları olmakla birlikte işe iade davaları, sigortasız çalışılan işyerinde bu çalışmanın tespiti için açılan hizmet tespit davaları ve iş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davaları olmak üzere çeşitli dava türlerine ayrılmaktadır.

İş davası açılmadan önce işçi ve işverenin arabulucuda bir araya gelmesi zorunlu tutulmuştur. Bu sebeple iş akdinin haksız yere feshedilmesi, işe iade davaları ile diğer hizmet alacağı tazminat davalarının açılmadan önce arabulucuya dava açanın başvuru yapması zorunludur.

İş Dava Dilekçesinin Hazırlanması

İş davasının açılması arabulucudan sonuç alınamadığına dair hazırlanan son tutanaktan 15 gün içinde iş davalarında yetkili mahkeme 2019 neresiyse oraya dava dilekçesiyle başvurulmasıyla açılacaktır. İş davası dilekçesinde;

• Davacı, davalı kimlik bilgileri, adresleri, telefon numaraları, varsa avukata ait bilgiler,
• Davanın konusu,
• Davanın netice-i talep bölümü

Olmazsa olmaz kısımlardandır. İş davasında dava dilekçesi hazırlanırken dava konusu olaylar ve davanın kazanılmasına etki edecek deliller açık ve net bir biçimde dava dilekçesinde açıklanmalıdır. İş davalarında ispat yükümlülüğü davayı açan tarafa aittir. Bu sebeple iş davasında etkili sonuçlar elde etmek ve davanın hızlı bir biçimde sonuçlanması için iş davasında uzman avukatlık bürolarından hukuki destek alınmasında fayda vardır. Bu sayede hem dava dilekçesi hukuka uygun gerekçelerle açılabilirken hem de davanın neticesi arzu edilen sonuçları karşılaması bakımından avukat tutmak fayda sağlayacaktır.

İş Davaları Ne Kadar Sürer?

İş davalarının ne kadar sürede sonuçlanacağı davaya bakan iş mahkemesinin iş yükü ve dava dosyasının içeriği ile yakından ilgilidir. İş davalarında tanıklar, bilirkişi raporları gibi yargılamaya etki eden deliller ile iş davası görülen mahkemenin yoğunluğu iş davasının süresini doğrudan etkilemektedir.

2019 yılında Adalet Bakanlığı tarafından getirilen hedef süre uygulamasıyla işe iade davası başta olmak üzere işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklardan kaynaklanan iş davalarının 540 günde, iş kazası sebebiyle meydana gelen zararlara karşı açılacak maddi ve manevi tazminat davalarının ise 450 günde sonuçlandırılması öngörülmektedir. Bu sürelere arabuluculuk süreleri ile karara itiraz edilmesi halinde istinaf ve temyiz yargı yollarında geçecek süreler dahil değildir.

GÖREVLİ MAHKEME: İş Mahkemesidir. İş Mahkemesi bulunmayan yerlerde İş Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesidir. Örn: Ankara’nın Kızılcahamam ilçesinde işyeri olan bir işçi için görevli mahkeme İş Mahkemesi sıfatıyla Kızılcahamam Asliye Hukuk Mahkemesidir.

YETKİLİ MAHKEME: 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 5.maddesine göre işverenin ikametgahı sayılan yer mahkemesi (Ticaret Sicil Kaydının bulunduğu yer) veya işçinin işini yaptığı işyerinin bulunduğu yer mahkemesi yetkili. Bu düzenlemeye aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir.

Haklı Nedenle Fesih Şartları | İş Davalarında Yetkili Mahkeme

Haklı nedenle fesih için iki türlü şart bulunmaktadır. Bunlardan biri sürekli bir hizmet sözleşmesinin var olmasıdır. Bu konu İş Kanunu 10. maddede yer almaktadır. Maddeye göre, iş 30 günden fazla sürüyorsa, bu sürekli iş kapsamındadır. İkinci şart ise haklı nedenlerin var olmasıdır. Bu nedenler İş Kanunu 25. maddede açıklanmıştır. Haklı nedenler üç ana başlıkta toplanmıştır.

Sağlık Sebepleri

Sağlık sebeplerinin haklı neden olması için, işçi kusuruna dayalı olan hastalık veya sakatlık olmalıdır. Ayrıca tedavi edilemeyen hastalık veya çalışmasını engelleyen nedenler varsa, bunlar da haklı neden olan sağlık sebepleridir.

Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Haller ve Benzerleri

İş sözleşmesine bağlı olarak işçinin en temel borcu, işini yerine getirmesi ve bu faaliyetinde dürüstlük ve doğruluk kurallarına uygun olarak hareket etmesidir.

Eğer bahsi geçen güvene ve ilkelere aykırı hareket söz konusu olursa, işverenin iş sözleşmesini haklı nedenle feshi açığa çıkabilir. Bu noktada ‘’ve benzerleri’’ ifadesi ve bendin yoruma açıklığı, birçok durum bu kapsamda değerlendirilebilmektedir. İşçinin başka bir iş arayışı nedeni ile iş yerini terk etmesi, bu konuya örnek teşkil eder.

Bent altında düzenlenen pek çok durum söz konusudur. İşçinin işvereni yanıltan davranış veya söylemleri, şeref ve namusa zarar getirecek sözlerin işçi tarafından sarf edilmesi, başka bir işçiye yapılan cinsel taciz veya sataşma bu durumlardandır.

Ayrıca işçinin içki ve uyuşturucu yasağına karşıt harekette bulunması, doğruluk ve bağlılık içermeyen davranışlar, işveren güvenini kötüye kullanma, hırsızlık, meslek sırrını açıklamak, işçinin iş yerinde işlediği suç, devamsızlık, yapmakla mükellef olunan görevlerin yapılmaması, iş güvenliğini tehlikeye atmak, iş yerinde zarar meydan getirmek de bu bent altındaki açıklamalardır.

Zorlayıcı Sebeplere Dayanan Fesih

İşçi, iş yerinde çalışma devam ederken kendi çevresi kaynaklı zorlayıcı sebeplerden ötürü 1 haftadan fazla süreyle işe gidemezse, işverenin iş sözleşmesini haklı nedenle fesih hakkı oluşur. İş sözleşmesi bu andan itibaren sürekli bir ifa imkânsızlığı niteliği taşır.

Ayrıca işçi kusurlu veya kusursuz fark etmez gözaltına alındı veya tutuklandıysa, devamsızlık 1 haftalık süreyi aşarsa yine haklı nedenle fesih hakkı doğar. İş sözleşmesi burada askıya alınmış ve belirtilen süre geçtiğinde haklı nedenle fesih hakkı açığa çıkmış olmaktadır.

Fesih Hakkının Kullanım Süresi

İşveren derhal fesih hakkını kullanmak istediğinde, tanınan süre 6 iş günü ile sınırlı olmaktadır. Bu süre İş Kanunu madde 25/2 bendi kapsamında meydana gelen işten çıkarmalarda geçerlidir.

Ahlak ve iyi niyet kurallarına uygunsuzluk nedeniyle derhal fesih hakkını kullanılacaksa, işveren işçinin bu davranışlarını öğrendiği andan 6 iş günü sonrası ve her halde fiil gerçekleştiğinden itibaren bir yıl sonrası bu hakkını kullanamaz. Fakat işçi olayda maddi kazanım sağlamışsa, bir yıllık süre uygulanmamaktadır.

Makalede İş Davalarında Yetkili Mahkeme konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İş Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

İş davaları için yetkili mahkemeler 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. Maddesine göre belirlenmektedir. Bazı iş sözleşmelerinde, meydana gelebilecek uyuşmazlıklarda belirli mahkemeler yetkilendirilmiş olabilir. Bunun dışında iş davasında yetkili mahkeme:

• Asliye Hukuk Mahkemesi,
• Sulh Hukuk Mahkemesi,
• Özel Mahkemeler olarak belirlenmiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesi ve Sulh Hukuk Mahkemesi, özel hukuk uyuşmazlıklarında görevli olan mahkemelerdir.

İş Mahkemesinde Hangi Dava Konularına Bakılır?

İş mahkemesi dava konuları işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklar dava konuları arasında bulunmaktadır. Sözleşme ya da kanun sebebiyle meydana gelen her türlü uyuşmazlıkta iş mahkemesi görev almaktadır. Bunlar:

• Kıdem tazminatı ile ilgili konular,
• Ücret alacağı, fazla mesai alacakları, yıllık ücretli izin konuları,
• İş kazaları sebebiyle meydana gelen maluliyet ya da ölüm sebebiyle tazminat konuları,
• İş hukuku kaynaklı olarak meydana gelen sorunlar,
• Hizmet tespiti,
• Maluliyet tespiti,
• İş Kazaları tespiti,
• İşe iade konuları iş mahkemelerinde incelenmektedir.

Yetkili Olan İş Mahkemesi Nasıl Tespit Edilir?

İş davalarında yetki işçinin ikametgahı oldukça önemlidir. İş davalarına bakmakla görevli olan iş mahkemelerinin tespit edilmesi için 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu esas alınmaktadır. Buna göre:

• İş mahkemelerinde açılacak olan davalarda yetkili olan mahkemeler, davalı gerçek ya da tüzel şahsın davanın açılma tarihindeki yerleşim yerindedir. İşin ya da işlemlerin yapıldığı yerde de dava açılabilir.
• Davalı birden fazla kişi ise davalıların yerleşim yerlerinden biri, mahkeme yerini belirlemektedir.
• İş kazası gibi sebeplerle meydana gelen tazminat davaları için iş kazasının ya da zararların meydana geldiği yerdeki mahkeme görevlidir.

İş davaları için arabuluculuk zorunlu olmaktadır. Arabuluculuk, alanında uzman ve tarafsız bir üçüncü kişinin dava açılmadan önce ya da sonra uygulanan bir çözüm yöntemidir. Davanın açılmadan anlaşmaya varılmasını sağlayan çözüm yöntemlerinden biridir. Arabulucuya gitmeden direkt olarak iş mahkemesine dava açmak, şart yokluğu sebebiyle reddedilir.

Makalede İş Davasında Yetkili Mahkeme konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İş Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

İş Davasında Yetkili Mahkeme

İş davasında yetki konusunda örnek karar

Davalı…..vekili, gider avansı yatırılmış olmasına rağmen tanıkları dinlenmeden dosyanın bilirkişiye gönderildiğini, tanıklar dinlendikten sonra da ek rapor alınmadığını, bu suretle savunma haklarının kısıtlandığını, davanın Yetkisiz Mahkemede görüldüğünü, yetkili mahkemenin Viranşehir mahkemeleri olduğunu,

SGK kayıtlarında davacının davalı şirket yanında çalışmasının çok kısa süreli olduğunun sabit olduğunu, buna göre talep edilen alacakların davalı aleyhine doğmayacağını, davalı aleyhine kötü niyetli olarak açılan davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, esas alman ücretlerin ve fazla çalışma sürelerinin fahiş olduğunu,

Dosya kapsamındaki talepleri hakkında mahkemece olumlu ya da olumsuz karar verilmediğini, zamanaşımı itirazlarının değerlendirilmediğini, duruşmalardaki itirazları hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediğini, diğer çalışma olgularının da sabit olmadığını savunmuş, Mahkeme hükmünü kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilin yetki itirazları incelendiğinde. İş Sözleşmesi ödenmeyen işçilik alacaklarının varlığı bilirkişi raporu ile de belirlendiği üzere ödenmeyen ücretler nedeniyle haklı nedenle fesih edilmiştir. Tanık beyanlarına göre fazla çalışma ve UBGT alacağı hesaplanmış, UBGT alacağında mahkeme için seçenekli rapor düzenlenmiştir.

Esas alman temel ücret ve hesaplanan fazla çalışma ve UBGT alacağı 2. rapordan hüküm altına alınmakla davacının yaptığı iş ve dosya kapsamındaki belirlemelere uygundur.

Bu nedenle davalının bunlara yönelik istinaf başvurusu yerinde değildir. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, hükümde kamu düzenine aykırılık da görülmediği anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.’nun maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Davalının istinaf başvurusunun HMK’nun maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir

İş Mahkemeleri – İş Davasında Yetkili Mahkeme

İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğan itiraz ve davalara da bakarlar.İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeler alınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere göre bakılır.

İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir.

Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz. İş mahkemelerinde şifahi yargılama usulü uygulanır. İlk oturumda mahkeme tarafları sulha teşvik eder. Uzlaşamadıkları ve taraflar veya vekillerinden birisi gelmediği takdirde yargılamaya devam olunarak esas hakkında hüküm verilir.