Konu İcra İflas Hukuku, madde 72’de ve 6100 sayılı HMK madde 106’da görülmüştür. Menfi ispat, kişinin  borçlu olmadığını kanıtlaması anlamına gelmektedir.

Borçlu olan kişi, hakkında icra takibi başlatılmışsa ya da başlatılmak üzereyse, konu ile alakalı borçlu bulunmadığı gerekçesi ile, menfi ispat davası açabilecektir.

Menfi ispat davası icra takibi öncesinde açılmışsa, mahkeme icra takibinin durdurulması mahiyetinde karar alabilir. İcra takibi başlatılmış vaziyette ike menfi ispat davası açılmışsa, ihtiyatı tedbir kararı ile, borçlu olan kişinin, gecikmeden doğacak zararın %15’ini karşılayabileceğine dair olarak göstermiş olduğu bir teminat sonrasında, alacaklıya bir ödeme yapılmaz.

Menfi İspat Davalarında Yetkili ve Görevli Mahkemeler

Menfi ispat davalarında, yetkili mahkemenin hangisi olacağı hususunda kesin bir beyan bulunmaz. Çünkü bu konu değişkenlik gösterir.

Örnekle, kira ödemeleri hakkında açılan davalarda söz konusu yetkili mahkeme Sulh Hukuk Mahkemeleri iken, kambiyo senet davalarında yetkili mahkeme, Sulh Hukuk, Ticaret ve Asliye Hukuk Mahkemeleri olarak değişkenlik gösterebilir.

İcra takibi menfi ispat davasında görevli mahkeme ise, kişilerin ikamet adreslerinin yer aldığı bölgede bulunan mahkeme ya da icra takibinin başlatılmış olduğu icra dairesi olacaktır.

İcra Takibi Menfi İspat Davası Süresi

Icra İflas Kanunu’na göre, bir borçlu hali hazırda ödemesi gerekmeyen bir borcu ödemişse ve duruma dair herhangi bir itirazda bulunmamışsa, borcun ödenmiş olduğu zamanı takiben 1 yıl boyunca menfi ispat davası açılması gerekir.

Aksi takdirde, icra takibi menfi ispat davası zaman aşımına uğrar.

Menfi İspat Davalarında Harç ve Teminat Miktarı Nedir?

Davalarda ödenmesi gereken harç miktarı sabit değildir. Bu oran davanın niteliğine ve bedeline göre değişkenlik gösterecektir. Söz konusu bedelin binde 68,31’i, menfi ispat davası harç bedeli olarak ödenmelidir.

Menfi ispat davalarında alt ve üst teminat sınırı bulunur. Teminatın miktarı, alt sınırı, dava bedelinin %15’i olarak belirlenmiştir. Söz konusu bu davalarda üst teminat sınırı ise, mahkemenin inisiyatifindedir.

İcra Takibi Menfi Tespit Davası, Haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir.

Üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde,

Hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur.

İstinaf Kararı – İcra Takibi Menfi Tespit Davası

MENFİ TESPİT DAVASI – MENFİ TESPİT DAVASINDA KÖTÜNİYET TAZMİNATINA HÜKMEDİLMESİ İÇİN ALACAĞIN LİKİT OLMASI KOŞULU BULUNMADIĞI – KÖTÜNİYET TAZMİNATI TALEPLERİ HAKKINDA OLUMLU VEYA OLUMSUZ BİR KARAR VERİLMEDİĞİ – KARARININ KALDIRILMASINA KARAR VERİLDİĞİ

ÖZET: İcra İflas Kanunun … maddesinin beşinci fıkrasında, “Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir.

Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz” şeklinde kurala yer verilmiştir. Anılan hükme göre, menfi tespit davasında kötüniyet tazminatına hükmedilmesi için alacağın likit olması koşulu bulunmamaktadır.

Mahkemece davacılar M. ve U.’un kötüniyet tazminatı talepleri hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiştir. Açıklanan nedenle, istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin tarafların istinaf isteminin kabulüne ve ilk derece mahkemesinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı kararının kaldırılarak dosyanın mahalline gönderilmesine ilişkin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Kararı – İcra Takibi Menfi Tespit Davası

İCRA TAKİBİ MENFİ TESPİT DAVASI – BORÇLUNUN ÖDEMEK ZORUNDA OLMADIĞI BİR BORÇ İLE TEHDİT EDİLMESİ DURUMUNDA HUKUKSAL YARARIN VARLIĞININ KABULÜ – İŞİN ESASINA GİRİLİP KARAR VERİLMESİ – HUKUKİ YARARI BULUNMADIĞINDAN BAHİSLE DAVANIN REDDİNİN İSABETSİZ OLUŞU

ÖZET: Borçlunun ödemek zorunda olmadığı bir borç ile tehdit edilmesi durumunda hukuksal yararın varlığının kabulü gerekeceğinden, davacı/borçlunun eldeki davayı açmasında hukuka uymayan bir yan ve herhangi bir usulsüzlük bulunmamaktadır.

Mahkemece, işin esasına girilip, taraf delilleri toplanmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davacı/borçlunun dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından bahisle kararı verilmesi doğru değildir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 72/3. maddesine dayalı, menfi tespit istemine ilişkindir.  

İCRA TAKİBİ MENFİ TESPİT DAVASI – KİRA ALACAĞI OLMADIĞINI BİLEN DAVALININ İYİ NİYETLE DAVACI HAKKINDA İCRA TAKİBİ YAPTIĞINDAN SÖZ EDİLEMEYECEĞİ – DAVALININ KÖTÜ NİYET TAZMİNATINA MAHKUM EDİLMESİ GEREĞİ – İSTEMİN REDDİNİN İSABETSİZ OLUŞU

ÖZET: Uyuşmazlık, davacı kiracı hakkında kira alacağının tahsiline yönelik yapılan icra takibi dolayısıyla borçlu olunmadığının tespiti, icra takibinin iptali ve kötü niyet tazminatına ilişkindir. Davalı 12.11.2010 tarihli fesih sözleşmesi ile kira alacağı olmadığını, aksine … TL borçlu olduğunu kabul etmiştir.

Buna karşılık davacı hakkında kira alacağı olduğundan söz ederek icra takibi başlatmıştır. Anılan fesih sözleşmesi kapsamı itibariyle kira alacağı olmadığını bilen davalının iyi niyetle davacı hakkında icra takibi yaptığından söz edilemez. Kaldı ki takibin kesinleşmesi üzerine borcuna karşılık vermiş olduğu bonolardan dolayı davacının alacağını haciz ettirmek suretiyle davacının alacağını tahsil etmesini de geciktirmiştir.

Bu itibarla mahkemece, davacının talebi doğrultusunda davalının kötü niyet tazminatına da mahkum edilmesi gerekirken, istemin reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

İCRA TAKİBİ MENFİ TESPİT DAVASI – KİRA ALACAĞINA YÖNELİK İCRA TAKİBİ – KİRALANANIN SÖZLEŞMEDE BELİRTİLEN İŞE UYGUN OLUP OLMADIĞI – KİRALANANIN MEVCUT HALİ VE SÖZLEŞME KOŞULLARI ÇERÇEVESİNDE FAALİYET İZNİ ALINIP ALINAMAYACAĞININ ARAŞTIRILMASI GEREĞİ

ÖZET: Mahkemece kiralananın sözleşmede belirtilen işe uygun olup olmadığı, mevcut hali ve sözleşme koşulları çerçevesinde faaliyet izni alınıp alınamayacağının etraflıca araştırılarak, gerektiğinde bu konuda uzman bilirkişiden görüş sorularak sonucuna göre karar vermek gerekir.

Makalede İcra Takibi Menfi Tespit Davası konusuna yer verilmiştir. Diğer bilgilendirici makaleler için Ankara Avukat ve İcra Hukuku Avukatı ve danışma konularında sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

İcra Takibi Menfi Tespit Davası | Sıkça Sorulan Sorular

MENFİ TESPİT DAVASI – SÖZLEŞMEDE BELİRTİLEN EN YÜKSEK CEZAYA GÖRE UYUŞMAZLIK KONUSU OLAYDAKİ REÇETELER SEBEBİYLE KURUM ZARARININ OLUŞMADIĞI – CEZAİ ŞART UYGULANMASININ HAKKANİYET ÖLÇÜLERİ İÇİNDE UYGUN OLACAĞI GÖZETİLEREK BİR KARAR VERİLMESİ GEREĞİ.

ÖZET: Sözleşmede belirtilen en yüksek cezanın 10.000,00 TL olduğu, bu 23 reçetede kurum zararının oluşmadığı da dikkate alınarak tek eylem olarak değerlendirilmesi gerektiği, 10.000,00 TL cezai şart uygulanmasının hakkaniyet ölçüleri içinde uygun olacağı gözönünde bulundurularak bir karar verilmesi gerekirken,

Yanılgılı değerlendirme ile her bir reçete için ayrı ayrı cezai şart uygulanarak bunların toplamı yönünden hüküm kurulmuş olması hatalı olup bozma nedeni yapılmıştır.

Tespit davası sayesinde yalnızca taraflar arasında mevcut olan hukuki ilişkinin mevcut olduğu ya da mevcut olmadığı veya şüphe taşımakta olan içeriğin tespit edilmesi hedefi ile açılabilir.

Bu noktada misal olarak bir malın mülkiyetinin hangi malike ait olduğu ya da taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin olup, olmadığı tespit davalarının ana konuları arasında yer alır.

Günümüzde tespit davası, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 106. Maddesi altında düzenlemeye alınmıştır.

Söz konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 106. Maddesi çerçevesinde; Yer alan maddeleri sıralayacak olursak.

• Tespit davası yolu ile mahkemeden bir hakkın ya da hukuki ilişkinin mevcut olduğunu veya mevcut olmadığını ya da bir belgenin sahte olup, olmadığının belirlenmesi amacı ile talep edilebilir,
• Tespit davası açan kişinin, kanunlar çerçevesinde oluşturulmuş olan istisnai haller haricinde, bu tespit davasını açmakta hukuki açıdan korunmaya değer güncel bir faydasının bulunması gerekir,
• Maddi olaylar, tek başlarına tespit davaları açısından konu teşkil edememektedir.

Bir hukuki ilişkinin mevcut olup, olmadığına dair açılmış olan tespit davalarına olumlu tespit davaları, bir hukuki ilişkinin mevut olmadığına dair açılmış olan tespit davaları ise olumsuz tespit davaları şeklinde de bilinmektedir.

Bu noktada tespit davasının kişi tarafından açılabilmesi için öncelikli olarak o kişinin söz konusu davaya konu olacak olan konudan önemli bir değerde yararının bulunması koşulu bulunmaktadır. Bunun yanı sıra günümüzde açılabilecek tespit davaları sadece hukuki ilişkiler konusunu ele alabilmektedir.

Tespit davaları sadece somut bir hukuki ilişki ile ilgili olarak açılabilmektedir. Soyut hukuki ilişkiler ya da maddi olaylar tek başlarına tespit davaları açısından herhangi bir şekilde konu teşkil edememektedirler.

Bu noktadaki etkin misaller arasında genellikle davalının bir sorumluluğunun olup, olmadığının belirlenebilmesini hedefleyecek şekilde tespit davası açılabilmesi söz konusu olmamaktadır. | Tespit Davası Nerede Nasıl Açılır?

Tespit Davası Türleri Nelerdir?

Tespit davaları günümüzde birden fazla tür ve çeşide sahiptir. Bu tespit davası türleri;

• Hizmet tespit davası
• Kira bedeli tespit davası
• Sözleşmeye bağlı alacağın tespiti davası
• İş kazası tespit davası
• Araca el koyma sebebiyle tespit davası
• Sigortalılık başlangıcına dair tespit davası
• Menfi tespit davası şeklindedir.

Tespit Davası İçin Nereye Başvurulur?

Günümüzde genel tespit davaları ve menfi tespit davaları için icra takibinin gerçekleştirildiği İcra Dairesi’nin yer aldığı bölgede ya da alacaklı kişinin ikamet etmiş olduğu bölgedeki mahkeme aracılığıyla açılabilmektedir.

Taşınmalara ilişkin tespit davalarında taşınmazın yer aldığı bölge, hizmet tespit davalarında ise davalının ikamet bölgesi, işçinin işini yapmış olduğu işyerinin bulunduğu bölgedeki mahkemede tespit davası açılabiliyor. | Tespit Davası Nerede Nasıl Açılır?

Tespit Davası Nerede Nasıl Açılır? | Sıkça Sorulan Sorular

TESPİT DAVASI – MEYDANA GELEN KAZA NETİCESİNDE DAVALI İŞVERENİN ZARARI DAVACININ 30 GÜNLÜK BRÜT ÜCRETİNDEN ÇOK FAZLA OLDUĞUNUN ANLAŞILDIĞI – İŞ VERENCE YAPILAN İŞ AKDİNİN HAKLI NEDENLERLE FESHİ HAKLI BULUNMUŞ OLDUĞU ÖZET: 02/01/2016 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davalı işverenin zararı davacının 30 günlük brüt ücretinden çok fazla olduğu anlaşılmakla iş verence yapılan iş akdinin haklı nedenlerle feshi haklı bulunmuş olup. | Tespit Davası Nerede Nasıl Açılır?

Yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla açıklanan nedenlerle tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yerel mahkemenin objektif, rasyonel ve hayatın olağan akışına uygun.

Dosyadaki delillerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre HMK 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu ilk derece mahkemesinin olay ve hukuki değerlendirilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir BEDEL TESPİTİ VE TESCİL DAVASI – RESMİ BİRİM FİYATLARI ESAS ALINIP YIPRANMA PAYI DA DÜŞÜLEREK BİNAYA DEĞER BİÇİLMESİNDE VE TESPİT EDİLEN BEDELİN BLOKE ETTİRİLEREK HÜKMÜN KESİNLEŞMESİ BEKLENMEDEN DAVALI TARAFA ÖDENMESİNE KARAR VERİLMESİNDE İSABETSİZLİK GÖRÜLMEDİĞİ ÖZET: Kamulaştırılan taşınmaz mal ile emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak zeminine; resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek binaya değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık görülmediğinden taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir TESPİT DAVASI – DAVACININ İŞ YERİNDEKİ GÖREVİ ÇALIŞMA SÜRESİ AYDA KAÇ GÜN ÇALIŞTIĞI İLE GERÇEK BİR ÇALIŞMA OLUP OLMADIĞI YÖNÜNDE BEYANLARININ ALINARAK İŞYERİNDE UYUŞMAZLIK KONUSU DÖNEMDE KURUMCA YAPILAN DENETİM OLUP OLMADIĞININ ARAŞTIRILMASI GEREĞİ – İŞYERİNDE UYUŞMAZLIK KONUSU DÖNEMDE KURUMCA YAPILAN DENETİM OLUP OLMADIĞI ARAŞTIRILARAK DENETİM RAPORU VE DİĞER BELGELER DAVALIYA AİT VERGİ KAYDI İSTENEREK VE GERÇEK ÜCRETİN TESPİTİNE YÖNELİK TALEBE İLİŞKİN DELİLLERİN DEĞERLENDİREREK SONUCUNA GÖRE DEĞERLENDİRME YAPILMASI GEREĞİ ÖZET: Somut olayda, davalı işyerinin 1606020.035 sicil numarası ile kanun kapsamına alınarak 5510 sayılı yasa kapsamında kuruma bildirimde bulunulduğu, davacının davalı iş yerindeki çalışmasının sürekli olduğunu ve kesintisiz çalıştığını ve son aylık ücretinin 1.750,00 TL olduğunun tespitini talep ettiği, görülmektedir. Davacının ayda 30 gün üzerinden çalışıp çalışmadığı, çalışmanın sürekli olup olmadığı, İşyerinin uyuşmazlık konusu dönemden sonra kapsama alınması nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, emniyet ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

Yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği, davacının iş yerindeki görevi çalışma süresi, ayda kaç gün çalıştığı ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde beyanlarının alınarak, işyerinde uyuşmazlık konusu dönemde Kurumca yapılan denetim olup olmadığı araştırılarak,

Denetim raporu ve diğer belgeler, davalıya ait vergi kaydı istenerek ve gerçek ücretin tespitine yönelik talebe ilişkin delillerin değerlendirerek sonucuna göre 5510 sayılı Yasa kapsamında değerlendirme yapılması gerekirken eksik inceleme ile davacının 4857 sayılı iş kanunu 4/b hükmüne göre sigortalı sayılamayacağından bahisle Mahkemece davanın usulden reddi ile görevsizlik karar verilmesine dair verilen kararın yerinde olmadığından hükmün bozulmasına karar verilmiştir. | Tespit Davası Nerede Nasıl Açılır?