Dolandırıcılık Suçunun Oluşması İçin Hangi Şartlar Gerekir?

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için öncelikle mağduru yanıltmaya elverişli bir hileli davranış bulunmalı, mağdur bu davranış nedeniyle hataya düşmeli, hata sonucunda malvarlığı üzerinde bir tasarrufta bulunmalı ve bu işlem mağdur veya üçüncü kişi bakımından zarara, fail veya başka biri bakımından ise haksız menfaate yol açmalıdır. Failin baştan itibaren haksız menfaat elde etme kastıyla hareket etmesi önemlidir; sonradan ortaya çıkan ödeme güçlüğü veya sözleşmenin yerine getirilememesi tek başına ceza sorumluluğu doğurmaz.

Her Yalan Dolandırıcılık Suçu Oluşturur mu?

Hayır. Her gerçeğe aykırı açıklama ceza hukuku anlamında dolandırıcılık oluşturmaz. Söylenen yalanın veya yapılan davranışın mağdurun denetim imkânını azaltacak, onu hataya düşürecek ve malvarlığı üzerinde işlem yapmasına neden olacak ölçüde hileli olması gerekir. Basit bir abartı, gerçekleşmeyen beklenti veya taraflar arasındaki sonradan bozulan ticari ilişki ile başlangıçtan itibaren oluşturulan aldatma planı aynı şekilde değerlendirilmez.

Borcun Ödenmemesi Dolandırıcılık Suçu mudur?

Bir kişinin borcunu zamanında ödememesi veya sözleşmeden doğan edimini yerine getirememesi tek başına dolandırıcılık suçunun oluştuğu anlamına gelmez. Örneğin borç para alan kişinin sonradan ekonomik güçlüğe düşmesi kural olarak özel hukuk uyuşmazlığıdır; buna karşılık kişi daha borcu alırken gerçekte olmayan bir şirketi, sahte belgeyi, sahte teminatı veya başka hileli yöntemleri kullanarak karşı tarafı ödeme yapmaya yönlendirmişse dolandırıcılık değerlendirmesi gündeme gelebilir. Dolandırıcılık ile sıradan borç ilişkisinin ayrımında en önemli nokta, hilenin malvarlığı devrinden önce veya en geç devir sırasında mevcut olup olmadığıdır.

Basit Dolandırıcılık Suçu Nedir?

TCK m.157 kapsamında temel dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kişiyi aldatıp onun veya başkasının zararına, kendisine veya üçüncü kişiye yarar sağlamaktır. Suçun nitelikli hallerinden biri bulunmuyorsa temel şekil uygulanır. Basit dolandırıcılık için kanunda bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmektedir. Nitelikli dolandırıcılıktan farklı olarak TCK m.157 kapsamındaki suç uzlaştırma kapsamındadır.

Nitelikli Dolandırıcılık Suçu Nedir?

Dolandırıcılığın kanunda özellikle daha tehlikeli görülen araç, yöntem veya koşullarla işlenmesi halinde TCK m.158 uygulanır. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına işlenmesi, kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka çalışanı gibi tanıtması, dini inanç veya duyguların istismar edilmesi, kredi sağlamak veya sigorta bedeli almak amacıyla hile yapılması nitelikli haller arasında yer alır. Nitelikli dolandırıcılığın genel cezası üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; m.158/1-e, f, j, k ve l bentlerinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldır ve adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Basit Dolandırıcılık ile Nitelikli Dolandırıcılık Arasındaki Fark Nedir?

Temel fark yalnız zarar miktarı değil, suçun işlenme biçimidir. Bir kişi yüz yüze gerçekleştirilen basit bir hileyle karşı tarafı kandırıyorsa TCK m.157 gündeme gelebilir; aynı eylem bilişim sistemleri, banka sistemi, sahte internet ilanı, kamu kurumunun araç olarak kullanılması veya failin kendisini polis, savcı ya da banka çalışanı gibi tanıtması suretiyle işlenmişse TCK m.158 kapsamındaki nitelikli hallerden biri oluşabilir. Suç vasfı ceza miktarını, görevli mahkemeyi, uzlaştırma durumunu ve yargılama sürecini doğrudan etkiler. Ayrıntılı bilgi için Nitelikli Dolandırıcılık Davası başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Dolandırıldım, İlk Olarak Ne Yapmalıyım?

Dolandırıcılık şüphesi fark edildiğinde özellikle banka veya dijital ödeme işlemlerinde zaman kaybetmemek önemlidir. Banka ya da ödeme kuruluşuyla hemen iletişime geçilmeli, mümkünse işlem itirazı veya güvenlik bildirimi yapılmalı, dekontlar, IBAN bilgileri, telefon numaraları, internet adresleri, ilan ekran görüntüleri, WhatsApp veya sosyal medya yazışmaları, e-postalar ve diğer dijital deliller silinmeden saklanmalıdır. Ardından Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk birimlerine başvurularak olayın ne şekilde gerçekleştiği, hangi hesaplara ne kadar para gönderildiği ve kullanılan iletişim bilgilerinin tamamı bildirilmelidir.

Dolandırıcılık Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Dolandırıcılık mağduru Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı suç duyurusunda bulunabileceği gibi polis veya jandarmaya da başvurabilir. Başvuruda olayın kronolojik şekilde anlatılması, fail biliniyorsa kimlik bilgilerinin, bilinmiyorsa telefon, IBAN, kullanıcı adı, internet sitesi, e-posta veya hesap bilgilerinin belirtilmesi ve banka dekontları ile yazışmaların eklenmesi soruşturmanın daha sağlıklı yürütülmesini sağlar. Mağdurun failin gerçek kimliğini kendisinin bulması zorunlu değildir; savcılık gerektiğinde banka, GSM işletmecisi, internet hizmet sağlayıcısı ve diğer kurumlardan bilgi isteyebilir.

Dolandırıcılık Davası Nasıl Açılır?

Dolandırıcılık suçunda mağdur doğrudan ceza mahkemesinde kamu davası açmaz. Önce Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma yürütülür, savcı delilleri toplar ve yeterli şüphe bulunduğu kanaatine ulaşırsa iddianame düzenler. İddianamenin görevli ceza mahkemesi tarafından kabul edilmesiyle kamu davası açılır. Bu nedenle “dolandırıcılık davası açmak” günlük kullanımda doğru anlaşılabilse de hukuken ilk aşama suç duyurusu veya ihbar ve savcılık soruşturmasıdır.

Dolandırıcılık Suçu Şikâyete Tabi mi?

TCK m.157’deki basit dolandırıcılık ile m.158’deki nitelikli dolandırıcılık kural olarak şikâyete bağlı değildir ve savcılık suçu öğrendiğinde resen soruşturma yapabilir. Bu nedenle bu suçlarda genel olarak “altı ay içinde şikâyet edilmezse suç düşer” şeklinde bir kural bulunmaz. Ancak dolandırıcılık bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla işlenmişse TCK m.159 uygulanabilir ve bu özel hal şikâyete bağlıdır. TCK m.159, bu durumda altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörmektedir.

Dolandırıcılık Suçunda Şikâyetten Vazgeçmek Davayı Düşürür mü?

Basit ve nitelikli dolandırıcılık kural olarak şikâyete bağlı olmadığından mağdurun sonradan şikâyetten vazgeçmesi kamu davasını otomatik olarak sona erdirmez. Savcılık veya mahkeme soruşturma ve kovuşturmaya devam edebilir. Buna karşılık TCK m.159 gibi şikâyete bağlı özel haller bakımından şikâyetten vazgeçmenin hukuki sonucu farklıdır. Ayrıca basit dolandırıcılığın uzlaştırma kapsamında olması nedeniyle mağdurla fail arasındaki uzlaşma süreci ayrı değerlendirilmelidir.

Dolandırıcılık Suçunda Uzlaştırma Var mı?

TCK m.157’de düzenlenen basit dolandırıcılık uzlaştırma kapsamındadır. Adalet Bakanlığı’nın güncel uzlaştırma kaynaklarında dolandırıcılık m.157 açıkça uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmaktadır. Buna karşılık TCK m.158’deki nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir. Bu nedenle suç vasfının doğru belirlenmesi yalnız cezanın miktarı bakımından değil, dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilip gönderilmeyeceği bakımından da önemlidir.

Dolandırıcılık Suçunda Zararın Ödenmesi Cezayı Etkiler mi?

Mağdurun zararının giderilmesi dolandırıcılık suçunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz ancak TCK m.168 kapsamında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını sağlayabilir. Zararın hangi aşamada giderildiği önemlidir; soruşturma başlamadan, kovuşturma sırasında veya hükümden sonra yapılan ödemenin ceza üzerindeki etkisi aynı değildir. Zararın tamamen giderilmesi ile yalnız kısmi ödeme yapılması da farklı sonuçlara bağlanabilir. Bu nedenle “parayı geri verdim, dava düşer” şeklinde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır.

İnternet Dolandırıcılığı Hangi Suça Girer?

İnternetin yalnızca iletişim aracı olarak kullanılması her olayda otomatik olarak nitelikli dolandırıcılık anlamına gelmez; ancak bilişim sistemlerinin suçun işlenmesinde araç olarak kullanılması halinde TCK m.158/1-f gündeme gelebilir. Sahte e-ticaret sitesi, sosyal medya üzerinden sahte satış hesabı, online pazar yerinde gerçekte bulunmayan ürün ilanı veya dijital ödeme altyapısının hileli biçimde kullanılması gibi olaylarda eylemin nitelikli dolandırıcılık oluşturup oluşturmadığı somut yönteme göre değerlendirilir. İnternet üzerinden yapılan dolandırıcılık olaylarında izlenecek yol için İnternet Dolandırıcılığı Nedir? İhbar ve Şikâyet başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Sahte İlan Vererek Para Almak Dolandırıcılık mıdır?

Gerçekte satılmayacak bir ürün, araç, telefon, tatil yeri veya başka mal için sahte ilan hazırlanması, mağdurun bu ilana güvenerek para göndermesi ve failin haksız menfaat sağlaması halinde dolandırıcılık suçu gündeme gelebilir. İlanın internet veya sosyal medya üzerinden verilmesi, ödeme yönteminin banka veya dijital ödeme kuruluşu üzerinden yürütülmesi ve bilişim sisteminin suçun işlenmesindeki rolü nitelikli dolandırıcılık bakımından ayrıca incelenir.

Sahibinden, Letgo veya Sosyal Medya Üzerinden Dolandırıcılıkta Ne Yapılmalı?

Online platform üzerinden yapılan alışverişte ürün hiç gönderilmemiş veya sahte bir satıcı hesabı kullanılmışsa platform içi mesajlar, ilan bağlantısı, satıcı profili, telefon numarası, banka hesabı, kargo bilgileri ve dekontlar mümkün olduğunca eksiksiz saklanmalıdır. İlanın sonradan silinebileceği dikkate alınarak ekran görüntüsü alınması ve para gönderilen hesabın açık şekilde belgelenmesi soruşturma bakımından önemlidir. Platforma yapılan bildirim savcılık başvurusunun yerine geçmez.

Banka veya Bilişim Sistemi Kullanılarak Dolandırıcılık Nedir?

TCK m.158/1-f, dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin veya banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesini nitelikli hal olarak düzenlemektedir. Burada bankanın yalnız paranın sonradan yatırıldığı yer olması her olayda yeterli değildir; banka veya bilişim sisteminin suçun işlenmesini kolaylaştıran araç olarak kullanılması gerekir. Bu bent bakımından hapis cezasının alt sınırı dört yıldır ve adli para cezası elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Kendisini Polis, Savcı veya Banka Görevlisi Olarak Tanıtan Kişinin Suçu Nedir?

Failin kendisini polis, savcı, hâkim, banka çalışanı, sigorta şirketi çalışanı veya kredi kurumu görevlisi olarak tanıtması ve bu güven ilişkisini kullanarak mağdurdan para veya başka menfaat sağlaması TCK m.158/1-l kapsamında nitelikli dolandırıcılık oluşturabilir. Bu yöntemde de hapis cezasının alt sınırı dört yıldır ve adli para cezası elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Telefonda “Adınız Terör Soruşturmasına Karıştı” Denilerek Para İstenirse Ne Yapılmalı?

Gerçek polis, savcı veya mahkeme görevlileri vatandaşlardan soruşturma nedeniyle banka hesabına para göndermesini, altın teslim etmesini veya parasını “güvenli hesaba” aktarmasını istemez. Bu tür bir telefon geldiğinde görüşme sonlandırılmalı, banka işlemi yapılmamalı ve durum kolluk veya Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmelidir. Para gönderilmişse banka ile hemen iletişime geçilmesi ve para transferine ilişkin tüm bilgilerin soruşturmaya sunulması önemlidir.

IBAN veya Banka Hesabını Başkasına Vermek Suç mudur?

Bir kişinin yalnızca IBAN numarasını paylaşması ile banka hesabını ve hesap kullanım araçlarını dolandırıcılık suçunda kullanılacağını bilerek veya haksız menfaat amacıyla başkasına kullandırması aynı şey değildir. Ceza sorumluluğu bakımından kişinin kastı, hesabın ne amaçla verildiği, karşılığında menfaat alınıp alınmadığı, gelen paranın kim tarafından çekildiği veya aktarıldığı ve kişinin diğer faillerle bağlantısı araştırılır. Adalet Bakanlığına bağlı Merzifon Adliyesi de 2026’da banka ve kripto hesaplarını başkasına kullandırmanın ciddi cezai sonuç doğurabileceği konusunda kamuoyu uyarısı yayımladı.

2026’da IBAN ve Hesap Kullandırma Konusunda Ne Değişti?

31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun ile TCK m.158’e yeni bir dördüncü fıkra eklendi. Buna göre dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişinin katkısı, kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti veya kripto varlık hesabının kullanılmasını sağlayan gerekli bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı kalmışsa verilecek ceza yarı oranında indirilir. Bu hüküm bir af veya otomatik beraat değildir; öncelikle dolandırıcılık suçuna kastla iştirak edildiğinin belirlenmesi gerekir.

TCK 158/4 Düzenlemesinden Her Hesap Sahibi Yararlanabilir mi?

Hayır. Yeni hüküm yalnızca kişinin suça katkısının hesap, kart veya hesap kullanımını sağlayan bilgi ve araçları vermekle sınırlı kalması halinde uygulanabilir. Mağdurla doğrudan görüşme, sahte ilan hazırlama, parayı bizzat çekme veya aktarma, dolandırıcılık planına başka şekillerde katılma gibi fiiller varsa m.158/4 indiriminin uygulanıp uygulanamayacağı dosyanın tamamına göre ayrıca değerlendirilir. Ayrıca hesabını hiçbir suç kastı olmadan kullandırdığını ileri süren kişi bakımından ilk mesele indirim değil, dolandırıcılık suçuna iştirak kastının bulunup bulunmadığıdır.

Dolandırıcılık Parasının Yattığı Hesabın Sahibi Otomatik Olarak Suçlu mudur?

Hayır. Paranın bir kişinin hesabına gönderilmiş olması önemli bir delildir ancak tek başına o kişinin dolandırıcılığın faili veya iştirakçisi olduğunu kesin olarak göstermez. Hesap sahibinin mağdurla irtibatı, hesabını kime verdiği, gelen parayı çekip çekmediği, başka hesaba aktarıp aktarmadığı, işlem karşılığında komisyon alıp almadığı, telefon ve banka hareketleri ile diğer sanıklarla ilişkisi incelenmelidir. Ceza sorumluluğu kişiseldir ve dolandırıcılık suçuna ilişkin kastın somut delillerle ortaya konulması gerekir.

Hesabımı Arkadaşıma Verdim, Dolandırıcılıkta Kullanılmış; Ne Olur?

Böyle bir dosyada yalnızca “hesap bana ait değilmiş gibi kullandılar” veya “arkadaşıma güvenmiştim” şeklindeki açıklamayla sonuca gidilmez. Hesabın neden verildiği, kişinin suçtan haberi olup olmadığı, hesap hareketlerini görüp görmediği, karşılığında para alıp almadığı, hesaba gelen paranın nasıl çıkarıldığı ve iletişim kayıtları değerlendirilir. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren TCK m.158/4, iştiraki yalnız hesap veya ödeme aracını kullandırmakla sınırlı kalan belirli kişiler için yarı oranında ceza indirimi getirmiştir; ancak bu düzenleme otomatik beraat anlamına gelmez.

Kripto Para Hesabını Başkasına Kullandırmak da TCK 158/4 Kapsamında mı?

Evet. Yeni TCK m.158/4 yalnız banka hesabını değil, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçların başkasına verilmesini de açıkça kapsamaktadır. Dolayısıyla dolandırıcılık gelirinin banka hesabından kripto hesabına geçirilmesi veya kişinin kripto hesabını bu amaçla kullandırması dosyanın niteliğine göre yeni düzenleme kapsamında değerlendirilebilir.

Dolandırıcıya Gönderilen Havale veya EFT Geri Alınabilir mi?

Para transferinin tamamlanmasından sonra bankanın işlemi her durumda tek taraflı iptal edeceğine dair bir garanti bulunmaz. Ancak mağdur dolandırıcılığı fark eder etmez kendi bankasıyla ve mümkünse alıcı bankayla iletişime geçerek şüpheli işlem bildirimi yapmalı ve transfer bilgilerinin korunmasını sağlamalıdır. Paranın henüz hesaptan çıkarılmamış olması, soruşturma makamlarının hızlı hareket etmesi veya malvarlığı değerleri hakkında koruma tedbirleri uygulanması tahsil ihtimalini etkileyebilir. Bu nedenle banka bildirimi ile ceza soruşturması mümkün olduğunca geciktirilmemelidir.

Dolandırıcılıkta Kaybedilen Para Nasıl Geri Alınabilir?

Ceza soruşturması başlatılmış olması mağdurun parasının otomatik olarak geri döneceği anlamına gelmez. Soruşturma sırasında suçtan elde edilen malvarlığı değerlerinin tespit edilmesi ve şartları varsa koruma tedbirleri uygulanması mümkün olabilir; failin zararı gönüllü olarak karşılaması etkin pişmanlık bakımından da önem taşır. Bunun dışında somut olaya göre tazminat veya alacak davası ve icra yolları değerlendirilebilir. Dolandırıcılığın arkasında gerçek bir borç veya alacak ilişkisi bulunuyorsa ceza dosyası ile hukuk/İcra sürecinin birbirinden ayrılması gerekir. İcra süreci konusunda İcra Takibi Nasıl Başlatılır? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Dolandırıcılık Şikâyetinde Banka Hesabına Bloke Konulabilir mi?

Mağdurun savcılığa şikâyette bulunmasıyla banka hesabına otomatik bloke konulmaz. Soruşturma makamlarının ilgili hesapların suçtan elde edilen malvarlığıyla bağlantısını tespit etmesi ve kanundaki koruma tedbiri şartlarının oluşması gerekir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde para gönderilen banka hesabı, işlem tarihi, tutar ve dekont bilgileri eksiksiz belirtilmelidir.

Dolandırıcılık Suçunun Cezası Ne Kadar?

Basit dolandırıcılık suçunda TCK m.157 uyarınca bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülür. Nitelikli dolandırıcılıkta TCK m.158 uyarınca genel ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; m.158/1-e, f, j, k ve l bentlerindeki suçlarda hapis cezasının alt sınırı dört yıldan ve adli para cezası elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Üç veya daha fazla kişinin birlikte işlemesi veya suç örgütü faaliyeti kapsamında işlenmesi halinde ayrıca artırımlar gündeme gelebilir.

Üç veya Daha Fazla Kişi Birlikte Dolandırıcılık Yaparsa Ceza Artar mı?

Evet. TCK m.158/3, m.157 veya m.158 kapsamındaki dolandırıcılık suçunun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde cezanın yarı oranında artırılmasını, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ise cezanın bir kat artırılmasını öngörmektedir. Bu nedenle çok sayıda hesap sahibi, sahte çağrı merkezi çalışanı veya koordineli biçimde hareket eden birden fazla kişi bulunan dosyalarda iştirak biçimleri ayrıca önem taşır.

Dolandırıcılık Davasına Hangi Mahkeme Bakar?

25 Aralık 2025 tarihli yasal değişiklik sonrasında nitelikli dolandırıcılık suçları bakımından görevli mahkeme sistemi değişmiştir. HSK, 25 Aralık 2025 tarihli ve 2275 sayılı kararıyla TCK m.158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık suçlarına bakacak Asliye Ceza Mahkemeleri bakımından ihtisas durumlarını belirlemiş ve karar 27 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bu nedenle 2026 itibarıyla yeni açılan basit ve nitelikli dolandırıcılık davalarında görevli mahkeme kural olarak Asliye Ceza Mahkemesidir; geçiş dönemindeki daha önce açılmış dosyalar bakımından ise özel geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Eski Nitelikli Dolandırıcılık Davaları Ağır Ceza Mahkemesinde Devam Eder mi?

Görev değişikliği yürürlüğe girmeden önce Ağır Ceza Mahkemesinde görülmeye başlanmış dosyaların durumu geçiş hükümlerine göre değerlendirilir. Bu nedenle 2024 veya 2025 yılında Ağır Ceza Mahkemesinde açılmış bir nitelikli dolandırıcılık dosyasının yalnız görev değişti diye otomatik olarak her durumda Asliye Ceza Mahkemesine gönderileceği sonucuna varılmamalıdır. Dosyanın açılış tarihi ve değişiklik kanunundaki geçiş düzenlemeleri kontrol edilmelidir.

Dolandırıcılık Suçunda Yetkili Mahkeme Neresi?

Yetkili mahkeme ceza muhakemesindeki genel yetki kurallarına göre suçun işlendiği yer başta olmak üzere somut olayın özellikleri üzerinden belirlenir. İnternet ve banka dolandırıcılıklarında mağdurun bulunduğu yer, para transferinin yapıldığı yer, hileli davranışın gerçekleştirildiği yer veya failin faaliyet alanı gibi birden fazla bağlantı ortaya çıkabildiğinden yetki meselesi özellikle dijital dolandırıcılık dosyalarında ayrıca değerlendirilebilir.

Dolandırıcılık Suçunda Zamanaşımı Kaç Yıldır?

Şikâyet süresi ile dava zamanaşımı birbirinden farklıdır. Basit dolandırıcılıkta cezanın üst sınırına bağlı olarak genel dava zamanaşımı kural olarak sekiz yıl, nitelikli dolandırıcılıkta ise on beş yıldır. Ancak zamanaşımını kesen veya durduran işlemler süreyi değiştirebilir. TCK m.159 kapsamında hukuki ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla işlenen özel şeklin ise hem cezası hem de şikâyet rejimi farklıdır. Bu nedenle mevcut sayfanızdaki “dolandırıcılık sekiz yıl içinde şikâyet edilmelidir” cümlesi kullanılmamalıdır.

Hukuki İlişkiye Dayanan Alacağı Tahsil Etmek İçin Hile Yapılırsa Ne Olur?

Kişi gerçekten var olan bir hukuki ilişkiden doğan alacağını tahsil etmek amacıyla hileli davranışlarda bulunursa TCK m.159’daki daha az cezayı gerektiren özel hal gündeme gelebilir. Bu durumda suç şikâyete bağlıdır ve altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülür. Ancak kişinin gerçekte alacağı bulunmaması veya hilenin başka bir amaçla yapılması halinde m.159 uygulanmaz.

Dolandırıcılık Soruşturmasında Hangi Deliller Önemlidir?

Dolandırıcılık soruşturmalarında banka hesap hareketleri, para transfer dekontları, telefon görüşme ve iletişim kayıtları, WhatsApp veya sosyal medya yazışmaları, ilanlar, e-postalar, internet sitesi kayıtları, IP veya platform verileri, kamera görüntüleri, ATM işlem kayıtları ve tanık beyanları önemli olabilir. IBAN veya hesap kullandırma dosyalarında paranın hangi hesaba geldiği kadar bu paranın daha sonra nasıl çekildiği veya aktarıldığı, hesabı fiilen kimin kullandığı ve hesap sahibinin diğer şüphelilerle iletişimi de önem taşır.

Ekran Görüntüsü Dolandırıcılık Dosyasında Delil Olur mu?

Ekran görüntüleri soruşturmanın başlaması ve diğer delillere ulaşılması bakımından önemli olabilir ancak tek başına her zaman yeterli değildir. Özellikle sosyal medya hesabının veya telefon numarasının gerçekten şüpheliye ait olup olmadığı, yazışmanın bütünlüğü ve ödeme hareketleri diğer teknik ve kurumsal kayıtlarla desteklenebilir. Bu nedenle mümkünse yalnız ekran görüntüsü değil, mesajın tarih-saat bilgisi, profil bağlantısı, telefon numarası ve işlem dekontları da korunmalıdır.

Dolandırıcılıkta Sanığın “Haberim Yoktu” Savunması Yeterli mi?

Hayır. Sanığın suçtan haberi olmadığını söylemesi tek başına beraat nedeni olmadığı gibi hesabın kendi adına olması da tek başına mahkûmiyet için yeterli kabul edilmemelidir. Mahkeme sanığın kastını banka hareketleri, iletişim kayıtları, paranın çekilme veya aktarılma şekli, mağdurla irtibat ve diğer sanıklarla bağlantılar gibi deliller üzerinden değerlendirmelidir. Özellikle hesap kullandırma dosyalarında 2026 tarihli TCK m.158/4 sonrasında kişinin suça iştirak biçiminin tam olarak belirlenmesi daha da önemli hale gelmiştir.

Dolandırıcılık Suçunda Tutuklama Olur mu?

Dolandırıcılık suçlaması bulunması tek başına otomatik tutuklama nedeni değildir. Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin yanında kaçma, delilleri karartma veya Ceza Muhakemesi Kanunundaki diğer tutuklama şartlarının değerlendirilmesi gerekir. Nitelikli dolandırıcılıkta ceza tehdidinin yüksekliği önem taşıyabilir ancak tutuklama bir ceza değil, ölçülülük ilkesine tabi geçici koruma tedbiridir.

Dolandırıcılık Suçunda HAGB veya Cezanın Ertelenmesi Mümkün mü?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme veya seçenek yaptırımların uygulanıp uygulanamayacağı suçun türüne, sonuç cezaya, sanığın sabıkasına ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile Türk Ceza Kanunundaki güncel şartlara göre belirlenir. Özellikle nitelikli dolandırıcılıkta öngörülen yüksek ceza aralıkları nedeniyle her dosyada HAGB veya erteleme mümkün değildir. Bu nedenle yalnız suç adından hareketle sonuç öngörülmemeli, verilen sonuç ceza esas alınmalıdır.

Dolandırıcılık Suçunda Beraat Hangi Durumlarda Gündeme Gelebilir?

Dolandırıcılık suçunun temel unsurlarından biri ispatlanamamışsa beraat gündeme gelebilir. Hile bulunmaması, olayın gerçekte özel hukuk uyuşmazlığından ibaret olması, sanığın mağdurla veya suç planıyla bağlantısının kurulamaması, hesap sahibinin suça iştirak kastının ispatlanamaması veya mağdurun zararının hile nedeniyle oluşmadığının anlaşılması örnek olarak gösterilebilir. Ceza mahkûmiyeti için suçun sanık tarafından işlendiğinin her türlü makul şüpheden uzak biçimde ortaya konulması gerekir.

Dolandırıcılık Mağduru Ceza Davasına Katılabilir mi?

Suçtan zarar gören kişi kamu davası açıldıktan sonra şartları varsa davaya katılma talebinde bulunabilir ve katılan sıfatıyla delil sunma, bazı kararlara karşı kanun yoluna başvurma gibi hakları kullanabilir. Ceza dosyasına katılmak mağdurun maddi zararının otomatik olarak tahsil edildiği anlamına gelmez; alacağın tahsil edilmesi için somut olayın özelliklerine göre başka hukuki yolların da değerlendirilmesi gerekebilir.

Dolandırıcılık Suçu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Dolandırıldım, nereye şikâyet etmeliyim?

Cumhuriyet Başsavcılığına veya polis/jandarmaya başvurabilirsiniz. Para transferi yapılmışsa banka ile de mümkün olduğunca hızlı iletişime geçilmesi ve dekontların saklanması önemlidir.

Dolandırıcılık suçunda 6 aylık şikâyet süresi var mı?

Basit ve nitelikli dolandırıcılık kural olarak şikâyete bağlı değildir. Altı aylık şikâyet süresi TCK m.159 gibi şikâyete bağlı özel haller bakımından önem taşır.

Dolandırıcılıkta 8 yıllık süre nedir?

Sekiz yıl basit dolandırıcılık bakımından genel dava zamanaşımıyla ilgilidir; bütün dolandırıcılık suçları için “şikâyet süresi” değildir. Nitelikli dolandırıcılıkta genel dava zamanaşımı daha uzundur.

Basit dolandırıcılıkta uzlaşma var mı?

Evet. TCK m.157 kapsamındaki basit dolandırıcılık uzlaştırma kapsamındadır.

Nitelikli dolandırıcılıkta uzlaşma var mı?

Hayır. TCK m.158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir.

İnternet dolandırıcılığı nitelikli dolandırıcılık mıdır?

Bilişim sisteminin suçun işlenmesinde araç olarak kullanıldığı durumlarda TCK m.158/1-f gündeme gelebilir; ancak internetin yalnız iletişim için kullanıldığı her olay otomatik olarak bu bent kapsamında değildir.

IBAN sahibinin hesabına para gittiyse suçlu sayılır mı?

Hayır. Hesap sahibinin suç kastı ve dolandırıcılık planına ne şekilde katıldığı ispatlanmalıdır. Hesabın para transferinde kullanılmış olması tek başına ceza sorumluluğunu kesinleştirmez.

Banka hesabını kullandıran kişi ceza alır mı?

Suçu bilerek ve haksız menfaat amacıyla hesabını kullandıran kişinin iştirak sorumluluğu gündeme gelebilir. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren TCK m.158/4 belirli şartlarla, iştiraki yalnız hesap veya ödeme aracını kullandırmakla sınırlı kalan kişiler bakımından cezada yarı oranında indirim öngörmektedir.

Yeni IBAN düzenlemesi af mı?

Hayır. TCK m.158/4 af veya otomatik beraat düzenlemesi değildir; şartları varsa verilecek cezada yarı oranında indirim sağlayan özel bir hükümdür.

Dolandırıcılıkta para geri ödenirse dava kapanır mı?

Her durumda hayır. Zararın giderilmesi etkin pişmanlık veya uzlaşma bakımından önemli olabilir ancak suçun türüne ve ödeme zamanına göre sonuç değişir.

Nitelikli dolandırıcılık davasına hangi mahkeme bakar?

2026 itibarıyla yeni açılan TCK m.158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık davalarında görevli mahkeme kural olarak Asliye Ceza Mahkemesidir. HSK bu suçlara bakacak Asliye Ceza Mahkemeleri için ihtisas düzenlemesi yapmıştır.

Borç ödenmezse savcılığa dolandırıcılıktan şikâyet edilebilir mi?

Savcılığa başvuru yapılabilir ancak yalnız borcun ödenmemesi dolandırıcılığın oluştuğu anlamına gelmez. Hilenin borç doğmadan önce veya borç doğduğu sırada mevcut olup olmadığı ve mağdurun bu hile nedeniyle malvarlığı tasarrufunda bulunup bulunmadığı araştırılır.

Dolandırıcılık Şüphesinde İlk Olarak Nasıl Bir Yol İzlenmeli?

Dolandırıcılık şüphesinde ilk olarak olayın yalnız ödenmeyen bir borçtan mı yoksa başlangıçtan itibaren kullanılan hileli davranışlardan mı kaynaklandığı ayrılmalı, daha sonra bütün banka, telefon, ilan, mesaj ve ödeme kayıtları korunmalıdır. Para yeni gönderilmişse bankayla hemen iletişim kurulmalı, ardından Cumhuriyet Başsavcılığı veya kolluğa suç duyurusunda bulunulmalıdır. İnternet üzerinden gerçekleşen olaylarda İnternet Dolandırıcılığı Nedir? İhbar ve Şikâyet, ağırlaştırıcı haller bakımından Nitelikli Dolandırıcılık Davası ve uyuşmazlık gerçekte bir alacak-borç ilişkisi niteliğindeyse İcra Takibi Nasıl Başlatılır? başlıklı içeriklerimizi inceleyebilirsiniz.

Av. İlkay Uyar Kaba – Ankara

Son Güncelleme: 25 Eylül 2026

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dolandırıcılık suçunun basit veya nitelikli hali, suç kastı, iştirak biçimi, görevli mahkeme, uzlaştırma, etkin pişmanlık ve ceza miktarı olayın gerçekleşme şekline ve dosyadaki delillere göre ayrıca değerlendirilmelidir.