Ülkemizde çok sık görülen uygulamalardan biri olan eşlerine ait işyerlerinde kendilerini sigortalı gösterenlere Yargıtay’dan kötü haber geldi. Eşlerinin sahibi olduğu işyerlerinde fiili olarak çalışmadan kendilerini sigortalı göstererek prim günlerini doldurmak suretiyle emekli olma hayali kuran ev hanımları Yüksek Mahkeme’den gelen emsal kararla sarsıldı. Verilen bağlayıcı nitelikteki karara göre; eşinin yanında ücret almadan çalışma nedeniyle sigortalı sayılmanın mümkün olmadığı vurgulandı.

Emekli olma hayalleri kuran ev hanımı, eksik olan prim gün sayısını tamamlayarak emeklilik koşullarını yerine getirmek için eşine ait PVC üretim atölyesinde kendisini sigortalı çalışan olarak gösterdi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) denetmen memurları, işyerinin kapanma işlemlerinin yapıldığı 2014 yılında gerçekleştirdikleri kontrollerde, işyeri sahibinin eşinin 2005 ile 2006 yıllar arasında işyerinde sigortalı çalışan olarak gösterildiğini ortaya çıkardı.

Bunun üzerine belirtilen 1 yıllık dönem içindeki ödenen prim gün sayısını geçersiz sayan Sosyal Güvenlik Kurumu, bu süreçte verilen sağlık yardımının iade edilmesini istedi. Sigortalı ev hanımı kadın ve patron eşi, bu talebe olumsuz yanıt verince icralık oldu.

Eşinin patron olmasını fırsat bilen ev hanımı, emekli olmak için eksik olan sigorta primlerini tamamlamak amacıyla eşinin PVC üretim atölyesinde sigortalı çalışan olarak gösterildi. Sosyal Güvenlik Kurumu denetmen memurları tarafından yapılan incelemede 1 yıl boyunca sigortalı gözüken eşin söz konusu süreçte yararlandığı sağlık hizmetlerinin iadesi istendi. SGK tarafından yapılan bu iade talebine kulak asmayan ev hanımı kadın ve patron eşi, icra davasıyla karşı karşıya kaldı.

Sigortalı Ev Hanımı İş Mahkemesine Dava Açtı!!

Eşinin sahibi olduğu PVC üretim atölyesinde ücretsiz olarak çalıştığını anlatan kadın, önce Sosyal Güvenlik Kurumu’nun talep ettiği 1.500 TL’yi ödedi. Daha sonra kurumun icra işleminin iptali için İş Mahkemesi’ne dava başvurusunda bulunan emekli adayı kadın, eşinin PVC doğrama atölyesinde çalıştığı sürelerin davalı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle iptal edildiğini aktardı.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan işlemin iptali ile kuruma borçlu olmadığının tespiti ve istirdat talebinde bulunan davacı kadın, eşinden ücret almadan PVC doğrama atölyesinde 2005 ile 2006 yılları arasında çalıştığının altını çizdi. İş mahkemesine sunduğu dilekçe de iddiasına ilişkin delilleri de bulunduran davacı ev hanımı davalı kurumun hukuka uygun hareket etmediğini ileri sürdü.

Davacı kadının taleplerini dinleyen ve inceleyen mahkeme davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’nun savunmalarına başvurdu. Davalı kurum vekili, kurum denetmen memurları tarafından yapılan denetlemede davacı kadının, belirtilen sürelerde işyerinde sigortalı çalışan olarak gösterildiğini öne sürdü ve davanın reddine karar verilmesini istedi.

Yerel mahkeme tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, işyerinin kapanmasından uzun bir süre sonra çalışmanın iptaline yönelik rapor düzenlenmesinin davalı kurumun, vatandaşların temel sosyal güvenlik hakkını koruma misyonuna uygun bir yaklaşım olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığına hükmetti. Bu kararla davacı kadını talebini kabul eden yerel mahkeme kararını davalı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) vekili temyiz etti.

Yargıtay’dan Kağıt Üzerinde Sigortalı Gözükenler Hakkında Emsal Karar

İlk derece mahkemesinin davacı lehine karar vermesinin ardından davalı kurumun vekili kararı temyiz edince devreye Yargıtay 10. Hukuk Dairesi girdi. Yüksek Mahkeme açıkladığı kararında önce, sigortalı ile işveren arasındaki iş ilişkisinin hizmet akdine dayanması gerektiğinin altını çizdi. Emsal niteliğindeki kararda; ” Yasada, işverenin ücretsiz çalışan eşinin sigortalı sayılamayacağı belirtilmiştir.

Davacının, kuruma verdiği imzalı beyanda, ücretsiz olarak eşinin yanında çalıştığını dile getirmesi karşısında davacının sigortalı sayılamayacağı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Yargıtay: Ücretsiz çalışan eş sigortalı sayılmaz

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.Kararın bozulmasına oy birliği ile karar verilmiştir.” denildi.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin bağlayıcı niteliğindeki bu hükmüne göre; eşine ait işyerinde fiili çalışmadan sigortalı gösterilerek emekli olma hayalleri kuran ev hanımlarının sigorta primleri ve günleri hukuki geçerliliğe sahip değildir. Bu tür bir durumda sigortalı çalışanların işveren ile iş ilişkisinin iş sözleşmesine dayandırılması ve fiili hizmet gerekliliktir.

Bir işyerinde sigortasız olarak çalıştırılan işçilerin, hizmet tespiti için beş yıllık zamanaşımı süresi dolmadan dava açması gerekmektedir. Hak düşürücü niteliğe sahip beş yıllık süre bazı durumlarda uygulanmamaktadır. Bu sebeple beş yıldan çok daha eski tarihlerdeki çalışmalar için de hizmet tespit davası açılabilmektedir. Yargıtay’ın bu konuyla ilgili çok sayıda emsal niteliğinde kararı bulunmaktadır.

Çok uzun yıllardır ülkemizde sigortasız işçi çalıştırma sorununun önüne geçilememiştir. Ne yazık ki işverenler arasında yaygın bir şekilde sigortasız işçi çalıştırma unsuru görülmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) araştırma sonuçlarına göre günümüzde kayıt dışı istihdam oranı %34 olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla sektördeki 3 işçiden 1’inin sigortasız çalıştırıldığı görülmektedir. Sigortasız çalıştırılan işçiler prim günlerini tamamlamakta zorluk yaşamaktadır. Bununla kalmayıp hak ettiklerinden daha geç emekli olmakta ve hak ettiklerinden daha az emekli aylığı ile yetinmek zorunda kalmaktadır.

Geçmişte sigortasız çalışması bulunan veya sigorta primleri işveren tarafından SGK’ya eksik bildirilmiş olan kişilerin zamanaşımı konusunda yeterli bilgi sahibi olmadığı görülmektedir. Bu hususta Yargıtay, kaçak işçi çalıştırmanın prim ve gelir vergisi ödememek için sık başvurulan, Türkiye’nin gerçeklerinden biri olduğu gerekçesi ile sigortalılık başlangıç tarihi ve hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği prensibiyle hareket etmektedir.

Yargıtay’dan Sigortasız Çalıştırılanlara İlişkin Emsal Karar

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nin geçtiğimiz dönemde verdiği 2018/334 numaralı, 2019/1181 sayılı içtihat kararı, sigortasız çalıştırılan işçiler ve geçmişte sigortasız çalışması bulunan kişiler açısından yol gösterici niteliktedir. Yüksek Mahkeme’nin emsal kararına konu olan dava 17 Ocak – 5 Kasım 2002 tarihleri arasında sigortalı çalıştığı işyerinin 1 Ekim 1998 – 16 Ocak 2002 tarihleri arasında sigortasını yatırmadığını iddia eden bir işçi tarafından açıldı. Davacı işçi, davaya konu olan tarihlerde davalı işyerinde çalıştığının tespit edilmesini istedi. Bunun üzerine yerel mahkeme işçinin talebini kabul etti.

Fakat bölge adliye mahkemesi, davacı işçinin davalı işyerinden 5 Kasım 2002 tarihinde ayrıldığına dikkat çekerek, davayı 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde yani en geç 2007 yılının sonuna kadar açması gerekirken, 2014 yılında açtığı gerekçesiyle yerel mahkemenin kararını usule aykırı bularak oy birliği ile bozdu. Bunun üzerine kararı temyiz eden davacı işçinin talebi üzerine dava dosyası Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’ne intikal etti.

Sigortasız Çalışılan Dönem İçin Açılacak Davada Gerekli Belgeler

Yargıtay kararında 506 sayılı Eski Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79/10 ve 5510 sayılı Yeni Sosyal Güvenlik Kanunu’nun 86/8. maddelerine uyarınca yönetmelikte tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde mahkemeye başvuru yoluyla alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağının altı çizildi.

Yüksek Mahkeme kararında ayrıca, ilgili Kanun’da yer alan beş yıllık zamanaşımı yani hak düşürücü süre içinde tekrar aynı işyerine girerek çalışmasının hak düşürücü sürenin işlenmesine engel olmayacağı, hak düşürücü sürenin kesilmesi ve durmasının söz konusu olmadığı belirtildi.

İşveren Belgelerden Birini Vermişse Zamanaşımı İşlemiyor

Yargıtay kararında işverenin sigortalılara ait belgelerden birini Sosyal Güvenlik Kurumu’na vermiş olması durumunda hak düşürücü sürenin yani zamanaşımı süresinin işlemeyeceğinin altını çizdi. Bu durumun oluşması için işverenin sigortalı çalışanına ait hangi belgeleri SGK’ya vermesi gerektiğinin ise kanunda yönetmeliğe bırakıldığı, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nde işverence verilecek belgeleri düzenlendiğine dikkat çektiği bildirildi. Buna göre yönetmelikte belirtilen şu belgelerden birisinin dahi verilmiş olması halinde kanunda yer alan hak düşürücü süreden söz edilememektedir:

• Aylık sigorta primleri bildirgesi,
• Dört aylık sigorta primleri bordrosu,
• Sigortalı hesap fişi ve benzeri belgeler.

Çalışmanın Kesintisiz Olması Gerekli

Yargıtay kararında, dava dosyasındaki kayıt ve belgelerden davalı işyerince davacı adına düzenlenen iş giriş bildirgesinin bulunmadığı fakat 17 Ocak 2002 – 5 Kasım 2002 tarihleri arasında geçen çalışmalarının SGK’ya bildirildiğini anlaşıldığı vurgulandı.

Yüksek Mahkeme, “Çalışma kesintisiz ise bildirim yapılan sürelerden önceki dönem yönünden de hak düşürücü süre oluşmayacağı açıktır.” ifadesini kullanarak bu tür davalarda hak düşürücü süre oluşmaması için çalışmanın kesintisiz devam etmiş olması gerektiği yönünde karar almaktadır.

Yargıtay’a konu olan dava örneğinde gidilecek olursa işçi 1998 ile 2002 yılları arasında hizmet tespiti yapılmasını talep ettiği dönemde 1 gün bile başka bir işyerinde sigortalı çalışmış olsa, dava açma hakkını kaybedecekti.

İşçi işe girerken ya da iş sözleşmesi devam ederken işçiye iş bağlantılı olarak yüksek tutarlı işler ya da araç gibi teslimatlarda senet alınması durumları söz konusu olabilmektedir. Bu noktada teminat için senet verilmiş ise ve işveren icra takibine başvurmuşsa, bu noktada öncelikli olarak teminata esas teslimatın gerçekleşip gerçekleşmediği konuları detaylı olarak araştırılmalıdır.

İş Mahkemesi Hizmet Tespit Menfi Davası hukuki ilişkilerin mevcut olmadığının tespiti için açılmaktadır. Menfi tespit davaları, 6100 sayılı olan Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun106. Maddesine göre düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre tespit davaları iki şekilde açılır. Bunlar:

• Müspet tespit davaları,
• Menfi tespit davaları olmaktadır.

İş Mahkemesi Menfi Tespit Davası

İş mahkemesinde menfi tespit davaları Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında İcra İflas Kanunu’nda da bulunmaktadır. Bu noktada icra hukukuna göre menfi tespit davası aracılığı ile para borcunun bulunmadığı tespit edilebilir.

Menfi olan tespit davalarının açılması için öncelikli olarak hukuki şekilde menfaatin bulunması gerekir. Bunun yanı sıra bu gibi davaların açılması için ilk olarak hukuki ilişkilerinin de olduğunun kanıtlanması gerekmektedir.

Mahkeme tarafından kabul gören tespitler, kesin kanıt olarak da kabul edilmektedir. Bu noktada davacı; para alacağının olmadığını ya da daha sonra sona erdiğini ifade edebilir. Bu noktada durumun tespit edilmesi talep edilebilir.

Hizmet Tespit Davası Ne Kadar Sürer?

Hizmet tespit davası ne kadar sürer 2019 senesi için de davanın içeriğine bağlıdır. Menfi tespit davası kapsamında görevli olan yetkili mahkeme icra takibinin yapıldığı yer alan Asliye Hukuk Mahkemesi olmaktadır. Davanın süresi davanın içeriğine bağlıdır.

Menfi tespit davaları şayet alacaklı olan kişinin lehine sonuçlanırsa bu noktada takip ve haciz açık kalır. Bu noktada borçlu olan kişi de ikinci bir dava açamamaktadır.

Bunun dışında dava ile beraber şayet mahkeme tarafından ihtiyati tedbir kararı alınmış ise bu kar kalkacaktır.

Hizmet Tespit Nasıl İspat Edilir?

Davanın İspatı: Davada, davacı işçi iş sözleşmesine dayalı olarak çalıştığını kanıt etmelidir.

Dava birçok delille ispatlanabilir. İşyeri kayıtları, imzalı bordro ve işe giriş bildirgesi, puantaj kayıtları,

SGK işyeri dosyası, işyerinin kapsama alındığı tarih, muhtasar vergi beyannameleri, Müessese müfettiş raporları ve tutanakları, yerel yönetim kayıtları, jandarma ve emniyet kayıtları, vizite kağıtları, imza araştırması, sürekli ve mevsimlik iş olması, müddeti, sezonu, abuhava koşulları, bilhassa işyerinde gayret gösteren bordro tanıkları, şunlar yoksa komşu işyerinde çalışanlar ve işverenleri, özellik arz eden hallerde eksper araştırması, gerektiğinde işyeri ve çalışma koşulları istikametinden bulgu hizmet belirleme davalarında kanıt olabilir.

Hizmet Tespit Dava Dilekçesi Nasıl Hazırlanır? – Dilekçede Nelere Dikkat Edilmelidir?

Hizmet Tespit davasının açılma aşaması önemlidir. Bu nedenle Dava açılırken taraf teşkili de önemlidir. Dava açılırken mutlaka davalı olarak işveren ve SGK davalı olarak gösterilmesi gerekmektedir.

Bunun yanında dava dilekçesinde davacı tanık isimleri belirteceği gibi, yargıtay kararlarına göre bordro çalışanlarından da tanık olarak dinlemesi gerektiğine karar verdiğinde bu hususta belirtilmelidir.

Hizmet tespiti istenen tarih açık olarak belirtilmesi gerekmekte olup, o tarihte alınan ücret de yazılmalıdır.

Burada hizmet tespiti ile mahkeme aynı zamanda ücretide tespit etmesi gerekmektedir. Bunun nedeni ise dava sonunda primler ücrete göre tespit edilerek işverenden ödenmesi istenecektir.

İş Mahkemesi Hizmet Tespit Süreler

Hak düşürücü süre: 5 senedir. İşçi ya da ölümü durumunda hak sahipleri, hizmetin geçtiği sene sonundan başlayarak beş sene içinde iş mahkemesine müracaat ederek hizmet belirlenmesi davası açmak zorundadırlar.

Kanundaki bu müddet hak düşürücü bir müddet çoğu, bu müddet atlattıktan ardından açılan davalar dinlenemez.
Hakim hak düşürücü zamanı kendi kendine nazarı itibar alır.

Ancak, bir takım durumlar hak düşürücü zamanı keser. Örneğin, işe giriş bildirgesinin verilmesi ya da işçinin kısmi sigortalı gösterilmesi olarak verebiliriz.

Diğer makalelerimize Ankara Avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz.

İş Mahkemesi Hizmet Tespit Menfi Davası | Sıkça Sorulan Sorular

HİZMET TESPİTİ DAVASI – DAVALI İŞYERİNİN KAMU KURULUŞU OLDUĞU – DAVACININ İŞE BAŞLADIĞINA DAİR BELGELERİN GETİRTİLECEĞİ.

BELGELERDE NOKSANLIK VARSA SEBEBİNİN İRDELENEREK DAVACININ ÇALIŞMALARINA TANIKLIK YAPABİLECEKLERİN DİNLENİLMESİ GEREĞİ.

ÖZET: Yapılacak iş; davalı işyeri kamu kuruluşu olduğundan, davacının, anılan çalışmalarının, gerçekten olup olmadığını davalı kamu kuruluşunun kayıt ve ücret bordrolarından saptamak, imzalı ücret bordrolarını, işçiyle imzalanan hizmet akdini, işe başlatılmasına ilişkin makam olurunu, işyeri şahsi sicil dosyasını getirtmek,

Bu tür belgelerde noksanlık varsa, bunun nedenini, ücretin nasıl ödendiğini araştırmak, ancak davalının ücret ödemesine ilişkin belgelerin bulunmaması ile ilgili haklı nedeninin olması halinde iddianın tanık sözleri ile ortaya konulabileceğinden, işveren kuruluşun davacı ile ilgili yetkili şef, amir, müdür gibi yetkili kişilerini dinleyerek ve giderek tanık beyanları arasındaki çelişki giderilek çıkacak sonucuna göre bir karar verilmekten ibarettir.

Hizmet tespiti davası işverenin çalışanını sigortasız olarak çalıştırdığı günlerin tespit edilmesi için açılır. İş mahkemelerinde sıklıkla karşılaşılan davalardan birisi olan menfi tespit davası ise borçlu olunmadığının tespit edilmesi adına görülür.

Yani iş mahkemesi hizmet ve menfi tespit davası borcunun tahsili ya da borçlu olmadığını kanıtlamak için açılmaktadır.

Hangi Koşullarda Hizmet Tespit Davası Açılabilir?

Hizmet tespiti davası sürecinin başlatılabilmesi için bazı koşulların sağlanıyor olması gereklidir. En temel şart ise iş yerinin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Saplık Sigortası kapsamında faaliyet yürütüyor olmasıdır.

Davaya söz konusu olan sürenin uzun vadeli olması da aranan koşullardan bir diğeridir. Ayrıca verilen hizmetin sigortasız gerçekleşmiş olması da gereklidir. Hizmet tespit davası 5 yıl içerisinde açılmalıdır. Aksi halde zaman aşımına uğrayacaktır.

Hizmet Tespit Davasında Yetkili Mahkeme

Hizmet tespit davası görevli mahkeme İş Mahkemesi’dir. Ancak iş mahkemesinin olmadığı bölgelerde de görevli olarak tayin edilen Asliye Hukuk Mahkemesidir. Davalı olan işçi, kendi bulunduğu yerleşimin mahkemesi çalıştığı yerde olan mahkemede davasını açabilir.

Menfi Tespit Davası Ne Zaman Açılır?

Kanunun ilgili maddesine göre icradan önce ya da sonra menfi tespit davası açılabilmesi mümkündür.

Menfi tespit davası zamanaşımı söz konusudur. Bir kişi borca itiraz edecekse borcu ödemesinin ardından 1 yıl içerisinde başvurusunu yaparak parayı geri alma talebinde bulunmalıdır. Aksi taktirde zamanaşımı gerçekleşecek ve menfi tespiti söz konusu olmayacaktır.

Menfi Tespit Davası İçin Hangi Mahkemeye Gidilmeli?

Menfi tespit davaları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeler Kanunu’na göre bir tespit davasıdır. Menfi tespit davalarında hangi mahkemenin görevli olduğuna ilişkin bir hüküm yoktur. Görevli mahkeme menfi tespitine konu olan davanın içeriğine göre belirlenir.

Örneğin senet borçlarına ilişkin olan bir menfi tespit davası için Sulh Hukuk Mahkemelerine ye da Asliye Hukuk Mahkemelerine başvurulmalıdır. Bu başvurular menfi tespit davası dilekçeleri ile gerçekleştirilmelidir.

İş Mahkemesi Hizmet ve Menfi Tespit Davası

Sigortasız olarak çalıştırılan başka bir deyişle kayıt dışı olarak istihdam edilen kişilerin hizmetlerinin tespiti için iki yol izlemeleri mümkündür.

Birin yol idari yoldur. Sigortasız çalıştıklarına dair ellerinde sonradan düzenlenebilir nitelikte olmayan belge ve bilgiler olanlar konuyu SGK’ya yada ALO 170 hattına şikayet edebilirler. SGK Denetmenleri/Müfettişleri konuyu inceledikten sonra belgelere dayanan bir şekilde çalışanın sigortasız çalıştırıldığı dönemleri sigortalı hale getirir ve tescil ettirirler.

Bu yola başvurmak için elde kesin kanıtlayan, sonradan düzenlenebilir nitelikte olmayan bilgi ve belgelerin olması önemlidir.

İkinci yol olarak ise sigortasız çalışılan dönemler için İş Mahkemesi’ne dava açılması mümkündür. İdari yoldan yapılan denetimde hizmetlerinin tespiti mümkün olmayan sigortalıların mahkemeye gitmesi yanında doğrudan mahkemeye gidilmesi de mümkündür.

Çalışırken yada işten ayrıldığı tarihten sonraki yılbaşından itibaren beş yıl içerisinde İş Mahkemesi’ne hizmet tespit davası açan sigortalılar mahkeme tarafından karar verilmesi halinde sigortasız çalıştırılan dönemler için hizmet kazanırlar.

Hizmetleriniz tespit edildikten sonra, kıdem tazminatı hakkınızı da mahkeme yoluyla işten ayrıldığınız tarihten sonraki on yıl içerisinde isteyebilirsiniz. (İş Mahkemesi Hizmet ve Menfi Tespit Davası)

Hizmet Tespit Davası Kıdem Tazminatı İstemiyle Açılır Mı?

Soru sorun okurumuzun bahsettiğiniz yakını 1200 gün hizmet kazanmış. Ancak bu hizmetin ne şekilde kazanıldığını belirtmemiş. Bu hizmetler eğer mahkeme kararı ile kazanmış ise mahkeme ilamında kıdem tazminatı, ihbar tazminatı vesair işçi alacak hakları da belirtilmiş olabilir, öncelikle mahkeme kararının iyice incelemenizi tavsiye ederiz.

Eğer sigortalı hizmetlerini mahkeme kararı ile kazanmış ancak mahkeme ilamında bu haklar belirtilmemiş ise davayı eksik açmış olabilirler. Şöyle ki hizmet tespit davalarında “hizmetin tespiti” yanında “kıdem ve ihbar tazminatı vesair haklarının tespitinin” de mahkeme dilekçesi ile istenilmesi mümkündür.

Hizmet tespiti bir olumlu tespit davası iken, kıdem tazminatı ve diğer hakların tespitinin istenilmesi ise alacak içeren bir eda davasıdır. İçtihat açısından her iki davanın birlikte açılabileceği konusunda farklı görüşler olsa da Yargıtay’ın ağır basan görüşü birlikte açılabilecekleri yönündedir.

Eğer hizmet tespit davasında “hizmet tespiti ve kıdem ve ihbar tazminatının takdiri” istenilmemiş ise hizmet tespitini yapan mahkeme ilamına dayanarak tazminatlar yanında diğer işçi alacakalının da istenilmesi mümkündür. (İş Mahkemesi Hizmet ve Menfi Tespit Davası)

Denetim Sonucu Hizmet Kazanılması Hali

Öte yandan eğer çalışanın hizmetleri müfettiş/denetmen raporuna göre tespit edilmiş ise bu kez İş Mahkemesi’ne bu denetim elemanlarının raporlarını delil göstererek ihbar ve kıdem tazminatı gibi işçi alacaklarının ödenmesi için dava açmak mümkündür. Unutulmamalıdır ki SGK’nın denetim elemanlarının usulünce tanzim edilmiş tutanakları ve raporları kuvvetli delil niteliğindedir.

Kıdem ve ihbar tazminatları yargıyı en çok meşgul eden konular arasında bulunmakta. Bu nedenledir ki hizmet tespitleri konusunda mahkemelerin geniş bir içtihat birikimi bulunmaktadır.

Şahitler ve deliller ile çalıştığını ispatlayan sigortalıların mahkemeyi kazanmaları ve haklarını almaları yüksek bir ihtimaldir. Bu konuda hukuki yardım almakta fayda bulunmaktadır.

Diğer makalelerimize Ankara Avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz. (İş Mahkemesi Hizmet ve Menfi Tespit Davası)

İş Mahkemesi Hizmet ve Menfi Tespit Davası | Sıkça Sorulan Sorular

HİZMET TESPİTİ DAVASI – İŞVERENE AİT İŞ YERİNDE GEÇEN VE KURUMA BİLDİRİLMEYEN SİGORTALI ÇALIŞMALARININ TESPİTİ İSTEMİ – DAVACININ ÇALIŞMASI İLE ÇALIŞTIĞI SÜREYİ NETLEŞTİRİP SONUCUNA GÖRE KARAR VERİLMESİ.

ÖZET: Yapılacak iş, dönem bordrosunda adı bulunan tanıklar ile ilgili ayrıntılı araştırma yapmak ve beyanlarını almak, davacının çalışmasını bilebilecek nitelikte komşu işyeri tanıklarını araştırmak ve tespit edilen tanıkları dinlemek, tarafların bildireceği diğer delilleri toplayıp davacının çalışması ile çalıştığı süreyi netleştirmek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

TESPİT DAVASI – GÜVENLİK HİZMET ALIMI SÖZLEŞMESİNİN İPTALİ ÜZERİNE FESHİN GEÇERLİ NEDENE DAYANDIĞI TESPİT EDİLDİĞİ – VAKIA VE HUKUKİ DEĞERLENDİRMEDE USUL VE ESAS YÖNÜNDEN YASAYA AYKIRILIK BULUNMADIĞI

ÖZET: Davacı işçi iş güvencesi kapsamında olup, dosya içinde yer alan yazılı fesih bildirimi üzerine yasal süresi içinde işe iade davası açılmıştır.

Dairece verilen kaldırma/gönderme kararı üzerine mahkemece gerekli araştırmalar yapılmış, güvenlik hizmet alımı sözleşmesinin iptali üzerine feshin geçerli nedene dayandığı tespit olunmuştur.

Yargıtay … Hukuk Dairesinin son kararları da bu yöndedir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun,

Dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 sayılı kanunun ilgili maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, davacının istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

İşçilerin sigortası olmadan ya da sigortası eksik şekilde bildirilerek çalıştığı günler için işten ayrıldıktan sonra geriye dönük sigorta primlerinin yatırılması adına hizmet tespit davası 2019 yılında açılabilmektedir.

Bu davanın açılabilmesi için bazı şartlar ve ispatlar gerekmektedir. Bu dava türü için görevli ve yetkili mahkeme İş Mahkemesi’dir. Eğer ki davanın açılacağı yerde İş Mahkemesi bulunmuyorsa yetki ve görev Asliye Hukuk Mahkemesi’ndedir.

Hizmet Tespit Davası Açılabilmesi İçin Gerekli Şartlar

Hizmet tespit davası nasıl açılır sorusunun cevabı içerisinde birçok değişken bulunmaktadır. Bu değişkenlerden ilki davanın açılabilmesi için şartların uygunluğudur.

Bir işçinin hizmet tespit davası açabilmesi için bazı şartlara uygunluk sağlaması gerekmektedir. Bu şartlar şu şekilde sıralanabilmektedir;

• Davaya konu olacak iş yerinin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası hükümlerine uygunluk sağlayan bir iş yeri olması gerekmektedir.
• Hizmet tespit davası ve işçilik alacaklarının tespitinin yapılabilmesi için, işçinin hizmetinin sigortasız olarak verilmiş olması gerekmektedir.
• İşçinin sigortasız olarak çalıştırıldığının daha öncesinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tespit edilmemiş olması gerekmektedir.
• Hizmet tespit davasına konu olacak olan sigortasız süreler uzun vadeli sigortalardan olmalıdır. Buna bir örnek vermek gerekirse; ölüm, yaşlılık ve malullük sigortaları hizmet tespit davası kapsamında değerlendirilmemektedir.
• İşçinin sigortasız çalıştığı günler için dava açma hakkı işten ayrıldıktan sonraki 5 yıllık süresi kapsamaktadır. Bu davanın açılabilmesi için zaman aşımı 5 yıldır.

Hizmet Tespit Davalarında İspat Nedir, Nasıl Yapılır?

Hizmet tespit davalarında davacı olacak olan işçinin sigortasız olarak çalıştırıldığını ispat etmesi gerekmektedir. Genel olarak bu dava türünde tanık beyanlarının dinlenilmesi yoluna sıklıkla başvurulmaktadır.

Davacı işçinin birlikte çalıştığı bir iş arkadaşı ya da komşu iş yerinde çalışan bir işçi tanık olarak gösterilebilmektedir. Davanın doğru bir şekilde ilerleyebilmesi, ispatların doğru şekilde sunulabilmesi için profesyonel bir avukattan destek alınması gerekmektedir.

Hizmet tespit davası avukatlık ücreti ve davanın profesyonel şekilde nasıl yürütüleceği ile ilgili detaylı bilgileri profesyonel bir avukattan alabilirsiniz.

Hizmet Tespit Davası Nasıl Açılır?

Hizmet Tespit Davası Nasıl Açılır?

Hizmet Tespit Davası Nedir? Türkiye Cumhuriyeti kapsamında değerlendirmeye alarak birkaç cümle ile davayı tanımlamadan şunu söylemek gerekirse ülkemizde ne yazık ki işverenler İş ve Sosyal Güvenlik hukukunun ön gördüğü kurallara uymadan hareket etmektedirler.

Bunlardan bir tanesi de işverenin işçiye sigorta yapma ve sigorta primlerini ödeme yükümlülüğüdür fakat bazı işverenler işçilerine sigorta yapmamaktadırlar.

Kanun koyucu ana teması işçiyi koruma olan bu hukuk dalında yine işçinin lehine hareket eden sigortasız çalışan işçilerin mağdur olmaması için birtakım şartlar altında mağduriyetlerini gidermek için kanuni yollar açmışlardır. İşte o kanuni yollardan biri de hizmet tespit davasıdır.

Hizmet tespit davası sigortası yapılmayan işçilerin sigortasız geçen günlerini, sürelerini sigortalı hale getirmek ve mağduriyetlerini gidermek amacıyla davalara hizmet tespit davası denir.

Hizmet tespit davası, belli bir süre iş yerinde çalışan işçilerin işveren tarafından çalıştıkları süre içinde sigorta primlerinin yatırılmaması nedeni ile açılan davadır. SGK hizmet tespit davası açmak isteyen işçiler hizmet tespit davası dilekçesi hazırlayarak İş Mahkemelerine başvurmalıdırlar. Dilekçe için bir hizmet tespit davası dilekçe örneği incelenebilir.

Hizmet Tespit Davasında Görevli ve Yetkili Mahkemeler Hangileridir?

Hizmet tespit davası yetki Görevli ve yetkili iş mahkemelerinde bu dava açılmaktadır. Lakin İş Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri aracılığı ile dava açılmaktadır.

Hizmet Tespit Davası Açma Şartları Nelerdir?

• Bu davanın açılmasının sebebi işçinin bir süre sigortasız çalışması ve sigortasız çalışma süresinin sigortalı hala dönüştürülmesini sağlamaktadır.
• Bu yüzden ilk amaç sigortasız çalışılmalıdır.
• Sigortasız çalışılması durumunun kuruma bildirilmemiş veya kurumun bu durumu saptamamış olması gerekir.
• Kişinin sigortasız çalıştığını öğrenmesi anından itibaren 5 yıl içinde davayı açması gerekmektedir.

Hizmet Tespit Davasını Kim Açar?

Davacı, Sigortasız çalışan işçinin kendisi, Sigortalı ölmüş ise, çocuğu, anne-babası olan mirasçılar tarafından hizmet tespiti açılır.

Hizmet tespit davası İşveren ve Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı açılır.

Hizmet Tespit Davası Sonucunda Neler Olur?

Davacı kazanırsa primler davalı tarafından gecikme zammı ile SGK geri ödemek durumunda kalır.

Ayrıca işveren primleri ödeme durumunda kalırken ayrıca idari para cezası da ödemek durumunda kalmaktadır.

Hizmet Tespit Davası Zamanaşım Süresi

Hizmet tespit davası zamanaşımı, 5 yıl olarak belirlenmiştir. İşçinin sigortasız çalıştığı yıldan itibaren 5 yıl süre ile bu davayı açma hakkı devam etmektedir. Hizmet tespiti husumet itirazı yapılabilen bir davadır.

Hizmet tespit davası ispat ile çok kolay sonuca varabilmektedir. Bu nedenle işçinin sigortasız olarak çalıştırıldığı dönemde çalıştığına dair bir kayıt ya da kanıtın elde bulunması işçinin lehine olacaktır.

Şahitler ve kayıtlara göre davanın seyri belirlenecektir. Eğer dava işçinin lehine sonuçlanırsa sosyal güvenlik kurumu işverenden geçmiş döneme ait primleri faizi ile birlikte ödemesini isteyecek ve işçinin bu döneminin tamamlanması sağlanacaktır.

Hizmet Tespit Davası İspat

Hizmet Tespit Davasında İspat, hizmet tespiti davaları kamu düzeniyle ilgili olup bu nedenle özel bir duyarlılıkla yürütülmesi gerekmektedir.

Bu tür davalarda öncelikle bordro tanıklarının, yani davacı ile aynı dönemlerde iş yerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş şahısların tespit edilip beyanlarının alınması gerekmektedir.

Dönem bordrosu verilmemiş veya bordro tanığı bulunmaz ise yada bordro tanıklarının beyanları yeterli bulunmazsa o takdirde komşu iş yeri tanıklarının tespit edilip beyanlarının alınması gerekmektedir.

Hizmet Tespit davasında öncelik konusu dönemi kapsayacak şekilde Kurumdan dönem bordrolarını getirtmek, bordro tanıklarını resen tespit edip dinlemek, eğer dönem bordrosu verilmemiş veya bordro tanığı bulunamaz yada beyanları yeterli olmaz ise, komşu iş yeri tanıklarının fiili çalışmayı doğruladıkları dikkate alınarak sonucuna göre karar verilir.

Hizmet Tespit Davası Nasıl Açılır ve Hizmet tespit davası avukatı danışma konusunda diğer makalelerimizi okuyabilirsiniz. | Hizmet Tespit Davası Nasıl Açılır?