Bakım alacaklısının (miras bırakanın) saklı hisseleri zedeleyen ölünceye kadar bakma sözleşmeleriyle yasal limiti aşağı çekilmesini hedefleyen, geçmişe tesirli, yenilik oluşturucu davalardandır.

Tenkis davasının görülebilmesi için ilk şart; bakım alacaklısının (miras bırakanın) ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle bakım borçlusunun arasında bir kazandırma işlemi ile saklı pay sahiplerinin haklarını zedelemiş olması gerekir.

Saklı payların azaldığından söz konusu olası için ise bakım borçlusuna devredilen menkul veya gayrimenkulün ile bakım alacaklısının devretmediği mirasın tümünün bilinmesiyle mümkündür.

Destek alacaklısının bütün mal varlığı; ölüm tarihinde bırakmış bulunduğu taşınır ve taşınmaz değerler ile ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle bakma borçlusuna devrettiği taşınır ve taşınmaz mallar ve tenkise tabi olarak yaptığı kazandırmalardır. Bunlar bakma alacaklısının aktif olarak kabul edilir.

Destek alacaklısının borçları, bakmakla mesul bulunduğu kişilerin bir maaş iaşe, mirasçının defterinin tutulması giderleri, mühürlenmesi giderleri, defin gibi masraflar da pasifidir.

Aktiften belirtilen pasifin çıkarılmasıyla net miras miktarını (tereke) oluşturur.

Tereke tespit edildikten sonra bakım alacaklısının ölüm tarihteki maddi değerlere göre değerlendirilmesi yapılarak parasal olarak miktarının tespiti gerekir.

Bakım alacaklısının Medeni Kanun’un 564. Maddesinde belirlenen saklı payı zedeleyip zedelemediği bulunan bu parasal değer üzerinden hesaplanır.

Saklı pay oranı aşılmış ise ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle devir işleminde saklı payları zedeleme amacının bulunup bulunmadığı nesnel (objektif) ve öznel (sübjektif) unsurlar göz önüne alınarak belirlenmelidir.

Nitekim Ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle tasarruf oranını aşan her devir saklı payları zedeleme amacıyla yapıldığı ileri sürülemez.

Bağımsız olarak tenkise tabi ölünceye kadar bakma sözleşmesi tasarrufları saklı  hissenin zedeleme kastının net olarak anlaşılan hallerde saklı hisseli miras bakım borçlusuna tenkis davası açarak tapu iptali ve tescilini ileri sürebilir. | Hileye Dayalı Tapu İptal Davası