Haksız rekabet nedeniyle tazminat davası açarken mutlaka bu konuda daha önce çalışmış ve profesyonel bir avukat ile süreci ilerletmek gerekmektedir. Ekonomik rekabet konusun ilk şartı ise iyi niyet kurallarına uygun şekilde davranmak olmaktadır. Ortada bir ekonomik etkinliği olması ve rekabet oluşturmak oldukça doğal olsa da:

• Rakibi kötülemek,
• Müşteri çevresini aldatmak,
• Rekabet hakkının kötüye kullanılması gibi durumlarda haksız rekabete karşı dava açılabilmektedir. Bu davalar Ticaret Kanunu kapsamında 57. Maddeye göre düzenlenmiştir.

Haksız Rekabet Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Haksız rekabet dava dilekçesi hazırlandıktan sonra bu davalar Ticaret Mahkemeleri kapsamında açılmaktadır. Bu noktada aşağıdaki sebeplerle bu dava açılabilir:

• Kötüleme haksız rekabet için geçerli sebepler arasındadır.
• Başkasının ahlaki ya da mali iktidarı hakkında gerçeğe aykırı bilgi verme durumlarında dava açılabilir.
• Kişinin kendisi ile ilgili olarak yanlış ya da yanıltıcı bilgiler vermesi durumunda bu dava açılabilir.
• Yanlış ünvaların yanı sıra mesleki ad ve işaretlerin kullanımındaki yanlış bilgilendirmeler dava açılmasına yol açmaktadır.
• Karışıklığa yol açma durumlarda da dava açılabilir ve haksız rekabet için haklar yasal yollarla aranabilir.
• Başkasının yardımcılarını görevleri ihale sevk etme durumlarında dava açılabilir,
• Başkasının işçilerini kandırmak ve ticaret – meslek sırlarını ele geçirme durumunda dava açılmaktadır.

Haksız Rekabet Yaptırımları

Marka haksız rekabet durumlarında çeşitli davalar aracılığı ile mağduriyeti olan kişi, firma ya da şirketler dava açabilir. Haksız rekabet sebebiyle açılabilecek davalar:

• Tespit davası açılarak haksız rekabetin varlığı tespit edilir.
• Men davası kapsamında haksız rekabete uğrayan kişiler için haksız rekabetlerin durdurulması sağlanır.
• Maddi tazminat davalarında haksız rekabetten meydana gelen parasal zararların giderilmesi amaçlanır.

Manevi tazminat davasında ise kişinin kusurlu olması gerekmektedir. Bu dava haksız rekabete maruz kalmış olan gerçek ya da tüzel kişiler tarafından açılabilmektedir. Haksız rekabet fiili sebebiyle bu kapsamda ceza davaları da açılabilir.

Haksız Rekabet Nedeniyle Tazminat Davası

Türk Ticaret Kanunu’ nun 58. Maddesinde düzenlenmiş olan maddi tazminat, haksız rekabeti oluşturan failin eylemlerinde kusur bulunması halinde oluşan zarar ve ziyanın telafi edilebilmesi için tazminat davası açılabilir.

Tazminat davasının açılabilmesi için gerekli koşullar arasında haksız rekabet, haksız rekabet nedeniyle zarara uğramak, kusurluluk hali ve illiyet bağıdır. Usul olarak tazminat davalarında zararın ispatı davacıya ait olmakla birlikte, uygulamada bu durum oldukça büyük güçlüklere neden olur ve çoğu durumda imkansız olabilir.

Haksız rekabetin oluştuğu durumlarda, bu durumların sonucunda mağdur olmuş kişiler tarafından, kusurlu olan kişilere karşı zararın tazmini için açılabilen dava türleridir. Tazminat talep edilebilmesi için kusurun varlığı ve zarar gereklidir. Kusursuz olunduğu durumlarda sorumluluk kabul edilmediği gibi, kusurluluk halinde hafifi kusurlar bile dava için yeterli gerekçenin oluşmasına neden olur. Kusurun ağırlık oranı tazminatın belirlenmesinde ağırlıklı etkiyi oluşturur. Haksız rekabet nedeniyle açılabilen maddi ve manevi olmak üzere iki türlü tazminat davası vardır.

Haksız rekabete dayalı tazminat davalarını düzenleyen Türk Ticaret Kanunu’ nun 58. Maddesinde haksız rekabete dayalı olarak oluşan zarar ve ziyanın tazmin edilmesinden söz edilmekle birlikte, bu tazminin nasıl gerçekleşeceğine dair bir düzenleme bulunmaz. Bu sebeple Borçlar Kanunu Madde 43’ de bulunan ilkeler, tazminatın belirlenmesinde gerekli olan hükümleri karşılar. Yanı sıra tazminatın yeterli olup olmamasına bağlı olarak hakim, haksız rekabet sonucunda elde edilebilecek karlara karşılık da tazminata hükmedebilir.

Haksız Rekabet Nedeniyle Manevi Tazminat Davası

Türk Ticaret Kanunu 58. Madde hükümlerine göre, haksız rekabete dayalı şartlar oluşmuşsa Borçlar Kanunu 49. Maddeye göre manevi tazminat davası açılabilir.

Haksız rekabet nedeniyle kişilik hakları hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğrayan kişi, manevi tazminat talep edebilir. Bu aşamada kusurun ve zararın ağırlığı şartı bulunmaz.

Buna paralel olarak haksız rekabetin manevi tazminat davasına konu olabilmesi için, haksız rekabet eylemi, bu haksız rekabet fiiline bağlı olarak oluşan manevi zarar, failin kusuru ve illiyet bağı şartları aranır.

Haksız rekabet nedeniyle manevi tazminat davasının amacı, haksız rekabetin ilgili kişinin servetinde oluşturduğu zararın karşılanması değil, haksız rekabetin kişi üzerinde oluşturduğu ıstırap ve elemin giderilmesi esastır. Manevi tazminatın hükmedilmesiyle mağdurun manevi olarak tatmin edilmesi hedeflenir. Tazminatın miktarı davanın durumuna göre hakim tarafından belirlenir.

Haksız rekabete dayalı tazminat davaları Türk Ticaret Kanunu Yerine, Hakim tarafından Borçlar Kanunu’ nun 42. Maddesine dayandırılarak belirlendiği durumlarda bile, çoğunlukla zarar yeteri kadar karşılanamıyor ve failin ödeyeceği tazminatın üzerinde elde ettiği kar kendisine kalabiliyor.

Bu duruma çözüm oluşturmak amacıyla Türk Ticaret kanunu 57. Maddeye yapılan bir eklemeye göre hakim “ haksız rekabete dayalı olarak elde edilmesi mümkün görülen karların karşılığına göre bir tazminata da hükmedebilir.

Franchise – Haksız Rekabet Nedeniyle Tazminat Davası

Ortak bir marka veya işletme adının kullanılması ve tesislere ve/veya ulaşım araçlarına yeknesak bir görünüm verilmesi;Franchise veren tarafından franchise alana know how aktarılması;

Franchise veren isim, marka ve diğer ayırdedici özelliklerinin sahibi olmalı veya yasal olarak kullanım hakkına sahip bulunmalıdır.

Ayrıca tescili tüm ticari marka, logo, sembol, ve isimler ile ilgili tüm bilgileri franchise alana vermesi gereklidir. Eğer herhangi bir hususta hukuki bir problem varsa bu yön ayrıca açıklanmalı ve franchise veren o konularda taraf olduğu tüm hukuki davaları franchise alana bildirmelidir. (Haksız Rekabet Nedeniyle Tazminat Davası)

Diğer makalelerimize Ankara Avukat sayfamızdan göz atabilirsiniz.

Haksız rekabet oluşturulan filer, Türk Ticaret Kanunu’nun 55.maddesi çerçevesinde 6 ana başlık altında, sınırlayıcı olmadığı şeklinde gösterilmiştir. Bu kanun çerçevesinde belirlenmiş olan koşullar;

• Dürüstlük ilkesine aykırı reklamlar ve satış teknikleri yardımı ile diğer hukuka aykırı durumlar
• Sözleşmenin ihlal ya da sonlandırılmasına yöneltici uygulamalar
• Başka kişilerin iş ürünlerinden yetkisi bulunmadan faydalanmak
• Üretim ve iş sırlarını hukuka uygun olmayan biçimde ortaya çıkartmak
• İş koşullarına uygun hareket etmemek
• Dürüstlük kuralına uygun olmayan biçimde işlem koşullarını değerlendirmek şeklindeki uygulanmakta olan filer, haksız rekabet oluşturmaktadır.

Türk Ticaret Kanunu’nun 55.maddesinin 1.fıkrasında bulunan detaylar çerçevesinde madde çerçevesinde olanaklı olması halinde geniş şekilde açıklamalara yer verildiği, madde lafzı dahilinde belirtilmeyen ancak haksız rekabet oluşturabilecek tüm eylemlerin de bu kapsam dahilinde değerlendirilebilmesine olanak verdiği belirtilir.

Haksız Rekabet Durumunda Açılabilecek Davalar

Haksız rekabet eylemlerini işleyen kişilerin bu davranışlarından kaynaklanmakta olan hukuki ve cezai yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu çerçevede haksız rekabet nedeniyle müşterileri, mesleki itibarı, kredisi, ticari faaliyetleri ya da diğer ekonomik menfaatleri zarar gören ya da bu şekilde bir risk altında kalabilecek kişiler, TTK çerçevesinde dava açabilme hakkına sahiptirler.

Bu tip dava türlerinde zaman aşımı, eylemin belirlenmesinden itibaren 1 yıl ve her koşulda eylemin işlenmesinden itibaren 3 yıl şeklindedir. Bu davalarda hukuk davaları ve ceza davaları şeklinde listelenmektedir. Buna göre;

Haksız Rekabet Durumunda Açılabilecek Hukuk Davaları

• Haksız Rekabet Tespit Davası: Tespit davası, bir fiilin haksız rekabet oluşturabileceğinin belirlenmesine ilişkin açılan bir dava türüdür.
• Haksız Rekabetin Men’i Davası:  Bu tip davada, mevcut süren ve haksız rekabet oluşturan bir durum ya da fiilin neticelerinin ortadan kaldırılabilmesi hedefi ile açılmaktadır.
• Maddi Tazminat Davası: Haksız rekabet oluşturan fiil neticesinde zarar görmüş olan kişi-kişiler tarafından açılabilmesi mümkün olan bu dava ile karşı karşıya kalınan zararların tazmini sağlanabilir.
• Manevi Tazminat Davası: Bu dava tipinde Borçlar Kanunu’nun 58.maddesi dahilinde dava açılabilmesi hakkı bulunmaktadır. Dava neticesinde hakim tarafından belirli bir tazminatın ödenmesi ya da eylemin kınanmasına ve bu kararın basın yolu ile ilanının gerçekleştirilmesi yönünde bir karar verebilir.

Haksız Rekabet Durumunda Açılabilecek Ceza Davaları

Haksız rekabet hallerinde cezai yükümlülük Türk Ticaret Kanunu’nun 62.maddesi dahilinde düzenlenmiştir ki bu maddede;

• Yasa dahilinde bulunan haksız rekabet eylemlerinde bulunan kişiler,
• Kendi icap ve tekliflerinin rakiplerine göre tercih edilebilir olması yönünde kişisel pozisyonunu ürünleri, iş ürünleri, ticari uygulamalar ve işleri ile ilgili olarak kasıtlı biçimde ya da yanıltıcı algıda bilgi paylaşımında bulunan kişiler
• Çalışanları, vekilleri ya da diğer yardımcı kişileri, çalıştıranın yada müvekkillerinin üretim yada ticaretteki gizli bilgilerini ele geçirmelerini amacıyla aldatan kişiler
• Çalıştırılanlar ve müvekkillerden, işçilerinin ya da çalışanlarının veya vekillerinin, işlerini gördükleri esnada cezayı oluşturacak bir haksız rekabet eylemini işlediklerini belirleyerek bu eyleme karşı engelleyici müdahalelerde ya da gerçeğe aykırı beyanları düzeltmeyen kişiler bu haksız eylemlerden zarar görmüş olan kişilerin savcılık nezdinde yapılacak şikayet çerçevesinde, 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası ile karşı karşıya kalmaları muhtemeldir. | Haksız Rekabet Davaları

Haksız Rekabet Davaları | Sıkça Sorulan Sorular

TAZMİNAT DAVASI – SADECE MÜŞTERİ PORTFÖYÜNÜN KULLANILMASININ BAŞLI BAŞINA HAKSIZ REKABET SAYILMAYACAĞI – DAVALININ REKABETİNİN HUKUKA VE DÜRÜSTLÜK KURALINA AYKIRI OLDUĞUNUN KANITLANAMADIĞI ÖZET: Davalı şirketin ortağı ve müdürü olan, davacı şirkette yaklaşık 9 yıl boyunca ortak ve müdür olarak çalışmıştır. Bu çalışması nedeniyle edindiği bilgilerin, tecrübelerin ticari sır kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Bu süre zarfında davacı şirketin müşteri çevresini tanıması da hayatın normal akışı içerisinde değerlendirilmelidir …’in aynı alanda faaliyet gösteren davalı … kurarak çalışmaya başlaması çalışma hürriyetinin bir gereğidir. Uzun süre davacı şirkette müdür olarak çalışması sebebiyle davacı şirketin müşteri çevresini tanıması kendisine avantaj sağladığı doğrudur. Bu durum başlı başına haksız rekabet olarak değerlendirilemez.

Zira davalı şirket çalışanlarının ya da ortağı ve müdürlerinin davacıyı, müşterilerine haksız bir şekilde kötülediğine dair de dosyada delil de bulunmamaktadır.

Sadece müşteri portföyünün kullanılması başlı başına haksız rekabet sayılmaz. Kaldı ki müşteri portföyü davalı şirket ortağı …’in uzun süre çalışması sonucu hayatın normal akışı içerisinde elde ettiği bilgi ve tecrübe kapsamında değerlendirilmelidir.

Ticari sır olarak kabul edilemez. Kanun, rekabeti değil haksız rekabeti yasaklamış ve yaptırıma bağlamıştır. Ticaret hayatında dürüst rekabet esastır.

Davalının rekabetinin hukuka ve dürüstlük kuralına aykırı olduğu kanıtlanamamıştır. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekirken kanunun olaya uygulanmasında hata edildiği kanaatine varılmıştır. HAKSIZ REKABET DAVASI – MAHKEME KARARININ GEREKÇESİNDE DAYANILAN DELİLLERİN TARTIŞILIP DEĞERLENDİRİLMESİNDE USUL VE YASAYA AYKIRI BİR YÖN BULUNMAMASI – TEMYİZ İTİRAZLARININ REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASI GEREĞİ Davacı vekili; müvekkilinin “….Kuran-ı Kerim” isimli işleme eserin mali hak sahibi olduğunu, kitabın 2011 yılında “S…. Yayıncılık” tarafından yayınlandığını, ilk defa hazırlatılmış tecvidli Kuran’ı Kerim olduğunu, tamamen özgün nitelikteki eserin işleme eser olduğunu, davalının ise “N.. Yayıncılık” adıyla yayınlanan ve müvekkilin eserinden izinsiz olarak alınarak çoğaltılıp yayılan “…Kur’an-ı Kerim” isimli kitabın yayıncısı olduğunu,

Davalının müvekkilin bu eserini renklerden, sayfa altındaki izahlara ve sunuş biçimine kadar izinsiz olarak aynen aldığını, çoğaltılıp yaydığını, davalının eyleminin çoğaltma ve yayma hakkının ihlali yanında haksız rekabet de oluşturduğunu ileri sürerek maddi ve manevi tazminat ile muhtemel tecavüzün men’ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkili tarafından basılan eserlerin tamamının müvekkilinin ve ekibinin emeğinin ürünü olduğunu, tamamının tescilli olduğunu, işlenme olduğu iddia edilen eserin Kuran-ı Kerim olduğunu, davacının ürününün bilinen örneklerden biri olduğunu, davacının ürününün işleyenin hususiyetini taşıyan özgün fikir ve sanat mahsulü olarak kabulünün söz konusu olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; taraflara ait nüshaların birbirlerinden tamamen farklı olduğu, herhangi bir hak tecavüzünün olmadığı, tazminat şartlarının da oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.